↑ Επιστροφή σε Φυσικά

Εκτύπωσέ το Σελίδα

Ενέργεια

 

 

 

 

 Το πιο διαδεδομένο αλλά και από τα πλέον απρόσιτα στις αισθήσεις μας μέγεθος είναι η ενέργεια.

Είναι το φυσικό μέγεθος που συνοδεύει απαραίτητα κάθε μεταβολή στο φυσικό μας κόσμο, από την πιο απλή, όπως το ρίξιμο μιας πέτρας, μέχρι τις πιο πολύπλοκες όπως τα διάφορα βιολογικά φαινόμενα. Εν τούτοις είναι ένα μέγεθος «άγνωστο» στις αισθήσεις μας σε σχέση με άλλα, με την έννοια ότι δεν το βλέπουμε, δεν μπορούμε να το πιάσουμε, να το ακούσουμε ή να το γευθούμε. Η ενέργεια όμως παραμονεύει παντού.

Η ενέργεια είναι ένα φυσικό μέγεθος που το αντιλαμβανόμαστε κυρίως από τα αποτελέσματά της, που είναι γνωστά σαν έργο. Είναι πολύ καλά κρυμμένη στα διάφορα σώματα και φανερώνεται μόνο όταν τα σώματα αυτά μετέχουν σε διάφορα φυσικά ή χημικά φαινόμενα. Κανένας δεν αντιλαμβάνεται π.χ. την δυναμική ενέργεια που περικλείει μια γλάστρα στο περβάζι ενός μπαλκονιού. Όταν όμως κάποιο αδέξιο χέρι την αναγκάσει να αλλάξει θέση και να προσγειωθεί στο κεφάλι του κυρίου που στέκει κάτω, τότε η ενέργεια της γλάστρας γίνεται σίγουρα αντιληπτή από το αποτέλεσμά της.

Αν και είναι δύσκολος ο ορισμός της μπορούμε να πούμε ότι ενέργεια είναι το φυσικό μέγεθος που προκαλεί τις διάφορες μεταβολές στον υλικό κόσμο.

Πιο απλά

Ενέργεια, συνεπώς, είναι η ικανότητα ενός σώματος ή συστήματος να παραγάγει έργο.

 

 

 Ο άνθρωπος, εδώ και χιλιάδες χρόνια, αγωνίζεται διαρκώς, για να ελέγξει και να χρησιμοποιήσει την ενέργεια, προκειμένου να κάνει τη ζωή του πιο εύκολη.

Πριν από χιλιάδες χρόνια κατάφερε να ανάψει φωτιά και αξιοποίησε την ενέργεια, για να ζεσταθεί, για να φωτίσει τους χώρους που ζούσε και για να ψήσει την τροφή του. 

Για να αξιοποιήσει την ενέργεια, κατασκεύασε διάφορες συσκευές και μηχανές, άλλες απλές και άλλες πιο σύνθετες.
Κατασκεύασε πλοία, ανεμόμυλους, νερόμυλους, κάτοπτρα. Αξιοποίησε έτσι την ενέργεια του ανέμου που φυσά, το νερό που ρέει ορμητικά και την ενέργεια που ακτινοβολεί ο Ήλιος.

Η πραγματική επανάσταση όμως στην αξιοποίηση των διαφόρων μορφών ενέργειας ξεκίνησε, μόλις πριν από δύο αιώνες, με την εξέλιξη της τεχνολογίας.

Κατασκευάσαμε σύνθετες συσκευές, που καθημερινά μετατρέπουν την ενέργεια από μία μορφή σε μία άλλη, διευκολύνοντας τη ζωή μας.

 

 

 

 

 

 

 Μπορεί οι συσκευές και οι μηχανές που κατασκευάζουμε, να είναι σήμερα πολύ πιο σύνθετες από τις παλιές, μπορεί να λειτουργούν πιο πολύπλοκα…

…η διαπίστωση όμως δεν άλλαξε:

Χωρίς ενέργεια δε γίνεται καμιά αλλαγή στη φύση!

 

______________________________________________________________________________________

Διάβασε το μάθημα στο διαδραστικό βιβλίο [κλικ]

1. Η ενέργεια έχει πολλά «πρόσωπα»

 

 

Στην ενέργεια δίνουμε διάφορα ονόματα ανάλογα με την προέλευσή της και τον τρόπο με τον οποίο τη χρησιμοποιούμε. Τα διάφορα «πρόσωπα» της ενέργειας τα ονομάζουμε μορφές ενέργειας.
  • Την ενέργεια που περιέχουν τα ορυκτά καύσιμα και οι τροφές την ονομάζουμε χημική,

 

  • την ενέργεια που μεταφέρεται μέσα από τα ηλεκτρικά κυκλώματα ηλεκτρική,

 

  • την ενέργεια που προκύπτει από την πυρηνική σχάση πυρηνική,

 

  • ενώ την ενέργεια του φωτός φωτεινή.

 

  • Την ενέργεια που μεταδίδεται από ένα θερμότερο σε ένα άλλο ψυχρότερο σώμα την ονομάζουμε θερμότητα.

 

  • Την ενέργεια που έχει ένα σώμα λόγω της θέσης του ή των δυνάμεων που ασκούνται σε αυτό την ονομάζουμε δυναμική.

 

  • Την ενέργεια που έχει ένα σώμα λόγω της κίνησής του την ονομάζουμε κινητική.
Τις δύο τελευταίες μορφές, την κινητική και τη δυναμική, τις ονομάζουμε βασικές μορφές ενέργειας.

 

 

*

Δείτε την παρουσίαση του μαθήματος

(δημιουργός Γρ. Ζερβός)

*

Picture

*

Εξάσκηση

[κλικ]

 

Αποθήκευσε την εικόνα στον υπολογιστή σου και μετά εκτύπωσέ την.

Συμπλήρωσε στα αντίστοιχα κουτάκια τις μορφές ενέργειας

______________________________________________________________________________________

 

 

 

 

Διάβασε το μάθημα στο διαδραστικό βιβλίο [κλικ]

 

2. Η ενέργεια αποθηκεύεται

Τα σώματα που αποθηκεύουν κάποια μορφή ενέργειας ονομάζονται αποθήκες ενέργειας και, όταν αυτή αρχίζει να απελευθερώνεται, τα σώματα μετατρέπονται σε πηγές ενέργειας.

 

Η ενέργεια στη φύση αποθηκεύεται με διάφορες μορφές.
Πολλές φορές αποθηκεύουμε εμείς ενέργεια, για να τη χρησιμοποιήσουμε αργότερα
Χρησιμοποιούμε πολλές διαφορετικές πηγές ενέργειας για να εκτελέσουμε τις εργασίες μας.
Οι πηγές ενέργειας είναι ταξινομημένες σε δύο ομάδες: τις ανανεώσιμες και τις μη ανανεώσιμες.
Στις περισσότερες χώρες όπως και στην Ελλάδα το μεγαλύτερο μέρος της χρησιμοποιούμενης ενέργειάς μας προέρχομαι από τις μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
  • Ο άνθρακας,
  • το πετρέλαιο,
  • το φυσικό αέριο,
  • το προπάνιο,
  • το ουράνιο είναι μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. 

 

Αυτές οι πηγές ονομάζονται μη ανανεώσιμες επειδή οι προμήθειές τους είναι περιορισμένες.
Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας περιλαμβάνουν
  • τη βιομάζα (συνολική μάζα των φυτικών και ζωικών οργανισμών),
  • τη γεωθερμική ενέργεια (ενέργεια που περικλείεται στο εσωτερικό της γης με τη μορφή θερμότητας),
  • την ενέργεια του νερού,
  • την ηλιακή ενέργεια,
  • την ενέργεια του αέρα (αιολική).
Ονομάζονται ανανεώσιμες πηγές ενέργειας επειδή ανανεώνονται σε σύντομο χρονικό διάστημα.

*

Δείτε την παρουσίαση του μαθήματος

(δημιουργός Γρ. Ζερβός)

*
Ώρα για εξάσκηση
Πηγές
  • Ιστολογιο Εγκύκλιος Παιδεία
  • Ιστολογιο Ποδήλατο98
  • 8ο ΔημοτικόΣχολείο Νάουσας
  • Μαγική Κιμωλία

 

 

____________________________________________________________________________

 

 Διάβασε το μάθημα στο διαδραστικό βιβλίο [κλικ]

 

3.  Η ενέργεια αλλάζει συνεχώς μορφή

 

 

Η ενέργεια δεν εμφανίζεται από το τίποτα ούτε εξαφανίζεται.

Η συνολική ενέργεια διατηρείται.

Η ενέργεια στη φύση αλλάζει διαρκώς μορφή. Κάποιες φορές τα αποτελέσματα των αλλαγών αυτών είναι ευεργετικά, όπως στη βροχή, στον άνεμο, στην ανάπτυξη των φυτών και των ζώων, ενώ κάποιες άλλες είναι καταστροφικά, όπως στις πυρκαγιές, στους σεισμούς, στους τυφώνες.

Δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε ενέργεια, μπορούμε όμως να τη μετατρέψουμε στη μορφή που μας είναι κάθε φορά χρήσιμη και να ωφεληθούμε από τη μετατροπή αυτή. Μάλιστα πολλές φορές πρέπει ο άνθρωπος να μετατρέψει μια μορφή ενέργειας σε μία άλλη για να τη χρησιμοποιήσει στη ζωή του.

Η ενέργεια λοιπόν:

αποθηκεύεται με κάποια μορφή,

μετατρέπεται από τη μια μορφή στην άλλη και

μετακινείται συνεχώς.

 

 

 PictureΗ δυναμική ενέργεια της χορδής του τεντωμένου τόξου μετατρέπεται σε κινητική ενέργεια του βέλους

 

 PicturePictureΗ δυναμική ενέργεια των ελατηρίων μετατρέπεται σε κινητική ευθύς αμέσως μόλις τα αφήσουμε ελεύθερα.

Picture

Οι ανεμογεννήτριες παίρνουν την ενέργεια του ανέμου, την μετατρέπουν σε κινητική (με την περιστροφή των ελίκων) και στη συνέχεια σε ηλεκτρική.

Ο νερόμυλος παίρνει την κινητική ενέργεια του νερού και με διάφορους άξονες την μεταφέρει στο εσωτερικό του, για να κινήσει τις μυλόπετρες και να αλέσει τους καρπούς.

Picture

Η χημική ενέργεια της μπαταρίας μετατρέπεται σε ηλεκτρική και μετά σε ηχητική.

*

Δείτε την παρουσίαση του μαθήματος

(δημιουργός Γρ. Ζερβός)

*

Ώρα για εξάσκηση

http://users.sch.gr/chrysantor/energy3/quiz.swf

Πηγές

  •  Ιστολόγιο «Τα βλέπει η Στ΄ και γελά!»
  • Ιστολόγιο Εγκύκλιος Παιδεία
  • 8ο ΔημοτικόΣχολείο Νάουσας

 

 

 

 

 

____________________________________________________________________________

 

 

Διάβασε το μάθημα στο διαδραστικό βιβλίο [κλικ]

 

 

 

4.  Η ενέργεια υποβαθμίζεται

 

Με τις δραστηριότητές μας η ενέργεια μετατρέπεται διαρκώς σε μορφές που δεν μπορούμε να αξιοποιήσουμε. Όπως λέμε διαφορετικά, η ενέργεια υποβαθμίζεται.

Η ενέργεια από το πετρέλαιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί εύκολα. Όταν όμως χρησιμοποιούμε το πετρέλαιο για την κίνηση του φορτηγού, η ενέργεια υποβαθμίζεται. Μετατρέπεται σε θερμική ενέργεια στη μηχανή του αυτοκινήτου ή στα ελαστικά, καθώς αυτά τρίβονται στο οδόστρωμα. Την ενέργεια αυτή δεν μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε εύκολα.

Ο ανεμιστήρας λειτουργεί με ηλεκτρική ενέργεια που μπορεί να χρησιμοποιηθεί εύκολα. Κατά τη λειτουργία του όμως η ενέργεια μετατρέπεται σε θερμική ενέργεια, δηλαδή υποβαθμίζεται.

 

*

Υδροηλεκτρικό εργοστάσιο

 

 

https://latentnrg.files.wordpress.com/2013/01/electrical_energy_animation.gif

 

 

*

 

 

 

*

 

Δείτε την παρουσίαση του μαθήματος

(δημιουργός Γρ. Ζερβός)

*

 Δείτε

παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από το δυναμό του ποδηλάτου

_______________________________________________________________________________

 

Διάβασε το μάθημα στο διαδραστικό βιβλίο [κλικ]

 

 

5. Τροφές και ενέργεια

Ο ανθρώπινος οργανισμός είναι ένας ακούραστος μετατροπέας ενέργειας. Την ενέργεια που είναι απαραίτητη για τις δραστηριότητές μας την παίρνουμε από τις τροφές.

 

 

*

Η ενέργεια που είναι αποθηκευμένη στα μόρια των τροφών ελευθερώνεται κατά την πέψη,όταν αυτά διασπώνται. Την ενέργεια αυτή την ονομάζουμε βιολογική.
Η βιολογική ενέργεια μετατρέπεται στη συνέχεια σε άλλες μορφές:
  • Σε θερμική ενέργεια, για να διατηρηθεί η θερμοκρασία του σώματός μας.
  • Σε χημική ενέργεια, για τη δημιουργία των μορίων και των κυττάρων του σώματός μας ή των μορίων λίπους που αποθηκεύεται.
  • Σε ηλεκτρική ενέργεια, για την επικοινωνία του εγκεφάλου με τα διάφορα μέρη του σώματός μας.
  • Σε κινητική ενέργεια κατά τις κινήσεις του σώματός μας.
  • Και, ακόμη, σε θερμότητα που εκπέμπεται από το σώμα μας προς το περιβάλλον.

* 

*

 

*

Δείτε την παρουσίαση του μαθήματος

(δημιουργός Γρ. Ζερβός)

 

 

*

Μπορείς να βρεις τις λανθασμένες προτάσεις;

Πάτησε στην εικόνα και προσπάθησε!

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/vpapagiann/?page_id=1512

Αφήστε μια απάντηση

Top
 
Yπενθυμίζουμε ότι η μηδενική χρέωση μέσω κινητής τηλεφωνίας ισχύει μόνο για τον παρόντα ιστότοπο και για τους ιστότοπους που αναφέρονται στο δελτίο τύπου του Υπουργείου Παιδείας & Θρησκευμάτων.
Η προβολή περιεχομένου από άλλο ιστότοπο που έχει ενσωματωθεί στον παρόντα ιστότοπο (π.χ. video youtube) ή το άνοιγμα συνδέσμων που οδηγούν σε εξωτερικό περιεχόμενο δεν υπάγονται στη μηδενική χρέωση.
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων