Terra Computerata

Πέθανε ο βραβευμένος με Νόμπελ πορτογάλος συγγραφέας Ζοζέ Σαραμάγκου σε ηλικία 87 ετών στο ισπανικό νησί Λανθαρότε στα Κανάρια Νησιά, ανακοινώθηκε από την οικογένειά του και τον εκδοτικό του οίκο Alfaguara.

Ο Ζοζέ Σαραμάγκου γεννήθηκε το 1922 στο χωριό Aζινιάγκα της Πορτογαλίας και ήταν το παιδί ακτήμονων χωρικών που αργότερα μετακόμισαν στη Λισαβόνα.

Εγκατέλειψε το σχολείο σε ηλικία 12 ετών για να εργαστεί ως κλειδαράς, επάγγελμα το οποίο άσκησε για δύο χρόνια.

Μετά το πρώτο του μυθιστόρημα «Γη της Αμαρτίας» που δημοσιεύθηκε το 1947, πέρασαν 19 χρόνια μέχρι να εκδώσει το δεύτερο βιβλίο του μία ποιητική ανθολογία με τίτλο «Os Poemas Possiveis». Εντωμεταξύ εργάστηκε ως διοικητικός υπάλληλος, ως υπάλληλος σε εκδοτικούς οίκους και συνεργάστηκε με πολλές εφημερίδες.

Γράφτηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα το 1969, ενώ τον Απρίλιο του 1974 πήρε μέρος στην «Επανάσταση των Γαρυφάλλων» που οδήγησε στην πτώση της χούντας του Σαλαζάρ.

Το δεύτερο μυθιστόρημά του «Εγχειρίδιο Ζωγραφικής και Καλλιγραφίας» δημοσιεύθηκε το 1977, όμως έγινε γνωστός το 1982, σε ηλικία 60 ετών, με το βιβλίο του «Το χρονικό του μοναστηριού», ένα ερωτικό μυθιστόρημα που εκτυλίσσεται τον 18ο αιώνα.

Το 1992 ξέσπασε σκάνδαλο στην Πορτογαλία με την έκδοση του βιβλίου «Το κατά Ιησούν Ευαγγέλιον», όπου περιγράφει τον Χριστό να χάνει την παρθενιά του από τη Μαρία Μαγδαληνή και χρησιμοποιεί το Θεό για να εξασφαλίσει την παγκόσμια κυριαρχία. Το βιβλίο δέχθηκε τα πυρά της πορτογαλική εκκλησίας, ενώ η πορτογαλική κυβέρνηση απέρριψε την υποψηφιότητά του για το Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας, γεγονός που ώθησε τον συγγραφέα να κατηγορήσει την κυβέρηση για λογοκρισία. Την επόμενη χρονιά ο Σαραμάγκου εγκατέλειψε τη χώρα του και από το 1993 ζούσε αυτοεξόριστος στο νησί Λανθαρότ στα ισπανικά Κανάρια Νησιά.

Το 1998 τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ.

Το Νοέμβριο του 2009 εξέδωσε το τελευταίο του μυθιστόρημα «Κάιν», που εξιστορεί με ειρωνικό τρόπο τη βιβλική ιστορία της δολοφονίας του Άβελ από τον αδερφό του Κάιν, προκαλώντας και πάλι την Καθολική Εκκλησία. Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης του βιβλίου ο Σαραμάγκου είπε ότι η Βίβλος είναι «ένα εγχειρίδιο κακής ηθικής» και «ένας καταλογος με ό,τι χειρότερο έχει η ανθρώπινη φύση».

Μέσα σε εξήντα χρόνια ο Σαραμάγκου εξέδωσε 30 έργα: μυθιστορήματα, ποιήματα, δοκίμια και θεατρικά έργα.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

wikipedia

Ολοένα και περισσότερους υποστηρικτές σε όλο τον κόσμο κερδίζει το κίνημα της «αργής ανάγνωσης», που προτρέπει μαθητές και φοιτητές να σταματήσουν να διαβάζουν τα κείμενα βιαστικά, να εμβαθύνουν στην ουσία και να παρασυρθούν από την γοητεία των λέξεων.Σε μία εποχή όπου οι άνθρωποι ξοδεύουν μεγάλο μέρος του χρόνου τους σερφάρουν στο Διαδίκτυο γράφουν μηνύματα στο κινητό τους και σε e-mail, ένας καθηγητής αγγλική φιλολογίας στο πανεπιστήμιο του Νιου Χάμσαϊρ ζητάει να χαλαρώσουμε τους ρυθμούς μας. Ο καθηγητής Τόμας Νιούγιρκ θεωρεί ότι ακολουθώντας πιο αργούς ρυθμούς θα κερδίσουμε περισσότερο νόημα και ευχαρίστηση από τον γραπτό λόγο.

Ο Αμερικανός καθηγητής δεν είναι ο πρώτος ή πιο προβεβλημένος υποστηρικτής του κινήματος «αργής ανάγνωσης», ωστόσο τα επιχειρήματά του γίνονται όλο και πιο σημαντικά σε έναν πολιτισμό και ένα εκπαιδευτικό σύστημα, που συχνά αντιμετωπίζει την ανάγνωση σαν ταχυφαγείο, το μάθημα της οποίας πρέπει να τελειώνει το συντομότερο δυνατό.

«Αργή ανάγνωση» όπως «αργό φαγητό»

«Βλέπετε στα σχολεία, όπου η ανάγνωση έχει μετατραπεί σε αγώνας δρόμου, θα δείτε παιδιά να διαγωνίζονται πόσες λέξεις προλαβαίνουν να διαβάσουν μέσα σε ένα λεπτό» αναφέρει ο κ. Νιούγιρκ και τονίζει: «Για τους μαθητές αυτό δείχνει κάτι για την ανάγνωση, ότι η ταχύτητα είναι το ζητούμενο».

Ο κ. Νιούγιρκ ενθαρρύνει τα σχολεία από το δημοτικό έως το πανεπιστήμιο να επιστρέψουν σε παλιές στρατηγικές, όπως η ανάγνωση δυνατά και η αποστήθιση προκειμένου οι μαθητές να αποκτήσουν μία πραγματική «αίσθηση» των λέξεων. Ο ίδιος χρησιμοποιεί τις τεχνικές αυτές στην τάξη του, όπου οι φοιτητές του είπαν ότι είχαν συνηθίσει τόσο πολύ να ξεφυλλίζουν και να προσπερνούν τις σελίδες στο Διαδίκτυο, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να συγκεντρωθούν όταν διαβάζουν τυπωμένα βιβλία.

Η ιδέα της «αργής ανάγνωσης» δεν θέλει να τους μαθητές να διαβάζουν όσο πιο αργά γίνεται. Είναι όπως και με το κίνημα του «αργού φαγητού», ο στόχος είναι η καλύτερη επαφή και σύνδεση των αναγνωστών με την πληροφόρησή τους, επισημαίνει ο Τζον Μιντέμα, ειδικός τεχνολογιών της IBM στην Οττάβα του Καναδά, του οποίου το βιβλίο «Αργή Ανάγνωση», που δημοσιεύθηκε το 2009 μελετά και παρουσιάζει το κίνημα.

Το παγκόσμιο κίνημα της «αργής ανάγνωσης»

«Το όλο θέμα δεν είναι οι μαθητές να διαβάζουν όσο πιο αργά γίνεται. Για μένα η ‘αργή ανάγνωση’ είναι να κάνουμε τον κόσμο να κουβαλάνε μέσα τους το βιβλίο» αναφέρει ο κ. Μιντέμα, ο οποίος αναφέρει ότι έχει γίνει λίγη έρευνα πάνω στην «αργή ανάγνωση», σ’ αντίθεση π.χ. με την δυσλεξία. Ωστόσο, προσθέτει ότι το κίνημα κερδίζει συνεχώς έδαφος. Το βιβλίο «Το εγκώμιο του Αργού: Πως ένα παγκόσμιο κίνημα αλλάζει τον πολιτισμό της ταχύτητας» που εκδόθηκε το 2004, του Καρλ Ονόρε, είναι η συνειδητοποίηση του συγγραφέα ότι η εξάρτηση από την ταχύτητα(rushaholism) έχει ξεφύγει από τον έλεγχο, όταν πήγε να αγοράσει για τα παιδιά του τη συλλογή βιβλίων «μονόλεπτες ιστορίες για τον ύπνο».

Σε άρθρο που δημοσιεύθηκε το 2007 στο «Χρονικό της Ανώτατης Εκπαίδευσης», η αρθρογράφος για ουμανιστικές σπουδές του Harvard University Press, Λίντσεϊ Γουότερς, περιγράφει μία παγκόσμια αναγνωστική κρίση και καλεί σε μία «επανάσταση της ανάγνωσης».

«Αντί να διαβάζουμε εν τάχει τα βιβλία, θα πρέπει να επιβραδύνουμε λίγο, να γευθούμε τον αισθησιασμό της ανάγνωσης και να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να νιώσουμε την εμπειρία των λέξεων» γράφει η Λίντσεϊ Γουότερς.

Επιστροφή στην απομνημόνευση

Παρότι η «αργή ανάγνωση» και η εμβάθυνση στο κείμενο επισημαίνεται και ζητείται πάντα σε πανεπιστημιακό επίπεδο όσον αφορά κριτική λογοτεχνικών κειμένων και σε άλλους τομείς, ενώ περιστασιακά το ζητούν και σε δημοτικά σχολεία, υποστηρίζει ο κ. Μιντέμα.

Η Μέρι Έλλεν Γουέμπ, δασκάλα της τρίτης τάξης στο δημοτικό σχολείο του Ντούρχαμ, στο Νιου Χάμσαϊρ, βάζει τους μαθητές της να απομνημονεύουν ποιήματα μεγαλύτερα από 40 στοίχους, οι οποίοι στη συνέχεια τα απαγγέλλουν μπροστά στους συμμαθητές και τους γονείς τους. Το κάνει περισσότερο για να νιώσουν περήφανοι οι μαθητές της που κατάφεραν την απαγγελία, ωστόσο τονίζει ότι αυτή τη τεχνική βοηθάει τα παιδιά να κατανοήσουν ότι η δεύτερη ανάγνωση και η απομνημόνευση τα βοηθούν να κατανοήσουν το δύσκολο κείμενο.

«Η απομνημόνευση είναι από εκείνα τα στοιχεία που έχουν χαθεί, καθώς δεν ήταν στη μόδα εδώ και αρκετό καιρό», δηλώνει η κ. Γουέμπ.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από AP

«Πολλοί φοιτητές μου έχουν διαπρέψει στους τομείς της βιομηχανίας και της οικονομίας, επειδή, χάρη στην κλασική παιδεία τους, έχουν αναπτύξει τη σκέψη τους και την ικανότητα να μαθαίνουν διαρκώς νέα πράγματα και να είναι ευρηματικοί» είπε στο «Βήμα» ο κ. Φράνκο Μοντανάρι, καθηγητής στην έδρα Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Γένοβας.

Το μέλλον των αρχαιοελληνικών σπουδών, οι οποίες αποτελούν το «βαρύ χαρτί» του ελληνικού πολιτισμού, απασχόλησε έντονα τον τελευταίο μήνα διαπρεπείς κλασικιστές της Ελλάδας και του εξωτερικού σε επιστημονικές συναντήσεις στη χώρα μας.

«Στη σημερινή πλουτοκρατική και τεχνοκρατική κοινωνία οι κλασικές σπουδές χάνονται» είπε στο «Βήμα» η κυρία Ναννώ Μαρινάτου , καθηγήτρια Αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο Ιλινόι του Σικάγου. «Οι έδρες κλασικών σπουδών μειώνονται ή κλείνουν και οι καθηγητές που συνταξιοδοτούνται δεν αντικαθίστανται από άλλους. Στο Πανεπιστήμιο Ιλινόι του Σικάγου το Τμήμα Κλασικών Σπουδών έχασε την αυτονομία του και συγχωνεύθηκε με το Τμήμα Ξένων Γλωσσών του Πανεπιστημίου, και από εφέτος καταργήθηκε επισήμως η διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας. Η διδασκαλία του αρχαιοελληνικού πολιτισμού σε συνδυασμό με άλλα αντικείμενα και κουλτούρες είναι μια λύση απελπισίας. Για τους φοιτητές οι κλασικές σπουδές έχουν μεν ενδιαφέρον αλλά δεν ξέρουν πώς να τις χρησιμοποιήσουν. Δεν πρόκειται επομένως για οικονομική κρίση αλλά για κρίση αξιών μεταπολεμικά. Η άποψη ότι η κλασική παιδεία διαμορφώνει πολίτες φαίνεται ότι δεν έχει απήχηση σήμερα» μας διευκρίνισε.

Δ ιαφορετική είναι η προσέγγιση του κ. Γκρέγκορι Ναζ, καθηγητή Κλασικών Σπουδών και Συγκριτικής Λογοτεχνίας και διευθυντή του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, και η εικόνα που παρουσίασε σε σχετική πρόσφατη ημερίδα της Ακαδημίας Αθηνών: «Τώρα που η κοινωνία της πληροφορίας είναι εδώ πρέπει να προχωρήσουμε πέρα από την παρούσα υποδομή και να ενώσουμε διαφορετικούς επιστημονικούς κλάδους υπό την ευρύτερη ιδέα του Ελληνισμού. Με αυτή την έννοια οι ελληνικές σπουδές στις ΗΠΑ γνωρίζουν ανάπτυξη. Η σπουδή του “Ελληνισμού” έχει αφήσει το στενό πλαίσιο των κλασικών σπουδών και έχει πάρει πιο παγκόσμια στροφή, που ενθαρρύνει νέα μοντέλα και μεθόδους έρευνας και προσελκύει νέους φοιτητές».

Δικαιολογημένα αισιόδοξος είναι και ο κ. Φράνκο Μοντανάρι, καθώς στην Ιταλία, όπου ο θεσμός των κλασικών λυκείων είναι ακόμη σε ισχύ, « φοιτούν 50.000 μαθητές κάθε χρόνο στα λύκεια αυτά, ένας σημαντικός αριθμός» είπε στο «Βήμα» ο καθηγητής Μοντανάρι, του οποίου το «Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής», το πρώτο καινούργιο λεξικό των αρχαίων ελληνικών στον 20ό αιώνα, πουλάει περισσότερα από 25.000 αντίτυπα κάθε χρόνο στην Ιταλία και μεταφράζεται ήδη στην Ελλάδα, στη Γερμανία και στις ΗΠΑ. «Είναι δύσκολο να πείσουμε τους νέους και τις οικογένειές τους να μην αναζητούν μονάχα την εξειδίκευση και την εκπαίδευση η οποία μπορεί να εξαργυρωθεί επαγγελματικάπολύ γρήγορα» απάντησε σε σχετική ερώτηση του «Βήματος», «διότι είναι αλήθεια ότι οι ανθρωπιστικές σπουδές δεν οδηγούν άμεσα σε εύρεση εργασίας. Ωστόσοστον σημερινό κόσμο, που αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς, χρειάζεταιπλέον να είμαστε γρήγοροι στη σκέψη, επινοητικοί, δημιουργικοί, καινοτόμοι. Και η κλασική παιδεία ήταν πάντοτε το εφόδιο όσων είχαν την ικανότητα να αλλάξουν, να εξελιχθούν και να προχωρήσουν».

