Θάθελα αυτήν την μνήμη να την πω…
Μα έτσι εσβύσθη πια… σαν τίποτε δεν απομένει —
γιατί μακρυά, στα πρώτα εφηβικά μου χρόνια κείται.
Δέρμα σαν καμωμένο από ιασεμί…
Εκείνη του Aυγούστου — Aύγουστος ήταν; — η βραδυά…
Μόλις θυμούμαι πια τα μάτια· ήσαν, θαρρώ, μαβιά…
A ναι, μαβιά· ένα σαπφείρινο μαβί.
Αν είστε ευτυχισμένοι, υπάρχει πλέον τρόπος να το γνωρίζουν οι επιστήμονες. Χρόνια τώρα, οικονομολόγοι, κοινωνιολόγοι, ψυχολόγοι και άλλοι ερευνητές ονειρεύονται μια μηχανή που θα μετρά αντικειμενικά το πιο υποκειμενικό από τα ανθρώπινα συναισθήματα: την ευτυχία. Τώρα, χάρη στους κομπιούτερ και το Ίντερνετ, πιστεύουν ότι βρήκαν μια λύση. Κάπως έτσι προέκυψε το ηλεκτρονικό «ηδονόμετρο».
Την ιδέα είχαν ο μαθηματικός Πίτερ Ντοντς και ο ειδικός των υπολογιστών Κρις Ντάνφορθ, του πανεπιστημίου του Βερμόντ των ΗΠΑ. Η σχετική επιστημονική εργασία δημοσιεύεται στο περιοδικό μελέτης της ευτυχίας “Journal of Happiness Studies”, σύμφωνα με τους “Τάιμς” της Ν.Υόρκης.
Συνολικά, διαπιστώνεται επίσης ότι το αίσθημα ευτυχίας που διαπερνά τη “μπλογκόσφαιρα”, έχει αυξηθεί κατά 4% περίπου από το 2005 μέχρι σήμερα. Τα Χριστούγεννα και η Μέρα του Αγίου Βαλεντίνου είναι οι κατ’ εξοχήν μέρες του χρόνου (με 6 στην κλίμακα), όπου η διάχυτη ευτυχία στην κοινωνία φθάνει στο αποκορύφωμά της. Άνδρες και γυναίκες έχουν περίπου ίδιο “σκορ” ευτυχίας, με ελαφρώς μεγαλύτερο των γυναικών (5,91 έναντι 5,89 των ανδρών).
Οι αμερικανοί επιστήμονες αξιοποιούν ιδιαίτερα το άφθονο υλικό που συλλέγει ο δικτυακός τόπος www.wefeelfine.org, ο οποίος καταγράφει φράσεις από τα blogs όλου του κόσμου που ξεκινούν με την φράση “αισθάνομαι” (I feel). Η παρακολούθηση εστιάζεται στην καταγραφή και αξιολόγηση συγκεκριμένων λέξεων και εκφράσεων (στην αγγλική γλώσσα προς το παρόν) που είναι αντιπροσωπευτικές για το συναισθηματικό περιεχόμενο των γραφομένων και την ψυχική διάθεση αυτών που τα γράφουν και τα διακινούν στο διαδίκτυο. Κάθε λέξη και φράση βαθμολογείται σε μια κλίμακα από το 1 ως το 9 (π.χ. “παράδεισος” 8,72, “ματαιότητα” 4,30, “αυτοκτονία” 1,25 κλπ.). Όσο πιο μεγάλο το σκορ, τόσο πιο μεγάλη είναι η ψυχική ευφορία και η ευτυχία. Βέβαια, το αποτέλεσμα που προκύπτει, έχει νόημα μόνο για ένα μεγάλο αριθμό δεδομένων (λέξεων) και αντικατοπτρίζει όχι την ευτυχία μεμονωμένων ατόμων, αλλά μεγάλων πληθυσμών (μιας πόλης, μιας χώρας ή και όλης της Γης), ιδίως σε συγκεκριμένες περιόδους όπου συμβαίνει κάτι χαρακτηριστικό.
Για παράδειγμα, το “ηδονόμετρο” κατέγραψε ότι η εκλογή του Ομπάμα στις ΗΠΑ πέρυσι το Νοέμβριο ήταν η πιο ευτυχισμένη μέρα των Αμερικανών εδώ και τέσσερα χρόνια, ενώ ο θάνατος του Μάικλ Τζάκσον μια από τις πιο δυστυχισμένες μέρες – και όχι μόνο στην Αμερική.
Μια άλλη αξιοσημείωτη διαπίστωση, που προκύπτει κυρίως από την ανάλυση του συναισθηματικού περιεχομένου εκατοντάδων χιλιάδων τραγουδιών (με τη βοήθεια κυρίως του διαδικτυακού τόπου www.hotlyrics.net), είναι ότι μετά το 1960 οι στίχοι της μουσικής έχουν γίνει κατά μέσο όρο 10% λιγότερο ευτυχισμένοι. Η εξάπλωση μουσικών ειδών όπως το “χαρντ ροκ”, το “πανκ” και το “χέβι μέταλ”, με τις συχνές επικλήσεις τους σε “μαύρα” αισθήματα και τον εξοβελισμό της λέξης “αγάπη” από το λεξιλόγιο των στίχων τους, έχουν μειώσει το μέσο όρο του “δείκτη ευτυχίας” της μουσικής διαχρονικά.
Το “ηδονόμετρο” ουσιαστικά είναι ένα πρόγραμμα λογισμικού που παρακολουθεί “αόρατο” τα συναισθήματα που εκατομμύρια άνθρωποι εκφράζουν στο Ίντερνετ μέσω διαφόρων δικτυακών τόπων, ιστολογίων (blogs), στίχων τραγουδιών, μηνυμάτων του Twitter, λόγων των πολιτικών κ.α. Ελευθεροτυπία με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
Ένας από τους πρώτους τη τάξει οικονομικούς συμβούλους του Ομπάμα για να πείσει ότι η οικονομία πιθανόν ανακάμπτει, ότι η ανησυχία του μέσου πολίτη μάλλον περιορίζεται και άρα το συλλογικό φαντασιακό των Ηνωμένων Πολιτειών μπορεί να ελπίζει ότι θα ξαναζήσει το αμερικανικό όνειρο επικαλέστηκε τον χρησμό των στατιστικών του Google. «Ο αριθμός των αναζητήσεων για τον όρο Great Depression έχει μειωθεί σημαντικά», είπε.
Η Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας στην εποχή μας υπάρχει, έχει ψηφιακή υπόσταση και μετονομάστηκε σε Google. Το σημείο αναφοράς της γνώσης απέχει από όλους μας ένα απλό κλικ. Δεν λέω, μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή ο βασιλιάς που ο καθένας κρύβει μέσα του είναι γυμνός, από τύπους, προκαταλήψεις, προσταγές του κοινωνικού καθωσπρεπισμού και όσα του επιβάλλουν οι γύρω του. Μπορεί να αναζητά απαντήσεις σε μύχιες ανησυχίες. Αυτό που ζητάμε, οτιδήποτε θέλουμε να μάθουμε, ό,τι φοβόμαστε, όσα περιμένουμε φαίνονται από αυτά που ψάχνουμε online. Πιθανόν γι΄ αυτό τα στατιστικά της μηχανής αναζήτησης να είναι πιο έγκυρα από οποιαδήποτε δημοσκόπηση ή έρευνα αγοράς.
Είναι όμως έτσι; Ο ντετέκτιβ του 2009 ακούει επίσης στο όνομα Google. Σύμφωνα με τους «Τimes» οι Βρετανοί γκουγκλάρουν ακόμη και τους υποψήφιους συντρόφους τους. Πριν από το πρώτο ραντεβού η μηχανή αναζήτησης παίρνει φωτιά προκειμένου να ανακαλύψουν όσο περισσότερα μπορούν. Μαζί με τον όρο Great Depression έπεσε μέσα στο καλοκαίρι και το ενδιαφέρον των Αμερικανών χρηστών για το «dead cat bounce», σε ελεύθερη μετάφραση νεκρή γάτα χοροπηδά… Δείχνει κάτι αυτό; Τι μαθαίνουμε για όλους αυτούς που έψαξαν «γνώσεις» γύρω από τη νεκρή γάτα που χοροπηδά;
Μάλλον τίποτα. Εκτός από το ότι η ευκολία πρόσβασης στην πληροφορία δεν συνεπάγεται απαραίτητα και σοβαρή αναζήτηση γνώσης. Όπως στις παλιές βιβλιοθήκες, με τους σκονισμένους τόμους, έτσι και στο ψηφιακό τους απείκασμα: δεν έχει τόση σημασία τι μπορείς να βρεις, όσο τι ψάχνεις. Και κάτι ακόμη, όπως σίγουρα θα υποστήριζε η νεκρή γάτα που χοροπηδά, ο ναός της γνώσης είναι πολύ κοντά μας αλλά αυτό δεν διασφαλίζει και την ύπαρξη μέσα σε αυτόν ουσιαστικών πληροφοριών… Μάλλον το αντίθετο τις περισσότερες φορές.
H Wikipedia έχει γίνει πολύ γρήγορα μια από τις πιο συχνά χρησιμοποιούμενες πηγές πληροφόρησης σε όλο τον κόσμο, όμως μια νέα μελέτη προειδοποιεί ότι η εκρηκτική ανάπτυξή της αρχίζει να δείχνει σημάδια «κόπωσης», κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου ότι στον κυβερνοχώρο τίποτε δεν πρέπει να θεωρείται αιώνιο.
Η μελέτη, υπό τον Εντ Τσι, ομάδας του Κέντρου Ερευνών του Πάλο Άλτο της Καλιφόρνιας, σύμφωνα με το New Scientist, επισημαίνει ότι η «κοινοτική» ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια σταδιακά έχει γίνει λιγότερο ανοικτή σε νέους συνεργάτες-συγγραφείς λημμάτων και προειδοποιεί ότι η ποιότητα της Wikipedia μπορεί να επιδεινωθεί στο μέλλον.
Η Wikipedia ξεκίνησε το 2001 και σήμερα έφθασε να περιλαμβάνει περίπου 3 εκατ. άρθρα, όμως εδώ και κάποιο χρονικό διάστημα η ανοδική της πορεία φαίνεται πως έχει ανακοπεί. Σύμφωνα με τη νέα έρευνα, ο αριθμός των νέων λημμάτων που προστίθενται κάθε μήνα, αποκορυφώθηκε στα περίπου 60.000 το 2006 και έκτοτε έχει μειωθεί κατά το ένα τρίτο περίπου. Παράλληλα, από το 2007 έχει σταματήσει να αυξάνεται ο αριθμός των διορθώσεων και συμπληρώσεων που γίνεται στα υπάρχοντα λήμματα κάθε μήνα, ενώ σταμάτησε να αυξάνεται και ο αριθμός των ενεργών λημματογράφων-διορθωτών, αφού έφθασε στον αριθμό των 5,5 εκατομμυρίων και 750.000 αντίστοιχα.
Από την άλλη, η Wikipedia αρχίζει να μοιάζει περισσότερο με μια κανονική οργανωμένη εγκυκλοπαίδεια. Σύμφωνα με την έρευνα, οι περιστασιακοί λημματογράφοι (που κάνουν κατά μέσο όρο μια προσθήκη ή διόρθωση το μήνα) βλέπουν πλέον το 25% των συνεισφορών τους να σβήνεται ή να τροποποιείται από άλλους, πιο μόνιμους, συνεργάτες της Wikipedia, ενώ το 2003 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 10%.
