Στις 21 Μαρτίου κάθε χρόνο εορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Ρατσισμού που ονομάζεται αλλιώς Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων.
Καθιερώθηκε το 1966 από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών σε ανάμνηση ενός τραγικού συμβάντος, που συγκλόνισε την παγκόσμια κοινή γνώμη.
Στις 21 Μαρτίου του 1960 η αστυνομία της ρατσιστικής Νοτίου Αφρικής πυροβόλησε εν ψυχρώ κατά μιας διαδήλωσης φοιτητών στην πόλη Σάρπβιλ, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 70 άνθρωποι. Οι νεαροί διαδηλωτές διαμαρτύρονταν ειρηνικά κατά των νόμων του Απαρτχάιντ, που είχε επιβάλλει το καθεστώς της λευκής μειοψηφίας στη χώρα, εφαρμόζοντας τη θεωρία της ανισότητας ανάμεσα στις φυλές.
Ο ΟΗΕ μάς καλεί αυτή τη μέρα να ενώσουμε τις φωνές μας για τα θύματα του ρατσισμού, των φυλετικών διακρίσεων, της ξενοφοβίας και της μισαλλοδοξίας
Η ιστορία αυτή αναφέρεται στον πιο διάσημο αριθμό. . . Τον αριθμό π. Ναι, αυτού του περίεργου αριθμού του 3,14159…. Μη μου πείτε ότι δεν τον έχετε ξανακούσει!!!
Είναι ο αριθμός που όλες οι φυλές του κόσμου προσπάθησαν να υπολογίσουν. Βαβυλώνιοι, Εβραίοι, Αιγύπτιοι, Έλληνες, Άραβες, Ινδοί, Κινέζοι, Ευρωπαίοι, Ιάπωνες, Αμερικανοί. Του αριθμού που αφιερώνονται εδάφια στη βίβλο και σε αρχαίες κωμωδίες. Του αριθμού για τον οποίο δημιουργούνται ταινίες ως και ποιηματάκια απομνημόνευσης.
Τι είναι όμως ο αριθμός αυτός, πως προκύπτει;
Μετρήστε το μήκος του διπλανού κύκλου. Δηλαδή την περιφέρειά του. Η μέτρηση μπορεί να γίνει χρησιμοποιώντας
ένα σπάγκο τοποθετώντας τον γύρω – γύρω στον κύκλο. Μετά μετρήστε τη διάμετρο του κύκλου Διαιρέστε τα δύο αποτελέσματα που βρήκατε. Το αποτέλεσμα είναι 3,14159….
Στο ίδιο αποτέλεσμα θα καταλήξετε για οποιονδήποτε κύκλο και αν σχεδιάσετε !!!!
Ο αριθμός αυτός είναι η πρώτη παγκόσμια σταθερά που ανακαλύφθηκε ποτέ !!.
Είναι ο αριθμός που παγκοσμίως συμβολίζεται με το ελληνικό γράμμα π.
Είναι ένας διάσημος αριθμός που έχει και την γενέθλια μέρα του. Η 14 Μαρτίου κάθε χρόνο είναι η « pi day ». Εκείνη τη μέρα όλος ο κόσμος γιορτάζει το γεγονός ότι :
« η διάμετρος του κύκλου χωρά 3,14 περίπου φορές στο μήκος του κύκλου. »
Στην παραπάνω εικόνα βλέπουμε τα βασικά στοιχεία του κύκλου (έτσι για να θυμηθούμε λίγο αυτά που είπαμε στο μάθημα).
Όμως μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ιστορία του αριθμού π διαμέσου των αιώνων.
Αν ταξιδέψουμε πίσω στο χρόνο θα δούμε ότι η ιστορία του αριθμού π ξεκινάει από την Βαβυλώνα όπου υπάρχουν πινακίδες που αναγράφεται ότι η επικρατούσα τιμή του π είναι 3 και 1/8.
Συνεχίζουμε στην Αίγυπτο όπου στον πάπυρο του Rind ή πάπυρο του Ames, (κείμενο του 1800 π.χ. περίπου), περιέχεται ένα πρόβλημα προσδιορισμού του εμβαδού ενός κυκλικού χωραφιού διαμέτρου 9 khet (μονάδα μέτρησης μήκους). Οι συμβουλές του γεωμέτρη της εποχής είναι οι εξής :
« Πάρε το 1/9 της διαμέτρου και αφαίρεσε το από τη διάμετρο. Τη διαφορά που θα βρεις ύψωσέ την στο τετράγωνο. Το αποτέλεσμα που θα βρεις είναι το εμβαδόν του αγρού».
Ανηφορίζοντας φθάνουμε προς την Ιερουσαλήμ όπου σε απόσπασμα της βίβλου ( παλαιά διαθήκη, βασιλέων Γ’,7:23) αναφέρεται ένα κυκλικό θυσιαστήριο που είχε κατασκευαστεί στο ναό του Σολομώντα όπου ο λόγος της περιφέρειας προς τη διάμετρο είναι 3 !!
Συνεχίζοντας προς τα πάνω … φθάνουμε στην Ελλάδα. ΟΑρχιμήδης παρατήρησε ότι αν διαιρέσουμε το μήκος οποιουδήποτε κύκλου με τη διάμετρό του, το πηλίκο είναι πάντοτε ο αριθμός 3,14, τον οποίο συμβολίζουμε με το γράμμα π.
Ωστόσο, οι αρχαίοι Έλληνες ξέφυγαν από τις «χονδρικές» εκτιμήσεις των Βαβυλωνίων και των Αιγυπτίων και έδωσαν επιστημονική μέθοδο για τον υπολογισμό του π. Το συνδύασαν με ένα από τα περίφημα «άλυτα» προβλήματα της Αρχαιότητας: με το πρόβλημα του τετραγωνισμού του κύκλου, δηλαδή την κατασκευή με κανόνα και διαβήτη τετραγώνου που να έχει ίσο εμβαδόν με δοσμένο κύκλο. Έτσι στην Ελλάδα τα μαθηματικά φθάνουν στο απόγειό τους. Οι τιμές για τον αριθμό π, δεν αρκούν. Η ελληνική σκέψη απαιτεί κάθε τι να αιτιολογείται. Στο χώρο των μαθηματικών να αποδεικνύεται – να κατασκευάζεται με όσο το δυνατό λιγότερα μηχανικά μέσα (μόνο με διαβήτη και κανόνα).
Πόσο όμως είναι τελικά το π;
Μπορούμε να υπολογίσουμε το εμβαδόν ενός κύκλου με τη βοήθεια ενός ισοδύναμου τετραγώνου;
Κατασκευάζεται δηλαδή τετράγωνο με εμβαδόν ίσο με αυτό ενός δεδομένου κύκλου; (τετραγωνισμός του κύκλου).
Όσο τα ερωτήματα αυτά δεν έβρισκαν απαντήσεις, ο τετραγωνισμός του κύκλου και όσοι προσπαθούσαν κάτι τέτοιο, αντιμετωπίζονταν ως οι άνθρωποι που κυνηγούσαν το αδύνατο, το άπιαστο…
Χαρακτηριστικό το απόσπασμα από τις όρνιθες του Αριστοφάνη που ο αστρονόμος Μέτων λέει :
«με το ορθό ραβδί αρχίζω να μετρώ ώστε να γίνει ο κύκλος τετράγωνος για χάρη σου˙ και στο κέντρο του θα είναι η αγορά στην οποία θα οδηγούν όλοι οι δρόμοι συγκλίνοντας στο κέντρο, όπως σ’ ένα αστέρι, που ενώ είναι κυκλοτερές στέλνει παντού ευθείες ακτίνες λαμπρές».
