Terra Computerata

Ο ΣΚΑΪ βάζει το κοινό του να αναρωτηθεί “Τι είναι η πατρίδα μας;”

Το πείραμα με τους Μεγάλους ‘Ελληνες πέτυχε (συζητήθηκε πολύ, έκανε συμπαθητικές τηλεθεάσεις, έφερε στην τηλεόραση πρόσωπα στα οποία συνήθως δεν δίνεται τηλεοπτικός χρόνος, αποτέλεσε κερδοφόρο προϊόν). Τώρα ο Σκάι καλεί τους τηλεθεατές σε νέα ψηφοφορία.

Ποιο χωριό, πόλη, νησί, βουνό (κ.ο.κ.) είναι το αγαπημένο σας σημείο στην Ελλάδα; Αυτό είναι το θέμα της νέας ψηφοφορίας στην οποία βάζει τους τηλεθεατές του ο ΣΚΑΙ από τη Δευτέρα και ως τις 31 Ιουλίου, ενώ η προβολή της παραγωγής θα αρχίσει από τον Σεπτέμβριο.

Η ψηφοφορία γίνεται μέσω του site του σταθμού, με sms και τηλεφωνήματα. Μια πιο light ψηφοφορία, πάντα ελληνοκεντρική, που προβλέπεται να ξεσηκώσει χωριά και νομάρχες.

Συγγραφέας, πολυ-εκδότης και χρονογράφος της hipster ψηφιακής γενιάς και σταυροφόρος του έντυπου λόγου -και της πολύτιμης αισθητικά έντυπης σελίδας- ο Eggers απέστειλε πριν λίγες μέρες e- mail προς κάθε ενδιαφερόμενο, όχι για να κρούσει τον κώδωνα κινδύνου αλλά να καθησυχάσει όλους όσοι ανησυχούν για την επιβίωση της έντυπης δημοσιογραφίας, ανακοινώνοντας παράλληλα την προσεχή έκδοση εφημερίδας που θα κοστίζει ένα δολάριο και θα είναι άψογη αισθητικά και έγκυρη δημοσιογραφικά. Γράφει λοιπόν, μεταξύ άλλων, σ’ αυτή την επιστολή ελπίδας ο Eggers:

«… Αν προτείνουμε ένα πραγματικά ανανεωμένο μοντέλο εφημερίδας, αυτή όχι μόνο θα επιβιώσει, αλλά μπορεί πραγματικά να θριαμβεύσει. Είμαστε πεπεισμένοι ότι ο καλύτερος τρόπος για να διασφαλιστεί το μέλλον της εφημερίδας είναι η δημιουργία ενός λειτουργικού μοντέλου, σύμφωνα με το οποίο οι δημοσιογράφοι αμείβονται ικανοποιητικά για το ρεπορτάζ που κάνουν τόσο στο εσωτερικό όσο και το εξωτερικό. Αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνει, φυσικά, αν δεν πληρώνει ο κόσμος για ν’ αγοράσει την εφημερίδα ως χειροπιαστό έντυπο. Και για να γίνει αυτό, το κοινό δεν πρέπει να απομακρύνεται αλλά να αγκαλιάζει όλες τις αισθητικές δυνατότητες που μπορεί να έχει η έντυπη έκδοση. Αν αξιοποιηθεί αυτό το μέσο στο έπακρο, αν δοθεί αρκετός χώρος στην ερευνητική δημοσιογραφία, στο φωτορεπορτάζ, στους γραφίστες και στους γελοιογράφους, αν πραγματικά προσφέρουμε στους αναγνώστες μια εμπειρία που δεν γίνεται να επαναληφθεί στην οθόνη, θα πληρώσουν ευχαρίστως ένα δολάριο, ας πούμε, για ένα αντίτυπο. Και αυτό το ένα δολάριο συν τα όποια διαφημιστικά έσοδα είναι αρκετά για να παραμείνει το έντυπο στην επιφάνεια. Όσο οι εφημερίδες προσφέρουν όλο και λιγότερα κάθε μέρα -λιγότερες ειδήσεις, λιγότερο καλογραμμένα κείμενα, λιγότερες γραφιστικές ιδέες, λιγότερες πρωτότυπες φωτογραφίες- οι αναγνώστες έχουν όλο και λιγότερους λόγους να τις αγοράσουν. Το ζητούμενο είναι να μοιάζει το προϊόν τόσο ελκυστικό που να φαίνεται ευκαιρία. Η ηλεκτρονική έκδοση έχει σαφέστατο πλεονέκτημα στις “έκτακτες ειδήσεις”, αλλά και η έντυπη έκδοση μπορεί να έχει τα πλεονεκτήματά της. Η ομολογουμένως ανορθόδοξη γνώμη μας είναι ότι μπορούν και πρέπει να συνυπάρχουν και οι δύο. Αρκεί να κάνουν διαφορετικά πράγματα, να καλύπτουν διαφορετικές ανάγκες. Οι «υλικές», χειροπιαστές φόρμες του γραπτού λόγου πρέπει να προσφέρουν μια διαφορετική, πιο «καθαρή» εμπειρία από αυτή του Δικτύου. Τώρα είναι ο καιρός να διατρανώσουμε την ομορφιά της έντυπης σελίδας. Αν προσφέρεις κάτι στους ανθρώπους για το οποίο αξίζει να αγωνιστούν, θα αγωνιστούν. Αν προσφέρεις κάτι για το οποίο αξίζει να πληρώσουν, θα πληρώσουν…».

