Στο πλαίσιο του Πολιτιστικού Προγράμματος «Σεφαραδίτες Εβραίοι της Ρόδου και της Κω — από το 1900 έως το 1943», η Γ΄ Γυμνασίου πραγματοποίησε εκπαιδευτική εκδρομή στη Ρόδο από τις 28 έως τις 30 Απριλίου 2026, με επίκεντρο την επίσκεψή μας στην Εβραϊκή Συναγωγή «Καχάλ Σαλόμ», η οποία λειτουργεί και ως Μουσείο της εβραϊκής κοινότητας της Ρόδου.
Εκεί μας υποδέχτηκε θερμά η πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ρόδου, κα Κοέν, η οποία μίλησε στους μαθητές και τις μαθήτριές μας μέσα στον χώρο της Συναγωγής για την ιστορία των Σεφαραδιτών Εβραίων της Ρόδου, τον αφανισμό της κοινότητας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη σημασία της ιστορικής μνήμης. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο βιβλίο του Μάικλ Φράνκ, βασισμένο στην εξιστόρηση της Ροδίτισσας Στέλλας Λεβή, «Εκατό Σάββατα», παρουσιάζοντας με συγκίνηση τις ανθρώπινες ιστορίες που αυτό διασώζει.
Στη συνέχεια, μας ξενάγησε σε ολόκληρη την παλιά Τζουντερία της Ρόδου, μεταφέροντάς μας εικόνες και μαρτυρίες από μια άλλοτε ακμάζουσα κοινότητα. Παράλληλα, εξέφρασε με διακριτικότητα την απογοήτευσή της για την αδιαφορία που συχνά επιδεικνύεται απέναντι στη διατήρηση και ανάδειξη αυτής της τόσο σημαντικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλοί από τους μαθητές που συμμετείχαν ενεργά στο πρόγραμμα είχαν ήδη διαβάσει τα τρία βιβλία των αναγνώσεων του προγράμματος: το «Εκατό Σάββατα» του Μάικλ Φράνκ, το «Μερκάντο» της Μαρίας Μαμαλίγκα και το «Η κοινοτοπία του Καλού» του Αντώνη Μόλχο. Η προετοιμασία αυτή τούς βοήθησε να προσεγγίσουν με μεγαλύτερη ευαισθησία και ενσυναίσθηση όσα άκουσαν και είδαν κατά τη διάρκεια της επίσκεψης.
Παράλληλα, οι μαθητές μελοποίησαν και τραγούδησαν το συγκινητικό σεφαραδίτικο τραγούδι Adio Kerida, ενώ συμμετείχαν και σε βιωματικές δράσεις, όπως η παρασκευή εβραϊκής μηλόπιτας, γνωρίζοντας έτσι στοιχεία της σεφαραδίτικης μουσικής, γαστρονομίας και παράδοσης.
Η εμπειρία αυτή αποτέλεσε για όλους μας ένα πολύτιμο μάθημα ιστορίας, πολιτισμού και ανθρωπιάς, αλλά και μια ουσιαστική υπενθύμιση της ανάγκης διατήρησης της συλλογικής μνήμης και σεβασμού στον συνάνθρωπο, ανεξαρτήτως καταγωγής και θρησκεύματος.
Ευχαριστούμε θερμά την κα Κοέν για τη φιλοξενία, τη συγκινητική ξενάγηση και την πολύτιμη προσφορά της στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης της εβραϊκής κοινότητας της Ρόδου.
Υπεύθυνη Προγράμματος: Μαρία Αμοιρίδου ΠΕ02
Συμμετέχοντες Καθηγητές: Ραπτόπουλος Αθανάσιος ΠΕ02, Αμαραντίδου Πηνελόπη ΠΕ03