«Αλήθεια, ο άνθρωπος είναι Θαλής!»
Μετά τους Έλληνες σειρά έχουν οι Ρωμαίοι … Ο αρχιτέκτονας Βιτρούβιος (1ος αι. π.χ.) αναφέρει πηγάδι κυκλικής διατομής με διάμετρο 4 ποδών και περίμετρο 12 και 1/2 ποδών δίνοντας έτσι την τιμή του π=3,12.
Όμως και στην μακρινή Κίνα οι μαθηματικοί υπολόγιζαν … Ο Liu Hsiao (1 αι. μ.χ.) χρησιμοποιεί την τιμή π 3,1547 Ο αστρονόμος Wang Fan (219- 257 μ. Χ.) καταλήγει στο συμπέρασμα ότι « όταν μία περιφέρεια κύκλου έχει μήκος 142 τότε η διάμετρός της είναι 45». Η σχέση αυτή δίνει την τιμή π=3,156
Στις μακρινές Ινδίες στο θρησκευτικό έργο Sulva Sutra με αφορμή την κατασκευή βωμών για θρησκευτικές τελετές οι μαθηματικοί υπολόγιζαν και έγραφαν … « Πρόσθεσε στο μισό της πλευράς του τετραγώνου το ένα τρίτο της διαφοράς ανάμεσα στο μισό της διαγωνίου και το μισό της πλευράς και θα βρεις την ακτίνα του κύκλου ίσου εμβαδού» « Η διάμετρος του κύκλου που είναι ισοδύναμο με ένα τε τράγωνο είναι τα 8/10 της διαγωνίου του τετραγώνου».
Πιο κάτω στην Αραβία … Ο Mohammed ibn Musa ή Al Khwarizmi (-9 αιώνας μ. Χ), συγγραφέας του πολύ γνωστού μαθηματικού έργου Algebrve Almocabelah , χρησιμοποιεί τις τιμές του π=3,14. Τις ίδιες τιμές χρησιμοποιούσαν και οι μαθηματικοί Tabit ibn Qurra (826-901 μ.Χ.) και ο Πέρσης μαθηματικός Al Birouni (973-1048 μ.Χ.).
Τι να πούμε για τους μαθηματικούς της Δύσης Fibonacci (122ο), Al Kashi(1430), Francois Viete (1593), ο John Wallis (1616-1703 ), Newton, James Gregory (1638- 1675), Leonard Euler ( 1707-1783), ……Έτσι φτάνουμε στο 1947 όπου ο D.F.ferguson υπολογίζει 808 ψηφία χρησιμοποιώντας επιτραπέζιο υπολογιστή δουλεύοντας επί ένα χρόνο. Μετά γίνεται η έκρηξη … στο παιχνίδι μπαίνουν και οι μεγάλοι ηλεκτρονικοί υπολογιστές. Στην αρχή εκατομμύρια και μετά δισεκατομμύρια ψηφία… Ένας ατελείωτος κατάλογος επιστημόνων,Ρώσοι – Αμερικάνοι – Ιάπωνες – Κινέζοι, κ.α., συναγωνίζονται για το ποιος θα βρει τα περισσότερα ψηφία του αριθμού π. Το 2010 0 Fabrice Bellard υπολόγισε 2,7 τρισεκατομμύρια ψηφία του π, χρησιμοποιώντας έναν απλό υπολογιστή. Εργάστηκε 131 ημέρες, ενώ χρειάστηκε 1 ΤΒ σκληρό δίσκο για να αποθηκεύσει το αποτέλεσμά του!
Όμως η ιστορία δεν σταματά εκεί! Οι Alexander J. Yee & Shigeru Kondo κατάφεραν να υπολογίσουν περί τα 5 τρισεκατομμύρια ψηφία του π. Ο υπολογισμός των ψηφίων διήρκεσε 90 ημέρες αρχίζοντας στις 4 Μαΐου 2010.
Τον 20ο και 21ο αιώνα, μαθηματικοί και πληροφορικοί ανακάλυψαν νέες προσεγγίσεις που, όταν συνδυάζονται με την αυξημένη υπολογιστική ισχύ, επεκτείνουν τη δεκαδική απεικόνιση του π πάνω από 10 τρισεκατομμύρια (1013) ψηφία (2011).
Τελικά η αναζήτηση μάλλον δεν θα σταματήσει ποτέ!!!
Όμως τα καλύτερα είναι στο τέλος!
Για την απομνημόνευση των πρώτων δεκαδικών ψηφίων του αριθμού π έχουν επινοηθεί διάφοροι μνημονικοί κανόνες, ανάμεσά τους και η παρακάτω φράση :
«Αεί ο Θεός ο Μέγας γεωμετρεί, το κύκλου μήκος ίνα ορίση διαμέτρω, παρήγαγεν αριθμόν απέραντον, καί όν, φεύ, ουδέποτε όλον θνητοί θα εύρωσι.»
Το πλήθος των γραμμάτων κάθε λέξης της φράσης αυτή ς αντιστοιχεί σε καθένα από τα διαδοχικά ψηφία του ιστορικού και περίφημου αριθμού π = 3. 1 4 1 5 9 2 6 5 3 5 8 9 7 9 3 2 3 8 4 6 2 6…
Για την Ιστορία : Οι 6 πρώτες λέξεις του παραπάνω επιγράμματος αποδίδονται στον Πλάτωνα, ενώ τις υπόλο ιπες 17 συνέταξε, ο Ν . Χατζηδάκης (1872 – 1942) Καθηγητής Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Υπάρχουν και αντίστοιχα στιχάκια σε όλες τις γλώσσες του κόσμου όπως για παράδειγμα :
ΣταΑγγλικά
How I wish I could recollect, of circle round, the exact relation Arkimedes learned
3,1415926535897 (Πόσο θα ‘θελα να θυμάμαι από τον στρογγυλό κύκλο την ακριβή σχέση που γνωρίζει ο Αρχιμήδης)
ΣταΓαλλικά
Que j’aime à faire apprendre un nombre utile aux sages ! Immortel Archimède, artiste ingénieur, Qui de ton jugement peut priser la valeur?
3,141592653587932384626 (Πώς μ’ αρέσει να διδάσκω αυτό το χρήσιμο στους σοφούς αριθμό. Αθάνατε Αρχιμήδη, καλλιτέχνη, μαθηματικέ, κατά τη γνώμη σου ποιος θα μπορούσε να υπολογίσει την αξία του;)
ΣταΓερμανικά
Wie, o dies π macht ernstlich so viel en viele Müh
3,141592653 (Πώς, ώ αυτό το πι όντως δημιουργεί σε τόσο πολλούς τόσο μεγάλο πρόβλημα.)
ΣταΙταλικά
Che n’ ebbe d’ utile Archimede da ustori vetri sua somma scoperta?
3,14159265358 (Τι καλό βρήκε ο Αρχιμήδης από τη μεγάλη του ανακάλυψη τα κάτοπτρα που πυρπολούν;)
Στα Πορτογαλικά
Sim, é útil e fácil memorizar um número grato aos sábios.
3,1415926535 (Ναι, είναι χρήσιμο να απομνημονεύσεις έναν αριθμό χρήσιμο στους σοφούς.)
ΣταΡουμάνικα
Aşa e bine a scrie renumitul şi utilul număr.
3,14159265 (Αυτός είναι ο τρόπος να γράψεις το φημισμένο και χρήσιμο αριθμό)
Στα Ρώσικα
Это я знаю и помню прекрасно
3,14159 (Αυτό το ξέρω και το θυμάμαι τέλεια.)
Δείτε μια πολύ ωραία παρουσίαση ενός μαθητή της β΄γυμνασίου
(αγνοήστε όσα δεν καταλαβαίνετε και κρατήστε όσα μάθαμε)
Ημέρα της γυναίκας σήμερα 8 Μαρτίου και τιμάται η γυναίκα ακόμα και στην Google με ένα doodle αποτελούμενο από 27 γυναικεία πρόσωπα γυναικών από όλο τον κόσμο και το λογότυπο της Google βγαίνει στα κενά ανάμεσα στα πρόσωπα.
Η Παγκόσμια ημέρα των γυναικών ξεκίνησε ως ένας εορτασμός στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, της Ρωσίας, καθώς και του πρώην σοβιετικού μπλοκ. Σήμερα, σε πολλές περιοχές, η ημέρα έχει χάσει το πολιτικό της νόημα, και έχει γίνει απλώς μια ευκαιρία για τους άνδρες να εκφράσουν την αγάπη τους για τις γυναίκες όπως συμβαίνει και με τη Γιορτή της Μητέρας και την Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου.
Σε άλλες περιοχές, ωστόσο, παραμένει ισχυρή η αρχική πολιτική σημασία της ημέρας για την υποστήριξη της ενδυνάμωσης και της ισότητα των γυναικών.
Ο εορτασμός καθιερώθηκε το 1910 με πρόταση της Γερμανίδας σοσιαλίστριας Clara Zetkin κατά τη διάρκεια της Δεύτερης Διεθνούς ενώ εορτάσθηκε για πρώτη φορά το 1911.
Η πρώτη Διεθνής Ημέρα της Γυναίκας γιορτάστηκε το 1909 με πρωτοβουλία του Σοσιαλιστικού Κόμματος των ΗΠΑ και υιοθετήθηκε 2 χρόνια αργότερα από τη Σοσιαλιστική Διεθνή μετά από πρόταση της Γερμανίδας σοσιαλίστριας Κλάρας Τσέτκιν.
Αφορμή για την παγκόσμια αυτή γιορτή υπήρξε η διαμαρτυρία που έγινε στις 8 Μαρτίου του 1857 από εργάτριες κλωστοϋφαντουργίας στη Νέα Υόρκη, οι οποίες ζητούσαν καλύτερες συνθήκες εργασίας.
Η άνοδος του φεμινιστικού κινήματος στη Δύση τη δεκαετία του ’60 αναζωογόνησε την Ημέρα της Γυναίκας, που από το 1975 διεξάγεται υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, με αιχμή του δόρατος την ανάδειξη των γυναικείων προβλημάτων και δικαιωμάτων.
Μετά την επικράτηση της Οκτωβριανής Επανάστασης στη Ρωσία, η φεμινίστρια Αλεξάνδρα Κολοντάι έπεισε τον Λένιν να καθιερώσει την 8η Μαρτίου ως επίσημη Αργία. Γρήγορα, όμως, η Ημέρα της Γυναίκας έχασε το πολιτικό της υπόβαθρο και εορτάζεται ως έκφραση συμπαθείας των ανδρών προς τις γυναίκες, με προσφορά λουλουδιών και δώρων.
Κάθε χρόνο 1,5 με 3 εκατ. κορίτσια και γυναίκες χάνουν τη ζωή τους εξαιτίας βίας με βάση το φύλο. Σχεδόν οι μισές από τις γυναίκες ηλικίας 15-49 ετών στις αναπτυσσόμενες χώρες πιστεύουν ότι ο σύζυγος δικαιολογείται να χτυπήσει ή να δείρει τη σύζυγό του κάτω από ορισμένες συνθήκες, ενώ 287.000 γυναίκες πεθαίνουν κάθε χρόνο κατά τη διάρκεια του τοκετού, εξαιτίας έλλειψης σωστής φροντίδας.
Πάνω από 64 εκατομμύρια γυναίκες ηλικίας 20-24 ετών σε όλο τον κόσμο, έχουν παντρευτεί πριν από τα 18 τους χρόνια και τουλάχιστον 120 εκατομμύρια έχουν υποστεί διάφορες μορφές σωματικού ακρωτηριασμού.
Τα δύο τρίτα από τα 775 εκατομμύρια αναλφάβητων του κόσμου είναι γυναίκες, ενώ σε 47 από 162 χώρες, με διαθέσιμα στοιχεία, τα κορίτσια έχουν λιγότερες πιθανότητες από τα αγόρια να τελειώσουν το δημοτικό.
«Η καταδίκη και ο εξοβελισμός της βίας και η ενδυνάμωση της θέσης της γυναίκας, η κατάργηση διακρίσεων και αναχρονιστικών παραδόσεων και η προώθηση της εκπαίδευσης των κοριτσιών αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για την εδραίωση μιας δίκαιης κοινωνίας, την επίτευξη της βιώσιμης ανάπτυξης και τη μείωση της φτώχειας» επισημαίνει η UNICEF.
6η Μαρτίου Παγκόσμια ημέρα κατά της σχολικής βίας ενός φαινομένου που εμφανίζεται έντονα τα τελευταία χρόνια και στην χώρα μας.
Κάνε κλικ
Οι δυσλειτουργίες του εκπαιδευτικού συστήματος, η κρίση του θεσμού της οικογένειας, η έλλειψη ουσιαστικού διαλόγου με τα παιδιά, ο εθισμός στο διαδίκτυο, τα προβαλλόμενα πρότυπα βίας, ο ρατσισμός που καλλιεργείται από διάφορα ιδεολογικά και πολιτικά κέντρα, η διεύρυνση της φτώχειας και κατά συνέπεια της εγκληματικότητας αποτελούν μερικές από τις σημαντικότερες γενεσιουργές αιτίες εμφάνισης της σχολικής βίας. Οι συνέπειες της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού είναι πολλαπλές τόσο για το θύμα αλλά και για τον θύτη καθώς και οι δύο θα αντιμετωπίσουν προβλήματα στην ομαλή ψυχοσωματική τους ανάπτυξη αλλά και στην μετέπειτα ενήλικη ζωή τους. Ευνόητα, μια κοινωνία στους κόλπους της οποίας ανατρέφονται έφηβοι που καταφεύγουν στην βία με ποικίλους τρόπους, είναι μια κοινωνία που χτίζει το αύριο με σαθρά θεμέλια αφού οι τωρινοί έφηβοι είναι οι κατοπινοί ενήλικες οι οποίοι θα δημιουργήσουν κοινωνίες βίας θέτοντας σε κίνδυνο την κοινωνική συνοχή και πρόοδο.
Η σχολική βία δεν είναι ένα σύγχρονο κοινωνικό φαινόμενο, εκδηλώνεται όμως με τόσο μεγάλη και παρατεταμένη ένταση, που απαιτεί κοινή και σοβαρή δράση αντιμετώπισης από τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς αλλά και τους αρμόδιους κρατικούς φορείς. Η βία γεννά βία και το μόνο που προάγει είναι δυσλειτουργικές κοινωνίες χωρίς αξίες!
Η βία στο σχολείο έχει διάφορες μορφές: Μπορεί να είναι σωματική, λεκτική, υλικές ζημιές ή κοινωνικός αποκλεισμός. Στο δημοτικό, η σωματική βία ελέγχεται, γιατί πάντα υπάρχει ο/οι εφημερεύων δάσκαλος/οι. Πάντοτε όμως υπάρχει η περίπτωση να διαφύγει της προσοχής του/τους, να εκδηλωθεί και να γιγαντωθεί!
Πιο συνηθισμένη μορφή ενδοσχολικής βίας είναι η λεκτική. Οι προσβολές και οι κοροϊδίες κάποιες φορές γίνονται πολύ ενοχλητικές. Τα παιδιά συνήθως κοροϊδεύουν κάποιον που παρουσιάζει ένα μειονέκτημα ! “Η Μιμή κάνει πάντα μουντζούρες!” , ” ο Νίκος έχει μύξες! ” , “ο Ντανιέλ είναι βρώμικος! “, “η Τούλα κλέβει από το κυλικείο!”….
Οι προσβολές αυτές είναι πολύ επώδυνες για ένα μικρό παιδί, το οποίο σιγά σιγά απομονώνεται, δεν έχει διάθεση να κάνει τις εργασίες που δίνονται από το δάσκαλο, γιατί μέσω της λεκτικής βίας έχει πειστεί ότι είναι ανίκανο για οτιδήποτε! Ή ακόμα ζητάει από τους γονείς του να μην πάει στο σχολείο!
Τότε είναι η στιγμή που το καμπανάκι του συναγερμού χτυπά! Γονείς και δάσκαλοι πρέπει να βοηθήσουν το παιδί, να συζητήσουν μαζί του, να το ενθαρρύνουν, να συζητήσουν με τα υπόλοιπα παιδιά και να μην επιβραβεύουν αρνητικές συμπεριφορές εις βάρος των αδύναμων μαθητών, να σχεδιάσουν εκπαιδευτικές δράσεις κατά της ενδοσχολικής βίας και να προσπαθήσουν ν’ αλλάξουν αντιλήψεις και νοοτροπίες
Άλλη μια μορφή ενδοσχολικής βίας είναι η καταστροφή προσωπικών αντικειμένων. Κάποια παιδιά μουντζουρώνουν ή σκίζουν τις ζωγραφιές των άλλων, καταστρέφουν προσωπικά αντικείμενα (μολύβια, γόμες, μαρκαδόρους, κ.α.). Από εμάς εξαρτάται αν τους αφήσουμε να το συνεχίσουν ή να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε αυτές τις συμπεριφορές!
Επίσης δεν πρέπει να μας διαφύγει κι ο έμμεσος εκβιασμός, όπως για παράδειγμα : “Αν μου χαρίσεις το στυλό σου, θα σε έχω φίλη! ”
Μια άλλη μορφή ενδοσχολικής βίας, η οποία παρουσιάστηκε και εδραιώθηκε τα τελευταία χρόνια, είναι ο κοινωνικός αποκλεισμός. Εκδηλώνεται πιο σπάνια στο δημοτικό, αλλά εκδηλώνεται!Τα παιδιά των μεταναστών είναι αρκετές φορές αποδέκτες αυτού του είδους της βίας.
Όλοι οι δάσκαλοι γνωρίζουν πολύ καλά ότι τα παιδιά δεν ενδιαφέρονται για τις θρησκευτικές ή πολιτισμικές ιδιαιτερότητες του κάθε παιδιού ! Όλα μιλούν την ίδια γλώσσα, τη γλώσσα του παιχνιδιού, μέσα από το οποίο πολλές φορές λύνουν και τις όποιες διαφορές τους!
Στο μάθημα της ευέλικτης ζώνης και παίρνοντας αφορμή από την επίσκεψή μας στην έκθεση της τεχνολογίας των αρχαίων Ελλήνων στο Κουρσούμ τζαμί, ασχολήθηκαμε με έξι εφευρέσεις των αρχαίων Ελλήνων. Η κάθε ομάδα διάλεξε μια εφεύρεση, έγραψε μια εργασία και κατασκεύασε ένα μοντέλο με απλά υλικά. Κατόπιν οι εργασίες παρουσιάστηκαν στην τάξη. Οι εφευρέσεις αυτές ήταν ο ατέρμονας κοχλίας, η πυροσβεστική αντλία, ο γερανός, το ρολόι του Αρχιμήδη, η κούπα του Πυθαγόρα και η περιστερά του Αρχύτα.
Όλες οι εργασίες ήταν καταπληκτικές και οι κατασκευές των παιδιών εντυπωσιακές και πρωτότυπες!
Δείτε παρακάτω την ηλεκτρονική παρουσίαση που έκανε η ομάδα “πράκτορες του 2013”. Σύντομα θα ακολουθήσουν και οι φωτογραφίες των κατασκευών των άλλων ομάδων.
Σήμερα μιλήσαμε για τα είδη των τριγώνων με κριτήριο τις πλευρές τους.
Σε κάθε σκαληνό τρίγωνο (ΑΒΓ), εκτός από τις πλευρές που είναι άνισες, είναι και οι τρεις γωνίες του επίσης άνισες (απέναντι από τη μεγαλύτερη πλευρά βρίσκεται και η μεγαλύτερη γωνία)
Σε κάθε ισοσκελές τρίγωνο (ΔΕΖ), εκτός από τις δυο πλευρές που είναι ίσες, είναι και οι δυο προσκείμενες γωνίες σε αυτές επίσης ίσες (απέναντι από ίσες πλευρές υπάρχουν ίσες γωνίες)
Σε κάθε ισόπλευρο τρίγωνο (ΗΘΙ), εκτός από όλες τις πλευρές που είναι ίσες, είναι και οι τρεις γωνίες του επίσης ίσες (από 60 μοίρες η καθεμία)
Δες προσεκτικά την παρουσίαση
[slideboom id=537751&w=425&h=370]
Κάνε κλικ στην εικόνα για θεωρία και εξάσκηση
Ένα τρίγωνο ως προς τις γωνίες του μπορεί να είναι:
Οξυγώνιο, αν έχει και τις τρεις γωνίες του οξείες
Αμβλυγώνιο, αν έχει μια αμβλεία γωνία(και δυο οξείες)
… Στην αρχή της χρονιάς ένα παραδοσιακό γερμανικό έθιμο αναβίωσε στο σχολείο μας, στην ώρα της γερμανικής γλώσσας.
Οι μαθητές της E΄τάξης ζωντάνεψαν στον χώρο τού Σχολείου ένα παραδοσιακό γερμανικό σχολικό έθιμο. Το γερμανικό δημοτικό σχολείο (Grundschule) ανοίγει κάθε χρόνο τις πόρτες του στα «πρωτάκια» που συνοδεύονται από τους γονείς τους και κρατούν στα χέρια την περίφημηSchultüte. Πρόκειται για έναχωνί από χαρτόνι, το οποίο οι γονείς, οι παππούδες ή και η νονά έχουν γεμίσει με γλυκίσματα και σχολικά είδη, ώστε η πρώτη μέρα στο σχολείο να έρθει πιο γλυκά και ανώδυνα.
Έτσι αρχές Οκτωβρίου 2012 οι μαθητές τηςΕ΄ τάξης, με αφορμή την πρώτη επαφή τους με τη γερμανική γλώσσα, κατασκεύασαν μαζί με την δασκάλα τους κ. Γκιτέρσου το σχολικό χωνί μέσα στην τάξη και φωτογραφήθηκαν όλοι μαζί.
Μ’ αυτόν τον τρόπο γνώρισαν καλύτερα αυτό το γερμανικό σχολικό έθιμο που μετρά πάνω από 160 χρόνια.
Οι περισσότερες λέξεις της ελληνικής γλώσσας είναι σύνθετες (συν- θέτω) και απαρτίζονται από δύο η περισσότερες έννοιες, έτσι όταν τις αναλύουμε – βρίσκουμε από ποιες λέξεις φτιάχνονται – μπορούμε εύκολα να προσδιορίσουμε την έννοιά τους, δηλαδή τη σημασία τους.
Ετυμολογία
• συν < συν (καθαρεύουσα και αρχαία ελληνική) < αρχαιότατη πρόθεση ξύν •
συν
πρόθεση που σημαίνει μαζί και μεκαι η οποία σήμερα χρησιμοποιείται κυρίως ως πρώτο συνθετικό σύνθετων λέξεων, όπως π.χ. συμμαχώ, συναγωνίζομαι, συγχωρώ, συμπυκνώνω, συλλογίζομαι κ.λπ.
• Μερικές φορές χρησιμοποιείται και αυτοτελώς σε παροιμίες και άλλες καθιερωμένες εκφράσεις:
• Θα το ξεπεράσει συν τω χρόνω (μαζί με το χρόνο, με τη βοήθειά του, αλλά και με το πέρασμα, την προσθήκη του χρόνου)
• Συν Αθηνά και χείρα κίνει (θα έρθει μαζί σου να σε βοηθήσει ο Θεός αλλά κούνα κι εσύ τα χέρια για να μην πνιγείς)
• Θα έρθουν δύο ζευγάρια συν τα παιδιά τους, άρα βάλε οκτώ σερβίτσια
• Πρέπει να αναλογιστούμε τα συν και τα πλην (τα υπέρ και τα κατά)
• Αυτό φίλε είναι συν (προσόν στην αργκό)
• Έβγαλε και γλώσσα συν τοις άλλοις (από πάνω, επιπλέον)
Η ανακάλυψη του λαμπτήρα πυρακτώσεων συνήθως αποδίδεται στον Τόμας Έντισον, ο οποίος έλαβε και το σχετικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στις 27 Ιανουαρίου του 1880. Ωστόσο, οι προσπάθειες για την υλοποίηση αυτής της ιδέας είχαν ξεκινήσει πολλά χρόνια νωρίτερα και από διάφορους ερευνητές. Τα πρώτα αξιόλογα πειράματα έγιναν στη δεκαετία του 1860 από τον άγγλο φυσικό και χημικό Τζόζεφ Σουάν, ο οποίος επεδίωξε να κατασκευάσει λάμπες με νήμα άνθρακα, αλλά η επιτυχία είχε μικτή διάρκεια, αφού έπειτα από μερικά λεπτά το νήμα καταστρεφόταν. Δεκαοκτώ χρόνια αργότερα, αποφάσισε να επαναλάβει τα πειράματά του, αξιοποιώντας μία νέα εφεύρεση, την αντλία υψηλού κενού. Ο Σουάν παρουσίασε την ηλεκτρική του λάμπα το 1879, αλλά διαπίστωσε ότι είχε αργήσει λίγο… Μόλις λίγους μήνες νωρίτερα, ο Τόμας Έντισον είχε υποβάλει αίτηση ευρεσιτεχνίας για έναν όμοιο λαμπτήρα κενού. Την πρωτοχρονιά του 1879 παρουσίασε μια συστοιχία από 50 λαμπτήρες, οι οποίες έπαιρναν ρεύμα από μια γεννήτρια συνεχούς ρεύματος. Τρία χρόνια αργότερα άρχισε τη βιομηχανική παραγωγή τους στο ιδιόκτητο εργοστάσιο «Edison Lamp Company» στο Νιου Τζέρσεϊ, το οποίο είχε συγκροτήσει με ξένες χρηματοδοτήσεις. Στο μεταξύ, αντικατέστησε το νήμα άνθρακα από σκληρές ίνες γιαπωνέζικου μπαμπού.
Ο Σουάν είχε αρχίσει την κατασκευή λαμπτήρων στη Μ. Βρετανία από το 1880, επιλέγοντας ως νήμα πυρακτώσεως ίνες βαμβακιού, επεξεργασμένες με άνθρακα.
Η ζωή του Θωμά Έντισον
Ο Θωμάς Έντισον γεννήθηκε το 1847 στην πολιτεία του Οχάιϊο από Ολλανδό πατέρα και Σκοτσέζα μητέρα. Ήταν το έβδομο παιδί της οικογένειας. Οι γονείς του πέθαναν, όταν ο Θωμάς ήταν μόλις 10 χρόνων. Από 12 χρόνων άρχισε να πουλά εφημερίδες στο σιδηροδρομικό σταθμό έξω από την Νέα Υόρκη. Παράλληλα διάβαζε με μανία διάφορα βιβλία. Ιδιαίτερα του άρεσε η χημεία, η φυσική και η μηχανική.
Στο σιδηροδρομικό σταθμό του παραχώρησαν ένα βαγόνι για να μείνει. Εκεί δημιούργησε το πρώτο του επιστημονικό εργαστήριο, όπου έκανε τα πρώτα πειράματα της φυσικής και της χημείας.
Το 1868 έλαβε το πρώτο του δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, όταν εφηύρε το μηχάνημα εγγραφής των ψήφων. Συνέχισε τα πειράματά του και αργότερα εφηύρε τον τηλέγραφο. Η εφεύρεσή του αυτή τον έκανε διάσημο σ” όλο τον κόσμο. Το 1878 εφηύρε το μικροτηλέφωνο, που σιγά-σιγά εξελίχτηκε στο τηλεφωνικό σύστημα που απολαμβάνουμε σήμερα. Επίσης εφηύρε το φωνόγραφο (ομιλούσα μηχανή), που στα πρώτα του στάδια ήταν χειροκίνητος. Αργότερα τελειοποιήθηκε στο γραμμόφωνο με επίπεδους δίσκους. Το ανήσυχο πνεύμα του τον ωθούσε να συνεχίσει τις έρευνες, ώσπου το 1879 και αφού ξόδεψε περίπου 40.000 δολάρια, πέτυχε την εφεύρεση της ηλεκτρικής λυχνίας διαρκείας.
Ο πρώτος σταθμός παραγωγής και διανομής ηλεκτρικού ρεύματος εγκαταστάθηκε στην Νέα Υόρκη με διευθυντή τον Θωμά Έντισον.
Ο Θωμάς πέτυχε, σύμφωνα με την εγκυκλοπαίδεια «Ήλιος», πάνω από 1.030 εφευρέσεις. Τιμήθηκε από πολλά κράτη και του απονεμήθηκαν πολλοί τιμητικοί τίτλοι και μεταλλεία. Πέθανε το 1931 σε ηλικία 84 χρόνων.
Διαβάστε παρακάτω ένα συγκεκριμένο περιστατικό της ζωής του, που δείχνει καθαρά ότι από την ψυχική στάση και διάθεση του ανθρώπου καθορίζονται οι πράξεις και οι ενέργειές του. Αν και ο Θωμάς Έντισον ορφάνεψε μικρός, δεν απελπίστηκε, πάλεψε, προσπάθησε και πέτυχε. Όταν ήταν 67 χρόνων, μια βραδιά το επιστημονικό του εργαστήριο, εξοπλισμένο με μηχανήματα αξίας 2.000.000 δολαρίων, και εργαστηριακά στοιχεία κόπου και μόχθου μιας ολόκληρης ζωής, τυλίχτηκε στις φλόγες. Ο γιος του, ο Τσαρλς, μόλις αντιλήφτηκε τη φωτιά, έτρεξε να βρει τον πατέρα του. Κάποια στιγμή τον διέκρινε ανάμεσα στις αναλαμπές της φλόγας. Το πρόσωπό του ήταν κατακόκκινο και τα λευκά μαλλιά του ανέμιζαν. Ο Τσαρλς πόνεσε τον πατέρα του, όταν τον είδε εκεί να στέκεται ανήμπορος και να βλέπει τη μανία της φωτιάς να κατακαίει τους κόπους μιας ολόκληρης ζωής. Δεν ήταν πια νέος για ν” αρχίσει από την αρχή πάλι. Ο πατέρας του τον είδε και φώναξε: «Πούυ είναι η μητέρα σου; Τρέξε να την φέρεις εδώ. Τέτοιο θέαμα δεν πρόκειται να ξαναδεί στη ζωή της».
Το επόμενο πρωί, καθώς ο Θωμάς Έντισον περπατούσε ανάμεσα στις στάχτες όλων των ελπίδων και ονείρων του, τον άκουσε ο γιος του να λέει: «Υπάρχουν οφέλη ακόμα και στη συμφορά. Όλα μας τα λάθη κατακάηκαν. Δόξα τω Θεώ, μπορούμε ν” αρχίσουμε από την αρχή πάλι».
Το παραπάνω άρθρο αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα
Παρακολουθήστε ένα σύντομο βίντεο με τη ζωή του Thomas Edison
Πώς λειτουργεί ο ηλεκτρικός λαμπτήρας;
Αυτό το ξέρατε;
Έως το 1924 οι ηλεκτρικοί λαμπτήρες διαρκούσαν 2500 ώρες. Τότε δημιουργήθηκε ένα καρτέλ μεγάλων εταιρειών κατασκευής λαμπτήρων (ο ΦΟΙΒΟΣ) που υποχρέωσε όλες τις εταιρείες να κατασκευάζουν λαμπτήρες που θα ζούνε 1000 ώρες το ανώτερο .’Έβαζαν και πρόστιμο στις εταιρείες που ξεπερνούσαν το όριο !
Σε έναν πυροσβεστικό σταθμό των ΗΠΑ υπάρχει ένας ηλεκτρικός λαμπτήρας που φέγγει συνεχώς πάνω από 100 χρόνια. Κατασκευάστηκε σε ένα… μικρό εργοστάσιο του Οχάιο τον 19ο αιώνα.
Μετά το 1924 κατατέθηκαν πατέντες για….. διαφόρων ειδών λαμπτήρες . Ένας από αυτούς θα διαρκούσε 100.000 ώρες ( 11 ώρες ημερησίως για 25 χρόνια ! ) . Καμία βιομηχανία δεν τον κατασκεύασε.
Από τη 1η ως τις 31 του Μάρτη, τα παιδιά φορούν στον καρπό του χεριού τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή, τον «Μάρτη» ή «Μαρτιά». Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, ο «Μάρτης» προστατεύει τα πρόσωπα των παιδιών από τον πρώτο ήλιο της Άνοιξης, για να μην καούν. Φτιάχνεται την τελευταία ημέρα του Φεβρουαρίου και φοριέται είτε σαν δαχτυλίδι στα δάχτυλα, είτε στον καρπό του χεριού σαν βραχιόλι. Καμμιά φορά φοριέται ακόμα και στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού, ώστε να μην σκοντάφτει ο κατοχός του.
“Μάρτη” δεν φορούσαν μόνο οι άνθρωποι. Σε σε κάποιες περιοχές της χώρας κρεμούσαν την κλωστή όλη τη νύχτα στα κλαδιά μιας τριανταφυλλιάς για να χαρίσουν ανθοφορία, ενώ σε άλλες περιοχές την έβαζαν γύρω από τις στάμνες για να προστατέψουν το νερό από τον ήλιο και να το διατηρήσουν κρύο. Σε άλλες περιοχές το φορούσαν μέχρι να φανούν τα πρώτα χελιδόνια, οπότε και το άφηναν πάνω σε τριανταφυλλιές, ώστε να τον πάρουν τα πουλιά για να χτίσουν τη φωλιά τους. Αλλού πάλι το φορούν ως την Ανάσταση, οπότε και το δένουν στις λαμπάδες της Λαμπρής για να καεί μαζί του.
Ο «Μάρτης» ή «Μαρτιά» είναι ένα παμπάλαιο έθιμο εξαπλωμένο σε όλα τα βαλκάνια, λόγω της υιοθέτησής του από τους Βυζαντινούς, οι οποίοι και το διατήρησαν. Πιστεύεται ότι έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα, και συγκεκριμένα στα Ελευσίνια Μυστήρια, επειδή οι μύστες των Ελευσίνιων Μυστηρίων συνήθιζαν να δένουν μια κλωστή, την «Κρόκη», στο δεξί τους χέρι και το αριστερό τους πόδι.
«ΜΑΡΤΗΣ»
Είναι η συνήθεια να δένουν οι μητέρες στο χέρι ή στο πόδι των παιδιών τον λεγόμενο ένα κορδόνι από λευκό και κόκκινο νήμα, ώστε να τα προφυλάξουν από τις ακτίνες του μαρτιάτικου ήλιου, οι οποίες θεωρούνται πολύ επικίνδυνες. Ο ήλιος το μάρτιο συνήθως καίει και μαυρίζει τα πρόσωπα των παιδιών. Η μαυρίλα όμως σήμαινε ασχήμια, προπάντων για τα κορίτσια που η παράδοση τα ήθελε άσπρα και ροδομάγουλα: «Οπόχει κόρη ακριβή, το Μάρτη ο ήλιος μη την ιδεί». Για να αποτρέψουν την επίδραση του ήλιου λοιπόν, έφτιαχναν και φορούσαν τον «μάρτη», ώστε να προστατεύσει τα πρόσωπα των παιδιών από τον ήλιο και να μην καούν, δηλαδή μια λινή κλωστή, άσπρη και κόκκινη, στριμμένη.
Συνηθίζεται να φοριέται μέχρι τέλος του μήνα. Ύστερα αφού τον βγάλουν, τον κρεμούν στις τριανταφυλλιές, ώστε να γίνουν τα μάγουλά τους κόκκινα σαν τριαντάφυλλα.
Οι Δρίμες του Μάρτη
Η παράδοση θεωρεί τις Δρίμες ως ημέρες επικίνδυνες. Θεωρούνται ως δαιμονικά όντα που τριγυρίζουν τον κόσμο τις τρεις πρώτες, τις τρεις μεσαίες και τις τρεις τελευταίες μέρες του Μάρτη, για να κάνουν κακό. Πιστεύεται πως ό,τι πλύνεις αυτές τις ημέρες θα λειώσει, όσα ξύλα και να κόψεις θα σαπίσουν, αν λουστείς θα πάθεις κακό. Γι’ αυτό ή αποφεύγουν ολότελα να πλύνουν τις μέρες αυτές ρούχα ή, αν πλύνουν, ρίχνουν στο νερό πέταλο, γιατί το σίδερο, όπως πιστεύεται, είναι γιατρικό και αποτρέπει τα δαιμόνια
ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ
Η κατασκευή του “Μάρτη” είναι πολύ απλή. Χρειάζονται μόνο δύο κλωστές κεντήματος, μία κόκκινη και μία άσπρη. Κάνεις από έναν κόμπο στη μία άκρη της καθεμιάς, τη στερεώνεις κάπου με μια καρφίτσα και βάζοντάς την ανάμεσα στις παλάμες σου τη στρίβεις όσο γίνεται περισσότερο. Οταν στριφτεί καλά την κομπιάζεις και απ’ την άλλη άκρη της. Επαναλαμβάνεις με τη δεύτερη κλωστή. Οταν είναι έτοιμες oι στριμμένες τις πιάνεις μαζί -κόκκινη και άσπρη- και τις τεντώνεις. Σε μια στιγμή, τις αφήνεις απ’ τη μια άκρη και μπλέκονται από μόνες τους.
ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Ο Μάρτης πήρε το όνομα του από το λατινικό όνομα του θεού Άρη (Mars = Άρης). Είναι ο πρώτος μήνας του ρωμαϊκού ημερολογίου και αντιστοιχεί με τον Ελαφηβολιώνα των Αρχαίων Ελλήνων.
Στο βυζάντιο γιόρταζαν την πρώτη Μαρτίου με σπουδαίες δραστηριότητες. Ο μεγάλος λαογραφος Λουκάτος αναφέρει τα <χελιδονίσματα> που προέρχονται απο την αρχαιότητα. Την Πρώτη Μαρτίου οι μικροί έφτιαχναν ένα ομοίωμα χελιδονιού και τραγουδώντας το ανάλογο τραγούδι πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι για να μαζέψουν αυγά.
Το έθιμο του Μάρτη γιορτάζεται ίδιο και απαράλλαχτο στα Σκόπια με την ονομασία «Μάρτινκα» και στην Αλβανία ως «Βερόρε». Οι κάτοικοι των δυο γειτονικών μας χωρών φορούν βραχιόλια από κόκκινη και άσπρη κλωστή για να μην τους «πιάσει» ο ήλιος, τα οποία και βγάζουν στα τέλη του μήνα ή όταν δουν το πρώτο χελιδόνι. Άλλοι πάλι, δένουν τον «Μάρτη» σε κάποιο καρποφόρο δέντρο, ώστε να του χαρίσουν ανθοφορία, ενώ μερικοί τον τοποθετούν κάτω από μια πέτρα κι αν την επόμενη ημέρα βρουν δίπλα της ένα σκουλήκι, σημαίνει ότι η υπόλοιπη χρονιά θα είναι πολύ καλή.
Τηρώντας παραδόσεις και έθιμα αιώνων, οι Βούλγαροι, την πρώτη ημέρα του Μάρτη, φορούν στο πέτο τους στολίδια φτιαγμένα από άσπρες και κόκκινες κλωστές που αποκαλούνται «Μαρτενίτσα». Σε ορισμένες περιοχές της Βουλγαρίας, οι κάτοικοι τοποθετούν έξω από τα σπίτια τους ένα κομμάτι κόκκινου υφάσματος για να μην τους «κάψει η γιαγιά Μάρτα» (Μπάμπα Μάρτα, στα βουλγαρικά), που είναι η θηλυκή προσωποποίηση του μήνα Μάρτη. Η «Μαρτενίτσα» λειτουργεί στη συνείδηση του βουλγαρικού λαού ως φυλαχτό, το οποίο μάλιστα είθισται να προσφέρεται ως δώρο μεταξύ των μελών της οικογένειας, συνοδευόμενο από ευχές για υγεία και ευημερία.
Το ασπροκόκκινο στολίδι της 1ης του Μάρτη φέρει στα ρουμανικά την ονομασία «Μαρτιζόρ». Η κόκκινη κλωστή συμβολίζει την αγάπη για το ωραίο και η άσπρη την αγνότητα του φυτού χιονόφιλος, που ανθίζει τον Μάρτιο και είναι στενά συνδεδεμένο με αρκετά έθιμα και παραδόσεις της Ρουμανίας. Σύμφωνα με την μυθολογία, ο Θεός – Ήλιος μεταμορφώθηκε σε νεαρό άνδρα και κατέβηκε στη Γη για να πάρει μέρος σε μια γιορτή. Τον απήγαγε, όμως, ένας δράκος, με αποτέλεσμα να χαθεί και να βυθιστεί ο κόσμος στο σκοτάδι. Μια ημέρα ένας νεαρός, μαζί με τους συντρόφους του σκότωσε τον δράκο και απελευθέρωσε τον Ήλιο, φέροντας την άνοιξη. Ο νεαρός έχασε τη ζωή του και το αίμα του -λέει ο μύθος- έβαψε κόκκινο το χιόνι. Από τότε, συνηθίζεται την 1η του Μάρτη όλοι οι νεαροί να πλέκουν το «Μαρτισόρ», με κόκκινη κλωστή που συμβολίζει το αίμα του νεαρού άνδρα και την αγάπη προς τη θυσία και άσπρη που συμβολίζει την αγνότητα.
ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ
Η λαϊκή φαντασία έδωσε στο Μάρτιο ένα σωρό παρατσούκλια, όπως Ανοιξιάτης (γιατί είναι ο πρώτος μήνας της Άνοιξης), Γδάρτης, ΠαλουκοκάφτηςΚλαψομάρτης, Πεντάγνωμος (για το ευμετάβλητο του καιρού), Βαγγελιώτης (λόγω της γιορτής του Ευαγγελισμού), Φυτευτής, και άλλα δηλωτικά της φυσιογνωμίας του, που έχουν σχέση με ιδιότητες ή πράξεις που του αποδίδονται.
Τα πιο πολλά από αυτά βρίσκονται μέσα στις παραδόσεις και τις παροιμίες που έπλασε ο λαός για να εξηγήσει τις απότομες μεταβολές του καιρού ή τις βαρυχειμωνιές που παρατηρούνται μέσα στο Μάρτη και που πάντα είναι επικίνδυνες για τη γεωργία και την κτηνοτροφία.
«Μάρτης γδάρτης και κακός παλουκοκάφτης,
τα παλιά παλούκια καίει, τα καινούργια ξεριζώνει».
στην οποία και χρωστάει τα παρατσούκλια γδάρτης και παλουκοκάφτης.
Για τις μεγάλες του παγωνιές λένε: «Τον Μάρτη χιόνι βούτυρο, μα σαν παγώσει μάρμαρο».
ενώ για την αντιμετώπιση του κρύου άλλες παροιμίες συμβουλεύουν:
«Φύλλα ξύλα για το Μάρτη να μην κάψεις τα παλούκια».
«Το Μάρτη φύλα άχερα μη χάσεις το ζευγάρι».
«Τσοπάνη μου την κάπα σου το Μάρτη φύλαγε την».
«Ο Αύγουστος για τα πανιά κι ο Μάρτης για τα ξύλα».
Η ΚΑΤΕΡΓΑΡΙΑ ΤΟΥ ΜΑΡΤΗ
Στα πολύ παλιά χρόνια ο Μάρτης ήταν ο πρώτος μήνας του έτους. Μια κατεργαριά όμως που έκαμε σε βάρος των άλλων μηνών που ήταν τα αδέλφια του στάθηκε αιτία για να του πάρει την πρωτοκαθεδρία ο Γενάρης.
«Μια φορά κι έναν καιρό αποφασίσανε οι δώδεκα μήνες να φτιάξουνε κρασί σε ένα βαρέλι ώστε να μπορούν να πίνουν όποτε τους ερχόταν η όρεξη.
Έτσι λοιπόν είπε ο Μάρτης:
– Εγώ θα ρίξω πρώτος μούστο στο βαρέλι για να γίνει κρασί και ύστερα ρίχνετε κι εσείς.
– Καλά, ρίξε εσύ πρώτος του είπαν οι άλλοι.
Ετσι και έγινε. Έριξε πρώτα εκείνος στο βαρέλι το μούστο και ύστερα ακολούθησαν και οι άλλοι μήνες.
Όταν λοιπόν ζυμώθηκε ο μούστος και έγινε το κρασί, είπε πάλι ο Μάρτης.
– Εγώ που έριξα πρώτος το μούστο, πρώτος θ’ αρχίσω και να πίνω.
-Βέβαια, είπαν οι άλλοι, έτσι είναι το σωστό.
Έτσι λοιπόν τρύπησε το βαρέλι στο κάτω μέρος, και άρχισε να πίνει, ως που ήπιε όλο το κρασί και δεν άφησε ούτε στάλα. Κατόπιν ήρθε η σειρά του Απρίλη να πάει να πιεί κρασί. Πηγαίνει και το βρίσκει άδειο. Θυμώνει, το λέει στους άλλους. Τ’ ακούνε εκείνοι θυμώνουνε και σκέφτωνται τι να κάνουν. Συμφωνούν όλοι λοιπόν να τον τιμωρήσει ο Γενάρης που ήταν και ο μεγαλύτερος αδελφός. Τον πιάνει λοιπόν ο Γενάρης και του τραβάει ένα γερό χέρι ξύλο. Του αφαιρεί και το πρωτείο που είχε, να αρχίζει δηλαδή το έτος κάθε Μάρτη, και έγινε να αρχίζει το έτος από το Γενάρη.
Από τότε όταν ο Μάρτης θυμάται το παιχνίδι που έκανε στα αδέλφια του και τους ήπιε όλο το κρασί, γελάει και ο καιρός ξαστερώνει. Όταν πάλι θυμάται το ξύλο που έφαγε κλαίει και βρέχει».
Η παράδοση, που με μικρές παραλλαγές τη συναντάμε και αλλού είναι αιτιολογική και σκοπεύει στην εξήγηση της ακασταστασίας του καιρού που συνήθως χαρακτηρίζει το Μάρτη.
Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΜΑΡΤΗ
Το ίδιο φαινόμενο εξηγούν και άλλες παραδόσεις που αναφέρονται στη γυναίκα του Μάρτη.
Κάποτε οι μήνες αποφάσισαν να παντρευτούν. Ο καθένας βρήκε μια γυναίκα που του άρεσε και την παντρεύτηκε. Ο Μάρτης δε φρόντισε το ζήτημα μόνος του και έβαλε προξενητάδες να του βρούνε μια γυναίκα. Εκείνοι του φέρανε μια κοπέλα η οποία ήταν τυλιγμένη με ένα μαντίλι και του είπαν ότι είναι πολύ όμορφη. Ευκολόπιστος όπως ήταν, την παντρεύτηκε.
Όταν όμως έμειναν μόνοι και έβγαλε το μαντίλι της, τι να δει; Δεν υπήρχε πιο άσχημη στον κόσμο!
Από τότε κάθε φορά που τη θυμόταν άστραφτε, βροντούσε, έβρεχε, έριχνε μπόρες, έκανε παγωνιές. Μόνο όταν ξεχνιόταν μερικές φορές, ηρεμούσε, γαλήνευε κι έκανε καλό καιρό!
Στη Μεσσηνία, λόγου χάρη, λένε ότι η γυναίκα που παντρεύτηκε ο Μάρτης, από μπροστά ήταν πολύ άσχημη, ενώ από πίσω ήταν πολύ όμορφη. Όταν ο Μάρτης τη βλέπει καταπρόσωπο κλαίει και ο καιρός χαλάει, όταν όμως την κοιτάζει από τις πλάτες ευχαριστιέται και ο καιρός καλοσυνεύει.
Γι’ αυτό λέγεται και η παροιμία: «Ο Μάρτης πότε κλαίει και πότε γελάει».
Σε άλλες περιοχές η παράδοση θέλει το Μάρτη νε έχει δύο γυναίκες, τη μια πολύ όμορφη και φτωχή και την άλλη πολύ άσχημη και πλούσια. Ο Μάρτης κοιμάται στη μέση και όταν γυρίζει κατά την άσχημη, κατσουφιάζει και ο καιρός χαλάει, όταν όμως γυρίζει κατά την όμορφη, χαίρεται και γελάει, και ο καιρός είναι καλός. ζεστός με ήλιο. Τις περισσότερες φορές όμως γυρίζει κατά την άσχημη επειδή αυτή είναι η πλούσια που τρέφει και την φτωχή, την όμορφη.
Έτσι άλλωστε προτιμούν το Μάρτιο και οι χωρικοί, βροχερό, επειδή η σοδειά τους θα είναι καλύτερη. Άλλωστε το βεβαιώνουν και αρκετές παροιμίες.
«Μάρτης έβρεχε, θεριστής χαιρότανε».
«Μάρτης βρέχει; Ποτέ μην πάψει».
«Κάλλιο Μάρτης στις γωνιές παρά Μάρτης στις αυλές».
«Κάλλιο Μάρτης καρβουνιάρης παρά Μάρτης λιοπυριάρης».
«Μάρτης βροχερός θεριστής κουραστικός».
«Μάρτης κλαψής θεριστής χαρούμενος».
«Μάρτης πουκαμισάς δεν σου δίνει να μασάς».
«Σαν ρίξει ο Μάρτης μια βροχή κι Απριλης αλλη μία,
να δεις κουλούρες στρογγυλές και πίττες σαν αλώνι».
και η πασίγνωστη, που είναι παραλλαγή της προηγούμενης:
«Σαν ρίξει ο Μάρτης δυο νερά κι Απρίλης άλλο ένα,
χαράς σ’ εκείνο το ζευγά πόχει πολλά σπαρμένα».
Η παράδοση της λιθωμένης γριάς
Τα απρόοπτα της βαρυχειμωνιάς που συνήθως επιφυλάσσουν οι τελευταίες ημέρες του Μάρτη, οι «μέρες της γριάς» όπως λέγονται, θέλει να εξηγήσει η παράδοση της «λιθωμένης γριάς».
“Ητανε μια φορά μια γριά κι είχε κάτι κατσικάκια. Ο Μάρτης τότε είχε εικοσιοχτώ ημέρες και ο Φλεβάρης τριανταμία.
Ήρθε λοιπόν εκείνη την εποχή ο Μάρτης κι επέρασε χωρίς να κάμει χειμώνα και η γριά από τη χαρά της που βγήκανε πέρα καλά τα πράματα της, ξεγελάστηκε και είπε:
«Πρίτσι Μάρτη μου, στην πομπή σου. Μπήκες, βγήκες τίποτα δε μου έκανες. Τα αρνάκια και τα κατσικάκια μου τα ξεχείμασα».
Τότε ο Μάρτης πείσμωσε και δανείστηκε τρεις ημέρες απ’ το Φλεβάρη και έριξε χιόνια πολλά.
Ήταν τόσο άσχημος ο καιρός, που η γριά και τα ζωντανά της πέτρωσαν από το κρύο.
Για αυτό που έπαθε εκείνη η γριά, τις τρεις τελευταίες ημέρες του Μάρτη τις λένε ημέρες των γριών.
Σε κάποια χωριά ονοματίζουνε κάθε μία από αυτές τις ημέρες με το όνομα μίας από τις πιο ηλικιωμένες γριές του χωριού. Αν τύχει καλή ημέρα θεωρούν πως η γριά είναι καλή, ενώ αν τύχει κακοκαιρία λένε πως έγινε από την κακία της γριάς.
Από τότε λένε ότι έχει ο Μάρτης τριανταμία ημέρες και ο Φλεβάρης εικοσιοχτώ. Για αυτό άλλωστε το λένε κουτσό και κουτσοφλέβαρο.
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.