Lifo Popaganda

Χαμένοι στη… μετάφραση 510 σχολών και τμημάτων πανεπιστημίων και ΤΕΙ είναι οι υποψήφιοι των Γενικών Λυκείων. Από τους 84.839 υποψηφίους οι 56.813 (66,97%) πήραν γενικό βαθμό πρόσβασης τουλάχιστον 10, ενώ εκτιμάται ότι άλλοι περίπου 1.500 υποψήφιοι «έπιασαν» το έτερο όριο εισαγωγής – τα 10.000 μόρια. Οι περισσότεροι αναζητούν τις τελευταίες πληροφορίες για τη συμπλήρωση του μηχανογραφικού τους δελτίου – τη δήλωση που θα κρίνει τις πανεπιστημιακές τους σπουδές και, εν μέρει, το επαγγελματικό τους μέλλον.

Η υποβολή του μηχανογραφικού έχει δυσκολέψει ακόμη περισσότερο μετά το 2000, λόγω της ίδρυσης πολλών νέων τμημάτων που αποτελούν μία επιπλέον σπαζοκεφαλιά για τους υποψηφίους και τους γονείς τους. Διότι, όλοι γνωρίζουν τις προοπτικές ενός απόφοιτου της Ιατρικής, της Νομικής, της Αρχιτεκτονικής. Ελάχιστοι, όμως, είναι αυτοί που έχουν ιδέα για το τι μπορεί να κάνει κάποιος μετά την αποφοίτηση από τμήματα όπως Γεωγραφίας, Στατιστικής και Ασφαλιστικής, Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής, Ορυκτών, Αξιοποίησης Φυσικών Πόρων, Βιολογικών Εφαρμογών. Και δεν είναι μόνο αυτές οι σπαζοκεφαλιές. Για παράδειγμα, ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στα τμήματα Οικονομικών Επιστημών, Οικονομικής Ανάπτυξης, Αγροτικής Ανάπτυξης; Πόσω μάλλον που το «θολό» αντικείμενο πολλών νέων τμημάτων δυσκολεύει την επαγγελματική αποκατάσταση των αποφοίτων τους σε μια ήδη δύσκολη αγορά.

