Άρθρα με ετικέτα “Michel Houellebecq”

Μισέλ Ουελμπέκ, Ο χάρτης και η επικράτεια, μτφρ.: Λίνα Σιπητάνου, μυθιστόρημα, εκδόσεις Εστία

Κεντρικός πρωταγωνιστής στο «Ο χάρτης και η επικράτεια» είναι ένας μοναχικός «εννοιολογικός» καλλιτέχνης, ονόματι Ζεντ Μαρτέν. Κάποιος που, χάρη στον νόμο της προσφοράς και της ζήτησης, έχει βρεθεί τυλιγμένος στον πλούτο, δεδομένου ότι οι πίνακές του, στους οποίους απεικονίζονται ισχυρές προσωπικότητες -από εικαστικούς σαν τους Τζεφ Κουνς και Ντάμιεν Χερστ μέχρι επιχειρηματίες σαν τον Μπιλ Γκέιτς και τον Στιβ Τζομπς- αποτιμώνται στο χρηματιστήριο της τέχνης σε εκατομμύρια ευρώ. Γεννημένος το 1979 από έναν επιτυχημένο αρχιτέκτονα ταπεινής καταγωγής και μια μικροαστή που έβαλε γρήγορα τέλος στη ζωή της χωρίς κανείς να του εξηγήσει τον λόγο, ο Ζεντ είχε ξεκινήσει την καριέρα του ως φωτογράφος, έχοντας προηγουμένως αποκτήσει μια γερή, ασυνήθιστη για τη γενιά του κλασική παιδεία κι όντας πεπεισμένος ότι «η καλλιτεχνική αναπάρασταση του κόσμου είναι εφικτή».

Οι μαγκωμένες σχέσεις του Ζεντ με τον επίσης μονήρη πατέρα του, η έλλειψη της μητρικής στοργής στα παιδικά του χρόνια, το ερωτικό του δέσιμο με μια συμφοιτήτριά του που εκπορνευόταν χωρίς ενοχές, οι καλλιτεχνικοί του πειραματισμοί και η γνωριμία του με μια πανέμορφη Ρωσίδα -στέλεχος του ομίλου Μισελέν- που θ’ αποδειχθεί καθοριστική για την καθιέρωσή του στα κύκλωμα της σύγχρονης τέχνης, καλύπτουν όλο το πρώτο μέρος του βιβλίου, προετοιμάζοντας τον αναγνώστη για την επικείμενη συνάντηση του ήρωα με τον «συγγραφέα Μισέλ Ουελμπέκ». Η συνάντησή τους γίνεται στο καταφύγιο του τελευταίου, στην Ιρλανδία, με την προοπτική της συγγραφής ενός κειμένου για τον κατάλογο της νέας έκθεσης που ετοιμάζει ο Ζεντ. Και, μολονότι η εικόνα του αντικοινωνικού, άπλυτου, γεμάτου εκζέματα και πότη «Ουελμπέκ» είναι μάλλον απωθητική, οι δύο άντρες σαν ν’ αναγνωρίζουν σταδιακά ο ένας στον άλλο μια αδελφή ψυχή.

Πραγματικοί φίλοι, εν τούτοις, δεν θα προλάβουν να γίνουν. Η επαφή τους θα διακοπεί βίαια με την άγρια δολοφονία του «Ουελμπέκ», την εξιχνίαση της οποίας αναλαμβάνει στο τρίτο μέρος του μυθιστορήματος ένα στέλεχος της δίωξης εγκλήματος, έντιμος, ισορροπημένος στη συναισθηματική του ζωή, συνειδητά άτεκνος και -αλίμονο- φανατικά υπέρμαχος της θανατικής ποινής. Κίνητρο της δολοφονίας αποδεικνύεται πως είναι το χρήμα. Σ’ όποια σελίδα, όμως, κι αν σταθείς, για το χρήμα γίνεται λόγος. Για το χρήμα ως κινητήριο δύναμη κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας, ως μέσο καταξίωσης αλλά κι εκμαυλισμού, ως πηγή μοναξιάς και δυστυχίας, ως συστατικό πυλώνα ενός μαζικού, τυποποιημένου κόσμου, απογυμνωμένου από μαγεία, απολύτως ορθολογικού.

Ο Μισέλ Ουελμπέκ εγκαταλείπει τον ήρωά του γύρω στα 2040, μέσα σ’ ένα τεράστιο κτήμα, αφοσιωμένον στη βίντεο-αρτ πια, σε απόσταση ασφαλείας όμως και από τους ανθρώπους, και από τα ΜΜΕ. Στο μεσοδιάστημα, ο Ζεντ Μαρτέν έχει χάσει τον μοναδικό του συγγενή χωρίς καν να προλάβει να τον αποχαιρετήσει, η Ελβετία έχει θησαυρίσει κρατώντας το μονοπώλιο στην «αγορά» της ευθανασίας, η Γαλλία έχει μετατραπεί σε ιδανικό προορισμό αγροτουρισμού και η δυτική Ευρώπη, στο σύνολό της, έχει βιώσει πολύ χειρότερες οικονομικές κρίσεις από εκείνην του 2008.

«Ζούσαμε μια περίοδο ιδεολογικά αλλόκοτη», διαβάζουμε, «όπου ο καθένας έμοιαζε πεπεισμένος ότι ο καπιταλισμός ήταν καταδικασμένος, και μάλιστα στο εγγύς μέλλον, ότι ζούσε τα τελευταία του χρόνια, χωρίς ωστόσο τα κόμματα της άκρας αριστεράς να καταφέρνουν να προσελκύσουν κάποιον πέρα από τη συνήθη πελατεία τους των ευέξαπτων μαζοχιστών. Ενα πέπλο στάχτης έμοιαζε να πλανιέται στα μυαλά των ανθρώπων». Οι προβλέψεις δε που ήθελαν την τέχνη να εξελίσσεται σε «αξία-καταφύγιο» έχουν διαψευστεί για τα καλά. Αντίθετα, η κερδοσκοπία στον κλάδο είχε γίνει «ακόμα πιο έντονη, πιο άναρχη και πιο φρενήρης». Το μέλλον για τον Ουελμπέκ διαγράφεται εφιαλτικό.

ΛΙΝΑ ΣΙΠΗΤΑΝΟΥ
[αποσπάσματα από
δημοσίευση στην εφ. Ελευθεροτυπία, 30.4.11]

Comments 0 σχόλια »

Αμα ο άνθρωπος τραβάει το πρόβλημα, το πρόβλημα θα τον βρίσκει συνέχεια. Μιλάμε για τον Μισέλ Ουελμπέκ, ο οποίος έμπλεξε πάλι: το νέο του μυθιστόρημα, «Ο χάρτης και η περιοχή», από τα φαβορί για το φετινό, πολυπόθητο Γκονκούρ, βρέθηκε στο στόχαστρο ορισμένων. Αυτή τη φορά, ο Ουελμπέκ δεν κατηγορείται ως ρατσιστής και σεξιστής, αλλά ως λογοκλόπος.

Συγκεκριμένα, ο ιστότοπος Slate. fr τον κατηγορεί ότι ξεπατίκωσε στο βιβλίο του ολόκληρες παραγράφους από την επίσημη ιστοσελίδα του γαλλικού υπουργείου Eσωτερικών, από την ιστοσελίδα ενός ξενοδοχείου, καθώς και από τη γαλλική έκδοση της Wikipedia.

Ο Γάλλος συγγραφέας εμφανίστηκε σε βίντεο που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του περιοδικού Le Nouvel Observateur, ισχυριζόμενος ότι οι κατηγορίες αυτές είναι «γελοίες». Ωστόσο, τόνισε ότι όπως και στις κατηγορίες περί ρατσισμού και σεξισμού, έτσι και σε αυτήν περί λογοκλοπής, «χρησιμοποιούνται βαριές έννοιες που ακόμα κι αν είναι γελοίες ως κατηγορίες, το στίγμα μένει». Ο Ουελμπέκ πρόσθεσε ότι «Αν ο κόσμος πιστεύει κάτι τέτοιο, τότε απλούστατα δεν έχουν ιδέα περί λογοτεχνίας. Ολο αυτό είναι μέρος της μεθόδου που ακολουθώ».

Το κακό είναι ότι μπορεί η υπόθεση αυτή να στερήσει από τον Ουελμπέκ το Γκονκούρ – το οποίο δεν έχει κερδίσει ποτέ έως σήμερα. Φέτος, μάλιστα, δύο από τους βασικούς ανταγωνιστές του είναι η Αμελί Νοτόμπ και ο δικός μας Βασίλης Αλεξάκης.

news.kathimerini.gr

Comments 0 σχόλια »

Top
 
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων