Είδη λόγου / Είδη κειμένων
- Αναφορικός λόγος (αφήγηση ιστορίας και περιγραφή γεγονότος).
- Κείμενο λογοτεχνικό, ειδησεογραφικό άρθρο εφημερίδας και διαδικτύου – δημοσιογραφική ανταπόκριση (ρεπορτάζ), ενημερωτικό άρθρο περιοδικού.
Κείμενα
Πάτησε στην εικόνα και διάβασε το μάθημα από το διαδραστικό βιβλίο.
Ο φίλος μας το δάσος
Το δάσος δεν είναι μόνο δένδρα. Είναι ένα σύνολο διαφόρων φυτών – όπου βέβαια κυριαρχούν τα δένδρα – μαζί με τα διάφορα ζώα που συνυπάρχουν και με το έδαφος και το κλίμα που επικρατεί στην περιοχή. Όλες οι εκτάσεις που καλύπτονται από φυσική βλάστηση λέγονται δασικές, ανεξάρτητα από το αν κυριαρχούν δένδρα, θάμνοι ή φρύγανα και αποτελούν ένα πολυσύνθετο σύνολο με δική του ζωή και λειτουργίες. Αποτελούν το Δασικό Oικοσύστημα, που παίζει σημαντικό ρόλο στη βιολογική ισορροπία της φύσης.
Είναι ένα φυσικό αγαθό, με πολύπλευρη σημασία και ανυπολόγιστη αξία για τη ζωή, για τον άνθρωπο. Ένας ανανεώσιμος φυσικός πόρος με τεράστιες ανεξάντλητες δυνατότητες για την οικονομική, περιβαλλοντική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη του τόπου, για τη δημιουργία καλυτέρων συνθηκών ζωής. Γι’ αυτό εκτάσεις που καλύπτονται με πυκνή φυσική βλάστηση, συνοπτικά την λέμε «Δάσος». Δεν πρέπει να καίγονται ή να καταστρέφονται με οποιονδήποτε τρόπο αυτές οι εκτάσεις, γιατί απώτερος σκοπός μας είναι να γίνουν τελικά δάση, όπου να κυριαρχούν τα δένδρα.
Πηγή: http://wwww.minagric.gr/greek/agro_pol/DASIKA/Forests/Forests1.htm
Εφημερόπτερα
Τα εφημερόπτερα έχουν τη μικρότερη διάρκεια ζωής πάνω στη Γη. Η ζωή τους διαρκεί μόνο για 24 ώρες. Τα εφημερόπτερα ονομάζονται επίσης και «έντομα μιας ημέρας», λόγω της μικρής διάρκειας ζωής τους. Ο Αριστοτέλης ονόμασε το μικρό έντομο που ζει τόσο λίγο «εφήμερον».
Υπάρχουν 2.500 διαφορετικά είδη στον κόσμο. Στην πραγματικότητα, ορισμένα μέλη της οικογένειας, πεθαίνουν μέσα σε λίγες ώρες. Έτσι περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους ως νύμφες.
Ο ένας και μοναδικός σκοπός των εφημερόπτερων είναι η αναπαραγωγή. Μέσα σε αυτό το σύντομο χρονικό διάστημα της ζωής, σχηματίζουν ομάδες και κινούνται μαζί σε όλες τις διαθέσιμες επιφάνειες.
Λεξιλόγιο μαθήματος

Δείτε…
Ο Βρασίδας μας μαθαίνει…
… τι φανερώνει ο χρόνος των ρημάτων.
Όταν θέλουμε να δείξουμε στη γλώσσα μας πότε γίνεται κάτι, χρησιμοποιούμε πολλούς τρόπους.
- τους χρόνους των ρημάτων: [βιβλίο Γραμματικής σελ.: 130 & 133 – κλικ εδώ]
-
επιρρήματα: κτλ. [βιβλίο Γραμματικής σελ.:162 – κλικ εδώ]
νωρίς, αργά, τώρα, ύστερα κτλ.
-
φράσεις με προθέσεις: [βιβλίο Γραμματικής σελ.: 167 – κλικ εδώ]
σε λίγο, από καιρό, κατά το απόγευμα κτλ.
-
χρονικές προτάσεις: [βιβλίο Γραμματικής σελ.: 196 – κλικ εδώ]
μόλις φτάσω…, πριν φύγω…, αφού έρθω… κτλ.
- χρονικοί σύνδεσμοι: [βιβλίο Γραμματικής σελ.: 171 – κλικ εδώ]
όταν, όποτε, μόλις, πρίν, …
(κάνε κλικ και διάβασε όσα πρέπει να ξέρεις για τα ρήματα)
Αφήγηση
Αφήγηση μιας ιστορίας έχουμε όταν παρουσιάζουμε γεγονότα με μια ορισμένη σειρά.
- Πού γίνονται τα γεγονότα;
- Πότε; (Στις φανταστικές ιστορίες και στα παραμύθια ξεκινάμε συνήθως με τη φράση «Μια φορά κι έναν καιρό…».)
- Ποιοι είναι οι ήρωες; (Μπορεί να είναι άνθρωποι, φυτά, ζώα κτλ.)
- Ποιο πρόβλημα αντιμετώπισαν;
- Ποια λύση έδωσαν;

Κάνουμε εξάσκηση
- Κουίζ ορθογραφίας ΕΔΩ και ΕΔΩ και ΕΔΩ.
- Παίξε ένα κουίζ για τις χρονικές βαθμίδες ΕΔΩ.
- Παίξε κουίζ για τους χρόνους του ρήματος ΕΔΩ, ΕΔΩ, ΕΔΩ.
- Παίξε ένα κουίζ για τα χρονικά επιρρήματα ΕΔΩ.
- Παίξε ένα κουίζ για τις χρονικές φράσεις ΕΔΩ.
- Κουίζ για χρονικές προτάσεις ΕΔΩ, ΕΔΩ.
Εργασίες
Αντιγράφουμε στο τετράδιο εργασιών της Γλώσσας…
1. Κλίνουμε τα ρήματα: υπάρχω και σκέφτομαι σε όλους τους χρόνους στο β’ ενικό και β’ πληθυντικό πρόσωπο
2. Στις παρακάτω προτάσεις να κυκλώσεις τα χρονικά επιρρήματα (πότε;).
- Χτες πήγαμε στο χωριό μου.
- Του χρόνου θα πάω στην έκτη τάξη.
- Η μεγάλη μου αδερφή ήρθε αργά στο σπίτι.
3. Στις παρακάτω προτάσεις να υπογραμμίσεις τις φράσεις με προθέσεις που δείχνουν τον χρόνο (πότε;).
- Σε 2 χρόνια θα πάω στο γυμνάσιο.
- Ο Χρήστος έμεινε στην πλατεία ως το βράδυ.
- Ήρθε στο πάρτι για λίγο.
4. Να κυκλώσεις τις χρονικές προτάσεις (πότε;).
- Θα πάω να γράψω, όταν πάει 5 η ώρα.
- Η Δήμητρα με χαιρετάει, όποτε περνάει έξω από το σπίτι μου.
- Θα βγείτε για παιχνίδι, αφού διαβάσετε τα μαθήματά σας.
Τετράδιο εργασιών
κλικ στην εικόνα
_____________________________________
Πάτησε στην εικόνα και διάβασε το μάθημα
από το διαδραστικό βιβλίο.
Η φίλη μας η θάλασσα
Το ατύχημα
Το δεξαμενόπλοιο Prestige, ιδιοκτησίας μιας offshore λιβεριανής εταιρείας με σημαία Μπαχάμες, ελληνόκτητο σύμφωνα με δημοσιεύματα, μεταφέροντας 77,000 τόνους πετρέλαιο (fuel oil) από τη Λιθουανία με προορισμό την Σιγκαπούρη, κόπηκε στη μέση αφού έχασε την ευστάθειά του λόγο καιρού και βυθίστηκε τελικά στ’ ανοιχτά των βορειοδυτικών ακτών της Ισπανίας. Το 26χρονο πλοίο διέθετε μονά τοιχώματα και σύμφωνα με ανακοινώνεις των ισπανικών αρχών δεν κατάφερε τα τελευταία χρόνια να ανταποκριθεί στις προδιαγραφές για ασφαλή ναυσιπλοΐα .
Το ναυτικό ατύχημα έγινε κοντά στο επικίνδυνο πέρασμα της Γαλικίας. Πριν το πλοίο κοπεί στη μέση είχαν ήδη διαρρεύσει 3.000 – 4.000 τόνοι πετρελαιοειδών από δύο δεξαμενές του. Συνολικά έχουν διαρρεύσει στη θάλασσα 10.000 -κατ’ άλλες εκτιμήσεις 20.000 τόνοι- πετρελαιοειδών. Τα δύο κομμάτια του δεξαμενόπλοιου βυθίστηκαν παρασύροντας το υπόλοιπο φορτίο σε βάθος 3.500 μέτρων.
Οι συνέπειες
Οι συνέπειες του ατυχήματος ήταν πολύ σοβαρές για την οικολογία της γύρω περιοχής, με άμεσες κοινωνικές και οικονομικές προεκτάσεις:
- Η συνολικού μήκους 200 χλμ. πετρελαιοκηλίδα απείλησε μια περιοχή μείζονος οικολογικής σημασίας και μια ιδιαίτερα σημαντική ζώνη αλιείας
- Οι ισχυροί άνεμοι και τα θαλάσσια ρεύματα παρέσυραν την πετρελαιοκηλίδα προς το νεοσύστατο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο των Ατλαντικών νήσων της Γαλικίας, που είναι το σημαντικότερο Ισπανικό οικοσύστημα για θαλάσσια πουλιά και άγρια ζωή.
- Παρά την κινητοποίηση αρχών και εθελοντών, η πετρελαιοκηλίδα ρύπανε τις ακτές: 35 χιλιόμετρα ακτών σύμφωνα με τις αρχές ή 200 χιλιόμετρα σύμφωνα με τις ενώσεις αλιέων, με άμεσες επιπτώσεις όχι μόνο στο περιβάλλον αλλά και την τοπική οικονομία.
- Ας σημειωθεί ότι αρκεί ένα λίτρο πετρελαίου για να ρυπανθεί στη θάλασσας μια έκταση όσο δύο γήπεδα ποδοσφαίρου. Μπορούμε να φανταστούμε τι ζημιά κάνουν 10-20.000 τόνοι στη θάλασσα.
Δείτε…
Προέλευση του αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου
Διαβάζουμε…
Πάτησε πάνω στην εικόνα και διάβασε
για το βιβλίο και το συγγραφέα
*
Δείτε …
*
Άρθρο
Γνωρίζετε ότι το ρεπορτάζ, όπως έχει επικρατήσει να λέγεται η ειδησεογραφική περιγραφή, εμφανίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα με την ταυτόχρονη γένεση της μοντέρνας δημοσιογραφίας;
Η συγγραφή ενός άρθρου ανήκει στα περιγραφικά κείμενα και δίνει πληροφορίες με τρόπο άμεσο, λιτό και αντικειμενικό από το χώρο όπου γίνονται διάφορα γεγονότα.
Σίγουρα είναι πολύ δύσκολο να κάνουμε απόλυτο διαχωρισμό μεταξύ αφήγησης και ειδησιογραφικής περιγραφής. Καθημερινά διαβάζουμε στις σελίδες των εφημερίδων και των ιστοσελίδων, ακούμε στα ραδιόφωνα και βλέπουμε στην τηλεόραση μικρά και μεγάλα ρεπορτάζ (κρατώ τη γαλλική λέξη για συντομία).
Να, γιατί γράφω ένα άρθρο:
1.Γιατί θέλω να ενημερώσω μια ομάδα ανθρώπων για ένα σημαντικό γεγονός.
2.Για να το δημοσιεύσω στην ιστοσελίδα του σχολείου. Έτσι, θα πω δημόσια τη γνώμη μου για ένα θέμα που με ενδιαφέρει.
3.Για να ανοίξω διάλογο με τους αναγνώστες. Μπορεί κάποιος που συμφωνεί ή διαφωνεί με τη γνώμη μου να μου απαντήσει γράφοντας ένα άλλο άρθρο ή μια επιστολή κι έτσι να ξεκινήσει μια επικοινωνία μεταξύ μας.
4.Μπορείτε να σκεφτείτε εσείς άλλους λόγους: …
Από την Τετάρτη τάξη θυμόμαστε:
Προσοχή στη Γραμματική!
Επιλέγω σε ποια φωνή θέλω να γράψω τα ρήματά μου.
- Η ενεργητική φωνή δείχνει αμεσότητα και δείχνει την ευθύνη του δράστη.
- Σε αντίθεση, η παθητική φωνή δημιουργεί μια απόσταση και κρύβει λίγο έως πολύ την ευθύνη του δράστη.
Ο Βρασίδας μας μαθαίνει…
… Σύνθετες λέξεις που σχηματίζονται από την αρχαία λέξη “οίκος”
Ρηματικές καταλήξεις -τε -ται
π.χ. Από το μπαλκόνι του σπιτιού φαίνεται το Φρούριο.
π.χ.: Τι νομίζετε (εσείς);
π.χ.: (Εγώ) λούζομαι κάθε μέρα.
π.χ.: Είναι ώρα να πηγαίνουμε (εμείς).
Εξάσκηση
Τετράδιο εργασιών
κλικ στην εικόνα
_____________________________________
Πάτησε στην εικόνα και διάβασε το μάθημα από το διαδραστικό βιβλίο.
Ο φίλος μας ο άνεμος
Άνεμος ονομάζεται η όποια αισθητή «οριζόντια κίνηση» του αέρα.
Σ’ αυτό το κεφάλαιο μαθαίνουμε για τους κυκλαδίτικους ανεμόμυλους και τον ιδιαίτερο ρόλο τους στη ζωή του τόπου.
Οι ανεμόμυλοι, ήταν στο παρελθόν το κέντρο όχι μόνο της οικονομικής, αλλά και της κοινωνικής ζωής των νησιών. Οι Κυκλαδίτες πίστευαν ότι το επάγγελμα του μυλωνά, συγκρίνοντάς το με αυτό του καπετάνιου, ήταν πιο σημαντικό.
Επιπλέον, οι κυκλαδίτικοι ανεμόμυλοι, με την ιδιαίτερη κατασκευή τους, αποτέλεσαν και, σε ορισμένες περιπτώσεις, συνεχίζουν να αποτελούν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στoιχεία του τοπίου των Κυκλάδων.
Το επάγγελμα του μυλωνά
Ο ανεμόμυλος στη λογοτεχνία
Δον Κιχώτης
του Ισπανού συγγραφέα Μιγκέλ ντε Θερβάντες Σααβέδρα
Πάτησε στην εικόνα
Μαθαίνω για τις…
Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας [κλικ]
Ο άνεμος στην τέχνη
Αγγελική Αντωνέα_ λάδι σε χαρτί_ 70×100 cm
Σίγουρα υπάρχουν πάρα πολλά έργα καλλιτεχνών οι οποίοι έχουν δημιουργήσει έργα εμπνευσμένα από τον άνεμο…
Αν θέλεις μπορείς να βρεις και εσύ μερικά και να τα ανεβάσεις στον τοίχο της e-me της τάξης
Όταν περιγράφουμε ένα κτίριο-κτίσμα-οικοδόμημα είναι απαραίτητο να αναφέρουμε:
- Πού βρίσκεται, ποια η ιστορία του, υλικά και έτος κατασκευής
- Εξωτερική περιγραφή – σχήμα , μέγεθος , χρώμα , ,εμφάνιση από μακριά
- Εσωτερική περιγραφή – πώς είναι από μέσα , λειτουργία , χώροι και έπιπλα
- Χρησιμότητα – τι μας προσφέρει , πώς χρησιμοποιείται από τους ανθρώπους που μένουν ή έμεναν σε αυτό
- Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά
- Διαφορετική εικόνα και αλλαγές με το πέρασμα του χρόνου
- Η γνώμη μας για το σπίτι ή κτίριο, τη σχέση μας με αυτό
- Συναισθήματα δικά μας και όσων το χρησιμοποιούν
Ας προσπαθήσουμε να περιγράψουμε έναν ανεμόμυλο
Πάτησε στην εικόνα
*
Και τώρα που έμαθες πώς γίνεται η περιγραφή ενός κτιρίου, μπορείς να περιγράψεις το πιο γνωστό αξιοθέατο της πόλης μας;
Πάτησε στην εικόνα
*
Ο Βρασίδας μας μαθαίνει…
…
Πώς κλίνονται τα ρήματα της Α΄ συζυγίας
Εξάσκηση
Τετράδιο εργασιών
κλικ στην εικόνα
_____________________________________
Ανθολόγιο
Ο ασημένιος δρόμος
Ο Γιώργος Μπόντης (πραγματικό όνομα: Γιώργος Μπαλάνος) γεννήθηκε στην Αθήνα το 1944.
Εργάστηκε λίγα χρόνια ως φωτογράφος, αργότερα ως καθηγητής ξένων γλωσσών, μέχρι που τα εγκατέλειψε όλα και ασχολήθηκε με την μετάφραση και την συγγραφή βιβλίων. Είναι συγγραφέας πολλών βιβλίων που έχουν ως θέμα τους την έρευνα του Αγνώστου, την Επιστημονική Φαντασία και την αναζήτηση εξωγήινης ζωής. Έχει τιμηθεί με το διεθνές βραβείο μετάφρασης έργων Επιστημονικής Φαντασίας “Κarel” (1984) από την World Science Fiction Association.
Η υπόθεση
Ο Πορκιουπίνος, ένας μικρός σκαντζόχοιρος, όταν έμαθε ότι οι άνθρωποι σκοπεύουν να καταστρέψουν το δάσος όπου έμενε, αποφάσισε να ταξιδέψει μέχρι την πόλη για να τους γνωρίσει και να τους μεταπείσει. Στο κείμενο που ακολουθεί και που ανήκει στο μυθιστόρημα Λαμπερά αγκάθια, τον βλέπουμε να συζητά με ορισμένους από τους κατοίκους του δάσους, πριν από τη μεγάλη κι επικίνδυνη έξοδό του προς το άγνωστο.


