Το άρθρο του Απόστολου Λακασά προσπαθεί να καθαρίσει το θολό τοπίο με έναν οδηγό με τα ομοειδή τμήματα και τις μελλοντικές προοπτικές ανά επιστημονικό πεδίο για ΑΕΙ και ΤΕΙ.

Παντελόνια χωρίς τσέπες θα φορούν οι υπάλληλοι του διεθνούς αεροδρομίου του Νεπάλ, αφού οι αρχές αποφάσισαν να καταπολεμήσουν με αυτόν τον τρόπο τη διαφθορά… Ειδική κρατική επιτροπή που εστάλη στο αεροδρόμιο να δει τι συμβαίνει δέχθηκε βροχή παραπόνων για τη συμπεριφορά του προσωπικού.

Εδώ θα πρέπει να φοράνε τέτοια παντελόνια οι γιατροί, οι υπάλληλοι πολεοδομιών, οι δασάρχες και ακολουθεί λίστα…

Διαβάστε το σχετικό άρθρο του Πάσχου Μανδραβέλη στην Καθημερινή

Kάθε χρόνο τέτοια μέρα η ελληνική κοινωνία ζει μια ιδιότυπη «Ημέρα της Μαρμότας». Ο επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης δημοσιοποιεί την ετήσια αναφορά του. Ολοι μένουμε με το στόμα ανοιχτό για τα επίπεδα διαφθοράς στον δημόσιο τομέα· η κυβέρνηση εκφωνεί τον πανηγυρικό «ότι μόνιμος στόχος και επίκεντρο των προσπαθειών μας είναι η πάταξη της διαφθοράς», οι εφημερίδες δημοσιεύουν τα πιο γαργαλιστικά στοιχεία και μετά γυρνάμε όλοι στις δουλειάς μας. Ομως, επειδή όλες οι δουλειές μας αργά ή γρήγορα έχουν να κάνουν με το κράτος, κρατάμε ένα πόσο για την ώρα που θα χρειαστεί να δώσουμε το «γρηγορόσημο».

συνέχεια

Είκοσι από τις ιστορίες του Ρωμαίου ποιητή Οβίδιου μεταφρασμένες από τον Θεόδωρο Παπαγγελή, καθηγητή της Λατινικής Φιλολογίας στο ΑΠΘ

Από τους 12.000 στίχους του πρωτοτύπου, μεταφράζονται περί τους 3.000, οι οποίοι ζωγραφίζουν είκοσι από τις διασημότερες οβιδιακές ιστορίες, του Απόλλωνα και της Δάφνης, του Φαέθοντα, του Νάρκισσου, του Ερμαφρόδιτου, του Δαίδαλου, του Ορφέα και της Ευρυδίκης κ.ά. Και μόνο το ότι γινόμαστε κοινωνοί ενός έργου που γράφτηκε σε μια γλώσσα που ελάχιστοι την κατέχουν, θα αρκούσε για να οφείλουμε χάριτες στον μεταφραστή.

Με τη γνώση του της λατινικής γραμματείας ήδη επαληθευμένη στις σχετικές μελέτες του και με τη μεταφραστική δεξιοσύνη του ήδη αναγνωρισμένη στις ώς τώρα μεταγλωττίσεις του, είτε Λατίνων (του Οβιδίου συμπεριλαμβανομένου) είτε αρχαιοελλήνων, ο Θεόδωρος Παπαγγελής δίνει στον Ρωμαίο ποιητή μια φωνή ελευθερωμένη, ακόμπιαστη, πλούσια πλην αφτιασίδωτη, άκρως φιλολογημένη και με ένα αυστηρό οβελό να έχει αποσπάσει κάθε ίχνος ποιητικισμού. To βιβλίο του είναι χαρούμενο και χαριτωμένο. Ο σχολαστικισμός, η βλoσυρότητα, η κατήφεια ή ό,τι λοιδορείται σαν ακαδημαϊκή σοβαροφάνεια έχουν τεθεί εκποδών. Τον τόνο τον δίνει το χιούμορ, το οποίο εκδηλώνεται παντού: Αποτυπώνεται ανάγλυφο στους υπότιτλους με τους οποίους ο μεταφραστής συνοψίζει πειρακτικά τα μεταγλωττιζόμενα μυθικά επεισόδια (λ.χ. «Ωστε είστε σε ενδιαφέρουσα…», «Η πιο καλή υφάντρα είμαι εγώ», «Στης Σκυθίας την άγονη ράχη περπατώντας η Πείνα μονάχη», «Ζητείται γαμπρός» κ.τλ.)· οργανώνει τον δοκιμιακό του λόγο, όπου η επιστημοσύνη επιλέγει να υποδηλώνεται παρά να επιβάλλεται· τέλος, ρυθμίζει την ίδια τη μετάφραση, φαιδρύνοντας το κείμενο κι εκεί όπου η αφήγηση εμπλέκεται με πράγματα σοβαρότατα.

