↑ Επιστροφή σε Ενότητα Γ 1

Εκτύπωσέ το Σελίδα

Αριστείδης Παππάς – Ο Απόστολος Παύλος της Φιλικής Εταιρείας

Γιατί το σχολείο μας ονομάστηκε «Αριστείδης Παππάς»  

ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΠΑΠΑΣ – Ο ΦΛΟΓΕΡΟΣ ΦΙΛΙΚΟΣ 

   Στη Φιλική Εταιρεία προέχουσα θέση κατείχε ο Αριστείδης Παπάς. Ο Ι. Φιλήμων, ο κυριότερος ιστορικός της Φιλικής Εταιρείας παρουσιάζει τον Αριστείδη Παπά ως «άνδρα εγκρατή πάσης ελληνικής παιδείας  και ξένων γλωσσών, σύννου, εύγλωττον, μειλίχιον λίαν τους τρόπους, απεριορίστου δε πατριωτισμού και αυστηράς ηθικής, όστις άμα κατηχηθείς ειργάσθη διά πολλής ωφελείας υπέρ της Εταιρείας, θυσιάσας και την ζωή του διά το Γένος».

   Ο Παπάς γεννήθηκε στα Τρίκαλα το 1783 και φοίτησε στην ακμάζουσα τότε σχολή, από τους εξαίρετους διδασκάλους Στέφανο Σταμκίδη από την Κοζάνη και τον Πολυζώη, ιερέα και διδάσκαλο από τα Βραγγιανά των Αγράφων. Από τους άριστους αυτούς διδάσκαλους πέτυχε σωστή παιδεία, όπως εμφανίζεται στις επιστολές του.

   Ο Κανδηλώρος, ιστορικός και αυτός της Φιλικής Εταιρείας τον ονομάζει λόγιο. Ο Ξόδιλος άριστο άνδρα. Ο Λαζαρίδης τον παρουσιάζει να έχει τεράστια μόρφωση , ότι ήταν πολύγλωσσος και κάτοχος των πραγμάτων, όχι μόνο της Τουρκίας αλλά και τον Βαλκανίων. Είχε λάβει , μάλιστα μέρος στη γλωσσική διαμάχη, μεταξύ Κοραή και Κοθρικά ( λόγιος Αθηναίος που υποστήριζε την αρχαϊζουσα ) .

   Μετά την αποφοίτησή του στη σχολή έγινε ιερέας και υπήρξε δάσκαλος, άγνωστο όμως το πότε και που. Επί πολλά χρόνια χάνουμε τα ίχνη του. Κατά τον Ευαγγελίδη το 1810 ( 27 ετών ) βρισκόταν στη Βιέννη όπου μαζί με τον καθηγητή της ελληνικής φιλολογίας στο αυτοκρατορικό πανεπιστήμιο της Βιέννης, γνωστό διδάσκαλο του γένους Αθανάσιο Σταγειρίτη συνέταξαν προκήρυξη για την ελληνομάθεια η οποία αποσκοπούσε στο να παροτρύνει τους υπόδουλους Έλληνες να μορφωθούν.

   Σύμφωνα με τον Κανδηλώρο ο Παπαφλέσσας έφερε μαζί του την από 20/7/1817 προκήρυξη του Σταγειρίτη και του Παπα στην περιοδεία του στις ηγεμονίες. Η προκήρυξη αυτή η προτρεπτική προς μόρφωση των Ελλήνων  χρησιμοποιούνταν και ως παραπλανητικό πιστοποιητικό από τους Φιλικούς που κυκλοφορούσαν στην Τουρκία με στόχο να άρουν κάθε υπόνοια εναντίον τους εκ μέρος των Τούρκων και των Τουρκόφωνων. Επομένως , η προκήρυξη των Σταγειριτη-Παπα χρησιμοποιήθηκε ως ένα διαβατήριο ασφαλείας.

   Τον Αρ. Παπά  μετά τη Βιέννη τον βρίσκουμε στη Νεάπολη της Ιταλίας όπου η αρχή της Φιλικής Εταιρείας έστειλε το 1818 τον Χριστόδουλο Λουριώτη για να κατηχήσει τους εκεί εμπόρους που ήταν πολυάριθμοι. Ο Λουριώτης είδε την αξία του Παπά και στις 25-10-1818 τον μύησε στη Φιλική Εταιρεία. Μετά την μύηση του έβγαλε τα ράσα όπως Σπ. Τρικούπης αναφέρει και όπως ο Εμμανουήλ  Ξάνθος λέει «ο Αριστείδης Παπάς έγινε  πολιτικός υπηρέτης  της πατρίδας του» . Έκανε την αποσχημάτιση για να μπορεί να κυκλοφορεί απαρατήρητος.

   Η αρχή της φιλικής εταιρείας χωρίς καθυστέρηση του ανέθεσε να διεξάγει περιοδεία ανά την Ελλάδα για να διαδώσει της αρχές και τους σκοπούς της φιλικής εταιρείας. Ο Αριστείδης Παπάς  ανέλαβε με πίστη και ενθουσιασμό  το έργο που του ανατέθηκε.

   Ο  επόμενος  σταθμός  του  ήταν  η Κέρκυρα η οποία εκείνη την εποχή βρισκόταν υπό Αγγλική κηδεμονία. Στη Κέρκυρα πλησιάζει τον Βιάρο Καποδίστρια (τον μεγαλύτερο αδερφό του Ιωάννη Καποδίστρια ) και τον κατέχει στις  5-1-1819. Στη Κέρκυρα έρχεται σε συνεννόηση με τους αρχηγούς των εκεί Σουλιωτών προσφύγων τους οποίους κατηχεί, τους δε άπορους από αυτούς τους ενίσχυσε οικονομικά. Από την Κέρκυρα αναχωρεί μετά από παραμονή ενός μήνα  και αφού άφησε αντιπροσώπους της ΦΕ  τον Βιάρο Καποδίστρια και τον Κ. Γεροστάθη. Περίπου στα μέσα του Ιανουαρίου το 1819 φθάνει στους Παξούς και συνεχίζει το ταξίδι του στη Λευκάδα και την Ζάκυνθο. Η Ζάκυνθος ήταν το νησί των ευγενών. Εκεί  γνωρίζει τον Διονύσιο Ρώμαν σημαντική προσωπικότητα της Ζακύνθου , του οποίου μυεί στην ΦΕ.

   Την εποχή εκείνη βρισκόταν στην Ζάκυνθο και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης , με τον οποίο γνωρίστηκε και του εξήγησε ότι αφορά την ΦΕ , όπως ο ίδιος γράφει στην αυτοβιογραφία του «Την εταιρεία αναφέρει ο Κολοκοτρώνης μου την είπε ο Πάγκαλος και έπειτα ο Αριστείδης Παπάς». Τον Μάρτιο φθάνει στην Πάτρα , όπου γνωρίζεται με τον εκεί πρόξενο της Ρωσίας Ιωάννη Βλασσόπουλο τον οποίο κατηχεί. Στην Πάτρα μένει τρεις μήνες ετοιμαζόμενος για την εξόρμηση του στην Σμύρνη και στα γύρω νησιά. Ο φίλος του Διονύσιος Ρώμας μέσω της επιστολής του στην ποία τον ονομάζει «ενδοξότατε φίλε» και «εγκάρδιε» τον ενημερώνει ότι του στέλνει 300 φλωριά ως πρώτη καταβολή για τον αγώνα. Το σημαντικό αυτό χρηματικό ποσό φανερώνει την απόλυτη εμπιστοσύνη  του Ρώμα και την εκτίμηση του προς αυτόν.

Τον Ιούνιο τον βρίσκουμε στη Σμύρνη κατηχούντα  εκεί  σημαντική προσωπικότητα. Συνεχίζει το ταξίδι του, επισκέπτεται την Σάμο , Χίο, όπου εκεί εργάζεται για να διευρύνει το δίκτυο της φιλικής εταιρίας . Φέρνοντας εις πέρα την αποστολή του φθάνει στις αρχές του Νοεμβρίου 1819 στη Κωνσταντινούπολη.

Στην Κωνσταντινούπολη γνώρισε τους εκεί φιλικούς,   κατήχησε και τον λεξικογράφο Ν. Λογάδην στο σπίτι του οποίου συνάντησε μετά τους φιλικούς , Σέκερη, Παπαφλέσσα, Περραιβό ,  Ανδρονίτσου , Κατσώνη. Έμεινε στην Κωνσταντινούπολη μέχρι την άνοιξη του 1820. 
 

