My SchBlogOut

Μήπως τελικά δε μαθαίνουμε από τα λάθη μας αλλά από τις επιτυχίες μας; Αυτό φαίνεται να υποστηρίζει έρευνα των Eαrl Miller, Mark Histed και Anitha Pasupathy, νευροεπιστημόνων στο Picower Institute for Learning and Memory του ΜΙΤ, που μελέτησαν τη συμπεριφορά πιθήκων. Για πρώτη φορά κατέγραψαν σε πραγματικό χρόνο τις μεταβολές που σημειώνονται στα εγκεφαλικά κύτταρα των πιθήκων-πειραματόζωων, ανάλογα με τις πληροφορίες που λαμβάνουν σχετικά με την επιτυχημένη ή αποτυχημένη έκβαση μιας ενέργειας. Έτσι, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι, σε αντίθεση με την κοινή αντίληψη που πρεσβεύει ότι οι εσφαλμένες ενέργειες ενισχύουν την εκμάθηση των ορθών, ο εγκέφαλος τείνει να απορρίπτει τις πληροφορίες που σχετίζονται με αποτυχημένες ενέργειες, ενώ «αποθηκεύει», δηλαδή απομνημονεύει, μόνον εκείνες που αφορούν επιτυχημένες συμπεριφορές.Η δοκιμασία στην οποία υπέβαλαν τα πειραματόζωα ήταν απλή: οι πίθηκοι έβλεπαν δύο εικόνες να εμφανίζονται εναλλάξ στην οθόνη ενός υπολογιστή. Κάθε φορά που εμφανιζόταν η μία από τις δύο εικόνες (ένας άνδρας που κάπνιζε πίπα), ο πίθηκος «ανταμειβόταν» εάν έστρεφε το βλέμμα του προς τα αριστερά, ενώ όποτε εμφανιζόταν η δεύτερη εικόνα (ένας φωτεινός σηματοδότης), έπρεπε να στρέψει το βλέμμα του προς τα δεξιά για να ανταμειφθεί. Ο μόνος τρόπος για να μάθει το ζώο ποιος ήταν ο σωστός συσχετισμός εικόνας-στροφής των ματιών ήταν να προβεί σε μια σειρά από δοκιμές και σφάλματα. Καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας ο Earl Miller και οι συνάδελφοί του κατέγραφαν τα επίπεδα ενεργοποίησης των νευρώνων σε δύο συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου: τον προμετωπιαίο φλοιό, που φροντίζει ώστε να μην υπάρχει δυσαρμονία ανάμεσα στις σκέψεις και στις πράξεις, και τα βασικά γάγγλια, που είναι υπεύθυνα για την κίνηση.Όποτε λοιπόν οι πίθηκοι γύριζαν τα μάτια τους προς τη λάθος κατεύθυνση, δεν λάμβαναν καμία ανταμοιβή. Συνεπώς, οι νευρώνες τους παρέμεναν «ενεργοί» για λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο και στις επόμενες προσπάθειες δεν εμφάνιζαν καμία πρόοδο. Όταν, αντίθετα, απαντούσαν σωστά και λάμβαναν το «δωράκι» τους, τότε η ενεργοποίηση των συγκεκριμένων νευρωνικών κυκλωμάτων διαρκούσε περισσότερο, περίπου πέντε δευτερόλεπτα. Σαφέστατη ένδειξη ότι η «επιτυχία» ενισχύει τα νευρωνικά κυκλώματα του εγκεφάλου ενώ η «αποτυχία» τείνει να τα αποδυναμώνει. Η πιθανή επιβεβαίωση αυτών των πειραμάτων και σε ανθρώπους ίσως αποδειχθεί πολύτιμη για την αναθεώρηση των παιδαγωγικών μας αντιλήψεων και των εκπαιδευτικών μας στρατηγικών. Περισσότερα εδώ.

Νέες μελέτες αποδεικνύουν ότι τα μωρά και τα πολύ μικρά παιδιά γνωρίζουν, παρατηρούν, εξερευνούν, φαντάζονται και μαθαίνουν περισσότερα απ΄ όσα θα πιστεύαμε ποτέ. Από μερικές πλευρές, είναι εξυπνότερα από τους ενηλίκους! Τρία πρόσφατα πειράματα έδειξαν ότι ακόμη και τα μικρότερα παιδιά έχουν εξελιγμένες και ισχυρές ικανότητες εκμάθησης. Πέρυσι, οι Φέι Σου και Βάστι Γκαρσία του πανεπιστημίου της Βρετανικής Κολομβίας, Καναδάς, απέδειξαν ότι τα μωρά μπορούν να κατανοούν τις πιθανότητες. Το 2007, οι Λόρα Σουλτς και Ελίζαμπετ Μπάραφ Μπόναβιτς στο ΜΙΤ, ΗΠΑ, έδειξαν πως όταν τα μικρά παιδιά παίζουν, συσχετίζουν αίτια και αποτελέσματα. Επίσης το 2007, στο πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ, ΗΠΑ, η Ταμάρ Κουσνίρ και η Άλισον Γκόπνικ ανακάλυψαν ότι τα παιδιά προσχολικής ηλικίας μπορούν να χρησιμοποιούν τις πιθανότητες για να μαθαίνουν πώς λειτουργούν τα διάφορα πράγματα και αυτό τους επιτρέπει να φαντάζονται νέες δυνατότητες. Όμως η ευφυΐα των μωρών, δείχνουν οι έρευνες, είναι πολύ διαφορετική απ΄ αυτή των ενηλίκων και από το είδος της ευφυΐας που συνήθως καλλιεργούμε στο σχολείο. Η σχολική εργασία θέλει τα παιδιά να επικεντρώνουν και να σχεδιάζουν. Θέτουμε στόχους για τα παιδιά, με έμφαση στις δεξιότητες που θα πρέπει να αποκτήσουν ή τις πληροφορίες που θα πρέπει να ξέρουν. Τα παιδιά κάνουν τεστ για να αποδείξουν ότι έχουν απορροφήσει ένα συγκεκριμένο σύνολο δεξιοτήτων και γεγονότων, χωρίς περισπασμούς από άλλες δυνατότητες. Αυτή η προσέγγιση μπορεί να λειτουργεί για παιδιά άνω των 5 ετών. Όταν λέμε ότι τα παιδιά προσχολικής ηλικίας δεν προσέχουν, στην πραγματικότητα εννοούμε ότι δεν μπορούν να μην προσέχουν: δυσκολεύονται να επικεντρώσουν σ΄ ένα μόνο συμβάν και να αποκλείσουν όλα τα υπόλοιπα. Αυτό μας έκανε στο παρελθόν να υποτιμήσουμε τα μωρά. Όμως η νέα έρευνα μας λέει ότι τα μωρά μπορούν να είναι ορθολογικά χωρίς να είναι προσανατολισμένα σ΄ έναν στόχο. Σύμφωνα με την καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Μπέρκλεϊ Άλισον Γκόπνικ: «Η σπουδαία ιδέα της Γνωστικής Επιστήμης είναι πως ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι ένας υπολογιστής- αν και βαθιά διαφορετικός και απέραντα ισχυρότερος απ΄ αυτούς που έχουμε τώρα. Ως εκ τούτου ο εγκέφαλος των μωρών είναι εξίσου ικανός για υπολογισμούς με τους ενήλικους εγκεφάλους, έστω κι αν τα μωρά μπορεί να μην μπορούν να πούνε συνειδητά τι κάνει ο εγκέφαλός τους».Και «αν ρωτήσεις ένα 3χρονο παιδί μια ευθεία ερώτηση όπως “πώς λειτουργεί αυτή η μηχανή;”, το πιθανότερο είναι να πάρεις για απάντηση ένα γλυκό βλέμμα ή ασυναρτησίες. Αν όμως το ρωτήσεις “παίρνει μπρος με τον κύβο ή με το κίτρινο κουμπί;”, θα σου δώσει τη σωστή απάντηση. Πρέπει να ρωτάς τα μωρά και τα παιδιά στη γλώσσα τους, όχι στη δική μας. Μας πήρε 30 χρόνια για να φανταστούμε πώς να το κάνουμε και ακόμη μαθαίνουμε».Τέλος, « στα μικρά παιδιά, η αναζήτηση εξηγήσεων είναι τόσο βαθιά ριζωμένη όσο η αναζήτηση τροφής ή νερού. Αυτό που κάνουμε ως επιστήμονες και φιλόσοφοι είναι να επεκτείνουμε αυτή την παρόρμηση της παιδικής ηλικίας- τα ερωτήματα αλλάζουν συνεχώς, όμως η παρόρμηση να τα θέτουμε, είναι που μας κάνει ανθρώπους». «Δεν μπορούμε να προβλέψουμε πώς η συμπεριφορά μας ως γονιών θα επηρεάσει μακροπρόθεσμα τα παιδιά μας. Πολλοί μπορεί να επιτύχουν σπουδαία πράγματα ως ενήλικες παρά το γεγονός ότι- ή ακριβώς επειδή- ήταν δυστυχείς ως παιδιά. Όμως έχουμε τεράστια εξουσία πάνω στη ζωή των παιδιών μας όταν είναι παιδιά. Μπορούμε να καθορίσουμε αν θα ευτυχήσουν ως παιδιά και αν θα θυμούνται αυτή την ευτυχισμένη παιδική ηλικία ως ενήλικοι. Αυτό δεν είναι το σημαντικότερο;».

Πηγή: http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4531805&ct=2

Μια σπάνια μετάλλαξη σε ένα γονίδιο που σχετίζεται με το βιολογικό ρολόι μειώνει την καθημερινή ανάγκη για ύπνο κατά δύο ώρες (δες εδώ). H μετάλλαξη εντοπίστηκε μόνο σε δύο άτομα -μάνα και κόρη- θα μπορούσε όμως να αποκαλύψει στοιχεία για τη λειτουργία του βιολογικού ρολογιού γενικά. Την ανακάλυψη υπογράφουν οι ίδιοι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο, οι οποίοι το 2001 ανακάλυψαν ένα γονίδιο που κάνει τους φορείς να κοιμούνται «με τις κότες», από τις 7.30 το απόγευμα έως τις 3.30 το πρωί. Η επίδραση του γονιδίου στον ύπνο επιβεβαιώθηκε όταν η ερευνητική ομάδα εισήγαγε την ίδια μετάλλαξη σε μύγες και ποντίκια εργαστηρίου. Τα ζώα κοιμούνταν λιγότερο και χρειάζονταν λιγότερο ύπνο για να συνέλθουν έπειτα από περιόδους αναγκαστικής αϋπνίας. Και διερωτώμαι, άραγε ποιο «μεταλλαγμένο» γονίδιο έχουν όλοι οι μαθητές μας που λόγω ύπνου (= αύξηση ανάγκης ύπνου, θα λέγαμε…) αργούν συστηματικά την πρώτη ώρα στο σχολείο;

Σε προηγούμενο post γράφαμε ότι ο κύριος ρυθμιστής του κλίματος της Γης και των άλλων πλανητών είναι ένας και μοναδικός, ο Ήλιος κι ότι πλανήτης πλέον σταθεροποιείται θερμοκρασιακά και …ψυχραίνει ελαφρώς! Νεώτερη έρευνα ομάδας επιστημόνων υπό τον Πίτερ Κλαρκ, καθηγητή γεωεπιστημών του πολιτειακού πανεπιστημίου του Όρεγκον, υποστηρίζει ότι οι αιτίες για τους πάγους που έρχονται και φεύγουν κατά περιόδους, συνδέονται με τις μικρές μεταβολές στην ηλιακή ακτινοβολία και όχι στο διοξείδιο του άνθρακα ή στις θερμοκρασίες των ωκεανών. Οι μεταβολές στην ηλιακή ακτινοβολία προκαλούνται από περιοδικές μεταβολές στον άξονα περιστροφής του πλανήτη μας και είναι αυτές που προκάλεσαν τα επίπεδα των πάγων παγκοσμίως να φθάσουν στο αποκορύφωμά τους πριν 26 000 χρόνια, να σταθεροποιηθούν επί 7000 χρόνια και μετά να αρχίσουν να λιώνουν πριν 19 000 χρόνια, ώσπου η τελευταία εποχή των παγετώνων τερματίστηκε. Τα συμπεράσματα αυτά είναι σημαντικά, επειδή θα βοηθήσουν να προβλεφθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια το πώς θα αντιδράσουν οι πάγοι της Γης στο μέλλον.
Οι αλλαγές στον άξονα περιστροφής της Γης προκαλούνται κυρίως από τη βαρυτική επίδραση των μεγαλύτερων πλανητών του ηλιακού μας συστήματος, όπως ο Δίας και ο Κρόνος, που έλκουν τη Γη με ελαφρώς διαφορετικούς τρόπους στη διάρκεια χιλιάδων ετών. Η συνδυασμένη αυτή επίδραση μπορεί να μεταβάλει τον άξονα της Γης -και άρα τον τρόπο που ο πλανήτης μας «γέρνει» προς τον Ήλιο- μέχρι και δύο μοίρες στη διάρκεια μεγάλων χρονικών περιόδων. Αυτό έχει ως συνέπεια να αλλάζει ο τρόπος (η γωνία) που η ηλιακή ακτινοβολία πέφτει πάνω στον πλανήτη μας. Αυτές οι μικρές μεταβολές στην ηλιακή ακτινοβολία ήσαν αρκετές για να πυροδοτήσουν αλλεπάλληλες εποχές παγετώνων κατά τα τελευταία δυόμισι εκατομμύρια χρόνια, οι οποίες έφταναν στο αποκορύφωμά τους κάθε περίπου 100 000 χρόνια (δες συμπληρωματικά εδώ κι εδώ). Κάποια στιγμή στην εποχή μας, σύμφωνα με τους επιστήμονες, η Γη θα πρέπει αργά-αργά να βγει από την μακρόχρονη περίοδο που τώρα βιώνει ανάμεσα σε δύο παγετωνικές εποχές -και η οποία έχει κρατήσει περίπου 10 000 χρόνια – και να αρχίσει ξανά να εισέρχεται σταδιακά στις συνθήκες εκείνες που τελικά θα την οδηγήσουν στην επόμενη εποχή των πάγων – εκτός και κάποιες άλλες δυνάμεις καθυστερήσουν ή και σταματήσουν αυτή τη διαδικασία (δες κι εδώ). Και λέω εγώ ότι είναι καιρός και στα σχολεία μας να τελειώσει η ιστορία της κλιματικής αλλαγής λόγω της εκπομπής του «καταραμένου» διοξειδίου του άνθρακα και καιρός είναι τα χρήσιμα προγράμματα Περιβαλλοντικής αγωγής (εκπαίδευσης) να πάψουν να αναμασούν «ιστορίες της τηλεόρασης» (δες κι εδώ).

Πηγή:
http://portal.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathciv_1_10/08/2009_292108

Γερμανοί ερευνητές παρήγαγαν ένα υλικό επιμεταλλωμένο με ηλεκτρόλυση, το οποίο περιέχει μικροσκοπικές κάψουλες στην κλίμακα του νανομέτρου, οι οποίες, όταν το υλικό υποστεί κάποια βλάβη, απελευθερώνουν ένα υγρό που επιδιορθώνει τη ζημιά μόνο του, χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση! Η ανακάλυψη μπορεί να αποδειχτεί, μεταξύ άλλων, ιδιαίτερα χρήσιμη στην αυτοκινητοβιομηχανία και δεν είναι τυχαίο ότι η χρηματοδότηση της σχετικής έρευνας έγινε από την μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία, τη Volkswagen. Οι επιστήμονες προσπάθησαν να μιμηθούν την ικανότητα του ανθρώπινου δέρματος, που σε λίγες μέρες μόνο του κλείνει τις μικρές πληγές και γρατζουνιές. Στην περίπτωση των μετάλλων όμως, όταν γρατζουνιστεί η επιμεταλλωμένη επιφάνεια (που προστατεύει τα μέταλλα από τη διάβρωση), η προστασία από τη σκουριά χάνεται. Οι γερμανοί ερευνητές του Ινστιτούτου Μηχανολογίας και Αυτοματισμών Φραουνχόφερ στη Στουγκάρδη, μαζί με συναδέλφους τους από το πανεπιστήμιο του Ντούιζμπουργκ-Έσεν, ανέπτυξαν μια νέα τεχνολογία, με βάση την οποία, όπως οι σταφίδες σε ένα κέικ, κατανέμονται ομοιόμορφα μέσα στο επιμεταλλωμένο υλικό νανο-κάψουλες, που περιέχουν ειδικό υγρό. Μόλις συμβεί κάποια ζημιά, τα σφαιρίδια στο σημείο της βλάβης σπάνε αυτομάτως και το διαρρέον υγρό επιδιορθώνει το πρόβλημα. Μέχρι τώρα, οι προσπάθειες είχαν αποτύχει, καθώς το μέγεθος των μικρο-σφαιριδίων (10 – 15 μικρόμετρα) ήταν πολύ μεγάλο για να ενσωματωθούν στο στρώμα του επιμεταλλωμένου υλικού (πάχους περίπου 20 μικρομέτρων). Για πρώτη φορά όμως, οι γερμανοί ερευνητές κατάφεραν, χάρη στη νανοτεχνολογία, να μικρύνουν σημαντικά τις κάψουλες από την κλίμακα των μικρομέτρων σε αυτήν των λίγων μόλις εκατοντάδων νανομέτρων. Η νέα τεχνολογία, μεταξύ άλλων, θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε ρουλεμάν μηχανών. Αν παρουσιαστεί περιστασιακή έλλειψη λιπαντικού, με συνέπεια να φθαρεί ένα μέρος από την επιφάνεια των ρουλεμάν λόγω τριβής, τότε, αν τα ρουλεμάν είναι καλυμμένα με το υλικό που περιέχει τις νανο-κάψουλες, αυτές σπάνε αυτομάτως και απελευθερώνουν συμπληρωματικό λιπαντικό, προστατεύοντας το ρουλεμάν. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι θα χρειαστούν περίπου ενάμιση με δύο χρόνια μέχρι ολόκληρα μηχανικά μέρη να μπορούν να καλύπτονται με το ειδικό προστατευτικό νανο-υλικό.

Πηγή: http://www.enet.gr/?i=news.el.episthmh-texnologia&id=70318

Πέντε μήνες μετά την έναρξη του προγράμματος αναζήτησης πλανητών παρόμοιων με τη Γη, το διαστημικό τηλεσκόπιο Κέπλερ έστειλε εικόνες υψηλής ακρίβειας του εξωπλανήτη HAT-P-7b, που βρίσκεται σε απόσταση 1000 ετών φωτός μακριά και μοιάζει με «θερμό Δία».Είναι η πρώτη φορά που κάποιος βλέπει να εκπέμπεται φως από τον πλανήτη, όπως εξήγησε ο Γουίλιαμ Μπορούκι, επικεφαλής ερευνητής της αποστολής του Κέπλερ.

Πηγή: http://portal.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathciv_1_07/08/2009_291891

Ο Στάνλι Κόρεν, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας στο Βανκούβερ, Καναδάς, και συγγραφέας πολυάριθμων βιβλίων για τη συμπεριφορά των σκύλων, δηλώνει πεπεισμένος πως οι σκύλοι είναι από τα ευφυέστερα ζώα, ισάξιοι των πιθήκων και των παπαγάλων όσον αφορά την ικανότητα κατανόησης της ανθρώπινης γλώσσας. Νέες έρευνες, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν με τεστ σχεδιασμένα να μετρούν την ανάπτυξη της προγλωσσικής και γλωσσικής επικοινωνίας καθώς και της βασικής αριθμητικής στα μικρά παιδιά, δείχνουν πως o σκύλος μπορεί να καταλάβει έως 250 λέξεις και χειρονομίες, να μετρήσει έως το 5, να πραγματοποιήσει απλούς μαθηματικούς υπολογισμούς, να παραπλανήσει τους ομοίους τους αλλά κι εμάς προκειμένου να αποκτήσει αυτό που λαχταρά, να συναγωνιστεί σε ευφυΐα ακόμα και ένα παιδί 2 ετών… Ο Στάνλι Κόρεν θεωρεί δε ότι η ευφυΐα των σκύλων και μάλιστα εκείνων που ανήκουν σε ράτσες, οι οποίες «καλλιεργήθηκαν» για να ζουν με οικογένειες, αναπτύχθηκε ως ανάγκη επιβίωσης πλάι στον άνθρωπο. «Οι λύκοι λ.χ. δεν τα καταφέρνουν τόσο καλά όσο τα σκυλιά. Όταν ο άνθρωπος δείχνει, ο λύκος κοιτάει το δάχτυλο, ενώ το οικόσιτο σκυλί την κατεύθυνση όπου δείχνει το δάχτυλο». Κορυφαίο παράδειγμα ευφυούς σκύλου είναι το μπόρντερ κόλεϊ, ενώ το πιο χαζούλικο είναι το αφγανικό (άφγκαν). Περισσότερα εδώ κι εδώ.