Βιβλιοπαρουσίαση του Π. Μπουκαλά στην Καθημερινή

Θεόδωρος Δ. Παπαγγελής: «Σώματα που άλλαξαν τη θωριά τους. Διαδρομές στις «Μεταμορφώσεις» του Οβιδίου. Εκδόσεις Gutenberg, 2009, σελ. 295. 

Ισως αν είχαμε στα χέρια μας αυτή τη μετάφραση στο α΄έτος της Φιλοσοφικής να είχαμε προσεγγίσει καλύτερα το έργο του ποιητή. Ακόμα θυμάμαι αυτήν την τραυματική εμπειρία του πρώτου έτους στο Καποδιστριακό.

Μέσα σε λίγα λεπτά ο σκοτεινός απογευματινός ουρανός αποκάλυψε το πιο εξαίσιο δώρο του, έναν ήλιο απόκοσμο, που με το φως του σκόρπισε τη μέρα στα σύννεφα και ανάγκασε πολλούς να βγουν από τα σπίτια τους να αντικρίσουν το θέαμα. Ο συριανός γιαλός γέμισε επισκέπτες, οπλισμένους φωτογράφους και διψασμένους περιπατητές, όλοι εν δυνάμει ποιητές της δύσης.

Οι φωτογραφίες αποδίδουν ελάχιστο από το αληθινό, όπως πάντοτε άλλωστε, πόσω μάλλον αυτή τη φορά, που το αληθινό ήταν και αυθεντικά σπάνιο.

Το Επιστημονικό και Μορφωτικό Ίδρυμα Κυκλάδων (ΕΜΙΚ) οργανώνει για εικοστή πέμπτη χρονιά, τα Σεμινάρια της Ερμούπολης, με την επιστημονική και οργανωτική συνεργασία του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. Τα Σεμινάρια θα πραγματοποιηθούν από τις 5 έως τις 12 Ιουλίου 2009.Θέματα:
– Το σύγχρονο ελληνικό τοπίο: πολλαπλοί εντοπισμοί και πολλαπλές αναγνώσεις
– Η νεολαία στην Ελλάδα σήμερα
– Η αξιοποίηση των τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για την ανάπτυξη του νησιωτικού χώρου και των απομακρυσμένων περιοχών
– Κοινωνικο-πολιτισμική ανάλυση: ποια παρέμβαση;
– Βιομηχανική αρχαιολογία-βιομηχανική κληρονομιά: νέες έρευνες, νέα αντικείμενα

Δείτε το πρόγραμμα των διαλέξεων (αρχείο PDF)

Η φωτογραφία της Ελένης Τουλούπη

Ένα εξαιρετικό κείμενο του  Νίκου Ξυδάκη από την Καθημερινή

…Η παρούσα εποχή βάζει πλάι στον Τύπο, ανταγωνιστικά, όχι μόνο την πληθωρική τηλεόραση, αλλά και το οικιακό ευρυζωνικό Διαδίκτυο σε κάθε νοικοκυριό και γραφείο και τα διαρκώς δικτυωμένα smart-phones σε κάθε τσέπη και το πλήθος των καινοφανών social media σε κάθε φαντασιακό, που κάνουν τον κάθε χρήστη μηχανής όχι μόνο καταναλωτή, αλλά δυνάμει παραγωγό δημοσιότητας, της δικής του μικροδημοσιότητας έστω.

Το νέο περιβάλλον τηλεπικοινωνιών διαμορφώνει νέες ανάγκες, νέες συμπεριφορές, νέα υποκείμενα. Οι πληροφορίες, τα κείμενα, τα σήματα, οι ταινίες, οι μουσικές, τα προσωπικά στοιχεία από εκατομμύρια ζωές κυκλοφορούν διαρκώς και παντού, είναι διαρκώς διαθέσιμα, στην άκρη του ποντικιού και του δαχτύλου, σε ατέλειωτη ροή, διαφανή. Μάλιστα, υπερδιαφανή.

Σε αυτήν την υπερδιαφάνεια, όλα φαίνονται, μα ελάχιστα είναι ορατά. Και μαζί με τον πληθωρισμό των σημάτων αλλάζει και ο χρόνος του κάθε μέσου, η αίσθηση, η αντίληψη του χρόνου τους. Αλλος ο χρόνος του Τύπου, άλλος της τηλεόρασης, άλλος του Διαδικτύου.

Στην τηλεόραση ρέουν αδιάκοπα εικόνες, που όμως δεν χορταίνουν το άδειο βλέμμα. Στον Τύπο και στο Δίκτυο ρέουν κείμενα. Η εκρηκτική εξάπλωση του Διαδικτύου πολλαπλασίασε σύστοιχα την ανάγνωση· όμως, μειώθηκαν οι αναγνώστες εφημερίδων. Τα νέα μαζικά ακροατήρια που προσήλθαν στο Δίκτυο και διαμορφώνονται απ’ αυτό διαβάζουν περισσότερο, μα κυρίως διαβάζουν διαφορετικά: διότι ο χρόνος του Δικτύου είναι ακαριαίος και διότι η δικτυακή αφήγηση προσφέρει διαρκώς τη δυνατότητα (ή και την ψευδαίσθηση, απλώς) της διάδρασης, μιας κάποιας συμμετοχής, έστω υπό μορφήν ανάρτησης σχολίου σ’ ένα φόρουμ, σ’ ένα μπλογκ· κι ακόμη, προσφέρει τη δυνατότητα της ανώνυμης περιπλάνησης και της ανώνυμης διάδρασης. Προσοχή, όμως: η ανωνυμία ή η ψευδωνυμία του δικτυακού αναγνώστη – περιπλανητή δεν αναιρεί την ατομικότητα, απεναντίας επισωρεύει στο άτομο περσόνες και μάσκες, πέραν του καλού και του κακού.

Ο χρόνος της εφημερίδας δεν μπορεί να είναι ακαριαίος. Η εφημερίδα δεν μπορεί καν να καμώνεται ότι αντιδρά ακαριαία· αν το κάνει, ρεζιλεύεται. Ο χρόνος του Τύπου είναι αναστοχαστικός, ξετυλίγεται βραδύτερος και βαρύς. Κι έτσι προϋποτίθεται και ο αναγνώστης του Τύπου. Η δε συμμετοχή του στο εφημεριδικό ανάγνωσμα είναι νοερή αναδιάταξη του αφηγήματος, είναι εσωτερικός μονόλογος.

Η απάντησή του, όποια προκύψει, τελείται κι αυτή σε δεύτερο χρόνο. Δεύτερου, αργού χρόνου είναι ακόμη και η πρόσβαση στο χάρτινο κείμενο: ο αναγνώστης πρέπει να πάει μέχρι το περίπτερο ή έστω στην εξώθυρα και να αγοράσει. Αυτό το παλαιό κείμενο δεν μπαίνει στο σπίτι απροσκάλεστο και δωρεάν.