Η Τελετή Έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας επιστρέφει μέσα από μια μεγάλη έκθεση αφιερωμένη στους ανθρώπους που τη δημιούργησαν: στους 7.000 εθελοντές! Στην Εθνική Γλυπτοθήκη στο Γουδί, θα έχουμε την ευκαιρία, έως τις 20 Δεκεμβρίου, να ξαναζήσουμε τις ωραίες στιγμές αλλά και να θαυμάσουμε από κοντά τα περίφημα κοστούμια και αντικείμενα που διηγήθηκαν τόσο πετυχημένα τη μακραίωνη ιστορία μας.
Στην έκθεση παρουσιάζονται κοστούμια, αντικείμενα, φωτογραφίες και Video από την προετοιμασία και την Τελετή Έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων «ΑΘΗΝΑ 2004». Εικόνες από το καραβάκι και τους πύρινους Ολυμπιακούς κύκλους πάνω στο νερό, από το Κυκλαδικό ειδώλιο και το αλληγορικό τοπίο των ελληνικών νησιών, από τις εικόνες της Κλεψύδρας που μέσα από την τέχνη απεικονίζουν την ζωή του τόπου από την προϊστορία μέχρι σήμερα, μέχρι την Ελιά – σύμβολο της Ειρήνης και των Ολυμπιακών Αγώνων, θα θυμίσουν στους επισκέπτες της έκθεσης την βραδιά της Τελετής και θα τους δώσουν την ευκαιρία να κατανοήσουν πώς στήθηκε αυτή η ελληνική γιορτή.
Αναλυτικά στην έκθεση παρουσιάζονται κοστούμια από την Κλεψύδρα. Η Κλεψύδρα, ένα αρχαίο ρολόι που χρησιμοποιούσε τη σταθερή ροή του νερού ή της άμμου για την μέτρηση μονάδων χρόνου, ήταν μια ονειρική πολύχρωμη παρέλαση που απεικόνιζε στιλιζαρισμένες μορφές που λες και ζωντάνεψαν μέσα από ελληνικές τοιχογραφίες, μωσαϊκά γλυπτά και ζωγραφιές. Ήταν μια χρονολογική πομπή εικόνων από την προϊστορική μέχρι την σύγχρονη εποχή.
Παρουσιάζονται επίσης, σκηνικά αντικείμενα από την τελετή. Συγκεκριμένα θα εκτεθούν 47 παραδοσιακά κοστούμια από διάφορες περιοχές της Ελλάδας (Μακεδονία, Σίφνος, Αστυπάλαια, Φλώρινα, Ήπειρος, Μ. Ασία, Κέρκυρα, Πελοπόννησος κ.ά.), 6 Βυζαντινά κοστούμια, 8 κοστούμια Ταναγραίων, 5 κοστούμια Κροκοσυλλεκτριών, 4 Καρυάτιδες, 4 Άλογα και 30 Πανοπλίες Μυκηναΐων Στρατιωτών.
Επιπλέον, παρουσιάζονται 200 από τα τύμπανα που χρησιμοποιήθηκαν στην Τελετή, κομμάτια από τα άλογα, η βάρκα και ο Κένταυρος.
Στους δύο μεγάλους τοίχους της αίθουσας θα αναρτηθούν τα ονόματα όλων των εθελοντών που δούλεψαν για τις Τελετές των Αγώνων της Αθήνας.
Τα κοστούμια της τελετής δημιουργήθηκαν από τον εικαστικό καλλιτέχνη Άγγελο Μέντη και την ομάδα του. Πρόκειται για κοστούμια κατασκευασμένα από χαρτί, γάζα και πλαστικό, ζωγραφισμένα στο χέρι, έτσι ώστε να αναπαριστούν ακριβώς το πρωτότυπο.
Τα κοστούμια και τα αντικείμενα που παρουσιάζονται στην έκθεση συντηρήθηκαν από το εξειδικευμένο προσωπικό της Δ/νσης Συντήρησης Αρχαίων & Νεοτέρων Μνημείων του ΥΠ.ΠΟ.
Στην έκθεση θα προβάλλονται βίντεο από την προετοιμασία των τελετών (making off), σε σχεδιασμό και σκηνοθεσία Αθηνάς Τσαγγάρη, μέλους της δημιουργικής ομάδας των τελετών. Τα βίντεο αυτά παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό.
Οι φωτογραφίες του Σωκράτη Σωκράτους από την προετοιμασία των τελετών θα παρουσιαστούν στην έκθεση, επίσης για πρώτη φορά.
Η σύλληψη και σκηνοθεσία της Τελετής ήταν του Δημήτρη Παπαϊωάννου.
Την επιμέλεια και τον σχεδιασμό της έκθεσης έκανε η Λίλη Πεζανού, σκηνογράφος των Τελετών έναρξης και λήξης.
Η έκθεση (με τίτλο «Μια Ελληνική Γιορτή – Αθήνα 2004» Σκηνικά – Κοστούμια από την Τελετή Έναρξης των ΟΑ Αθήνα 2004) παρουσιάστηκε στο μουσείο Capital του Πεκίνου, στο πλαίσιο του Πολιτιστικού Έτους της Ελλάδας στην Κίνα, από τις 21 Μαΐου έως τις 6 Ιουλίου 2008. Την έκθεση, η οποία απέσπασε εξαιρετικές κριτικές από τα κινέζικά media, επισκέφθηκαν πάνω από 2500 θεατές.
Πριν πέντε χρόνια τέτοια ημέρα είχαμε μία ανάταση.
“…Με το σύγχρονό της πρόσωπο η χώρα μας ξανακοιτά τους αιώνες που πέρασαν πάνω της και γέννησαν ιδέες που ανήκουν πια σε ολόκληρο το κόσμο. Όχημα για το ταξίδι αυτό η τέχνη. Εικόνες που εκφράζουν το βηματισμό του πολιτισμού. Όπως το τρομερό βήμα του Κούρου από το δισδιάστατο στο τριδιάστατο. Η θάλασσα παρούσα. Ένα επίπεδο που καθρεφτίζει τα πάντα και αντανακλά το φώς. Μια θάλασσα φιλόξενη, έτοιμη πάντα να μας αναγεννήσει. Η λευκότητα από το μάρμαρο. Πάνω του λαξεύτηκαν τα ανθρώπινα σώματα που στέκουν κομμάτια τώρα σε όλες τις γωνιές της γής, αγγελιοφόροι των ιδεών. Ένας ζεϊμπέκικος ρυθμός και το δέντρο της ελιάς. Αυτά είναι τα υλικά μας. Όλα μεγαλύτερα από εμάς ζήτησαν σεβασμό, σεμνότητα και αγάπη για να συνθέσουν εικόνες καινούργιες…”
Ο Καρλ και η Ντόρσι Γκιούντ, από το Μίσιγκαν, περνούσαν κάποτε με πολύ διαφορετικό τρόπο τα πρωινά τους. Κάθονταν μαζί στο τραπέζι, έπαιρναν πρωινό και σχολίαζαν αυτά που διάβαζαν στην εφημερίδα.
Σαν να έχουν περάσει αιώνες από τότε. Σήμερα, ο κ. Γκιουντ ξυπνάει στις έξι για να κοιτάξει τα email του, το Facebook και το Τwitter. Οι δυο γιοι τους, ο Κόουλ και ο Έρικ, αρχίζουν την ημέρα τους στέλνοντας μηνύματα, παίζοντας ηλεκτρονικά παιχνίδια και μπαίνοντας στο Facebook. Όσο για την κ. Γκιουντ, δεν παύει να παραπονιέται ότι η τεχνολογία κατέστρεψε την οικογενειακή της γαλήνη. Ακόμη και εκείνη, όμως, συνηθίζει τελευταία να ανοίγει το λάπτοπ αμέσως μετά το πρωινό.
«Πράγματα που κάποτε θεωρούσα αδιανόητα, σήμερα αποτελούν καθημερινή πρακτική στο σπίτι μου», τονίζει. «Όπως το να αρχίζουμε οι τέσσερίς μας την ημέρα μας μπροστά σε τέσσερις ηλεκτρονικούς υπολογιστές σε τέσσερα διαφορετικά δωμάτια».
Έτσι κυλάει πια το πρωινό στην Αμερική την εποχή του Ιnternet. Ύστερα από έξι- οκτώ ώρες ηλεκτρονικής στέρησης- γνωστές και ως ύπνο- τρέχουμε να ανοίξουμε τα κινητά μας και τους φορητούς υπολογιστές μας, πολλές φορές πριν πάμε καν στην τουαλέτα.
«Κάποτε ξυπνούσαμε, πηγαίναμε στην τουαλέτα, πλέναμε τα δόντια μας και ανοίγαμε την εφημερίδα», λέει η Ναόμι Μπάρον, καθηγήτρια Γλωσσολογίας στο Αmerican University. «Τώρα είμαι η πρώτη που θα το παραδεχθεί: το πρώτο που κάνω όταν ξυπνάω είναι να ελέγχω τα email μου».
Τα παιδιά των Γκιουντ κοιμούνται με τα κινητά δίπλα στο κρεβάτι. Και αντί για ξυπνητήρι, ξυπνούν με τα SΜS που τους στέλνει ο πατέρας τους από το άλλο δωμάτιο.
«Αν τα κρεβάτια των παιδιών μου ήταν μακριά από την πρίζα, μάλλον θα κοιμόντουσαν στο πάτωμα» λέει η Λιζ Περλ, μια μητέρα από το Σαν Φρανσίσκο.
«Η κίνηση στο Ιnternet εκτοξεύεται πλέον στις επτά το πρωί», λέει ο Κρεγκ Λέιμποβιτς από την εταιρεία Αrbor Νetworks. Μια άλλη εταιρεία που παρακολουθεί αυτά τα στοιχεία, η Verizon Wireless, ανέφερε ότι ο αριθμός των SΜS που στέλνονται από τις επτά έως τις δέκα το πρωί αυξήθηκε τον Ιούλιο κατά 50% σε σχέση με πέρυσι.
Iσως έχετε δει στην τηλεόραση τα σποτ της διαφημιστικής καμπάνιας «Μένουμε Ελλάδα» του υπουργείου Τουριστικής Ανάπτυξης. Ισως πάλι να έχετε προσέξει τις μεγάλες αφίσες που έχουν κατακλύσει όλη τη χώρα. Και στο χαρτί και στο γυαλί, το σύνθημα είναι ίδιο: «Υπηρετώντας τον τουρισμό με ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ, κερδίζουμε όλοι, δυναμώνουμε την Ελλάδα».
Και να τι είπαν οι ξένοι για εμάς: «Ποτέ δεν θα ξεχάσω τον Βασίλη και τη μοναδική του εξυπηρέτηση» ή «Ποτέ δεν θα ξεχάσω τη Μαρίνα και τα υπέροχα πρωινά της». Οπου Βασίλης είναι ένας καλοκάγαθος ταξιτζής, και Μαρίνα μια κυρία με ευγενική φυσιογνωμία, προφανώς ιδιοκτήτρια κάποιας πανσιόν.
…Η «συνείδηση» (με κεφαλαία στις αφίσες) δεν είναι μια ιδιότητα που αφυπνίζεται α λα καρτ. Ας μάθουμε να υπηρετούμε με συνείδηση τους συνανθρώπους μας, είτε είναι τουρίστες είτε όχι, είτε είναι ανώτεροί μας είτε -και ιδίως τότε- είναι φτωχοί και αδύνατοι. Το ψάρι της συνείδησης βρωμάει από το κεφάλι ενώ η αναλγησία των «μεγάλων» συντηρεί και ενθαρρύνει την αρπακτικότητα των «μικρών».
Φυσικά θέλω να γνωρίσω αυτόν τον κύριο Βασίλη. Μήπως κάνει πιάτσα στον Πειραιά που πρέπει να είσαι η Σκλεναρίκοβα για να βρεις ταξί; γιατί έχω πήξει με τα σκυλάδικα και την τσιγαρίλα σε αυτά τα άθλια αυτοκίνητα που κατ’ ευφημισμόν αποκαλούνται ταξί.
Επίσης θέλω να γνωρίσω και την κα Μαρίνα γιατί έχω βαρεθεί τους συμπυκνωμένους χυμούς χυμόπουλος και τις ταγγισμένες φρυγανιές που έχουν κάνει καριέρα στα αζήτητα των μπουφέδων.
Ετσι να τον δείτε τον κ. Βασίλη ή την κα Μαρίνα κρατείστε τους το τηλέφωνο, σας παρακαλώ.
Κατοίκησα μια χώρα που ‘βγαινε από την άλλη, την πραγματική,
όπως τ’ όνειρο από τα γεγονότα της ζωής μου. Την είπα κι αυτήν
Ελλάδα και τη χάραξα πάνω στο χαρτί να τηνε βλέπω. Τόσο λίγη
έμοιαζε· τόσο άπιαστη.
Περνώντας ο καιρός όλο και τη δοκίμαζα: με κάτι ξαφνικούς σει-
σμούς, κάτι παλιές καθαρόαιμες θύελλες. Άλλαζα θέση στα πράγμα-
τα να τ’ απαλλάξω από κάθε αξία. Μελετούσα τ’ Ακοίμιστα και την
Ερημική ν’ αξιωθώ να φκιάνω λόφους καστανούς, μοναστηράκια,
κρήνες. Ως κι ένα περιβόλι ολόκληρο έβγαλα γιομάτο εσπεριδοει-
δή που μύριζαν Ηράκλειτο κι Αρχίλοχο. Μα ‘ταν η ευωδία τόση που
φοβήθηκα. Κι έπιασα σιγά σιγά να δένω λόγια σαν διαμαντικά να
την καλύψω τη χώρα που αγαπούσα. Μην και κανείς ιδεί το κάλλος.
‘Ή κι υποψιαστεί πως ίσως δεν υπάρχει.
Θραύση κάνουν τα sms και τα μηνύματα του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με σεξουαλικό περιεχόμενο (το επονομαζόμενο και sexting παράφραση της λέξης texting) ανάμεσα στους Βρετανούς μαθητές.
Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε στα βρετανικά σχολεία, περίπου το ένα τρίτο των μαθητών μέσης εκπαίδευσης δέχονται μηνύματα στα κινητά τους από συμμαθητές και φίλους με εικόνες σεξουαλικής πράξης στις οποίες μάλιστα μπορεί να απεικονίζονται ακόμη και οι ίδιοι οι αποστολείς. Όπως διαπιστώθηκε, οι επτά από τους δέκα μαθητές ηλικίας από 11 έως 18 ετών που πήραν μέρος στην έρευνα γνώριζαν προσωπικά τον αποστολέα. Σε πολλές περιπτώσεις τα κορίτσια υποχρεώνονται από τους φίλους τους να τους στέλνουν εικόνες σεξουαλικού περιεχομένου. Το υλικό συχνά ανεβαίνει και στις λεγόμενες ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης.
«Είναι σημαντικό για γονείς και καθηγητές να αντιληφθούν την εξάπλωση του φαινομένου έτσι ώστε να σταματήσουμε τη σεξουαλική παρενόχληση που υφίστανται πολλοί μαθητές και μαθήτριες», δήλωσε η επικεφαλής της έρευνας.
κι ὅσ’ ἄστρα γύρω βρίσκονται
στὴν ἔκπαλη σελήνη παρευθὺς
τὸ φωτεινὸ τους πρόσωπο
κρύβουν κάθε φορὰ ποὺ ἐκείνη ὁλόγιομη
καταλάμπει τὴ γῆ τὴ σκοτεινὴ
ἀνεβαίνοντας
«Τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις». Υποτίθεται. Το είπε κάποτε ο Ουμπέρτο Εκο και από τότε το σύμπαν κινητοποιήθηκε για να τον διαψεύσει. Και σαν να γίνεται επίτηδες, κάθε Αύγουστο, όσο περνάει ο καιρός, οι ειδήσεις, αντί να βαίνουν μειούμενες, αυξάνονται και πάνε.
Κάπως έτσι έσκασε και η υπόθεση με τα λουκέτα στα blogs. Από το πουθενά και μέσα στη θερινή ραστώνη διάφορα blogs (που λειτουργούσαν στην πλατφόρμα blogger της Google – είχαν δηλαδή την επέκταση .blospot.com) άρχισαν να κλείνουν. Και οι bloggers, που xωρίς κάποια προειδοποίηση επιχειρούσαν να μπουν στις σελίδες τους, διαπίστωναν έκπληκτοι ότι «αυτό το ιστολόγιο πιθανώς να παραβιάζει τους Ορους Υπηρεσίας Blogger». Που σημαίνει ότι κάποιος (ή κάποιοι), για δικούς του λόγους, θιγμένος από το περιεχόμενο του blog έστειλε ειδοποίηση (flag) στην Google που με τη σειρά της έκλεισε προσωρινά το blog για να τσεκάρει τυχόν παρατυπίες. Ομως, το «πιθανώς», λίγες μέρες μετά το πρώτο αιφνιδιαστικό λουκέτο εξαφανίστηκε από τα περισσότερα κλειστά blogs, περνώντας σαφώς το μήνυμα ότι κάποιοι από τους δεκάδες όρους και κανονισμούς παραβιάστηκαν.
Η Google με ανακοίνωσή της αναφέρει ότι «η υπηρεσία Blogger, που προσφέρει η Google Inc., πιστεύει ακράδαντα στην ελευθερία του λόγου. Ωστόσο επιθυμούμε κάθε χρήστης να μπορεί εύκολα να μας αναφέρει αν το περιεχόμενο από τα blogs τον προσβάλλει. Λαμβάνουμε υπόψη πολύ σοβαρά κάθε καταγγελία και όσο ερευνούμε το περιεχόμενο του υπό κρίση blog, απαγορεύουμε την πρόσβαση σε αυτό. Αν κρίνουμε τελικά ότι το blog όντως παραβιάζει τους όρους χρήσης, τότε το απαλείφουμε ολοσχερώς».
Σύμφωνα με τους όρους παροχής υπηρεσιών του blogger, κάθε χρήστης του Διαδικτύου που θεωρεί ότι πλήττεται από οποιοδήποτε blog μπορεί να στείλει άμεσα online ειδοποίηση στους υπεύθυνους της πλατφόρμας ώστε εκείνοι να τσεκάρουν αν όντως το blog προσβάλλει με οιονδήποτε τρόπο (κείμενο, φωτογραφίες, βίντεο) μερίδα των χρηστών.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αν για κάποιο λόγο μια μικρή ομάδα ατόμων αντιπαθεί έναν blogger, μπορεί να επισημάνει το blog του για να εξεταστεί από την ομάδα της Google. Και μέχρι να εξεταστεί, να παραμένει «κλειστός». Ενα σύστημα που ίσως να μπορεί να λειτουργεί με τα αμερικανικά πρότυπα, αλλά στην ελληνική πραγματικότητα είναι ικανό να παροπλίσει bloggers για …ψύλλου πήδημα.
Και φυσικά, η όλη κατάσταση έχει πυροδοτήσει αναρίθμητες θεωρίες συνωμοσίας. Γιατί κάποια blogs κλείνουν μόνο για λίγο, ενώ άλλα έχουν λουκέτο εδώ και μέρες; Ποιος διαπλέκεται με ποιον; Ποιοι διαδίδουν ότι έκλεισαν για να δημιουργήσουν εντυπώσεις και για να κερδίσουν σε επισκεψιμότητα; Και άλλες πολλές υποθέσεις συζητούνται αέναα στα blogs που είναι ακόμα στον αέρα.
Τα φώτα στους δρόμους της πόλης Ντέρεντρουπ στη Γερμανία σβήνουν κάθε βράδυ στις 11. Και όποιος δεν θέλει να περπατάει στα σκοτάδια; Δεν έχει παρά να πατήσει έναν κωδικό στο κινητό του για να λουστεί ο δρόμος στο φως. Κάπως έτσι λειτουργεί αυτό που θα μπορούσε να είναι μία από τις εφευρέσεις της χρονιάς.
Την απόφαση να βυθίζεται στο σκοτάδι η γερμανική πόλη των 9.000 κατοίκων, πήρε το δημοτικό συμβούλιο με σκοπό να εξοικονομήσει χρήματα. Ο δήμος έλυσε το οικονομικό του πρόβλημα, αλλά προκάλεσε άλλο μεγαλύτερο στην ασφάλεια. Πώς θα κυκλοφορούσαν οι κάτοικοι ασφαλείς στους σκοτεινούς δρόμους και πολύ περισσότερο τα παιδιά τους; Το ίδιο ερώτημα απασχολούσε και τον Ντίετερ Γκρότε, έναν διαφημιστή. Τελικά, η φοβερή ιδέα ήρθε στη γυναίκα του. «Συζήτησα το πρόβλημα μαζί της και καταλήξαμε στη διαπίστωση ότι είναι δυνατό να ανάβουμε τα φώτα μόνοι μας, όπως κάνουμε και στο σπίτι μας», διηγείται ο Γκρότε στο περιοδικό «Τάιμ».
Ο Γερμανός διαφημιστής απευθύνθηκε στην εταιρεία Lemgo προτείνοντας μια λύση: να ανάβουν οι κάτοικοι τα φώτα των δρόμων με μια απλή κλήση από το κινητό. Λίγους μήνες αργότερα, η εταιρεία ανέπτυξε έναν ειδικό διακομιστή κι ένα λογισμικό. Το πρόγραμμα ονομάστηκε Dial4Light και επιτρέπει στους κατοίκους του Ντέρεντρουπ να ανάβουν μέσω μιας κλήσης στο κινητό τα φώτα σε ένα δρόμο όταν περνούν από εκεί. Τα φώτα μένουν αναμμένα όσο χρειάζεται για να διασχίσει ένας πεζός το δρόμο από τη μια άκρη του στην άλλη.
Το πρόβλημα ξεκίνησε πιλοτικά τον περασμένο χρόνο κι έπειτα από την υποδοχή που βρήκε από τους κατοίκους του Ντέρεντρουπ εφαρμόστηκε σε ολόκληρη την πόλη. Το Dial4Light δεν εξοικονομεί μόνον ενέργεια και επομένως χρήματα, αλλά βάζει ένα λιθαράκι στην προστασία του περιβάλλοντος. Ο δήμος υπολογίζει ότι το Ντέρεντρουπ θα μειώσει κατά 12 τόνους τον χρόνο τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.
Πριν από καιρό ο Λουκ Κόουλ μου πρότεινε στο Facebook να γίνω «φίλος» του. Ημασταν συμφοιτητές στη Νομική. Δεν κάναμε ποτέ στενή παρέα, αλλά τον συμπαθούσα. Ηταν έξυπνος, είχε χιούμορ και νοιαζόταν για σημαντικά πράγματα. Κάποια στιγμή χαθήκαμε, αλλά όταν ανταποκρίθηκα θετικά στην πρόταση άρχισα να λαμβάνω σε τακτά διαστήματα νεότερες πληροφορίες για τη ζωή του.
Είχε ιδρύσει ένα κέντρο στο Σαν Φρανσίσκο που βοηθούσε φτωχούς να αποτρέπουν την περιβαλλοντική μόλυνση στις γειτονιές τους. Είχε εκπροσωπήσει Ινδιάνους της Βόρειας Αμερικής που προσπαθούσαν να προστατεύσουν τη γη των προγόνων τους. Είχε συνεργασθεί με τους Εσκιμώους Ινουίτ της Αλάσκας όταν αγωνίζονταν να εμποδίσουν μια εταιρεία να μολύνει τα υδάτινα αποθέματά τους.
