Σ’ αυτήν την ενότητα θα μάθουμε να:

 

• Γράφουμε επιστολές και προσκλήσεις σε φίλους
  
• Περιγράφουμε δραστηριότητες με φίλους
• Αλλάζο­υμε τον ευθύ σε πλάγιο λόγο και τον πλάγιο σε ευθύ
• Αναγνωρίζουμε και χρησιμοποιούμε σωστά τις αποτελεσματικές και τελικές προτάσεις

 

 

Διαβάστε το μάθημα από το διαδραστικό βιβλίο

 

1. Φίλοι από άλλες χώρες

 

 

 Ποια είναι τα γνωρίσματα μιας αληθινής φιλίας

 

 

Καθαρεύουσα… είναι μια άλλη γλώσσα;

 Πάτησε στην εικόνα για να μάθεις περισσότερα για την καθαρεύουσα

 

 

 

Ο Βρασίδας μας μαθαίνει…

… οι τελικές και συμπερασματικές προτάσεις

Πάτησε στην εικόνα και διάβασε τη γραμματική του κεφαλαίου

 

 

 

Θυμάστε πώς χωρίζουμε τις προτάσεις;

 

Διάβασε στο βιβλίο της Γραμματικής σου, σελ. 192 – 199 [κλικ εδώ]

 

 

 

Τελικές προτάσεις

Τελικές ονομάζονται οι δευτερεύουσες προτάσεις που φανερώνουν σκοπό.

Οι τελικές προτάσεις εισάγονται με τους τελικούς συνδέσμους να, για να

Εκφέρονται με υποτακτική και μερικές φορές με οριστική παρατατικού.

Π.χ. Μακάρι να ερχόσουν να παίζαμε !
Με πήρε τηλέφωνο, για να βεβαιωθεί ότι θα είμαι σπίτι.

 

 

 Διάβασε στο βιβλίο της Γραμματικής σου, σελ. 199 [κλικ εδώ]

 Αποτελεσματικές ή συμπερασματικές προτάσεις

 

Αποτελεσματικές ή συμπερασματικές ονομάζονται οι δευτερεύουσες προτάσεις που φανερώνουν το συμπέρασμα ή αποτέλεσμα της πρότασης από την οποία εξαρτώνται. Εισάγονται με το συνδέσμους ώστε, που, ώστε να.

Π.χ. Έβρεχε τόσο δυνατά ώστε δεν μπόρεσα να βγω έξω.
Ήταν τόσο αγχωμένος, που τελικά απάντησε λάθος

 

 Διάβασε στο βιβλίο της Γραμματικής σου, σελ. 199 [κλικ εδώ]

 

 

Παίζουμε και μαθαίνουμε!

 

 

 

 

 Πώς γράφουμε μια επιστολή

 

• Στοιχεία αποστολέα πάνω αριστερά  (όνομα , διεύθυνση)
• Ημερομηνία (δεξιά)
• Αφήνουμε κενές δυο τρεις γραμμές
• Προσφώνηση

 

Στη συνέχεια πρέπει να  μιλήσουμε για τον εαυτό μας (δηλ. να συστηθούμε) καθώς και για το λόγο που αποφασίσαμε να στείλουμε αυτή την επιστολή.

Τι μπορούμε να αναφέρουμε :

• το όνομά μας ,
• την ηλικία μας ,
• αν έχουμε αδέρφια,
• σε ποιο σχολείο πηγαίνουμε,
• σε ποια τάξη,
• πώς περνάμε τον ελεύθερο χρόνο μας, ε
• εξωσχολικές δραστηριότητες
• λίγα λόγια για τους πιο στενούς μας φίλους ή την οικογένειά μας
• κάποια πράγματα για την πόλη που ζούμε…

Επίσης θα ρωτήσουμε το παιδί με το οποίο πρόκειται να αλληλογραφήσουμε μερικά πράγματα για τον εαυτό του.

 

Τελειώνουμε το γράμμα με:

• Χαιρετισμό
• ή κάποιο υστερόγραφο (μια τελευταία μας σκέψη)
  

 

 

 

Πώς γράφω το φάκελο;

Για να στείλουμε μια επιστολή ή ένα δέμα πρέπει να γράψουμε τα παρακάτω στοιχεία:

• όνομα αποστολέα
• όνομα παραλήπτη 

και κολλάμε το γραμματόσημο.

