Η ιδέα, εξαιρετική και ενδιαφέρουσα, ανήκει στην αγγλική εφημερίδα Ντέιλι Τέλεγκραφ.
Δεν υποτιμά (κάθε άλλο μάλιστα) τα «άπειρα θετικά» που μας έχει προσφέρει το Διαδίκτυο, ιδίως τα τελευταία 15 χρόνια που η χρήση του έχει απλωθεί σχεδόν παντού στον κόσμο. Ομως (και εδώ αρχίζουν, και μάλλον δεν τελειώνουν, τα «πλην»), το Ιντερνετ:
1. Κατήργησε την τέχνη της ευγενικής διαφωνίας. Μπείτε σε οποιοδήποτε μπλογκ ή πόρταλ και διαβάστε απόψεις αναγνωστών-επισκεπτών. Η επιθετικότης και η αγένεια περισσεύουν.
2. «Εσβησε» τον σεβασμό για τον θάνατο κάθε διασήμου προσώπου. Η περίπτωση του Μάικλ Τζάκσον είναι χαρακτηριστική. Στο Twitter κυκλοφορούν μερικά από πιο κρύα και αισχρά ανέκδοτα που έχετε «ακούσει» ποτέ.
3. «Σκότωσε» τα ολόκληρα άλμπουμ μουσικής. Κάποτε, ακούγαμε όλον τον δίσκο. Τώρα, θριαμβεύει το «σιγκλάκι». Μπαίνεις σε κάποιο μουσικό site, επιλέγεις μόνο το «χιτ», το αγοράζεις με πολύ λίγα χρήματα, και αυτό ήταν! Νομίζεις πως άκουσες την τελευταία δουλειά της Εϊμι Ουάινχαους, ας πούμε…
4. Εδιωξε την «ωραία αγωνία» που είχε ένας έφηβος, καθώς έστεκε δίπλα σε ένα περίπτερο ή μπροστά στα ράφια με τα «πονηρά περιοδικά» ενός βιβλιοπωλείου, με τη φύση του σε έναν ασυγκράτητο πανηγυρισμό, να αγοράσει ένα στα μουλωχτά και σαν τον κλέφτη, τοίχο τοίχο, να απομακρυνθει για να βρεθεί όσο πιο γρήγορα μπορούσε στην… ευλογημένη του μοναξιά. Τώρα, με ένα κλικ τα έχεις όλα μπροστά σου, εύκολα. Χάθηκε το σασπένς.
5. Εξαφάνισε τη διά χειρός αλληλογραφία. Τη σκότωσε το e-mail. Μαγικό και γρήγορο, το δίχως άλλο. Ομως, δύσκολο να πιστέψεις πως θα ‘ρθει η μέρα που θα δημοσιευτούν κάποτε τα e-mails του «χι» σπουδαίου λογοτέχνη προς έναν εξίσου σπουδαίο συνάδελφό του, ερωμένη ή γυναίκα του, κ.λπ. Τα «γράμματα στον τάδε…» δεν θα υπάρξουν ποτέ ξανά. Δεν ταιριάζει το άπλωμα των συναισθημάτων σε ένα μέιλ.
6. Χάθηκε η μνήμη. Καλό, από τη μία, γιατί πού να θυμάσαι «όλες αυτές τις πληροφορίες». Κακό, από την άλλη, γιατί με τα Wikipedia, τα Google και τα συναφή δεν χρειάζεται πια να θυμάσαι τίποτα.
7. Εκλεψε τον ελεύθερο, δημιουργικό χρόνο. Πότε ήταν η τελευταία φορά που γέμισες κάποιες άδειες ώρες σου διαβάζοντας ένα βιβλίο, κάνοντας κάποιο μερεμέτι, φτιάχνοντας τις γλάστρες στη βεράντα, ζωγραφίζοντας ένα τοπίο με τις ακουαρέλες σου; Οι ώρες που «σκοτώνουμε» πια στο Ιντερνετ, με χρήσιμο ή και άχρηστο σερφάρισμα, μας άφησαν υπόλοιπο «μηδέν».
8. Πάνε και τα φωτογραφικά μας άλμπουμ. Τώρα όλες οι φωτογραφίες είναι φορτωμένες στο PC, στο laptop και, αν είσαι προνοητικός, σε CD-Rom ή και σε σκληρό δίσκο. Πόσοι φίλοι να μαζευτούν γύρω από μια μικρή οθόνη για να δουν τις φωτογραφίες «από το νησί το καλοκαίρι» ή «από την εκδρομή μας στην Ντίσνεϊλαντ»; Στιγμές, που κάποτε τις μοιραζόμασταν…
9. Πρόσβαση σε αξιόπιστες πηγές αναφοράς. Προσφέρει πολλές πληροφορίες το Ιντερνετ. Οι αξιόπιστες θέλουν ψάξιμο, γνώσεις και λογική. Οι περισσότερες από αυτές κοστίζουν, μάλιστα. Σου ζητάνε συνδρομή για να έχεις πρόσβαση. Λίγοι είναι πρόθυμοι να πληρώσουν. Θέλουν τσάμπα πληροφορίες. Που δεν είναι πάντα σωστές…
10. Σεβασμός στον προσωπικό μας χώρο. Ολα είναι προσβάσιμα. Οπου και να είσαι, μπορούν να σε βρουν. Ακόμη κι όταν κοιμάσαι, δεν είσαι μόνος. Κάποιος σου στέλνει μέιλ. Κάποιος διαβάζει το βιογραφικό σου. Κάποιος βλέπει στη φωτογραφία σου πόσο πάχυνες. Κάποιος, στα σάιτς με τις fake (δηλαδή τις μονταρισμένες) φωτογραφίες, σε έχει κάνει σέξι, αποκρουστικό, μίστερ Κόσμο και ανάσκελα σε φέρετρο.
Ο ελληνο-αμερικανός Στέφανος Αγαμανώλης, διευθύνων σύμβουλος και διευθυντής ερευνών της βρετανικής εταιρίας Distance Lab, έκανε πάλι το…θαύμα του, δημιουργώντας ένα πρόγραμμα, το οποίο μπορεί να μετατρέπει τα ηλεκτρονικά μηνύματα που έχει λάβει κάποιος, σε…πλεκτά!
Το λογισμικό έχει αξιοποιηθεί δεόντως από τη βρετανίδα σχεδιάστρια Χίλαρι Γκραντ, η οποία, σύμφωνα με το BBC, χαρίζει στην οικογένειά της και σε φίλους της ωραία πλεκτά, τα οποία έχουν υφανθεί με τρόπο τέτοιο που αποτελούν μια μοναδική καταγραφή των e-mail, που έχει ανταλλάξει στο πέρασμα του χρόνου.
Το λογισμικό διαλέγει λέξεις και φράσεις-κλειδιά μέσα από τα κείμενα και τους τίτλους των ηλεκτρονικών μηνυμάτων και τα «μεταφράζει» σε ιδιαίτερα σχήματα και χρώματα για ένα κασκόλ ή οποιοδήποτε άλλο πλεκτό ύφασμα.
Όπως είπε ο Αγαμανώλης, «το πρόγραμμα θα διαλέξει μια φράση όπως το «σ’ αγαπώ» και θα την ‘μεταφράσει’ σε ένα συγκεκριμένο μοτίβο για το κασκόλ κλπ.». Όπως διευκρίνισε, τα σχήματα και τα χρώματα αποτελούν έναν «προσωπικό κωδικό», που καταλαβαίνουν αυτοί που έχουν στείλει και λάβει τα μηνύματα.
«Στη μάνα σου το είπες;» Ξεκαρδιστική διαφήμιση που στηρίζεται στην ιντερνετική αργκό. Ολο το αστείο βασίζεται ακριβώς στην αδυναμία του πατέρα να κατανοήσει τα περί ADSL, νταουνλόουντ και λοιπά που του αραδιάζει στεναχωρημένη η κόρη του.
«Πουτ δε κοτ ντάουν!» Φράση από διαφήμιση της NOVA που έγινε πολύ της μόδας πριν από τρία χρόνια. Χρησιμοποιείται χιουμοριστικά για να δηλώσει τον ψιλοβλάχο, ενώ αν την «γκουγκλάρετε» θα τη βρείτε και ως καταγγελτική φράση σε δεκάδες μπλογκ.
«…εν γιου αρ γουέιζερ φορ λάβερ μι». Η διαφήμιση του ραδιοσταθμού Freedom, όπου μια φωνή προσπαθεί να κάνει καραόκε στο «Ι was made for loving you» των KISS. Πανέξυπνο, γιατί η νεολαία μιλάει μια χαρά αγγλικά και άρα μόνο ξεκαρδιστικό θα το βρει – και οι μεγαλύτεροι που δεν τα μιλάνε θα το γυρίσουν στον 88,9!
Θυμάστε τον πατέρα στη διαφήμιση, που ακούει έντρομος την κόρη του να του μιλάει σε μια γλώσσα ακατάληπτη, στο τέλος να της λέει αμήχανα, «Στη μάνα σου το ‘πες;»; Το ύφος του ταλαίπωρου γονιού θα πρέπει να εμφανίζεται συχνά στις διμερείς επαφές των γενεών. Ετσι, όμως, μέσα από την αμηχανία των μεγαλύτερων για τις γλωσσικές μηχανορραφίες των μικρότερων, οι νέοι διαμορφώνουν τη δική τους ταυτότητα, δικτυώνονται και μας… τη λένε κιόλας! Ο,τι πρέπει, δηλαδή. Οχι ό,τι να ‘ναι…
Οι νέοι όχι μόνο δεν πάσχουν από λεξιπενία, αλλά έχουν γλώσσα πλούσια και συνεχώς ανανεούμενη. Απλώς, είναι άλλη από αυτήν που μιλάνε οι μεγάλοι. Δεν λέμε και τίποτα καινούργιο. Από την εποχή της boom generation (της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς εφήβων στις δυτικές κοινωνίες), το φαινόμενο μιας ιδιαίτερης γλώσσας για τη νεολαία έχει γιγαντωθεί. Οι τινέιτζερ -και δεν μιλάμε μόνο για τους Αμερικανούς, αλλά και για τους Αγγλους, τους Γάλλους, ακόμη και για τους έλληνες τεντιμπόηδες- επιχειρούσαν να διαφοροποιηθούν από τους ενηλίκους και μέσω της γλώσσας. Η αργκό είναι ανατρεπτική και επιχειρεί να σοκάρει, οπότε υπήρχε (και, φυσικά, υπάρχει) ευρύτατη χρήση υβρεολογίου, μόνο που σήμερα ελάχιστοι γονείς σοκάρονται αν το παιδί τους πει «και γαμώ» αντί για «σού- περ» ή «επικό!» Αυτοί που όντως σοκάρονται ακόμη (οι παππούδες, π.χ., ή οι καθηγητές των θρησκευτικών) είναι αυτοί που καταγγέλλουν τη νέα γενιά για το φτωχό της λεξιλόγιο.
Οσο οι έφηβοι χωρίζονται σε υποομάδες, η γλώσσα τους θα αποκτά και περισσότερο πλούτο – αφού αλλιώς μιλάνε οι γκοθάδες, αλλιώς οι emo, αλλιώς οι φανατικοί φίλαθλοι, αλλιώς οι γκέιμερ, οι σκέιτερ, οι μοδάτες κ.ο.κ.
Το βασικό χαρακτηριστικό της γλώσσας των νέων είναι ότι εκφράζει και εκφράζεται μέσα στην «παρέα», το δίκτυο των συνομηλίκων. Κατά συνέπειαν, δεν υπάρχει μια ενιαία γλώσσα· κάθε παρέα έχει δικό της κώδικα επικοινωνίας, που μπορεί να τον «αρπάξει» μια άλλη παρέα και μετά μια άλλη, μέχρι που κάποιες εκφράσεις να υιοθετηθούν από μεγάλο μέρος της νεολαίας, ειδικά με την εξέλιξη της τεχνολογίας της επικοινωνίας.
Γιατί οι νέοι αναπτύσσουν δικούς τους τρόπους έκφρασης; Ο διδάκτωρ Γλωσσολογίας Γιάννης Ανδρουτσόπουλος, που ασχολείται ειδικά με τη γλώσσα στη νεανική κουλτούρα, σημειώνει: «Τα κοινωνικά δίκτυα των νέων είναι στενότερα από αυτά των ενηλίκων, γεγονός που εντείνει την πίεση γλωσσικής συμμόρφωσης με την παρέα. Απ’ την άλλη, οι συμβάσεις γλωσσικής ευγένειας και απόστασης που απαιτούνται στην ενήλικη ζωή δεν έχουν αναπτυχθεί ακόμη πλήρως κατά την εφηβεία. Ετσι εξηγείται το ότι η συχνότητα μη πρότυπης γλώσσας είναι μεγαλύτερη στη νεότητα από ό,τι στην ενήλικη ζωή. Ψυχολογικά, κατά τη νεανική ηλικία διαμορφώνεται η προσωπική και κοινωνική ταυτότητα. Η απόρριψη κατεστημένων τρόπων συμπεριφοράς και ο πειραματισμός με εναλλακτικά μοντέλα, τάσεις που γενικότερα χαρακτηρίζουν την εφηβεία, εκφράζονται και γλωσσικά. Με την ιδιαίτερη γλώσσα τους οι νέοι συμβολίζουν ότι ανήκουν σε μια ηλικία με δικά της ενδιαφέροντα και αξίες, που διαφέρει τόσο από τα παιδικά όσο και από τα ενήλικα χρόνια».
Η ατυχία της σημερινής νεολαίας είναι ότι οι ενήλικοι αρπάζουμε τη γλώσσα της και τη χρησιμοποιούμε ευρύτατα. Μια ενδιαφέρουσα έρευνα για τη γλώσσα, που έκανε η ALCO το 2005 για το Ινστιτούτο Εικοινωνίας, ρωτούσε Ελληνες 16-56 ετών ποια λέξη θα χρησιμοποιούσαν για να αντιδράσουν σε κάτι αναπάντεχο: Το 20% δήλωσε ότι προτιμά τη λέξη «έμεινα», το 13% το «κουφάθηκα», το 5% το «καράφλιασα», το 25% το «απίστευτο» και μόλις το 15% το «εξεπλάγην» ή το «εκπλήσσομαι»! Το συμπέρασμα; Το «απίστευτο» έχει εισχωρήσει βαθιά στην καθομιλουμένη των ενηλίκων· άλλο συμπέρασμα, λίγο άσχετο, είναι ότι το «καράφλιασα» είναι πλέον «πασέ», ή μήπως πρέπει να πω λαστ γίαρ;
Από την άλλη, οι σημερινοί 16άρηδες έχουν στη διάθεσή τους όλο τον γλωσσικό πλούτο που δημιουργήσαμε εμείς οι παλαιότεροι 16άρηδες. Η εξέλιξη της γλώσσας έχει φέρει και εξέλιξη στη νεανική αργκό, και έτσι, π.χ., το παλιότερο «Την κάνω» = φεύγω, έχει γίνει «τηγκανά», ενώ το «τζάμι» = τέλειο, σούπερ, έχει παραλλαχθεί επιτυχέστατα σε «τζαμάουα», αλλά και στο «τζαμιροκουάι» (που αποτελεί και αναφορά στον γνωστό μουσικό)!
Εκτός από εκφράσεις που ήταν κάποτε υπερβολικά της μόδας και τώρα ακούγονται ξεπερασμένες (βλέπε το «καράφλιασα» πιο πάνω ή το «ιν»), οι παλιές καλές αργκό, όπως το «φυτό», το «ούτε με σφαίρες» ή το «φάγαμε πακέτο», αλλά και τα ποδανά (η λέξη ειπωμένη ή γραμμένη ανάποδα, π.χ., ο λοστρέ = ο τρελός) αποτελούν την κληρονομιά που αφήνουμε στη γλώσσα εμείς της γενιάς των 80s. Δίπλα σ’ αυτήν, σήμερα, οι πιτσιρικάδες έχουν συμπληρώσει έναν ολόκληρο κατάλογο από ξένες λέξεις, ξενικής έμπνευσης λέξεις, λέξεις του διαδικτύου, λέξεις της εποχής της επικοινωνίας (που χρησιμοποιούν στο msn, στα chat rooms και στην αποστολή sms).
Το παγκόσμιο χωριό έχει φέρει την αγγλική γλώσσα και την αγγλική αργκό μέσα στα ελληνικά σπίτια – και έτσι δεν θα έπρεπε να μας εκπλήσσει το φαινόμενο, ειδικά αφού εδώ και χρόνια αρκετοί ενήλικοι χρησιμοποιούμε το «Θα σε πάρω πίσω» (Ι will call you back) ή το «a.s.a.p.» (as soon as possible = το συντομότερο δυνατό). Από την άλλη, τα chat rooms και τα blogs ορισμένες φορές «έκοβαν» αυτόματα τις υβριστικές εκφράσεις· κι έτσι έχει δημιουργηθεί μια σειρά από λέξεις που μοιάζουν με τις βρισιές, αλλά περνάνε από τη… λογοκρισία. Στο γλωσσάρι που ακολουθεί παραθέτουμε κάμποσες εκδοχές του «μαλάκας».
Τα ΜΜΕ παίζουν, φυσικά, το ρόλο τους σ’ αυτό το γαϊτανάκι της γλώσσας: α) Δανείζουν λέξεις στη νεολαία· έτσι, ο «Μαέβιους» είναι αναφορά στην εκπομπή των Α.Μ.Α.Ν., ο Τζακ Μπάουερ αποτίει φόρο τιμής στην τηλεοπτική σειρά «24», ενώ το «Μαμαλάκης» χαρακτηρίζει τον καλοφαγά κ.ο.κ. β) Δανείζονται λέξεις από τη νεολαία, βλέπε τον Τζίμη των «10 μικρών Μήτσων». Αυτό αυξάνει το κύρος της γλώσσας της νεολαίας, αλλά τείνει να περιορίσει τον ανατρεπτικό της χαρακτήρα. Από την άλλη, χάρη στην τηλεόραση, αλλά και στα «νεανικά» περιοδικά, οι εκφράσεις της νεολαίας δεν έχουν πια σύνορα· κι έτσι, από την Καρδίτσα ώς την Ξάνθη η πιτσιρικαρία μπορεί να φωνάξει χαρωπά: «Δεν υπάρχει!»
Αρνητικά επιδρά στην ορθογραφική ικανότητα των μαθητών η ευρέως διαδεδομένη χρήση των greeklish μέσω κινητών τηλεφώνων και του διαδικτύου, σύμφωνα με έρευνα τουΠαιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών του πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, που διεξήχθη σε μαθητές όλων των βαθμίδων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Στην έρευνα που διενήργησε το Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών του πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας (κατά τη σχολική χρονιά 2008-09), τόσο σε μαθητές όλων των βαθμίδων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε σχολεία της Κοζάνης (Γυμνάσιο, Λύκειο, ΕΠΑΛ) όσο και σε φιλολόγους, διαπιστώνεται ότι, η διαδεδομένη χρήση των greeklish, που ξεκινά ακόμη και από το δημοτικό, οδηγεί στην αύξηση των ορθογραφικών τους λαθών στα γραπτά του σχολείου.
Τα είδη των λαθών των μαθητών αφορούν κυρίως την παράλειψη τονισμού ή σημείων στίξης και τη χρήση αγγλικών σημείων στίξης, το συνδυασμό ελληνικών και λατινικών γραμμάτων σε μία λέξη, ορθογραφικά λάθη (π.χ. ο αντί για ω), φωνητικά λάθη (κυρίως στους φθόγγους π.χ. κς αντί για ξ), καθώς, επίσης, σύντμηση λέξεων (π.χ. tespa αντί τέλος πάντων, tpt αντί για τίποτα, dld αντί για δηλαδή κ.α.).
Επίσης οι φιλόλογοι δήλωσαν ότι συνάντησαν λέξεις γραμμένες σε greeklish σε γραπτά του σχολείου σε ποσοστό 64,3% και ότι παρατηρήθηκαν και μη αναμενόμενα λάθη, όπως αλλαγή χρόνου ή προσώπου στα ρήματα, αλλαγή πτώσης στα ουσιαστικά, αντικατάσταση λέξης με άλλη, με εντελώς διαφορετική σημασία.
Ακόμη σύμφωνα με την έρευνα, ποσοστό 77,4% των μαθητών χρησιμοποιούν τα greeklish, με αξιοσημείωτη αύξηση χρηστών από το γυμνάσιο στο λύκειο. Οι μαθητές που παραδέχτηκαν ότι τα χρησιμοποιούν στο γυμνάσιο φτάνουν το 67,8%, στο ΕΠΑΛ το 70,2% και στο ΓΕΛ 88,5%. Απ’ αυτούς, περίπου το 50% τα χρησιμοποιούν από δύο έως και περισσότερα χρόνια, ενώ πάνω από το 63% τα χρησιμοποιεί καθημερινά ή πολλές φορές τη μέρα.
Επιπλέον το 19% των μαθητών της Α’ και το 51,6% της Β’ τάξης του Γυμνασίου δήλωσε ότι χρησιμοποιεί τα greeklish τουλάχιστον δύο χρόνια, γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι, η χρήση τους ξεκινά από το δημοτικό. Οι μαθητές δήλωσαν ακόμη πως πέρα από τα ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας (sms 52,8%, e-mail 78,2%, chat-forum 84,7%, smartphone 16,1%, pda 13,7%) χρησιμοποιούν τα greeklish και σε χειρόγραφα (προσωπικές σημειώσεις, σχολικές εργασίες, σημειώματα κ.α.) σε ποσοστό 15,7%.
Οι λόγοι χρήσης του συγκεκριμένου τρόπου γραφής είναι κατά τους μαθητές η συνήθεια, σε ποσοστό 83,9%, η εξοικονόμηση χρόνου (75,8%), επειδή το θεωρούν χρήσιμο ή βολικό εργαλείο (71,4%), για την αποφυγή ορθογραφικών λαθών (38,7%) και … επειδή είναι μόδα (33,9%).
Τέλος στην ίδια έρευνα, το 58,5% των μαθητών θεωρεί ότι η χρήση των greeklish απειλεί την ελληνική γλώσσα, ενώ την ίδια άποψη έχει μόνο το 64,3% των φιλολόγων, ενώ το 53,6% έχει παρατηρήσει αύξηση των ορθογραφικών λαθών σε μαθητές, που παλαιότερα παρουσίαζαν καλύτερες επιδόσεις στο γραπτό λόγο.
Τέλος στην ανεξέλεγκτη ανάρτηση και αλλαγή κειμένων επιχειρεί να βάλει η δημοφιλέστατη δωρεάν διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια Wikipedia καθώς σύντομα θα προσληφθούν αμισθί 20.000 οιονεί «λογοκριτές» οι οποίοι θα επιμελούνται όλα τα κείμενα προτού δημοσιευθούν στην «ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια». Η αμερικανική εταιρεία Wikimedia Foundation, η οποία διαχειρίζεται τη συγκεκριμένη ιστοσελίδα που λειτουργεί από το 2001, θα καταργήσει ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της, τη χωρίς παρεμβάσεις και έλεγχο συγγραφή των λημμάτων από εθελοντές συντάκτες. Οι σελίδες έχουν δεχτεί αρκετές φορές την «επίθεση» χάκερ που αλλοιώνουν ή αλλάζουν εντελώς το περιεχόμενο ενός λήμματος αναρτώντας προσβλητικά κείμενα για συγκεκριμένα πρόσωπα. Οι διαχειριστές της ιστοσελίδας προσπάθησαν χωρίς επιτυχία το 2005 να αντιμετωπίσουν τους «διαδικτυακούς βανδαλισμούς» υποχρεώνοντας τους συντάκτες να αναγράφουν τα στοιχεία τους. «Είμαστε πλέον μέρος των πηγώναπό τις οποίες αντλεί πληροφορίεςο κόσμος και αυτό αποτελεί μια πολύ σοβαρή ευθύνη»δήλωσε ο Τζίμι Γουέιλς, εκ των ιδρυτών της Wikipedia.
Η επανέκδοση του Τρίτου στεφανιού που συνοδεύεται από ένα επίμετρο του Μένη Κουμανταρέα και η μεταφορά του στη σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, σε σκηνοθεσία του Σταμάτη Φασουλή, φέρνουν ξανά στο προσκήνιο τον δολοφονημένο συγγραφέα ο οποίος ανέδειξε στο έργο του τη μικροαστική τάξη.
Εχουμε επιφυλάξει την καλύτερη υποδοχή φέτος στους μαθητές μας. Μετά τον βομβαρδισμό για τη γρίπη, (δεν θα φιλιόσαστε, δεν θα αγγίζεστε και θα τηρείτε απόσταση ενός μέτρου στο θρανίο των 80 εκατοστών) καλούνται την ερχόμενη Τρίτη 15 Σεπτέμβρη να αναπτύξουν το παρακάτω θέμα:
«Η ποιότητα της Δημοκρατίας αναδεικνύεται από την ελεύθερη έκφραση των απόψεων όλων των πολιτών και από την ενθάρρυνση της καλλιέργειας ενός πολιτισμού ανεκτικότητας. Η πολιτική ανεκτικότητα προϋποθέτει την ελευθερία της έκφρασης, τον ανοικτό διάλογο και το σεβασμό στη διαφορετικότητα των απόψεων. Εναπόκειται στους δημοκρατικούς θεσμούς, μεταξύ των οποίων κορυφαίος θεσμός είναι το Κοινοβούλιο, η άμβλυνση των εντάσεων που προκύπτουν από τις αντιθέσεις, η προσπάθεια για σύνθεση των διαφορετικών απόψεων και η διασφάλιση της ενεργούς συμμετοχής όλων των κοινωνικών ομάδων».
Αλίευσα μερικά αρθράκια στο διαδίκτυο που ενδέχεται να τα βρείτε ενδιαφέροντα:
2 άρθρα του καθηγητή Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Δημήτρη Δημητράκου:
1ο. Δημοκρατία και ανοχή
H ανοχή αποτελεί προϋπόθεση για τη δημοκρατία, δεν ταυτίζεται όμως με αυτήν
…Οι προβληματισμοί περί ανεκτικότητας, διαφορετικότητας κτλ. αγγίζουν ένα σημαντικό τμήμα της ελληνικής παράδοσης, όπου ο πολίτης είναι η μείζων αξία, ο ξένος πρόσωπο ιερό και το ατομικό συμφέρον υποταγμένο στο συμφέρον της πόλης. Τόσο αυτονόητα, απλά και κοινότοπα. Εννοείται πως στη μεταβιομηχανική κοινωνία τής σήμερον τα δεδομένα της συζήτησης υπαγορεύονται εκ των έξω και αν πρόκειται όπως και είναι αναγκαίο να διεξαχθεί η συζήτηση, πρέπει κανείς να τα δεχθεί, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι δεν θα τα κρίνει. Λ.χ. η λέξη «έθνος» έχει διαφορετικό νόημα στη χώρα μας από ό,τι στην υπόλοιπη Δύση, όπως επίσης και άλλοι κρίσιμοι όροι που χρησιμοποιούνται κατά κόρον σήμερα διεθνώς. Η «διαφορά» αυτή δεν έχει προβληθεί όπως και όσο θα έπρεπε τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδος. Ισως οι κοινότητες των οικονομικών μεταναστών που δημιουργούνται σιγά σιγά στα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας να βοηθήσουν στην ανάπτυξη ενός προβληματισμού ο οποίος ταυτόχρονα θα βοηθούσε και στην καλλιέργεια της αυτογνωσίας μας. Η Ελλάδα θα μπορούσε να είναι η λιγότερο μεταμοντέρνα και η πιο ανεκτική ταυτοχρόνως κοινωνία της Δύσης. Το παράδειγμα επιπλέον των ελληνικών κοινοτήτων θα είχε τη δύναμη να πει πολλά και σε πολλούς διαψεύδοντας επί παραδείγματι τον αφορισμό του Ουόλζερ πως «μόνο η εθνική πλειοψηφία δρα ως κοινότητα». Για τους λαούς της διασποράς, όπως οι Ελληνες και οι Εβραίοι, αυτό ασφαλώς και δεν ισχύει.
Πέρα από λογοτεχνικό έργο μεγάλης αξίας, το έπος είναι και ένας θησαυρός πληροφοριών για τις επιστημονικές και τεχνολογικές γνώσεις των Ελλήνων την εποχή του Ομήρου.
Για πολλούς αιώνες τα ομηρικά έπη θεωρούνταν απλή καταγραφή μύθων των Ελλήνων της προϊστορικής εποχής, έως ότου ο Σλίμαν, στηριζόμενος σε πληροφορίες από την Ιλιάδα, κατόρθωσε να εντοπίσει τα ερείπια της αρχαίας Τροίας. Από την εποχή εκείνη τα ομηρικά έπη αντιμετωπίζονται με περισσότερη προσοχή από τον επιστημονικό κόσμο και αποτελούν πολλές φορές έναυσμα για ερευνητικές προσπάθειες. Ειδικότερα η Οδύσσεια έχει προσελκύσει για περισσότερα από 100 χρόνια το ενδιαφέρον επιστημόνων από πολλούς κλάδους των φυσικών επιστημών, όπως για παράδειγμα η Γεωλογία, η Παλαιοντολογία, η Φαρμακολογία και η Αστρονομία. Ο λόγος είναι ότι η Οδύσσεια περιέχει πληροφορίες για την Εποχή του Σιδήρου, που είναι μεταγενέστερη από την Εποχή του Χαλκού στην οποία αναφέρεται η Ιλιάδα. Ετσι κατά τεκμήριον μεταφέρει μεταγενέστερες και άρα πιο προηγμένες επιστημονικές και τεχνολογικές γνώσεις.
Στον ελληνικό κυβερνοχώρο «ξημερώνει» κατά τις 6.00, η έντονη κίνηση όμως αρχίζει μετά τις 9.00 και κορυφώνεται περί τις 12.00.
Ως πριν από μία δεκαετία ο πρωινός καφές για πολλούς συνοδευόταν από μια επικοινωνιακή τελετουργία: το διάβασμα της εφημερίδας και το άνοιγμα της αλληλογραφίας. Σήμερα, για μια μεγάλη μερίδα των Ελλήνων, αυτή η τελετουργία έχει μετεξελιχθεί στο Ιnternet με το διάβασμα της ιντερνετικής εφημερίδας και ειδησεογραφίας και το «άνοιγμα» της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας. Οπως θα ήταν αναμενόμενο, αυτή η αλλαγή είναι πιο έντονη στις νεαρές ηλικίες και στα πιο μορφωμένα τμήματα, στα οποία η εξοικείωση με τα νέα μέσα επικοινωνίας είναι σημαντικά υψηλότερη. Καθώς ξημερώνει η κάθε εργάσιμη ημέρα (γιατί τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες ακολουθείται άλλη συμπεριφορά), τα υπολογιστικά κέντρα των μεγάλων ελληνικών δικτυακών τόπων αρχίζουν να δέχονται χιλιάδες επισκέπτες, οι οποίοι πρώτα πατούν το κουμπί εκκίνησης (ή αφύπνισης) του ηλεκτρονικού τους υπολογιστή και στη συνέχεια αυτό της καφετιέρας, του βραστήρα ή βάζουν το μπρίκι στη φωτιά, ανάλογα με τις ροφηματικές προτιμήσεις.
Περισσότερο όμως από τις προτιμήσεις στον καφέ διαφέρουν οι προτιμήσεις στην πρωινή χρήση του Ιnternet όπου διακρίνονται δύο μεγάλες ομάδες που ξεχωρίζουν περισσότερο από την ηλικία και το μορφωτικό επίπεδο παρά από τις άλλες κοινωνικές διαφοροποιήσεις. Η μία είναι η ομάδα των νέων, των οποίων η συμπεριφορά δεν διαφέρει πολύ από των συνομηλίκων τους στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, και η άλλη είναι η ομάδα των «παλαιοτέρων» που κινείται πιο συντηρητικά και διαφοροποιείται σημαντικά από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους.
Στην Ελλάδα των νέων το Ιnternet και η επικοινωνία συνιστούν στοιχείο της καθημερινής ζωής των πολλών, αφού οι εννέα στους δέκα νέους ηλικίας 16- 23 ετών χρησιμοποιούν πλέον το Ιnternet όχι μόνο για e-mail και για απλή αναζήτηση πληροφοριών, αλλά και με το να αξιοποιούν τις νέες δυνατότητες επικοινωνίας και ψυχαγωγίας που προσφέρει το Διαδίκτυο. Ετσι, για τους περισσότερους, η μέρα ξεκινά με την αξιοποίηση των πιο «προχωρημένων» υπηρεσιών επικοινωνίας: συμμετέχουν στους χώρους κοινωνικής δικτύωσης, πραγματοποιούν τηλεφωνικές κλήσεις και βιντεοκλήσεις μέσω Διαδικτύου και επικοινωνούν με τους φίλους και συμμαθητές τους μέσω στιγμιαίων μηνυμάτων. Αυτή η επικοινωνία διακόπτεται κατά το μεγαλύτερο διάστημα της σχολικής ημέρας (ελλείψει υπολογιστών στα σχολεία για τους μαθητές, αλλά όχι πάντα για τους φοιτητές) και ξαναρχίζει με μεγαλύτερη ένταση το απόγευμα, οπότε και συζητούν σε ηλεκτρονικά fora, επισκέπτονται ιστολόγια (blogs), ενώ παράλληλα ένας στους δύο «κατεβάζει» και ακούει μουσική και ταινίες και ένας στους πέντε παίζει διαδικτυακά παιχνίδια.
Αντιθέτως, οι μεγαλύτερες ηλικίες εμφανίζονται προσηλωμένες στην πιο παραδοσιακή χρήση του Διαδικτύου: ανάγνωση της αλληλογραφίας και της ειδησεογραφίας, αναζήτηση πληροφοριών και αποστολή φωτογραφιών.
Με το τρίτο του θρίλερ το οποίο θα κυκλοφορήσει και σε ηλεκτρονική μορφή ο διάσημος συγγραφέαςφιλοδοξεί να μεταμορφώσει την εκδοτική βιομηχανία.
Τεχνολογία και μαζικές πωλήσεις πάνε μαζί. Αυτό- το αυτονόητο- ως τώρα θεωρούσαμε ότι δεν αγγίζει τη βιομηχανία του βιβλίου, αλλά τα πράγματα αποδεικνύουν ότι το αντίθετο συμβαίνει. Η τεχνολογία αλλάζει τον τρόπο που λειτουργούμε, που διαχειριζόμαστε την πραγματικότητα, την εργασία και τον ελεύθερο χρόνο μας. Ετσι λοιπόν τεχνολογία και μπεστ σέλερ είναι επόμενο να βαδίζουν χέρι χέρι. Το γεγονός ότι το τρίτο βιβλίο του Νταν Μπράουν, που θα κυκλοφορήσει τον Σεπτέμβριο με τίτλο Τhe Lost Symbol (Το χαμένο σύμβολο), θα προσφέρεται και στην κλασική έντυπη μορφή και ως ηλεκτρονικό (e-book) κανονικά δεν θα έπρεπε να μας εκπλήττει. Ε-books κυκλοφορούν εδώ και καιρό, το Κindle της Αmazon, το eReader της Sony, το Τablet της Αpple γνωρίζουν τεράστια διάδοση ιδιαίτερα στις ΗΠΑ και οι νεότερες γενιές ολοένα περισσότερο τα προτιμούν από τα κλασικά χάρτινα βιβλία. Είναι μικρά, εύχρηστα, ελαφριά (τα κρατάς στην παλάμη) και ο αριθμός των σελίδων που μπορούν να αποθηκεύσουν τεράστιος. Το μόνο πρόβλημα, όπως λέει η ατζέντης λογοτεχνικών έργων Καρολίνα Σάτον, είναι να μη μείνεις από μπαταρία σε κάποιο κρίσιμο σημείο όπου η «αγωνία» σου για το τι θα συμβεί παρακάτω έχει φθάσει στο κατακόρυφο.
Στην Ευρώπη αυτοί οι ενθουσιασμοί των Αγγλοσαξόνων με την τεχνολογία και την πρόοδο προκαλούσαν συχνά ειρωνικά σχόλια και σε μεγάλο βαθμό εξακολουθούν να προκαλούν και σήμερα, θυμίζοντας τον Μποντλέρ που κάγχαζε ότι«η πίστη στην πρόοδο είναι ένα δόγμα των αργόσχολων και των Βέλγων» . Αλλά τότε δεν υπήρχαν μπεστ σέλερ, η εντατική ανάγνωση ήταν ουσιαστικά μια υπόθεση της ελίτ και οι μαζικές πωλήσεις τις οποίες έχουν επιτύχει σήμερα συγγραφείς σαν τον Πάουλου Κοέλιο, τον Στίβεν Κινγκ ή την Τζούντιθ Κραντς και τον Νταν Μπράουν, που τους έχουν κάνει πάμπλουτους, θα ήταν αδιανόητες ακόμη και για τους πιο επιτυχημένους εμπορικούς συγγραφείς του 19ου αιώνα, όπως λ.χ. ο Ιούλιος Βερν ή ο Αλέξανδρος Δουμάς πατήρ.
Τι συνδέει τον Καβάφη με τον Πεσόα και την Πολυδούρη με τον Καρυωτάκη; Δύο βιβλία επιχειρούν να δώσουν την απάντηση
Οι συμπτώσεις είναι το λιγότερο μοιραίες και ειδικά σε ό,τι αφορά τη λογοτεχνία. Συμπτώσεις που μπορεί να αφορούν απρόοπτες συναντήσεις, αλλά και κοινούς τόπους ανθρώπων που δεν βρέθηκαν ποτέ μαζί. Ακόμα περισσότερο που έζησαν σε εντελώς διαφορετικές χώρες.Σ’ αυτές ακριβώς τις περιπτώσεις αναφέρονται οι δυο τόμοι με τίτλους «Φερνάντο Πεσόα – Κ. Π. Καβάφης. Τα εξαίσια όργανα του μυστικού θιάσου» σε εισαγωγή-μετάφραση-ανθολόγηση Γιάννη Σουλιώτη, και «Κώστας Καρυωτάκης – Μαρία Πολυδούρη. Ερωτας και θάνατος στη σκιά της ποίησης» σε επιμέλεια και ανθολόγηση του Γιάννη Η. Παππά (και οι δύο από τις εκδόσεις «Μεταίχμιο», στη σειρά «Αντικρυστοί καθρέφτες»).
Ο Πεσόα γεννήθηκε στη Λισαβόνα το 1888 και ο Καβάφης στην Αλεξάνδρεια το 1863. Εννοείται πως δεν συναντήθηκαν ποτέ, όπως και ουδέποτε έμαθε ο ένας για την ύπαρξη του άλλου. Και όμως, αμφότεροι έχασαν σε τρυφερή ηλικία τον πατέρα τους και δέθηκαν με τις μανάδες τους, απέκτησαν αγγλική παιδεία, δεν υπηρέτησαν στο στράτευμα, είχαν αδυναμία στην αγγλική ποίηση και στα αστυνομικά μυθιστορήματα, δεν πήραν πανεπιστημιακό πτυχίο, εργάστηκαν σε εμπορικά γραφεία απασχολούμενοι με την αλληλογραφία, είχαν μέτριο ανάστημα, έπιναν ρακί και κάπνιζαν πολύ.
Και ακόμα ο Καβάφης ήταν ομοφυλόφιλος, ενώ ο Πεσόα ήταν «λευκής» σεξουαλικότητας με τάσεις ομοφυλοφιλίας. Ομως ο Πορτογάλλος δεν έζησε έμπρακτα τα σαρκικά πάθη των ηρώων του όπως ο Αλεξανδρινός, αλλά μάλλον ήταν ο άτολμος ιδεολόγος που τα βίωνε με τη φαντασία του.
Πόλεις-σύμβολα
Ο Πεσόα όπως και ο Καβάφης είχε στις φλέβες του τον ελληνισμό της αρχαιότητας. Ο Απόλλωνας και ο Διόνυσος ήταν κοινοί και για τους δύο. Οπως κοινή ήταν η αγάπη για την αλήθεια και τη μοναξιά, ο πεσιμισμός, η απουσία του γέλιου και του μελοδραματικού στοιχείου στο έργο τους, ο ρόλος του πεπρωμένου στη ζωή του καθενός.
Το αντικείμενο της ποίησής τους είναι ο άνθρωπος, αλλά με διαφορετική θεώρηση από τον καθένα. Το παναθρώπινο πάθος για τον έρωτα δεσπόζει στο έργο του Καβάφη, ενώ η ζωή σ’ εκείνο του Πεσόα. Και οι συμπτώσεις συνεχίζονται, αφού χάρη στον Πεσόα η Λισαβόνα μπήκε στην παγκόσμια λογοτεχνία ως μια πόλη σύμβολο, όπως η Αλεξάνδρεια μέσω του Καβάφη.
Υστερα είναι τα ποιήματα! Το 1893 ο Καβάφης έγραφε δίνοντας ζωή στη θάλασσα: «Βγάζει η θάλασσα κρυφή φωνή/ φωνή που μπαίνει/ μες την καρδιά μας και τη συγκινεί/ και την ευφραίνει». Και το 1915 ο Πεσόα τραγουδάει: «Στη θάλασσα, στη θάλασσα, στη θάλασσα, στη θάλασσα/ Αχ! Στη θάλασσα, στον άνεμο, στα κύματα, τη ζωή μου/ Να πετάξω».
Το 1901 ο Καβάφης μονολογούσε: «Σε μερικούς ανθρώπους έρχεται μια μέρα/ που πρέπει το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο το Οχι/ να πούνε», ενώ το 1928 ο Πεσόα εξομολογείται: «Εάν μια κάποια στιγμή/ Είπα ναι αντί να πω το όχι ή όχι αντί του ναι/ Θα ήμουν άλλος σήμερα και ίσως το σύμπαν όλο/ Διαφορετικό να ήταν».
Παραθέτει και άλλα παραδείγματα ο Γιάννης Σουλιώτης, που επισημαίνει: «Η συνάντηση των δύο ποιητών συμβαίνει και σε άλλες περιπτώσεις, όπου στίχοι του Πεσόα, αν και δεν έχουν ακριβώς το ίδιο ποιητικό στίγμα με εκείνο του Καβάφη, μοιάζουν σαν να έχουν πλασθεί από την ίδια εκείνη ευαισθησία που διακρίνει τον αλεξανδρινό ποιητή. Η ίδια θαλασσινή αύρα, η ίδια του αλατιού γεύση, η λύρα, το τραγούδι του ανέμου στα χείλη και των δύο».
Και για να περάσουμε στο μυθικό ζευγάρι της ελληνικής ποίησης, ο Κώστας Καρυωτάκης γεννήθηκε το 1896 και αυτοκτόνησε τον Ιούλιο του 1928.
Η Πολυδούρη γεννημένη το 1902 «έφυγε» το 1930, όταν ζήτησε να της περάσει ένας θαυμαστής της ενέσεις μορφίνης (αυτοκτονία;) στην κλινική Χριστομάνου, όπου νοσηλευόταν.
Αιώνια ερωμένη
Οι δυο τους συναντήθηκαν τον Απρίλιο 1922, η Πολυδούρη τον ερωτεύτηκε παράφορα (η σχέση σημάδεψε τη ζωή και το έργο της), ενώ αυτός σχετιζόταν ακόμα με τη Χανιώτισσα Αννα Σκορδύλη. Τον Αύγουστο του ίδιου χρόνου τού πρότεινε να παντρευτούν, αν και της είχε δηλώσει πως έπασχε από σύφιλη.
Του έγραφε με μεγάλη τόλμη: «Δεν έχω απέναντί σου τις ψεύτικες ντροπές, τις μικρές δειλίες, τους απάνθρωπους εγωισμούς μιας κοινής ερωμένης… Δεν θα ‘μαι η γυναίκα εκείνη που θα σου φέρνει γύρω σου τις ενοχλητικές σκέψεις του οικοκυριού. Οχι, θα ‘μαι η αιώνια ερωμένη σου».
Ο δεσμός τους δεν θ’ αντέξει δυο χρόνια. Το 1924 η Πολυδούρη θα γνωριστεί με τον νεαρό δικηγόρο Αριστοτέλη Στεργίου, θα αρραβωνιαστεί τον επόμενο χρόνο και θα τον χωρίσει τον μεθεπόμενο. Ηταν επόμενο…
Λίγες μέρες πριν την αυτοκτονία του ο Καρυωτάκης θα της στείλει από την Πρέβεζα μια τελευταία επιστολή, προσφωνώντας την «Δεσποινίς». Περιγράφει τη ζωή του με τα πιο βαρετά χρώματα και τη συμβουλεύει για την υγεία της.
Οπως σημειώνει ο Γιάννης Η. Παππάς, η ανθολογία που επιμελήθηκε έχει διπλό στόχο: Από τη μία να συμπεριλάβει σε έναν τόμο τα καλύτερα ποιήματα των δύο ποιητών που έζησαν και ερωτεύτηκαν με πάθος και από την άλλη να ενώσει για πάντα δυο ανθρώπους, τους οποίους οι συγκυρίες και οι καταστάσεις κράτησαν χώρια στη ζωή.
Ο Ρούσσος Βρανάς στα Νέα μας αποκαλύπτει την παρασιτική λειοτουργία τραπεζών που κερδοσκοπούν με τη ζωή και τον θάνατο των ανθρώπων:
«Οι τραπεζίτες αγοράζουν τα ασφαλιστήρια συμβόλαια που πουλάνε άρρωστοι και ηλικιωμένοι» γράφουν οι «Τάιμς της Νέας Υόρκης». «Καθορίζουν την τιμή ανάλογα με το προσδόκιμο ζωής του ασφαλισμένου. Ύστερα μετατρέπουν αυτό το ασφαλιστήριο σε επενδυτικό προϊόν (ομόλογα) και το πουλάνε σε άλλους επενδυτές». Αυτοί οι επενδυτές θα εξακολουθήσουν να καταβάλλουν το ασφάλιστρο, αλλά θα βγάλουν κέρδη μόλις ο ασφαλισμένος πεθάνει. Κι όσο νωρίτερα πεθάνει, τόσο περισσότερα θα είναι τα κέρδη τους. Παράδειγμα: Αν ένα ασφαλιστήριο αξίας ενός εκατομμυρίου δολαρίων αγοραστεί έναντι 400.000 δολαρίων κι ο αγοραστής έχει καταβάλει για ασφάλιστρα 100.000 δολάρια μέχρι την ώρα που θα πεθάνει ο ασφαλισμένος, θα του απομείνει κέδρος μισό εκατομμύριο δολάρια.
Οι «Τάιμς»…
… εκτιμούν ότι ο τζίρος αυτής της μακάβριας αγοράς θα μπορούσε να φτάσει τα 500 δισεκατομμύρια δολάρια και να βοηθήσει ουσιαστικά στην ανάκαμψη της Γουόλ Στριτ. Οι φτωχοί ή ηλικιωμένοι εργαζόμενοι που δεν μπορούν πια να πληρώνουν τα ασφάλιστρά τους πληθαίνουν ολοένα, καθώς επιδεινώνεται διαρκώς η απελπιστική οικονομική κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει εκατομμύρια άνθρωποι. Πολλοί από αυτούς χρειάζονται επειγόντως μετρητά για να ξεπληρώσουν τα δάνειά τους ή να αγοράσουν τα φάρμακά τους. Κι οι επενδυτές αγοράζουν τα ασφαλιστήριά τους ποντάροντας στο ότι οι ασφαλισμένοι θα πεθάνουν νωρίτερα από όσο είχαν εκτιμήσει αρχικά οι ασφαλιστικές εταιρείες που συνέταξαν τα συμβόλαια. «Ποντάρουν στα σίγουρα», γράφει ο Τζο Κίσορ στο «Γουέρλντ Σόσιαλιστ». «Γιατί η δυνατότητα των εργαζομένων να διατηρήσουν ένα ικανοποιητικό βιοτικό επίπεδο με δανεισμό έχει πια εξατμιστεί. Κι αυτό αναπόφευκτα θα μειώσει το προσδόκιμο ζωής των εργαζομένων».
Οι τραπεζίτες…
… ξαναζωντανεύουν, ενώ οι συνθήκες ζωής των εργαζομένων χειροτερεύουν κι εκατομμύρια άνθρωποι πετάγονται έξω από τα σπίτια τους και τις δουλειές τους. Αυτό δεν είναι καθόλου συμπτωματικό. Η μετατροπή αυτής της παρασιτικής σχέσης σε επενδυτικό προϊόν από τους τραπεζίτες («ομόλογα θανάτου», έτσι τα λένε στη χρηματιστηριακή πιάτσα) είναι απόλυτα φυσιολογική. Και για μια ακόμη φορά πιστοποιεί τον παρασιτισμό αυτής της έρπουσας πανίδας, που μας περνάει από τα πριονωτά σαγόνια της κερδοσκοπώντας ακόμη και στον θάνατό μας.
Το «Χρονικόν της Αλώσεως», το ορατόριο που συνέθεσε ο Γιώργος Χατζηνάσιος , δύο χρόνια μετά την παρουσίασή του στον Ιστορικό Αρχαιολογικό Χώρο του Μυστρά, παρουσιάζεται στις 12/9 στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού. Η παράσταση βασίζεται στα χρονικά του Γεωργίου Φραντζή, του «ιστορικού της Αλώσεως» και προσωπικού χρονικογράφου του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Παλαιολόγου , η μουσική της είναι επηρεασμένη από τη βυζαντινή μουσική, ενώ δεν λείπουν και τα σύγχρονα στοιχεία.
Στο «Χρονικόν της Αλώσεως» συμμετέχουν ο Γρηγόρης Βαλτινόςστον ρόλο του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, ο τενόρος Γιάννης Χριστόπουλος στον ρόλο του Μωάμεθ και ο ΑγγελοςΑντωνόπουλος στον ρόλο του ιστοριογράφου-αφηγητήΓεωργίου Φραντζή. Το έργο θα ερμηνεύσει η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ υπό τη διεύθυνση του συνθέτη, η μεικτή Χορωδία της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, σε διδασκαλία Αντώνη Κοντογεωργίου , ενώ συμμετέχουν οι Χρήστος Τσιαμούλης, Ανδρέας Σκάνδαλος, ΔημοσθένηςΧαλκιόπουλος. Η έμμετρη και πεζή απόδοση τμημάτων του αυθεντικού κειμένου υπογράφεται από τον Τάσσο Ρούσσο, η σκηνοθεσία από τον Σταύρο Τσακίρη, τα σκηνικά και τα κοστούμια από τον ΓιάννηΜετζικώφ, οι φωτισμοί από την Ελευθερία Ντεκώ.
Ψάχνετε επειγόντως έναν σομελιέ για να σας υποδείξει το κατάλληλο κρασί για το δείπνο σας; Θέλετε να γυμναστείτε και να μάθετε πόσες θερμίδες καταναλώνετε; Τι θα λέγατε για μια εμπειρία «ενισχυμένης πραγματικότητας»; Ε, ρίξτε μια ματιά στο (έξυπνο) κινητό σας.
Φανταστείτε πως οτιδήποτε «σημαδεύετε» με το κινητό σας συνοδεύεται στην οθόνη σας από «συννεφάκια» με πληροφορίες. Μπορεί να φαίνεται σαν επιστημονική φαντασία αλλά είναι πραγματικότητα και μάλιστα «ενισχυμένη πραγματικότητα». Βρίσκεστε σε έναν δρόμο με κτίρια, λεωφορεία, κόσμο. Από την οθόνη σας μαθαίνετε ότι η γυναίκα που στέκεται μπροστά σας λέγεται Τζέιν και μολονότι δεν γνωρίζεστε έχετε πέντε κοινούς φίλους στο Facebook. Το κατάστημα στην απέναντι γωνία κάνει εκπτώσεις. Η τεχνολογία που έφερε την ενισχυμένη πραγματικότητα λέγεται Layar και συγκεντρώνει διάφορες πληροφορίες από διαφορετικά επίπεδα. Αρκεί να έχετε μια συσκευή iΡhone ή κάποιο έξυπνο τηλέφωνο που υποστηρίζει το Αndroid της Google.
Απλώς «σκανάρετε»
Ας υποθέσουμε ότι ψάχνετε πιο συγκεκριμένα πράγματα: είστε στην αγαπημένη σας κάβα κι έχετε στη διάθεσή σας μόλις 15 λεπτά για να βρείτε το κρασί που θα ευχαριστήσει τους καλεσμένους σας χωρίς να παραφορτώσετε την πιστωτική σας κάρτα. Αντί, λοιπόν, να επιλέξετε ένα μπουκάλι τυχαία, μπορείτε να απευθυνθείτε στον σομελιέ του κινητού σας. Οι εφαρμογές που κάνουν πολύ ικανοποιητικά αυτήν τη δουλειά είναι οι Cor.kz, Wine Εnthusiast, Νat Decants και Ρair it. Σε μερικές εβδομάδες δεν θα χρειάζεται καν να πληκτρολογήσετε όνομα κρασιού, προέλευση και έτος παραγωγής. Μια νέα υπηρεσία της εφαρμογής Cor. kz θα σας επιτρέπει να σκανάρετε με τη φωτογραφική μηχανή του κινητού σας τον κωδικό του προϊόντος (bar code) για να εμφανιστούν στην οθόνη όλα τα στοιχεία και η αξιολόγηση. Η εφαρμογή Wine Εnthusiast, πάλι, σας υποδεικνύει καλά κρασιά σε λογικές τιμές. Και στις δυο περιπτώσεις μπορείτε να εμπιστευθείτε τις προτάσεις των εφαρμογών: η αξιολόγηση της Cor. kz βασίζεται σε ένα εκατομμύριο κριτικές από 85.000 λάτρεις του κρασιού. Δύσκολα θα βρίσκαμε οπουδήποτε αλλού ένα τόσο μεγάλο δείγμα!
Σας υποδεικνύει τις σωστές ασκήσεις
ΤΑ ΕΞΥΠΝΑ ΚΙΝΗΤΑ δεν είναι μόνο εξαιρετικοί σομελιέ, αλλά και αξιόπιστοι διαιτολόγοι. Οι εφαρμογές σε αυτό το πεδίο ξεκινούν από τους απλούς θερμιδομετρητές και φτάνουν έως τη μέτρηση των καρδιακών παλμών σας κατά τη διάρκεια της εκγύμνασης, με βάση πολύπλοκους μεταβολικούς υπολογισμούς. Στην εφαρμογή Calorie Τracker για το iΡhone και το ΒlackΒerry μπορείτε να εισάγετε το όνομα ενός φαγητού ή το μενού αλυσίδων εστιατορίων για να έχετε στην οθόνη σας τις ακριβείς θερμίδες που θα καταναλώσετε και άλλες διατροφικές πληροφορίες. Αν πάλι θέλετε να κάψετε θερμίδες, η εφαρμογή FitDeck θα σας υποδείξει μια σειρά από ασκήσεις. Μη νομίζετε ότι θα πλήξετε από τη μονοτονία: η συγκεκριμένη εφαρμογή περιλαμβάνει περισσότερες από 1.600 ασκήσεις στη βάση δεδομένων της. Για όσους είναι λάτρεις του ποδηλάτου, η εφαρμογή iΜapΜyRide μετατρέπει το iΡhone σε μια συσκευή που υπολογίζει τον χρόνο, την απόσταση, την ταχύτητα και τις θερμίδες που κάψατε στη βόλτα σας με το ποδήλατο.
Η Γη γυρίζει, οι δορυφόροι την παρατηρούν, οι χρήστες του Διαδικτύου απολαμβάνουν τα οφέλη της τεχνολογίας αναζητώντας τόπους γνωστούς ή άγνωστους μέσω του Google Εarthκαι… ω του θαύματος, η αρχαία Αγορά των Αθηνών βρίσκεται μπροστά τους!
Πρόκειται για μια τρισδιάστατη αναπαράσταση την οποία ανέπτυξε το Ιδρυμα Μείζονος Ελληνισμού προσφέροντας στο κοινό την εμπειρία της περιήγησης στην αρχαία Αγορά της Αθήνας εξ αποστάσεως: κάθε πολίτης του κόσμου μπορεί μέσα από το Google Εarth [Google Εarth ( http://3d. athens-agora. gr/ )να περιπλανηθεί στα κτίρια και στα μονοπάτια της αρχαίας Αγοράς, ακριβώς όπως ήταν στην αρχαιότητα. Η αναπαράστασή της γίνεται σε τρεις διαφορετικές στιγμές της ιστορίας της, την Κλασική, την Ελληνιστική και τη Ρωμαϊκή περίοδο. Τo έργο «Αρχαία Αγορά των Αθηνών» του ΙΜΕ έλαβε το 1ο βραβείο σε διεθνή διαγωνισμό που αφορούσε την ανάπτυξη 3D περιεχομένου στο Web με τη χρήση του CΟLLΑDΑ, ενός διεθνώς αναγνωρισμένου προτύπου για την αξιοποίηση τρισδιάστατων εφαρμογών στο Διαδίκτυο. Αναπτύχθηκε ολοκληρωτικά από το Τμήμα Τρισδιάστατων Γραφικών και Εικονικής Πραγματικότηταςτου Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού.
Ο Πάσχος Μανδραβέλης αναλύει στην Καθημερινή γιατί οι φωνές για το τέλος του γραπτού λόγου άρχισαν να πληθαίνουν:
«O γραπτός λόγος», έγραψε ο δημοσιογράφος Κουρτ Νταλ, «δεν είναι ο σκοπός, αλλά το μέσον. Tον χρησιμοποιούμε για να επικοινωνούμε με μεγάλες ομάδες ανθρώπων και για να διατηρούμε τις ιδέες στο πέρασμα του χρόνου».
«Οι άνθρωποι, όμως, προτιμούν τον προφορικό λόγο. Ηδη με τις δυνατότητες που μας δίνει η νέα τεχνολογία να δημιουργούμε, να αποθηκεύουμε και να αποστέλλουμε ήχο και εικόνα μέσω των δικτύων τόσο εύκολα όσο σήμερα στέλνουμε κείμενο, γιατί να γράφουμε και να διαβάζουμε;
Aποθηκεύουμε τις πληροφορίες ως γραπτές λέξεις; Oνειρευόμαστε με γραπτές λέξεις; Οχι βέβαια. H εικόνα και η φωνητική γλώσσα είναι οι φυσικές φόρμες της πληροφορίας. H γραφή είναι απλώς τεχνολογία. Mπορεί να αντικατασταθεί από κάτι καλύτερο…»
….
Υπάρχουν και πολλές τεχνικές δυσκολίες που κάνουν αναγκαίο τον γραπτό λόγο στην εποχή της πληροφορίας. Η ψηφιακή καταγραφή, αποθήκευση και μετάδοση βίντεο είναι πολύ πιο δαπανηρή σε σχέση με τον γραπτό λόγο. H γραπτή Bίβλος, για παράδειγμα, καταλαμβάνει χώρο 2 μεγκαμπάιτ, ενώ η οπτικοακουστική τουλάχιστον 1.000 φορές περισσότερο. Από την άλλη, η επεξεργασία κειμένου γίνεται απείρως ευκολότερα απ’ ότι η επεξεργασία ήχου και εικόνας. H τεχνολογία της γραφής και ανάγνωσης παραμένει σχετικά αναλλοίωτη, ενώ η τεχνολογία των υπολογιστών αλλάζει συνεχώς. «Mπορώ να πάω στη βιβλιοθήκη και να διαβάσω ένα βιβλίο του περασμένου αιώνα, έγραψε ο Robinson, αλλά ο υπολογιστής μου δεν μπορεί να διαβάσει μία δισκέτα του 1975».
Yπό φυσιολογικές συνθήκες, ο χρόνος ζωής των έγχρωμων φωτογραφιών είναι περί τα 30 χρόνια. Σε ό, τι αφορά δε τις βιντεοκασέτες (αν ξεφύγουν από υγρασίες, μαγνητικά πεδία, υψηλές θερμοκρασίες κ. λπ., που διαρκώς τις απειλούν) σε 30 χρόνια μπορεί να μην υπάρχει μηχανή για να τις δούμε. H τεχνολογία αλλάζει τόσο ραγδαία που ό, τι πληροφορία αποθηκεύουμε, γίνεται παρωχημένη σε λίγα μόλις χρόνια. Aρκεί να θυμηθούμε τις βιντεοταινίες «betamax» ή τις μεγάλες κασέτες «8-track», που κάποτε είχαν μεγάλο σουξέ στα αυτοκίνητα όλου του κόσμου. Συνεπώς, ένας πολιτισμός δεν μπορεί να βασιστεί σε εύθραυστες τεχνολογίες για να διατηρήσει τη μνήμη. Ο γραπτός λόγος πάντα θα υπερέχει…
Η Ολγα Σελά από τις σελίδες της Καθημερινής αναρωτιέται για την αναγνωστική συμπεριφορά των Νεοελλήνων:
Οι εκδιδόμενοι τίτλοι βιβλίων ετησίως όλο και αυξάνονται· οι αλυσίδες βιβλιοπωλείων επεκτείνονται· τα μπεστ σέλερ «χτυπάνε» νούμερα· και, όλο και συχνότερα, στα μέσα μεταφοράς, στο ταξίδι, στα καφέ, στις παραλίες βλέπουμε ανθρώπους να έχουν για συντροφιά ένα βιβλίο. Αυξήθηκε δηλαδή το αναγνωστικό κοινό στη χώρας μας; Μήπως γίναμε Ευρώπη αντικαθιστώντας εκείνες τις εικόνες με μοναχικούς αναγνώστες στα καφέ των βροχερών ευρωπαϊκών πόλεων με μοναχικούς αναγνώστες σε ελληνικές ηλιόλουστες ακτές και πλατείες; Τι διαβάζουν οι Ελληνες αναγνώστες σήμερα; Αν προσπαθήσουμε να βγάλουμε ένα πρώτο συμπέρασμα για την αναγνωστική συμπεριφορά των νεοελλήνων από τις λίστες των μπεστ σέλερ θα μπερδευτούμε ή θα απογοητευτούμε: στις λίστες της λογοτεχνίας κυριαρχούν σχεδόν απολύτως τα βιβλία της λεγόμενης λάιτ λογοτεχνίας (παραλογοτεχνίας ή ροζ λογοτεχνίας, για άλλους). Αντιθέτως οι λίστες με βιβλία δοκιμίου, ιστορίας, πολιτικής, κ.λπ., καλύπτουν ευρύ φάσμα ενδιαφερόντων και περιέχουν ταυτόχρονα πολύ σοβαρούς τίτλους.
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.
Άρθρα (RSS)