Ο Λουκ ήταν παντρεμένος με έναν γιο και η φωτογραφία του στο Facebook- χαμογελάει απέναντι σε ένα βουνό, με την γκρίζα γενειάδα του- υπονοούσε ότι είναι ένας ευτυχισμένος σαραντάρης με στόχους στη ζωή. Τον θάνατό του τον πληροφορήθηκα στο Facebook. Σκοτώθηκε σε τροχαίο στην Ουγκάντα. Η γυναίκα του τραυματίστηκε σοβαρά. Αμέσως η σελίδα του έγινε τόπος συνάντησης για τους εκατοντάδες «φίλους του». Αντάλλασσαν μηνύματα, αναμνηστικά, φωτογραφίες και ένα ποίημα του Ρίλκε.
Καταχωρήθηκε και μια πληροφορία για την τελετή αποτέφρωσής του στην Ουγκάντα. Ο Λουκ έφυγε με μια σοκολάτα Μαγαδασκάρης, ένα ανθρακούχο αναψυκτικό και ένα μικρό σημείωμα «περιβαλλοντικής δικαιοσύνης» που είχε στην τσέπη του παντελονιού του. Το Wall του Λουκ παραμένει ενεργό. Πρόσφατα οι φίλοι του γιόρτασαν εκεί τα γενέθλιά του.
Πολιτική του Facebook είναι να διατηρεί ανοικτές τις σελίδες των μελών και μετά τον θάνατό τους, ώσπου να ζητηθεί το κλείσιμο από κάποιον δικό τους άνθρωπο. Μπορείς να διακόψεις τη φιλία με νεκρούς ανθρώπους, με τον ίδιο τρόπο που διακόπτεις τη φιλία με ζωντανούς. Ομως είναι πολύ σκληρό να κοιτάξεις κατάματα έναν παλιό φίλο και να τον εξαφανίσεις πατώντας ένα πλήκτρο.
Υπάρχει βέβαια κάτι ατελές σε ένα διαδικτυακό μνημείο. Οσοι επισκεπτόμαστε τη σελίδα του Λουκ δεν συναντιόμαστε σωματικά για να τιμήσουμε τη μνήμη του, δεν καταβάλλουμε τον κόπο της μετακίνησης.
Παρ΄ όλα αυτά, το Wall του Λουκ λειτουργεί κατά τρόπο ιδιαζόντως δημοκρατικό, διότι εκεί μιλούν όλοι. Οποιος είχε συνάψει φιλικό δεσμό με τον μακαρίτη, μπορεί να καταθέσει μια ανάμνηση, να διατυπώσει κάποιες σκέψεις του. Επίσης, είναι μακράς διάρκειας: το κανονικό μνημόσυνο κρατάει μια-δυο ώρες, ενώ η σελίδα του Facebook παραμένει ανοικτή και επισκέψιμη επ΄ αόριστον. Και κατά παράξενο τρόπο είναι μοναδικά πνευματική. Εκπλήσσεται κανείς βλέποντας πόσο πολλά μηνύματα στο Wall του Λουκ απευθύνονται ακόμη προσωπικά σε αυτόν.
Αποφάσισα να παραμείνω φίλος του Λουκ στο Facebook όσο οι συγγενείς του κρατούν ανοικτή τη σελίδα του. Είναι ένας φόρος τιμής προς έναν καλό άνθρωπο που έφυγε πολύ νωρίς. Και μια υπόμνηση ότι «ο θάνατός του με φτωχαίνει», όπως λέει και ο ποιητής.
Το να περάσει κανείς ένα πρωινό χαζεύοντας τον κόσμο που κοιτάζει τα έργα τέχνης δεν είναι επιστημονικό πείραμα. Είναι όμως αφορμή για να θέσει το μόνιμο ερώτημα: Τι ακριβώς αναζητούμε όταν τριγυρίζουμε τα μουσεία ως τουρίστες; Τις προάλλες, δύο κορίτσια με λουλουδάτα φορέματα τριγύριζαν στο Λούβρο. Σταματούσαν σε κάποια γλυπτά και τα περιτριγύριζαν. Κοιτούσαν αργά και δεν βιάζονταν. Το ασυνήθιστο ήταν ότι σταματούσαν.
Οι περισσότεροι επισκέπτες διέσχιζαν το Pavillon des Sessions, μια αίθουσα με γλυπτά απ’ όλο τον κόσμο πλην της Ευρώπης, χωρίς στάση. Κάποιοι κοίταζαν τα ταμπελάκια ή τους οδηγούς που κρατούσαν στα χέρια τους, σαν να έπρεπε κάποιος να τους πει τι απεικόνιζε αυτό που ολοκάθαρα έβλεπαν μπροστά τους. Σε διάστημα μιας-δύο ωρών, σχεδόν κανένας επισκέπτης δεν στάθηκε σε κάποιο έκθεμα πάνω από ένα λεπτό. Μόνο ένα ξύλινο άγαλμα του 17ου αιώνα από το Σαν Κριστόμπαλ των νησιών του Σολομώντα, που απεικόνιζε ένα ζευγάρι σε ερωτικές περιπτύξεις, έκανε κάποιους να σταματήσουν, να χασκογελάσουν και να πάρουν φωτογραφία, χωρίς όμως να χάσουν τον ρυθμό τους.
Ποιότητα θέασης
Οι ταξιδιώτες που έκαναν τον μεγάλο γύρο της Ευρώπης τον 18ο αιώνα περνούσαν μήνες και χρόνια μαθαίνοντας γλώσσες, συζητώντας με διανοούμενους και φτιάχνοντας σκίτσα των όσων έβλεπαν. Μετά οι φωτογραφικές μηχανές αντικατέστησαν τα σκίτσα, η ευκολία ήρθε στη θέση της ουσιαστικής ενασχόλησης και πολύς κόσμος έχασε την επιθυμία να κοιτάει πραγματικά. Φανταζόμαστε ότι επειδή η μηχανή μας έχει αιχμαλωτίσει μια εικόνα ή επειδή αυτή βρίσκεται αιωνίως διαθέσιμη στο Ιντερνετ, η ενασχόληση με το πρωτότυπο είναι χαμένος χρόνος.
Ετσι οι σημερινοί τουρίστες διασχίζουν τα μουσεία προσπαθώντας να καλύψουν όλη την ιστορία της τέχνης σε μία μέρα. Αν περάσουν μπροστά απ’ όλα τα εκθέματα «είδαν» το Λούβρο. Το θέμα δεν είναι η ποιότητα της θέασης αλλά ο όγκος των έργων. Αν τα μουσεία είναι μια ευκαιρία για καλλιέργεια, τότε πολλοί επισκέπτες δείχνουν να προτιμούν την καλλιέργεια «στο πόδι». Εξάλλου η βελτίωση των μέσων μεταφοράς μάς δίνει τη δυνατότητα να δούμε πολλές συλλογές μέσα σε λίγο χρόνο. Παράλληλα, έχουν ατονήσει οι παραδοσιακοί κανόνες της τέχνης που έλεγαν στους επισκέπτες τι να δουν και τι όχι και τη θέση τους πήρε η ισότητα ανάμεσα στις εικαστικές δημιουργίες. Αυτό ήταν καλό και απαραίτητο, μέχρις ενός σημείου. Εκατομμύρια εικόνες ανταγωνίζονται τώρα για να αποσπάσουν την προσοχή μας. Η δυτική κουλτούρα απελευθερώθηκε αλλά και χάθηκε σ’ έναν ωκεανό παροδικών ερεθισμάτων, χωρίς άγκυρες και σημεία αναφοράς.
Στο κατάμεστο Θέατρο Απόλλων το συριανό κοινό απόλαυσε μία ξεχωριστή μουσική παράσταση στα πλαίσια των Ερμουπολείων 2009, τον Νυχτερινό Κήπο με την Αγγελική Ιονάτος και την Κατερίνα Φωτεινάκη.
Το Ντουέτο της Αγγελικής Ιωννάτου με την Κατερίνα Φωτεινάκη, που μας έρχονται ως «αντιδάνειο» από τη Γαλλία. Η διάσημη και πολυβραβευμένη στο εξωτερικό Angelique Ionatos συνάντησε την νεαρή Κατερίνα Φωτεινάκη στο Παρίσι. Καρπός αυτής της συνάντησης ο «νυχτερινός κήπος» στον οποίο ξεφυτρώνουν σαν λουλούδια, τραγούδια πάνω σε στίχους μεγάλων ποιητών, Ελύτη, Σαπφώς, Γκάτσου, Neruda σε συνθέσεις της Αγγελικής Ιωννάτου, της Κατερίνας Φωτεινάκη αλλά και άλλων ελλήνων και γάλλων συνθετών – Χατζιδάκι, Leo Ferre, Barbara, καθώς και διασκευές τους πάνω σε παραδοσιακά τραγούδια. Δύο κιθάρες και δύο φωνές που συνθέτουν μια σπάνια λυρική ατμόσφαιρα άλλοτε απαλή και νοσταλγική άλλοτε δυναμική και.. ροκ, άλλοτε παιγνιώδη και χιουμοριστική.
Να τι έγραψε για τις παραστάσεις της Αγγελικής Ιονάτος και της Κατερίνας Φωτεινάκη η Le Monde στις 7 Μαρτίου 2009.
«….Η ποίηση υπήρξε από πάντα η φίλη της Αγγελικής Ιονάτος. Από το 1976, μερικά χρόνια μετά από την εγκατάστασή της στη Γαλλία, δημιουργεί συνθέσεις πάμω σε κείμενα Ελλήνων ποιητών. Και συνεχίζει να τους τραγουδά: Τον Οδυσσέα Ελύτη, το Μάνο Χατζιδάκι, την ποιήτρια Σαπφώ από τη Μυτιλήνη [7αι. π.χ]. Και μαζί τους τοποθετεί και το “Septembre” [τι όμορφη εποχή] τραγούδι της Barbara, που το ερμηνεύει με χάρη και ευαισθησία η Κατερίνα Φωτεινάκη.
Αυτές οι συγγένειες μπορεί να προκαλέσουν έκπληξη. «Μη σας κάνει εντύπωση, εάν σας μιλώ για τη Σαπφώ σα να ήταν κάποια σύγχρονη ποιήτρια», δικαιολογείται χαμογελώντας η Αγγελική Ιονάτος.
«Η ποίηση είναι όπως τα όνειρα, εκεί κανείς δε γερνά ποτέ». Οι δύο τραγουδίστριες, με την κιθάρα στο χέρι, ξυπόλυτες, και γύρω-γύρω τους κεριά, αλλάζουν τις φωνές τους [ματ και σκοτεινή της Αγγελικής Ιονάτος, αέρινη και δροσερή της Κατερίνας Φωτεινάκη, τις κάνουν να συναντιούνται ή να διαφοροποιούνται, διασκεδάζουν σα δύο έφηβες συνδυάζοντας για παράδειγμα ένα παραδοσιακό Ελληνικό τραγούδι και ένα κείμενο της Colette.
Γιατί μέσα στον «κήπο» τη νύχτα κάθε τόλμη είναι επιτρεπτή.»
Πολλές φιλόλογοι και φιλολογίζουσες ψυχές χτες στο θέατρο Απόλλων της Ερμούπολης απόλαυσαν την ευφάνταση προσέγγιση της Κατερίνας Φωτεινάκη στη διδασκαλία των προσωπικών αντωνυμιών.
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.