 

   Η Δράση του Αριστείδη Παπά ως κομιστή των εγγράφων στο Μίλος Οβρένοβιτς

Μιλος Οβρένοβιτς : Σέρβος επαναστάτης, χριστιανός ορθόδοξος κατά το θρήσκευμα, Πρίγκιπας, ιδρυτής και Ηγεμόνας της νεότερης Σερβίας, καθώς και της ομώνυμης βασιλικής δυναστείας της Σερβίας.

Στα τέλη του 1820, ο Υψηλάντης ενώ βρισκόταν στη Μολδαβία αναζητούσε να βρει ένα κατάλληλο πρόσωπο για να αποτελέσει  το σύνδεσμο μεταξύ Ελλήνων και Σέρβων. Το καταλληλότερο πρόσωπο για αυτό  τον  ρόλο δεδομένων των προσόντων του, δηλαδή της άριστης παιδείας και των πολύπλευρων γνώσεών του σε σχέση με τις γλώσσες άλλων λαών , ήταν ο Αριστείδης Παπάς. Ο ίδιος αποδέχθηκε με μεγάλη προθυμία να αναλάβει αυτή την αποστολή. Ο Παπάς αναχώρησε τον Ιανουάριο του 1821 για να συναντήσει τον Οβρένοβιτς στο Βελιγράδι . Είχε μαζί του μία επιστολή από τον Υψηλάντη και μία συνθήκη με 14 άρθρα για συμμαχία, ξεσηκωμό κλπ, την οποία έπρεπε να υπογράψει ο Οβρένοβιτς. Ο Υψηλάντης είχε σχεδιάσει το ταξίδι του Παπά ,αλλά επειδή ο ίδιος φοβόταν την Αυστριακή αστυνομία, προτίμησε έναν πιο ασφαλή δρόμο διαμέσου του Αδά Καλέ, ενός μικρού νησιού στο Δούναβη, ανάμεσα στη Ρουμανία και τη Σερβία. Όμως οι Τούρκοι εξαιτίας της επανάστασης του Βλαδιμηρέσκου παρακολουθούσαν τις κινήσεις των ξένων και τον συνέλαβαν για ύποπτο.

Τα γεγονότα για το τι έγινε μετά τη σύλληψή του, τα παρουσιάζει ο κάθε ιστορικός από την δικιά του οπτική γωνία.

   Ο Ρίζος Νερουλός αναφέρει ότι συνελήφθη στο Αδά Καλέ ως κατάσκοπος από την Τουρκική φρουρά και αφού ανακρίθηκε κατά τον τούρκικο τρόπο , αποκεφαλίστηκε χωρίς να βρεθούν όμως έγγραφα.

   Ο Λάσκαρης υποστηρίζει ότι τον σκότωσαν χωρίς να μπορέσει να καταστρέψει και να εξαφανίσει τα έγγραφα.

   Ο Κων/νος Οικονόμος γράφει ότι συνελήφθη, βασανίστηκε και χωρίς να ομολογήσει απαγχονίστηκε. Τα έγγραφα στάλθηκαν προς το Σουλτάνο.

   Ο Αμβρόσιος Φραντζής υποστηρίζει ότι ο Παπάς στάλθηκε στον Πασά και τα έγγραφα στο Σουλτάνο.

   Κατά τον Παναγιώτη Σκεπάρνη ο Παπάς αφού στάλθηκε στην Κωνσταντινούπολη φονεύθηκε στην Αδριανούπολη και η Φιλική Εταιρεία έστειλε τον Μανάκη , Μετσοβίτη οπλαρχηγό , ή για να τον απελευθερώσει ή για να τον σκοτώσει έτσι ώστε να μην ομολογήσει.

   Όλοι οι παραπάνω συγγραφείς συμφωνούν ότι επειδή τον πρόδωσαν συνελήφθη και φονεύθηκε.

   Πολλοί υποστηρίζουν ότι τα έγγραφα τα είχε εξαφανίσει, άλλοι ότι στάλθηκαν στην Κωνσταντινούπολη στον Σουλτάνο και ότι ο ίδιος τα παρέδωσε στον Ιωάννη Καλλιμάχη , ο οποίος ήταν διερμηνέας , για να τα μεταφράσει. Ο Καλλιμάχης τα ερμήνευσε με τέτοιο τρόπο ώστε είπε στον μυστικό σύμβουλο του Σουλτάνου ότι αυτά τα επαναστατικά φρονήματα είναι ίδια με αυτά του Ρήγα Φεραίου, δηλαδή γελοία και ανόητα. Η παρερμηνεία αυτή έπεισε τους Τούρκους ότι δε συμβαίνει τίποτα σοβαρό.

   Αξίζει να τονίσουμε την αναφορά του μεγάλου και κυριότερου  ιστορικού Φιλήμονα  προς το πρόσωπο του Τρικαλινού Αριστείδη Παπά. Ο Ιωάννης Φιλήμονας ως ο πλησιέστερος ιστορικός της φιλικής εταιρείας παρουσιάζει τον Αριστείδη Παππά ως  «άνδρα εγκρατή πάσης Έλληνικής Παιδείας και ξένων γλωσσών σύννουν, εύγλωττον, μειλίχιον λίαν τους τρόπους, απεριορίστου δε πατριωτισμού και αυστηράς ηθικής, όστις άμα κατηχηθείς ειργάσθη δια πολλής ωφελείας υπέρ της εταιρείας, θυσιάσας και την ζωή του δια το Γένος». Επίσης   για   το  τέλος  του  μας   πληροφορεί «καθ ’οδόν μετά τη σύλληψή του εξαφάνισε τα έγγραφα αφού τα έριξε σε ένα έλος, ενώ ο ίδιος έπεσε στο γκρεμό στην περιοχή Φετισλάμ ανάμεσα στο Αδά Καλέ και στο Βιδίνιο, προκειμένου να μην προδώσει το έργο της Φιλικής Εταιρίας, σε περίπτωση που βρισκόταν σε ανθρώπινη αδυναμία κατά τη διάρκεια του βασανισμού του».

   Ο Αριστείδης Παππάς είναι ο πρώτος μάρτυρας της επανάστασης Οι πρώτοι πεσόντες σε έναν αγώνα  είναι ίσως και οι πιο αδικημένοι, διότι ανοίγουν το δρόμο του αγώνα στους υπόλοιπους συμπολεμιστές τους. Αν αναλογιστούμε την πολύπλευρη δράση του Αρ. Παπά ,  αλλά και το τέλος του – που μέσα στην τραγικότητά του είναι και ηρωικότατο-τότε σίγουρα τον συγκαταλέγουμε στους ήρωες του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα του 1821 , δίνοντάς του τη θέση που του αξίζει στη νεότερη ιστορία του έθνους μας.

   Το  όνομα  του  Αριστείδη  Παππά   έχει  δοθεί  σε  κεντρικό  δρόμο   της  πόλης  των  Τρικάλων. Ο  δρόμος  αυτός  ξεκινά   από  την  οδό  Ασκληπιού  στο  ύψος  του  ζαχαροπλαστείου  «Μέλισσα»   και  φτάνει  μέχρι  την  πλατεία  «Αγρότισσας».   

Δείτε μια παρουσίαση για τον Αριστείδη Παππά diaf1

ΠΗΓΗ: http://4lyk-trikal.tri.sch.gr/autosch/joomla15/images/Files/Perilipsi.docx.

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/vpapagiann/?page_id=801

Αφήστε μια απάντηση

Top
 
Yπενθυμίζουμε ότι η μηδενική χρέωση μέσω κινητής τηλεφωνίας ισχύει μόνο για τον παρόντα ιστότοπο και για τους ιστότοπους που αναφέρονται στο δελτίο τύπου του Υπουργείου Παιδείας & Θρησκευμάτων.
Η προβολή περιεχομένου από άλλο ιστότοπο που έχει ενσωματωθεί στον παρόντα ιστότοπο (π.χ. video youtube) ή το άνοιγμα συνδέσμων που οδηγούν σε εξωτερικό περιεχόμενο δεν υπάγονται στη μηδενική χρέωση.
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων