Άρθρα με ετικέτα “The Shallows”

error_404.jpgΑίσθηση και μεγάλη συζήτηση προκαλεί η κυκλοφορία νέου βιβλίου στις ΗΠΑ, που υποστηρίζει ότι οι σύγχρονες ηλεκτρονικές μας συνήθειες και η πληθώρα πληροφοριών που δεχόμαστε καθημερινά σκοτώνουν όχι μόνο τη μνήμη, την υπομονή, και την ικανότητά μας να συγκεντρωθούμε, αλλά μεταβάλουν την ίδια τη δομή του εγκεφάλου μας.

Στο νέο του βιβλίο με τίτλο «The Shallows» ο Νίκολας Καρ επεκτείνει τις θέσεις που παρουσίασε σε παλιότερο άρθρο του με τίτλο «Η Google μας κάνει ηλίθιους;». Στο νέο βιβλίο, ο Καρ εξετάζει εφευρέσεις του ανθρώπου, όπως ο χάρτης, το ρολόι και η γραφομηχανή, για να καταλήξει στο πόσο επηρέασαν τον τρόπο σκέψης του ανθρώπου. Με τον ίδιο τρόπο, ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η «κακοφωνία ερισμάτων» και το «τρελό κέντημα» πληροφοριών του Διαδικτύου οδήγησε στην επικράτηση της απρόσεκτης ανάγνωσης, της διασπασμένης σκέψης και της επιδερμικής γνώσης, σε αντίθεση με την εποχή του βιβλίου, που ώθησε τον άνθρωπο στην ενδοσκόπηση και την ανάπτυξη της φαντασίας του.

Ο Καρ εξηγεί ότι η «νευροπλαστική», η ιδιότητα του εγκεφάλου μας να επανασχεδιάζει τα κυκλώματά του, καταδεικνύει ανησυχητική τάση: «Αν θέλαμε να δημιουργήσουμε ένα μέσον, το οποίο θα προκαλούσε ριζική και ταχεία αναδιάρθρωση των εγκεφαλικών μας συνάψεων, θα φτιάχναμε κάτι σαν το Ιντερνετ».

Ο Δρ Γκάρι Σμολ, διευθυντής του Κέντρου Μνήμης και Γήρανσης του Πανεπιστημίου UCLA λέει: «Ο εγκέφαλος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος σε κάθε είδους ερέθισμα. Πρόκειται για πολύ περίπλοκη αλληλουχία νευρολογικών, χημικών και ηλεκτρικών επιπτώσεων που έπεται κάθε ερεθίσματος. Αν, όμως, προσέξουμε συγκεκριμένα ερεθίσματα και αγνοήσουμε άλλα, ορισμένα νευρικά κυκλώματα θα ατονήσουν».

Ο Δρ Σμολ παρατήρησε στις μελέτες του ότι η νέα γενιά «ηλεκτρονικών αυτοχθόνων» -όπως ονομάζει τους εθισμένους στο Ιντερνετ νέους- δεν διαθέτει κοινωνικές δεξιότητες, όπως «να κοιτούν το συνομιλητή τους στα μάτια ή να παρατηρούν μη λεκτικές εκφράσεις, όπως μορφασμούς», ενώ φοβάται ότι η επικράτηση των γραπτών μηνυμάτων κινητών τηλεφώνων και τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου αμβλύνουν την ανθρώπινη δημιουργικότητα. Ο Δρ Σμολ και ο Νίκολας Καρ προειδοποιούν ότι η «πολυπραγμοσύνη» -η ικανότητα να κάνει κανείς πολλά πράγματα ταυτόχρονα που αποτελεί αναγκαία συνθήκη για τη χρήση του Ιντερνετ- δεν αποτελεί αξιόπιστη και αποτελεσματική μέθοδο, καθώς αν και βελτιώνει το χρόνο, πλήττει την ποιότητα.

Ο Δρ Σμολ προσφέρει, όμως, αισιόδοξη νότα, εκτιμώντας ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει αποδείξει την ικανότητά του να αποφεύγει την κατάρρευση. «Ο εγκέφαλος μπορεί να προλάβει τη ζημιά, εφόσον αντιλαμβάνεται τον κίνδυνο. Η απόφαση πρέπει, όμως, να προέλθει από εμάς τους ίδιους. Πρέπει να μάθουμε να εξισορροπούμε το χρόνο μας μεταξύ του Διαδικτύου και εκτός αυτού», λέει ο Δρ Γκάρι Σμολ.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από The Guardian

Comments 0 σχόλια »

addicted-to-pc

Δεν αποχωρίζεται το pc του με τίποτα...

Το βιβλίο του Νίκολας Καρ προχωράει ακόμα παραπέρα. «Οι λέξεις του συγγραφέα», λέει ο Καρ, «λειτουργούν σαν καταλύτες στο μυαλό του αναγνώστη, εμπνέοντας νέες εμβαθύνσεις, συσχετισμούς και διοράσεις». Και ακόμα πιο σημαντικό ίσως είναι πως μόνο μέσα από το αργό διάβασμα μπορεί η μεγάλη λογοτεχνία να καλλιεργηθεί στο μέλλον. Οπως γράφει ο Καρ, «η ίδια η ύπαρξη του προσεκτικού, κριτικού αναγνώστη προσφέρει το κέντρισμα για τη δουλειά του συγγραφέα. Δίνει στον λογοτέχνη την αυτοπεποίθηση να εξερευνήσει νέες μορφές έκφρασης, να ακολουθήσει δύσκολα και απαιτητικά μονοπάτια σκέψης, να ριψοκινδυνεύσει σε αχαρτογράφητες και ενίοτε επικίνδυνες περιοχές».

Επιπλέον, όπως υποστηρίζει η Τρέισι Σίλεϊ, η φιλολογική μπλόφα του Μπαγιάρ απλώς συσκοτίζει ένα μεγαλύτερο πρόβλημα: τη διάβρωση της ικανότητάς μας για συγκέντρωση, όπως υπογραμμίζεται στο βιβλίο του Καρ. Η Σίλεϊ σημειώνει ότι έπειτα από συζητήσεις με τους φοιτητές της διαπίστωσε ότι «οι περισσότεροι δεν μπορούν να συγκεντρωθούν στο διάβασμα ενός κειμένου πάνω από 30 δευτερόλεπτα ή ένα λεπτό τη φορά. Εκπαιδευόμαστε στο αποσπασματικό διάβασμα από τη νέα τεχνολογία». Αντίθετα, όμως, με τον Γκρεγκ Γκάραρντ, δεν θέλει να περικόψει την ποσότητα διαβασμάτων που αναθέτει στους φοιτητές της. «Δεν θέλω απλώς να ρίξω κάτω την πετσέτα», λέει.

Η Σίλεϊ βρίσκει έναν απρόσμενο σύμμαχο στον Χένρι Χίτσινγκς, ο οποίος -ως συγγραφέας ενός βιβλίου με τον τίτλο «Πώς να μιλάτε πραγματικά για βιβλία που δεν έχετε διαβάσει» (2008) – θα μπορούσε αρχικά να θεωρηθεί οπαδός του Μπαγιάρ. «Παρά το θέμα του βιβλίου μου», λέει ο Χίτσινγκς, «δεν μ’ αρέσουν οι μπλόφες και τα κόλπα. Το βιβλίο μου είναι μια συνηγορία στο γεγονός ότι το διάβασμα έχει μεγάλη σημασία. Εχει την πρόθεση να ενθαρρύνει τους υποψήφιους μπλοφαδόρους να προχωρήσουν πέρα από την μπλόφα, αν και το κάνει με τη δικαιολογία ότι τους εξοπλίζει για λογοτεχνικές μάχες».

Ο Χίτσινγκς πιστεύει επίσης ότι η πόλωση αργό-γρήγορο διάβασμα είναι κάπως ιδεαλιστική. «Ολοι έχουμε διαφορετικές μεταμφιέσεις ως αναγνώστες. Αν, π.χ., διαβάζουμε Τζέιμς Τζόις, το αργό διάβασμα είναι το πιο κατάλληλο. Αν όμως διαβάζουμε τις οδηγίες για ένα καινούργιο πλυντήριο, η ταχύτητα δεν έχει σημασία». Συμφωνεί πάντως ότι το Ιντερνετ αποτελεί μέρος του προβλήματος. «Μας συνηθίζει σε νέους τρόπους να διαβάζουμε, να κοιτάζουμε και να καταναλώνουμε», λέει, «και κατατεμαχίζει το περιθώριο προσοχής μας». Υποστηρίζει επίσης ότι «το πραγματικό θέμα με το Ιντερνετ είναι ίσως ότι διαβρώνει την αίσθηση του εαυτού, την ικανότητα για το είδος της μοναχικής ευχαρίστησης που δίνει το διάβασμα από τότε που υπάρχει το τυπωμένο βιβλίο».

Η λύση στο πρόβλημα

Τι πρέπει να γίνει λοιπόν; Ολοι οι υπέρμαχοι της αργής ανάγνωσης με τους οποίους μίλησα γνωρίζουν ότι η ολική απόρριψη του Ιντερνετ είναι μη ρεαλιστική, πολλοί όμως πιστεύουν ότι η προσωρινή αποδέσμευση από την τεχνολογία είναι η απάντηση. Οι φοιτητές της Τρέισι Σίλεϊ, για παράδειγμα, έχουν προτείνει να κλείνουν τον υπολογιστή τους μια μέρα τη βδομάδα. Με δεδομένο όμως τον ρυθμό με τον οποίο ζούμε οι περισσότεροι, έχουμε στ’ αλήθεια καθόλου χρόνο; Ο Γκάραρντ πιστεύει πως ναι. «Δεν είμαι λουδίτης -αυτή τη στιγμή είμαι στο iPhone τσεκάροντας το ταχυδρομείο μου- αλλά καταφέρνω πάντα να κάνω “διακοπές” μέσα στην εβδομάδα: τέσσερις πέντε ώρες με το Ιντερνετ αποσυνδεμένο».

Εν τω μεταξύ, ο Τζέικομπ Νίλσεν -ο γκουρού του Ιντερνετ πίσω από τα στατιστικά στοιχεία που αναφέραμε στην αρχή- πιστεύει ότι το iPad ίσως είναι η απάντηση: «Είναι ευχάριστο και διασκεδαστικό και δεν θυμίζει δουλειά». Αλλά αν και ο Τζον Μιεντέμα πιστεύει ότι τα iPad και τα Kindles είναι «καλός ενδιάμεσος σταθμός, ιδιαίτερα αν βρίσκεσαι στον δρόμο», δεν υπάρχει τίποτα που να υποκαθιστά ορισμένες πλευρές του χάρτινου βιβλίου. «Το δέσιμο του βιβλίου αιχμαλωτίζει μια εμπειρία ή μια ιδέα σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο». Και η προσωπική σχέση με το βιβλίο συνεχίζεται όταν τελειώσει το διάβασμα και πάρει τη θέση του στα ράφια της βιβλιοθήκης.

Προσωπικά, δεν ξέρω αν θα μπορούσα να μείνω για πολύ εκτός σύνδεσης με το Ιντερνετ. Ακόμα και γράφοντας αυτό το άρθρο έκανα περιηγήσεις ανάμεσα σε ιστοσελίδες, χωρίς να στέκομαι πουθενά για πολύ. Το διάβασμα μέσα στο Διαδίκτυο έχει ενσωματωθεί στην καθημερινότητά μου. Διαβάζω μελέτες και άρθρα σε PDF και νιώθω πιο άνετα να κοιτάζω τις ειδήσεις από διάφορες πηγές παρά να στηρίζομαι σε μια μόνο γραπτή πηγή. Υποψιάζομαι ότι πολλοί αναγνώστες βρίσκονται στην ίδια κατάσταση.

Αν όμως, όπως εγώ, θέλετε πότε-πότε να διαβάσετε πιο αργά, υπάρχει διαθέσιμη βοήθεια. Μπορείτε να «κατεβάσετε» μια ψηφιακή εφαρμογή που αποκαλείται Freedom και σας επιτρέπει να διαβάζετε με την ησυχία σας κόβοντας τη σύνδεση με το Ιντερνετ. Ή, αν θέλετε να αφαιρέσετε τις διαφημίσεις και άλλες περισπάσεις από την οθόνη σας, μπορείτε πάντα να κατεβάσετε το εκτός δικτύου Instapaper για το iPhone σας. Αν ακόμα διαβάζετε, δηλαδή.

http://news.kathimerini.gr

Comments 0 σχόλια »

Top
Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
Αντίθεση
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων