Τι σχέση έχει ένα γαλάζιο άλογο, ένας αυταρχικός ηγέτης, μια δικαστική αίθουσα, μια κάλπη και οι διασημότεροι ζωγράφοι του κόσμου; Όλα αυτά αποτέλεσαν τα κομμάτια ενός μοναδικού παζλ στο πρόσφατο Εργαστήριο Δεξιοτήτων μας με τίτλο «Βρες το στυλ σου, βρες τη φωνή σου!». Στο πλαίσιο της ενότητας για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα («Ενδιαφέρομαι και Ενεργώ – Κοινωνική Συναίσθηση και Ευθύνη»), εξερευνήσαμε τη σημασία του να μπορείς να εκφράζεσαι ελεύθερα και να υπερασπίζεσαι τη μοναδικότητά σου.

Πώς μπορεί όμως ένα τόσο βαθύ νόημα να γίνει βίωμα για τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας; Μα φυσικά… μέσα από τα μάτια της Τέχνης και ενός μεγάλου μυστηρίου που κληθήκαμε να λύσουμε!

1ο Στάδιο: Εξοικείωση – Μια απρόσμενη επιστολή!

Όλα ξεκίνησαν όταν έφτασε στο νηπιαγωγείο μας ένα γράμμα από έναν φυλακισμένο καλλιτέχνη (μια ιστορία εμπνευσμένη από τη ζωή του Franz Marc – διασκευασμένη κατάλληλα για τα νήπια). Ένας αυταρχικός ηγέτης τον είχε φυλακίσει επειδή τόλμησε να ζωγραφίσει έναν υπερρεαλιστικό πίνακα, ενώ ο ίδιος επέβαλλε μόνο τον ρεαλισμό!

Ο καλλιτέχνης ζήτησε τη βοήθειά μας και μας έστειλε:

• Το βιβλίο «Ο ζωγράφος που ζωγράφισε ένα γαλάζιο άλογο» του («φίλου του») Έρικ Καρλ που εμπνεύστηκε από το συμβάν.

• Έργα «φίλων» του ζωγράφων, προσκαλώντας μας σε μια γκαλερί στο σχολείο μας για να γνωρίσουμε διάφορα στυλ ζωγραφικής.

Η αποστολή μας; Να κάνουμε έρευνα, να γνωρίσουμε την εικαστική τέχνη και να βρούμε έναν τρόπο να πείσουμε τον ηγέτη να τον απελευθερώσει, επιτρέποντας σε όλους να εκφράζονται ελεύθερα.

Πώς δουλέψαμε:

1. Διάγραμμα K-W-L-H: Καταγράψαμε τι ξέρουμε ήδη, τι θέλουμε να μάθουμε (και στην πορεία, τι μάθαμε και πώς το μάθαμε), εμπλουτίζοντάς το σε κάθε βήμα.

2. Artful Thinking (Έντεχνος Συλλογισμός): Διαβάζοντας το βιβλίο, σταθήκαμε σε κάθε πίνακα. Με κατάλληλες ρουτίνες σκέψης, τα παιδιά αναρωτήθηκαν για τα χρώματα, τα σχήματα και τα κρυμμένα μηνύματα των εικόνων.

2ο & 3ο Στάδιο: Επισκόπηση και Επεξεργασία – Γινόμαστε Μικροί Ιχνηλάτες της Τέχνης

Η αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του σχολείου μας μεταμορφώθηκε σε μια πραγματική Γκαλερί Τέχνης! Τα παιδιά περιηγήθηκαν στον χώρο και παρατήρησαν τα έργα.

Αρχικά έκαναν μια γενική επισκόπηση και στη συνέχεια μια πιο εστιασμένη παρατήρηση, συμπληρώνοντας μια μουσειοπαιδαγωγική ρούμπρικα.

Μέσα από παιχνίδια παρατήρησης, εντόπισαν στοιχεία, βρήκαν ομοιότητες και διαφορές και συζήτησαν για τα θέματα των πινάκων.

Στη συνέχεια, χωριστήκαμε σε ομάδες για να ερευνήσουμε τη ζωή και το στυλ διάσημων καλλιτεχνών:

• Αντιστοίχιση & Αναγνώριση: Τα παιδιά έβλεπαν διάσημα έργα και προσπαθούσαν να βρουν σε ποιον καλλιτέχνη ανήκουν, αναγνωρίζοντας τη φιγούρα του.

  

  

  

  

  
  

• Τα «Συννεφάκια Σκέψης»: Προσπάθησαν να αποκωδικοποιήσουν τα κοινά στοιχεία που διαμορφώνουν το στυλ του κάθε δημιουργού, αποτυπώνοντάς τα σε ένα συννεφάκι σκέψης.

  

  

  

  

  

  
  

  

  

  

  

  

  
  

• Παρουσίαση και καταγραφή: Στην ολομέλεια παρουσιάστηκαν τα ευρήματα και δημιουργήθηκε ένας μεγάλος πίνακας καταγραφής. Η πρώτη ομάδα «έβαλε τα θεμέλια» για τους άξονες του πίνακα και οι υπόλοιπες πρόσθεσαν τα απαραίτητα στοιχεία.

  

  

  

  
  

  

  

  

  
  

• Ψηφιακά Συννεφόλεξα: Με τη βοήθεια εκπαιδευτικών βίντεο, εικονογραφημένων βιβλίων και βιβλίων γνώσεων, συγκέντρωσαν περισσότερες πληροφορίες και δημιούργησαν ψηφιακά συννεφόλεξα με όσα έμαθαν.

• Ομαδική αφίσα: Συνθέτοντας όλα τα παραπάνω προέκυψε μια ομαδική εργασία με όλους τους καλλιτέχνες και τα χαρακτηριστικά τους.

4ο Στάδιο: Εμπλουτισμός – Ανακαλύπτοντας το δικό μας στυλ

Έχοντας κατανοήσει ότι ο καθένας μας είναι μοναδικός και εκφράζεται διαφορετικά, ήρθε η ώρα για δημιουργία! Τα παιδιά οδηγήθηκαν κλιμακωτά από τη μίμηση στην παραγωγή πρωτότυπων έργων.

• Μίμηση: Τα παιδιά πειραματίστηκαν μιμούμενα τους πίνακες που τους κέντρισαν το ενδιαφέρον.

  

  

  
  

  

  

  
  

• «Συνεργασία» με τον αγαπημένο μου καλλιτέχνη : Επιλέγοντας ένα τυχαίο κομμάτι από τον αγαπημένο τους πίνακα ως αφετηρία, συμπλήρωσαν το υπόλοιπο έργο με το δικό τους, προσωπικό στυλ.

  

  

  

  

  
  

• «Το νου σου»: Διαβάσαμε το εξαιρετικό βιβλίο που μιλά για την ελευθερία της έκφρασης και της σκέψης. Τα παιδιά αποτύπωσαν στο δικό τους συννεφάκι σκέψης τι είναι αυτό που τα εκφράζει σε μία αναδιπλούμενη κατασκευή που αποκαλύπτει τον «Νου» τους και δημιούργησαν με βάση αυτή,  το δικό τους μοναδικό έργο τέχνης.

Παράλληλα, τα παιδιά αλληλεπίδρασαν με ψηφιακά εκπαιδευτικά αντικείμενα για διάσημα έργα τέχνης και ήρθαν σε επαφή με περισσότερα σχετικά παιδικά εικονογραφημένα βιβλία.

5ο Στάδιο: Εκτίμηση – Η Δημοκρατία ως το πιο δυνατό μας «εργαλείο»!

Το εργαστήριο έφτανε στο τέλος του και έπρεπε να βρούμε τη λύση για να βοηθήσουμε τον φυλακισμένο καλλιτέχνη. Αφού συμπληρώσαμε για τελευταία φορά το διάγραμμα K-W-L-H, στήσαμε στην τάξη ένα «Δικαστήριο», εφαρμόζοντας την τεχνική των «Καπέλων Σκέψης». Φορώντας κάθε φορά το αντίστοιχο καπέλο, τα παιδιά παρουσίασαν τα γεγονότα και τις διαφορετικές οπτικές του ζητήματος.

Μέσα από τη διαδικασία, τα παιδιά συνειδητοποίησαν ότι ο κακός ηγέτης είναι στην πραγματικότητα ένας δικτάτορας. Θυμηθήκαμε όσα είχαμε μάθει για την επέτειο της 17ης Νοεμβρίου και αποφασίσαμε ότι η απάντησή μας, το πιο δυνατό μας «εργαλείο», θα ήταν η Δημοκρατία!

Επιστρατεύσαμε, λοιπόν, δύο βασικά μέσα της δημοκρατικής έκφρασης:

1. Η Ψηφοφορία: Οργανώσαμε μια αληθινή ψηφοφορία στο σχολείο! Επιλέξαμε μισούς ρεαλιστικούς και μισούς υπερρεαλιστικούς πίνακες και καλέσαμε τους γονείς, αλλά και τα παιδιά του συστεγαζόμενου νηπιαγωγείου να ψηφίσουν ποιος τους άρεσε περισσότερο. Το αποτέλεσμα; Οι ψήφοι σχεδόν ισοκατανεμήθηκαν! Αυτή ήταν η τρανή απόδειξη ότι στην κοινωνία συνυπάρχουν όλες οι προτιμήσεις.

2. Η Διεκδίκηση & Διαμαρτυρία: Τα παιδιά έφτιαξαν το δικό τους  πλακάτ με συνθήματα υπέρ της ελευθερίας της έκφρασης. Το πλακάτ αυτό αποτέλεσε το κεντρικό έκθεμα στη δική μας ψηφιακή -για να μπορεί να τη δει ο ηγέτης σε άλλη χώρα- γκαλερί, όπου εκθέσαμε τα προσωπικά έργα των παιδιών που είχαν δημιουργήσει στο προηγούμενο στάδιο. Ταυτόχρονα, στείλαμε ένα επίσημο γράμμα στον ηγέτη, επισυνάπτοντας τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας και μια πρόσκληση για να δει την έκθεσή μας, προσπαθώντας να τον πείσουμε με δημοκρατικό τρόπο ότι ο νους και η ελεύθερη έκφραση δεν πρέπει να φυλακίζεται. Δείτε κι εσείς την ψηφιακή μας γκαλερί στον παρακάτω σύνδεσμο: https://www.artsteps.com/view/6a0c52306be5ef5833aaf375?currentUser 

Το αισιόδοξο τέλος!

Μετά από λίγες ημέρες, η ανταμοιβή μας έφτασε! Ένα νέο γράμμα από τον καλλιτέχνη μας γέμισε χαρά: μας ενημέρωσε ότι όλα λύθηκαν, ο ηγέτης πείστηκε, ο ίδιος είναι ελεύθερος και μας ευχαρίστησε θερμά για τη δυναμική μας υποστήριξη!

Μέσα από αυτό το εργαστήριο, οι μικροί μας μαθητές δεν γνώρισαν μόνο την ιστορία της τέχνης, αλλά έγιναν ενεργοί πολίτες, κατάλαβαν τη δύναμη της φωνής τους και έμαθαν να υπερασπίζονται το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να εκφράζεται ελεύθερα και μοναδικά!