Νέα αίσθηση του χρόνου, υπερδιαφάνεια, υπερπληροφόρηση, νέοι τρόποι οργάνωσης της εργασίας και του βίου, καινοφανείς ανάγκες και συμπεριφορές. Το παλαιό χάρτινο κείμενο, για να επιβιώσει, οφείλει να προσαρμοστεί· να διεκδικήσει τον πολύ μικρότερο ζωτικό χώρο που του διατίθεται και να τον διεκδικήσει δυναμικά, πειστικά και ταπεινά· υπερβαίνοντας τον στερεοτυπικό εαυτό του και την εξουσιαστική φενάκη, ανακαλύπτοντας νέο εαυτό για το νέο Παράδειγμα, ανταποκρινόμενο στις νέες ανάγκες του κοινού, ανακαλύπτοντας επίπονα το νέο κοινό. Ο «Ελεύθερος Τύπος», παρά το ντιζάιν, δεν μπόρεσε να το κάνει. Και δεν το κάνει καμία εφημερίδα. Ο γδούπος της πτώσης ίσως ξυπνήσει τις εναπομείνασες. Ισως.

Ο Σπύρος Ασδραχάς, ιστορικός αρθρογραφεί για τις διαδρομές λέξεων στην ιστοριογραφία στην Καθημερινή:

Οι λέξεις που χρησιμοποιούμε, αλλάζουν νόημα και περιεχόμενο ανάλογα με τον ιστορικό χρόνο που τις φέρει.

Η ιστοριογραφία είναι αναγκασμένη να χρησιμοποιεί κοινώς κατανοητές λέξεις, με την προϋπόθεση όμως ότι θα καθορίσει χρονικά το μεταβαλλόμενο σημαινόμενό τους: χωρίς την προϋπόθεση αυτή, η φράση της ιστορικής αφήγησης θα γινόταν είτε ερμητική είτε θα προσφερόταν σε πολλαπλές συγχρονικές προσλήψεις, μάλιστα αντιθετικές, και προφανείς παρερμηνείες. Και μαζί με τη φράση θα έχανε την ευκρίνειά της η ίδια η αφήγηση ή, ορθότερα, οι τρόποι αφήγησης.

Γιατί η αφήγηση δεν αξιοδοτεί πάντα το ίδιο αντικείμενο αναφοράς: ενδιαφέρεται και για άλλα που δεν τα είχε προβλέψει η προηγούμενη αφήγηση ως άξια να «διασωθούν». Και αυτά τα άλλα υπαγορεύουν, με τη σειρά τους, διαφορετικούς αφηγηματικούς τρόπους και μάλιστα διαφορετικές συλλήψεις του αντικειμένου ή των αντικειμένων αναφοράς.

Την οινική σκυτάλη που μοιράστηκαν επί χιλιετίες οι ποιητές ακολουθεί ο Παντελής Μπουκάλας στο νέο του βιβλίο, εστιάζοντας στα 64 επιγράμματα του ενδέκατου βιβλίου της Παλατινής Ανθολογίας. Ο τρόπος που τραγουδιέται το κρασί, οι προβολές και οι επιθυμίες, οι συνειρμοί, το μούδιασμα του σώματος και η απελευθέρωση των ενστίκτων, το όποιο κοινωνικό στίγμα αλλά και η όποια ευφορία φέρει το κρασί παρουσιάζονται και επεξηγούνται εδώ. Στην εκτενή εισαγωγή που προηγείται των συμποτικών επιγραμμάτων, ο Παντελής Μπουκάλας μεθοδικά αναφέρεται στη μεθυσμένη ποίηση, από τoν «πατριάρχη» της ποίησης Όμηρο μέχρι τους περιπατητικούς φιλοσόφους, τη βλοσυρή Παλαιά Διαθήκη, αλλά και ορισμένους σύγχρονους ποιητές.

Περισσότερα στη LIFO