www.tovima.gr

Στο δελτίο τύπου της ΟΛΜΕ της 17/6 διαβάζουμε: Μετά και τη χθεσινή συνάντηση του ΔΣ της ΟΛΜΕ με τους Γ. Γραμματείς του Υπ. Οικονομικών κ. Πλασκοβίτη και κ. Πεντάζο, διαπιστώνουμε πώς η κυβέρνηση όχι μόνο εμμένει στη δραματική περικοπή των ήδη χαμηλών αμοιβών των εκπαιδευτικών (από 5% έως και 63%!! στις ήδη χαμηλές αμοιβές, που ήταν «παγωμένες» εδώ και τέσσερα χρόνια, από το 2006), αλλά και πως δεν πρόκειται να πληρώσει τις οικονομικές εκκρεμότητες του Υπ. Παιδείας προς τους εκπαιδευτικούς που οφείλονταν από προηγούμενα χρόνια (υπερωρίες, οδοιπορικά κ.ά. πρόσθετες αμοιβές)!!

Προφανώς θέλουν να μας προφυλάξουν από τον ξαφνικό πλουτισμό! Κι αν αντέχετε να διαβάσετε κι άλλα δυσοίωνα ο συνάδελφος Πάνος Βασιλόπουλος τα λέει σταράτα!

Σαξόφωνα, τροµπέτες και τζαζ µελωδίες θα γεµίσει ο ολάνθιστος Κήπος του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών – πνεύµονας πρασίνου της πρωτεύουσας – το Σάββατο χάρη στην Βig Βand του Δήµου Αθηναίων που θα δώσει συναυλία υπό τον τίτλο «Ο ήχος του κήπου» (µε είσοδο ελεύθερη για το κοινό).

Σάββατο στις 19.00.
Είσοδος ελεύθερη.

via

Η Υπουργός Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, Άννα Διαμαντοπούλου, ενημέρωσε σήμερα (17/6/2010) την Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Ελληνισμού της Διασποράς, σχετικά με τις πολιτικές πρωτοβουλίες για τη στήριξη και προβολή της Ελληνικής Γλώσσας.

«Το πρώτο και σημαντικό κεφάλαιο είναι η διδασκαλία της γλώσσας στα σχολεία του εσωτερικού. Στα 800 πιλοτικά δημοτικά σχολεία, που ξεκινούν το Σεπτέμβριο, αυξάνονται οι ώρες διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας. Ενισχύουμε τη φιλαναγνωσία, με την ανάγνωση και λογοτεχνικών βιβλίων ,από την Α’ δημοτικού, ώστε το παιδί να έρθει σε επαφή με τα βιβλία και την ελληνική γλώσσα. Σ’ αυτό υπάρχει συνεργασία με λογοτέχνες, και καλλιτέχνες. Δίνουμε τη δυνατότητα σε κάθε Σύλλογο Εκπαιδευτικών να επιλέξει τον τρόπο, με τον οποίο θα οργανώσει τέτοιου είδους δραστηριότητες, με στόχο πάντοτε το παιδί να έρθει κοντά στην ελληνική λογοτεχνία, από πολύ μικρή ηλικία.
Το δεύτερο σημαντικό είναι η διδασκαλία της γλώσσας στα σχολεία του εξωτερικού. Το κέντρο βάρους στα σχολεία του εξωτερικού είναι η Γλώσσα, η Ιστορία και ο Πολιτισμός. Γι’ αυτό και επικεντρωνόμαστε, όσον αφορά τη διαχείριση ανθρωπίνου εκπαιδευτικού δυναμικού, στους νηπιαγωγούς, στους δασκάλους και στους φιλολόγους, κατά προτεραιότητα. Σε δεύτερη κατηγορία είναι οι ειδικότητες εκείνες, οι οποίες ασχολούνται με τον πολιτισμό, δηλαδή γυμναστές που ξέρουν χορούς και μουσικοί. Στο θέμα των σχολείων του Αποδήμου ξεκινάει μια διαβούλευση με στόχο, τον Οκτώβριο – και με το Συμβούλιο Αποδήμων – να καταλήξουμε σε ένα νέο σχέδιο λειτουργίας των σχολείων ανά ήπειρο και ανά περιοχή, με κεντρική ιδέα την ελληνική γλώσσα, την ιστορία και τον ελληνικό πολιτισμό.
Η τρίτη κατηγορία είναι η διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας σε ανήλικους και ενήλικους παλιννοστούντες και μετανάστες. Η γνώση της ελληνικής γλώσσας στην χώρα μας από τους μετανάστες είναι το κυρίαρχο στοιχείο ενσωμάτωσης και ένταξης. Εδώ υπάρχουν και αναβαθμίζονται μια σειρά προγραμμάτων.
Πιστοποιητικό ελληνομάθειας, το οποίο έχει πίσω του μια πολύ σοβαρή πολιτική και είναι από τις προτεραιότητες του Υπουργείου. Θα κάνουμε το πιστοποιητικό ελληνομάθειας ένα πιστοποιητικό κύρους, όπως είναι και σε άλλες χώρες και βέβαια έχει σημασία και ο Οργανισμός που θα το χορηγεί. Σκεφτόμαστε τη δημιουργία ενός ισχυρού Οργανισμού για την ελληνική γλώσσα στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, που θα διαβεβαιώνει, που θα πιστοποιεί την ελληνομάθεια.
Παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού, για την υποστήριξη της ελληνικής γλώσσας, κυρίως, με την αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας. Η αξιοποίησή της για την δημιουργία υλικού, το οποίο θα υποστηρίζει, από την πολύ νεαρή ηλικία, την σωστή χρήση της ελληνικής γλώσσας και ο ειδικός σχεδιασμός γι’ αυτή την πρώτη γενιά του διαδικτύου, είναι μία από τις προτεραιότητες και τις ενότητες οι οποίες θα συζητηθούν.
Έρευνα στο θέμα της γλώσσας, της γλωσσολογίας και της γλωσσικής αγωγής, δηλαδή η έρευνα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, μέχρι την εξέλιξη της σημερινής γλώσσας και η υποστήριξη των λογοτεχνικών και των επιστημονικών σπουδών.
Η διοργάνωση της εξ’ αποστάσεως διδασκαλίας και της αυτοεκπαίδευσης. Αυτό αφορά και Έλληνες ενήλικες αποδήμους σε όλα τα σημεία του πλανήτη, οι οποίοι θα ήθελαν να παρακολουθήσουν την εξ’ αποστάσεως εκπαίδευση.
Υποστήριξη των Σπουδών Μετάφρασης και Διερμηνείας. Ο τρόπος που γίνεται η μετάφραση, είναι πολλές φορές, εξαιρετικά προβληματικός, δηλαδή, μέχρι που βγαίνει άλλο νόημα.

Στο ιστολόγιο ενός φροντιστή διαβάζω σχετικά με την αποχή των βαθμολογητών: “Σύμφωνα με πληροφορίες του ιστολογίου μας η αποχή θα τερματιστεί την Πέμπτη και τα αποτελέσματα θα αναρτηθούν στα σχολεία την Παρασκευή 25 Ιουνίου. Την ίδια μέρα θα ανακοινωθούν και τα στατιστικά ανά μάθημα”.

Τόσο σικέ τα πράγματα. Περιμένω να επαληθευτεί…

Και συνεχίζει: “Η αναστάτωση αυτή φέρνει στην επιφάνεια και το καθεστώς αδιαφάνειας στη λειτουργία των βαθμολογικών κέντρων. Η σημερινή Ελευθεροτυπία το υπαινίσσεται σαφώς αλλά δεν το αναδεικνύει με το καθοριστικό ερώτημα: Πώς επιλέγονται οι εκπαιδευτικοί που συνδράμουν στη λειτουργία των βαθμολογικών κέντρων;”

Μα με το γνωστό τρόπο: φύγε εσύ έλα εσύ…

Του Αναστασίου Tσαγγαλίδη* στην Καθημερινή

 Η Γραμματική του γυμνασίου των Σ. Χατζησαββίδη και Α. Χατζησαββίδου είναι το αποτέλεσμα μιας γενναίας προσπάθειας συμβιβασμού: από τη μια έπρεπε να βασίζεται στη μεγάλη, κρατική και αξεπέραστη (αλλά όχι και αλάνθαστη) Γραμματική Τριανταφυλλίδη· από την άλλη έπρεπε να ενσωματώνει τις εξελίξεις στις επιστήμες της γλώσσας που έλαβαν χώρα στα εξήντα πάνω-κάτω χρόνια που μας χωρίζουν από τη γραμματική αυτή και τα ακόμα περισσότερα από τις έρευνες του Τριανταφυλλίδη σχετικά με τη σχολική πραγματικότητα.

Και αυτή δεν ήταν η μόνη αναντιστοιχία εφικτού και ευκταίου: για να ολοκληρώσουν με επιτυχία το έργο τους οι συγγραφείς θα έπρεπε να μπορούν να μαντέψουν τι θα περιείχε το αντίστοιχο εγχειρίδιο του δημοτικού (το οποίο συντασσόταν ανεξάρτητα!) αλλά και να επιλέξουν σε ποιο βαθμό θα ακολουθήσουν τα γλωσσικά εγχειρίδια των τριών τάξεων του γυμνασίου. Κι όλα αυτά με δεδομένους τους περιορισμούς έκτασης του έργου και την ανάγκη απλοποίησης που επιβάλλει η ηλικία των μαθητών.

Παρά την προσπάθεια των συγγραφέων (ή ίσως και εξαιτίας της) να συμβιβάσουν τη θεωρητική γλωσσολογία με τη γλωσσοδιδακτική, παρατηρούνται ασυνέπειες στην ορολογία, με αποκλίσεις και από την παράδοση και από τις σύγχρονες προσεγγίσεις.

Ενδεικτικά: η αναφορά στην πραγματολογία είναι ατυχής με τον τρόπο που γίνεται, σαν να πρόκειται για ένα κομμάτι της γραμματικής. Οπως και να ορίζεται η καθεμιά, σίγουρα δεν περιλαμβάνει η μία την άλλη. Η γραμματική καθορίζει ό,τι μπορούμε να ρωτήσουμε «Θα μπορούσατε να μου πείτε την ώρα;», αλλά όχι και «Θα μπορέσατε να μου πείτε την ώρα;». Η πραγματολογία προβλέπει ότι συνηθέστατα η απάντηση «ναι» σε μια τέτοια «ερώτηση» δεν είναι κατάλληλη. Το ότι μια τέτοια «ερώτηση» είναι επιφανειακά μόνο ερώτηση, απαιτεί εξήγηση μέσω μιας θεωρίας των «λεκτικών πράξεων». Αναφορά στη θεωρία αυτή γίνεται σε δύο μόλις σελίδες στο τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου. Η αναφορά εκεί είναι ασύνδετη με όσα έχουν προηγηθεί και δεν αξιοποιείται καθόλου, π.χ. στη συζήτηση των εγκλίσεων και των τροπικοτήτων· ορίζεται εκεί ότι η προστακτική «μπορεί να εκφράζει προσταγή… ή παράκληση κ.ά.», ενώ στο τέλος του βιβλίου η προστακτική δίνεται ως παράδειγμα «κατευθυντικής λεκτικής πράξης» – χωρίς κανέναν υπαινιγμό για τον συσχετισμό των δύο κατηγοριοποιήσεων. Παρόμοια, όροι και έννοιες όπως το «Διεθνές Φωνητικό Αλφάβητο», το «φώνημα» και η διαφορά συμβολισμού των φωνημάτων και των φθόγγων (που «εγκλείονται πάντα σε πλάγιες γραμμές» και «σε ορθογώνιες αγκύλες», αντίστοιχα) απλώς αναφέρονται και δεν αξιοποιούνται σε κανένα σημείο της περιγραφής.

Εκτός από τις αναντιστοιχίες μεταξύ θεωρητικών προσεγγίσεων και διδακτικών ζητουμένων υπάρχουν εσωτερικές ασυνέπειες που δεν μπορούν να δικαιολογηθούν: ο τύπος «μαγειρέψω» δίνεται ως παράδειγμα της υποτακτικής στην πρόταση «αν μαγειρέψω γεμιστά θα είναι όλοι ευχαριστημένοι», ενώ σε απόσταση δέκα μόλις αράδων δηλώνεται πως «η υποτακτική έχει την άρνηση μη(ν)». Αντίστοιχα, στη συζήτηση των χρόνων ορίζονται ως παροντικοί χρόνοι ο ενεστώτας και ο παρακείμενος οι οποίοι «δηλώνουν ότι κάτι γίνεται στο παρόν», ενώ οι παρελθοντικοί (ρητά: ο παρατατικός, ο αόριστος και ο υπερσυντέλικος) «δηλώνουν ότι κάτι έγινε στο παρελθόν». Ανεξάρτητα από τις δυσκολίες που προκύπτουν από τη διαπλοκή μορφής και σημασίας, είναι μάλλον περίεργο να καταλήγουν οι συγγραφείς στην επόμενη κιόλας σελίδα στο συμπέρασμα ότι «τα σημασιολογικά όρια μεταξύ του αορίστου και του παρακειμένου στη χρήση της νέας ελληνικής δεν είναι σαφή», μια που η αρχική κατηγοριοποίηση (με βάση τη σημασία!) τους κατέτασσε σε εξ ορισμού αντίθετες ομάδες.

Συχνά η Γραμματική δεν παίρνει θέση σε αμφισβητούμενα ζητήματα ανάλυσης: σε αρκετά σημεία υπάρχουν διατυπώσεις του τύπου «σύμφωνα με κάποιες γλωσσολογικές αναλύσεις» το φαινόμενο Χ είναι Υ (και όχι Ζ, δηλαδή, όπως είχε οριστεί παραπάνω). Ετσι, άλλοτε ρητά και άλλοτε έμμεσα, συχνά προκύπτουν ερωτήματα όπως, π.χ., οι φθόγγοι είναι 31 ή 33; Ο όρος «υποτακτική αορίστου» περιγράφει το «μαγειρέψει», το «να μαγειρέψει» ή το «να μαγείρεψε»; κ.ο.κ., τα οποία τελικά δεν βρίσκουν απάντηση.