Βλέπουμε…

Πηγή: https://anoixtosxoleio.weebly.com/-blog/123

 

 

 

Πώς γράφουμε μια ηλεκτρονική επιστολή (email)

Πάτησε στην εικόνα [κλικ]

 

 

*

Ομώνυμα – παρώνυμα

 

Διάβασε στο βιβλίο της Γραμματικής σου, σελ. 210 [κλικ εδώ]

 

Συμπλήρωσε τα κενά με την κατάλληλη λέξη.

σκηνή – σκοινί

• Κρέμεται λίγο ………………. από την οροφή της ……………….

 

κλείνω – κλίνω

• Μην ………………. τα τετράδιά σας. Θα μου ………………. το ρήμα τρέχω σε όλους τους χρόνους.

 

παίρνω – περνώ

• Όποτε ………………. από το βιβλιοπωλείο, ………………. και ένα
  καινούριο μολύβι.

 

τεχνικός – τεχνητός

• Η κατασκευή της ………………. λίμνης του Μαραθώνα παρουσίασε ………………. δυσκολίες.

 

ποιο – πιο

•  ………………. άρωμα σου αρέσει ………………. πολύ;

 

κλήμα – κλίμα

• Το ………………. της Ελλάδας βοηθάει στην καλλιέργεια του ………………

 

σήκω – σύκο

• ………………. και φέρε μου ένα ……………….

 

πρότυπο – πρωτότυπο

• Για την εγγραφή σε αυτό το ………………. σχολείο πρέπει να έχετε μαζί σας ………………. έγγραφα και όχι αντίγραφα.

 

ότι – ό,τι

• ………………. και να λες θα του πω ………………. δεν θέλω να συμμετάσχω στην εκδήλωση.

*

Παραγωγή λέξεων

Έχουμε μάθει ότι μπορούμε να σχηματίσουμε νέες λέξεις με δύο τρόπους:

– με την παραγωγή

(προσθέτουμε καταλήξεις σε λέξεις

που ήδη υπάρχουν, π.χ. οδός – οδικός)

– με τη σύνθεση

(ενώνουμε λέξεις και δημιουργούμε μια καινούρια, π.χ. οδός + στρώμα = οδόστρωμα)

Σύνθετες  λέξεις

Οι σύνθετες λέξεις συνδυάζουν δύο ή περισσότερες σημασίες, ανάλογα με το πόσες λέξεις τις αποτελούν. Μπορούμε να καταλάβουμε τι σημαίνουν αν τις αναλύσουμε στα συνθετικά τους και βάλουμε και λίγο τη φαντασία μας να δουλέψει. Κάποιες από αυτές χρειάζεται να ανοίξουμε το λεξικό μας για να τις εξηγήσουμε.

Έτσι, η λέξη:

φιλαναγνώστης σημαίνει ο φίλος της ανάγνωσης, δηλαδή αυτός που του αρέσει πολύ να διαβάζει.

Η λέξη:

φιλύποπτος σημαίνει ότι κάποιος συνήθως υποψιάζεται τους άλλους, ότι δεν έχει εμπιστοσύνη σε κανέναν.

Η λέξη:

φιλάσθενος σημαίνει ότι κάποιος αρρωσταίνει εύκολα.

*

 

Τετράδιο εργασιών

κλικ στην εικόνα

 _____________________________________

 

 

 

 

 

 

Διαβάστε το μάθημα από το διαδραστικό βιβλίο

 

 

 Ιστορίες με φίλους

Δάμων και Φιντίας 1

 Δάμων και Φιντίας 1

Αφού είδατε τα παραπάνω βίντεο γράψτε με την ομάδα σας πώς πιστεύετε πως πρέπει να είναι η φιλία και ποιοι είναι οι κίνδυνοι που την απειλούν σήμερα.

*

Ο Βρασίδας μας μαθαίνει…

… Ευθύς και πλάγιος λόγος

Διάβασε στο βιβλίο της Γραμματικής σου, σελ. 200 [κλικ εδώ]

 

 

 

 

 

Προσωπικές αντωνυμίες

 

 

Διάβασε στο βιβλίο της Γραμματικής σου, σελ. 114 [κλικ εδώ]

 

Αντιγράφω στο τετράδιο της Γλώσσας 

Α. Μετατρέπω τον ευθύ λόγο σε πλάγιο :

1. “Θέλεις να πάμε μαζί σινεμά;” τη ρώτησε η Γεωργία.
2. “Είσαι χλωμός. Μήπως είσαι άρρωστος;” ρώτησε ο Κώστας τον Άλεξ.
3. “Αύριο θα πάμε εκδρομή” ανακοίνωσε ο διευθυντής.

Α. Μετατρέπω τον πλάγιο λόγο σε ευθύ :

1. Η Έλλη ρώτησε την Ίλντα αν θέλει να πάνε μαζί βόλτα το απόγευμα.
2. Ο μπαμπάς του Λευτέρη τον άφησε να πάει στην κατασκήνωση το καλοκαίρι.
3. Η μαμά του Ιάσωνα του είπε να πλύνει τα δόντια του πριν κοιμηθεί.

 

Εξάσκηση…

 

Είδη προτάσεων

Τετράδιο εργασιών

κλικ στην εικόνα

 _____________________________________

 

Οι φίλοι τραγουδάνε

 

 

“Ανάθεμα το internet και την τεχνολογία

ξεχάσαμε τα Ελληνικά και είν’ αυτά η αιτία.”

 

 

 

 

 

Oι μαντινάδες είναι δίστιχα με ομοιοκατάληκτους ιαμβικούς στίχους 15σύλλαβους και πρωτοεμφανίστηκαν σαν ποιητικό είδος προς τα τέλη του 14ου αιώνα και έκτοτε αρχίζει να καλλιεργείται σε πολλές Ελληνικές περιοχές και ιδιαίτερα στο νησιώτικο χώρο.

Στην Κρήτη οι μαντινάδες παρουσιάζουν μεγάλη άνθιση και έχει καθιερωθεί ως ένα από τα βασικότερα μέσα έκφρασης συναισθημάτων. Οι βασικοί φορείς της μαντινάδας είναι οι λυράρηδες, οι ριμαδόροι αλλά και ο απλός κόσμος .

Η λέξη είναι Ενετική (Matinada) και σημαίνει το νυχτερινό τραγούδι του έρωτα ή του ερωτευμένου. Την καντάδα. (Ίσως, όπως λένε οι γέροντες στην Κρήτη, να προέρχεται από την Ελληνική λέξη «Μαντάτα» που θα πει ειδήσεις). Ήδη από τον 13ο αιώνα χρονολογείται το πρώτο στιχάκι που μπόρεσαν οι ειδικοί να χαρακτηρίσουν ως μαντινάδα. Πολλοί υποστηρίζουν ότι έχει την αρχή της στον αρχαίο Ελληνικό βίο. Συστηματική πάντως μελέτη που να δείχνει υπεύθυνα την παλαιότητα της μαντινάδας στην Κρήτη δεν έχει γίνει.

Για να χαρακτηριστεί ένα δίστιχο μαντινάδα πρέπει να πληροί ορισμένες προϋποθέσεις:

1) Να είναι γραμμένο στην Κρητική γλώσσα.

2) Να έχει λογικό νόημα.

3) να διαθέτει ποιητικά στοιχεία, όπως πρωτοτυπία, ευρηματικότητα, φαντασία, αλληγορία και να δημιουργεί εικόνες.

Η μαντινάδα είναι ένα ποίημα σταθερής μορφής που ολοκληρώνεται σε δύο στίχους. Αυτό το είδος ποίησης είναι εύλογα πολύ δύσκολο, επειδή οι σκέψεις και το συναίσθημα πρέπει να εκφραστούν με πληρότητα μέσα σε ασφυκτικά όρια λέξεων.

Οι χασμωδίες και οι επαναλήψεις λέξεων στην ίδια μαντινάδα πρέπει να αποφεύγονται. Αυτός είναι και ο λόγος που οι καλές μαντινάδες είναι λίγες.

Η μαντινάδα είναι η δημοτική ποίηση της Κρήτης, που δεν ζει στα βιβλία αλλά μέσα στο λαό, φυσική και απροσποίητη, αφού έρχεται από τη ζωή του, εκφράζει το χαρακτήρα του, την πνευματική του ανάπτυξη και το ήθος του, με φραστική δύναμη που αναβλύζει απ’ την κρυστάλλινη και πεντακάθαρη πηγή της γλώσσας, δίχως τίποτε το ψεύτικο και το περίτεχνο.