Προφανώς, η νηφαλιότητα είναι εκτιμητέα και η μέση οδός γενικά προφυλάσσει από υπερβολές (ειδικά σε σχέση με τα ελληνικά γλωσσικά πράγματα). Ομως ο εκπαιδευτικός στόχος πρέπει να είναι σε κάθε περίπτωση ξεκάθαρος: συνήθως ούτε ο μαθητής ούτε και ο δάσκαλος είναι ευτυχείς με επιλογές του τύπου «διαλέξτε και πάρτε». Μια παιδαγωγική Γραμματική, πάντως, θα κριθεί τελικά και από τα μαθησιακά οφέλη που θα αποδειχθεί ότι προκύπτουν από τη χρήση της.

* Ο Α. Τσαγγαλίδης είναι επίκουρος καθηγητής Γλωσσολογίας στο Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΑΠΘ.

Και λένε πως συχνά µεσολαβεί ένα χρονικό διάστηµα ανάµεσα στην οικονοµική καταστροφή και τη συσσώρευση της κοινωνικής οργής.

Την ανθρώπινη…
… περιπέτεια σε καιρούς κρίσης θα µπορούσε να τη δει κανείς σαν ένα δράµα σε δύο πράξεις.

Στο χρονικό του…
… για τη Γαλλική Επανάσταση που επιγράφεται «Πολίτες», ο Σάιµον Σάµα έδειξε πόσο εύκολα µπορούν να εκτραχυνθούν τέτοιες καταστάσεις. Η πεποίθησή του είναι πως οι µεγάλες αναταραχές ύστερα από µια κρίση έχουν τις ρίζες τους στο τέλος των µεγάλων προσδοκιών. Κρίσεις σαν κι αυτή που ζούµε προκαλούν µια διαρκή πτώση του βιοτικού επιπέδου. Για άλλους πολίτες, όπως τους συνταξιούχους που τους περικόπτουν τις συντάξεις, αυτό επέρχεται µε την υπονόµευση κεκτηµένων κοινωνικών συµβάσεων. Και για άλλους µε τη διαρκή αδυναµία να βρουν µια καλοπληρωµένη δουλειά. Ακόµη και προτού η ανεργία εκτιναχτεί στα ύψη, οι σαραντάρηδες δεν είχαν καλές προοπτικές. Εξέλιπε πια και η ελπίδα πως θα µπορούσαν κάποτε να στηριχτούν στα παιδιά τους για τα γεράµατά τους, αφού ούτε αυτά είναι σήµερα σε καλύτερη κατάσταση.

Πράξη τρίτη…
… (προαιρετική). Μήπως τα µέτρα µονοµερούς λιτότητας που παίρνουν οι κυβερνήσεις για να αντιµετωπίσουν την κρίση ακονίζουν την γκιλοτίνα; Αυλαία.

TA NEA

Διασυρόμαστε πάλι από τα ΜΜΕ για το θέμα της εμπλοκής της βαθμολόγησης. Αποσιωπάται φυσικά το γεγονός ότι ένας βαθμολογητής παίρνει 1,50 Ευρώ το γραπτό  ενώ τονίζεται κατ’ επανάληψη ότι η διαφορά μας είναι ένα λεπτό. Αν δε υπολογίσουμε ότι 25 γραπτά Εκθεσης χρειάζονται πέντε με έξι ώρες για να βαθμολογηθούν -με όλη τη συναίσθηση ευθύνης που απαιτείται- τότε για να δούμε πόσο κοστίζει η ώρα του ΠΕ υπαλλήλου;  Αποσιωπάται ότι αφού η βαθμολόγηση των γραπτών είχε φθάσει στο μισό, ανακοινώθηκαν οι πετσοκομμένες αμοιβές μας, που φθάνουν εν τέλει στο 30% του ποσού -σιγά το ποσόν!- που θα παίρναμε…

Αποσιωπάται ότι επιμένει το ΥΠΕΠΘ στην απόδοση του ποσού σε τρεις άτοκες δόσεις…

Κι όλο μιλούν για καθεστώτα ομηρείας…τα γνωστά αργυρώνητα παπαγαλάκια… 

Τόσες μέρες συγκρατήθηκα να μη μιλήσω για το θέμα. Υπάρχουν άλλωστε καταλληλότεροι συνάδελφοι να τοποθετηθούν. Διάβασα με προσοχή τις τοποθετήσεις τους. Υπάρχουν και συνδικαλιστικά όργανα (?!) Αλλά η τοποθέτηση του Γιώργου Σιγάλα, Συμβούλου Καλλιτεχνικών Μαθημάτων Παιδαγωγικού Ινστιτούτου θέτει κάποια εύλογα ερωτήματα:

“Οι Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) που εισάγονται επί δίωρο σε όλες τις τάξεις άραγε μπορούν να λειτουργήσουν σε μια εποχή οικονομικής δυσπραγίας; Για κάθε Ψηφιακή Τάξη και για κάθε σχολείο χρειάζεται ένας δαπανηρός εξοπλισμός και αρκετές προϋποθέσεις, όπως ψηφιακός πίνακας, προτζέκτορας, laptops για όλα τα παιδιά, server για τον εκπαιδευτικό, hardware, πλατφόρμα επικοινωνίας, software συνοδευμένο από νέο διδακτικό ψηφιακό υλικό, σύνδεση με Internet, επιμορφωμένους εκπαιδευτικούς, σχεδιασμός εξειδικευμένων διδακτικών προγραμμάτων και μεθοδολογιών, άτομα για τεχνική υποστήριξη, και χρηματοδότηση για αναβαθμίσεις, τεχνική υποστήριξη κ.ά. Εξίσου σημαντικό όμως είναι το περιεχόμενο αυτού του μαθήματος. Η Πληροφορική στο σχολείο έχει σα στόχο να χρησιμοποιηθεί ως σύγχρονο μέσο για να επιτευχθούν οι στόχοι και να προσεγγιστούν οι γνώσεις των γνωστικών αντικειμένων του σχολείου γρηγορότερα και από ποικίλες πηγές. Η εκμάθηση μόνο του χειρισμού του μέσου επί δίωρο σε όλες τις τάξεις είναι μια άχρηστη γνωστική εξειδίκευση για το Δημοτικό σχολείο. Ο στόχος της πιστοποίησης μέσα στο δημόσιο σχολείο για τις γνώσεις στην Πληροφορική μπορεί και πρέπει να γίνει στο Γυμνάσιο – Λύκειο. Πληροφορική και νέες τεχνολογίες πρέπει να χρησιμοποιεί ο δάσκαλος και οι μαθητές του σε ένα ποσοστό διδάσκοντας όλα τα γνωστικά αντικείμενα, και όχι περιχαρακώνοντας την Πληροφορική σαν διακριτό γνωστικό αντικείμενο, το οποίο προφανώς θα το διδάξει ένας από τους εκατοντάδες διορισμένους ήδη καθηγητές της Πληροφορικής, οι οποίοι είναι σήμερα υπεράριθμοι. Ο καθηγητής Πληροφορικής δεν είναι σε θέση να διδάξει τα υπόλοιπα γνωστικά αντικείμενα του Δημοτικού σχολείου μέσω computer. Θα διδάσκει μόνο το αντικείμενό του, αλλά αυτός δεν είναι προφανώς ο σκοπός της Πληροφορικής στο Δημοτικό σχολείο. Χρειάζεται απλώς να δημιουργηθούν οι Ψηφιακές τάξεις σε κάθε σχολείο και να εκπαιδευτούν οι δάσκαλοι στη χρήση τους. Δε χρειάζεται ούτε μάθημα, ούτε ειδικότητα, ούτε ώρα μέσα στο Δημοτικό σχολείο, όπως γίνεται άλλωστε και στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.

Θα αρκούσε μία ώρα μελέτης και μία ώρα αθλοπαιδιές και κίνηση, για όλες τις τάξεις και για όλες τις μέρες, θα αρκούσαν επιμορφώσεις στην αλλαγή της μεθοδολογίας της διδασκαλίας (χρήση πολλαπλών πηγών, ομαδοσυνεργατική, project κτλ, θα αρκούσε το άνοιγμα των σχέσεων του σχολείου με την κοινωνία για να δοθεί ένας νέος χαρακτήρας που θα άνοιγε προοπτικές για ριζικές αλλαγές και εκσυγχρονισμό του σχολείου. Το σχολείο δεν πάσχει από γνωστικά αντικείμενα, από σύγχρονα Αναλυτικά Προγράμματα, από σύγχρονα καλογραμμένα βιβλία. Έχει ανάγκη από χρηματοδότηση, εμπιστοσύνη και επιμόρφωση στους εκπαιδευτικούς, αλλαγή αντίληψης και διδακτικής μεθοδολογίας”.

Μήπως επίσης θα πρέπει πέρα από τις συντεχνιακές παρωπίδες του κλάδου των ΠΕ19-20 να αναλογιστούμε ότι οι πρώτες τάξεις του δημοτικού απαιτούν ιδιαίτερη προσέγγιση και είναι λίγο επικίνδυνη η εμπλοκή ανθρώπων που δεν είναι παιδαγωγικά προετοιμασμένοι για αυτές τις ηλικίες; Εγώ στη θέση τους δεν θα το αποτολμούσα…

Τα αναλυτικά προγράμματα επίσης δεν τα είδαμε ακόμη…  Τυχαίο; δε νομίζω…

Ειλικρινά τώρα υπήρχε πίεση από τους γονείς να εισαχθούν δύο ώρες πληροφορική; ή το υπουργείο δεν ξέρει πως να αξιοποιήσει τα πλεονάσματα προσωπικού του κλάδου ΠΕ19-20;