 

 

Μπες εδώ και δες πολλές μαντινάδες σχετικά με τη Φιλία

Οι μαντιναδολόγοι ή ριμαδόροι ήσαν περιζήτητοι στις παρέες. Όταν στο ίδιο γλέντι τύχαινε να συναντηθούν δύο ή και περισσότεροι ριμαδόροι τότε υπήρχαν φοβερές κόντρες, τα λεγόμενα «ντρακαρίσματα» ή «κοντραρίσματα». Στα ντρακαρίσματα κάθε μαντινάδα έρχεται σαν απόκρουση ή γελοιοποίηση εκείνης που ειπώθηκε από τον αντίπαλο πρωτύτερα.

Πηγή: Εγκύκλιος Παιδεία

 

Βλέπουμε …

 

https://www.youtube.com/shorts/BCb47Cwj6rY

 

 Η θεματολογία των μαντινάδων ποικίλει. 

Υπάρχουν πολλών ειδών μαντινάδες:

Της αγάπης…

Δε φήνω την αγάπη τσι

άλλος κιανείς να πάρει,

ούτε στον ίδιο το Θεό

δεν κάνω τέτοια χάρη!

Αστείες…

Συγχώρησέ με κοπελιά 

απού ‘μαι λίγο down 

φταίει το δώρο που μου’φερες 

μια καφετιέρα Brown…

Γνωμικές…

Η γλώσσα είναι χειρότερη και από τον δυναμίτη

πετάει ξάφνου μπαλοθιά και σου γκρεμεί το σπίτι.

Της παρέας…

Θα ‘ρθει και πάλι η στιγμή να σμίξει η παρέα

και ένα αρνί θα ψήσουμε και θα περνάμε ωραία.

Της ξενιτιάς…

Θάλασσα δεν εκάτεχα, σε πλοίο δεν εμπήκα,

τώρα μόνο κατάλαβα της ξενηθειάς την πρίκα [=πίκρα]

Μάνα, γλυκιά μανούλα μου κράτα τα δάκρυα σου

για δε μπορεί η καρδούλα μου να φύγει από κοντά σου.

Τέσσερα χρόνια ξενητιά στον πέμπτο μπαίνω τώρα 

αν είναι να ‘ρθουν αλλα δυό καλιό να μπώ στο χώμα.

Ανάθεμα τη τύχη μου να ζω στην Ελβετία

και να θωρώ τη Κρήτη μου με μείον -13.

Ακόμη και της… τεχνολογίας!!!

Ανάθεμα το internet και την τεχνολογία

ξεχάσαμε τα Ελληνικά και είναι αυτά αιτία.

Πηγή: Παιδίον Τόπος

Τετράδιο εργασιών

κλικ στην εικόνα

 _____________________________________

 

Διαβάστε το μάθημα από το διαδραστικό βιβλίο

Οι φίλοι γιορτάζουν

 

Δείτε τις παρακάτω προσκλήσεις. Μπορείτε να βρείτε σε τι μοιάζουν και σε τι διαφέρουν;

 

 

 

 

Πώς γράφουμε μια πρόσκληση

 

 

Ο Βρασίδας μας μαθαίνει…

… Οι εγκλίσεις

 

 

 

 

Ανθολόγιο 

Οι φίλοι μας οι τσιγγάνοι

Μια συντροφιά από εννέα παιδιά απολαμβάνει το καλοκαίρι της σε μια μικρή παραλιακή πόλη. Τα παιδιά γνωρίζουν τα αρχαία αγάλματα της περιοχής και τα αγαπούν, λες και είναι ζωντανοί άνθρωποι. Οι πιο καλοί φίλοι όμως των παιδιών είναι οι τσιγγάνοι που κάθε χρόνο, την ίδια εποχή, κατασκηνώνουν στον τόπο τους.

 

(Απόσπασμα από το βιβλίο: “Ο κήπος με τα αγάλματα”

 

Συγγραφέας Ελένη Σαραντίτη

 

 

 

Βλέπουμε το 1ο επεισόδιο της σειράς