Παγκόσμιος χάρτης από τον Battista Agnese, που δείχνει τον κόσμο όπως ήταν γνωστός το 1544. Στον χάρτη φαίνεται η διαδρομή που ακολούθησε ο Μαγγελάνος και, μετά τον θάνατό του, ο Ελκάνο. Επίσης, διακρίνεται η διαδρομή από το Κάντιθ της Ισπανίας στο Περού και το πέρασμα του Ισθμού του Παναμά. Αυτή ήταν η διαδρομή των πλοίων με τους θησαυρούς που μετέφεραν τεράστιες ποσότητες ασημιού από το Περού στην Ισπανία. (πηγή: Wikimedia Commons)

 

Ο Antonio Pigafetta, του οποίου η γέννηση τοποθετείται ανάμεσα στο 1480 και στο 1491 και ο θάνατος πιθανόν το 1534, ήταν Βενετός διανοούμενος, που γεννήθηκε στη Βιτσέντσα της σημερινής Ιταλίας. Είχε σπουδάσει αστρονομία, γεωγραφία και χαρτογραφία. Το 1519 συμμετείχε ως βοηθός του Μαγγελάνου στην ισπανική αποστολή που είχε ως σκοπό τη χαρτογράφηση ενός νέου δρόμου για τα Νησιά των Μπαχαρικών από τα δυτικά, αφού λόγω της συνθήκης της Τορδεσίγιας (El Tratado de Tordesillas, 7 Ιουνίου 1494) οι Ισπανοί δεν είχαν πρόσβαση στην ανατολική ζώνη του κόσμου. Ο Antonio Pigafetta ήταν ένας από τους 18 άνδρες (από τους περίπου 270) που πραγματοποίησαν ολόκληρο το ταξίδι και κατάφεραν να επιστρέψουν στην Ισπανία τον Σεπτέμβριο του 1522, υπό την διοίκηση του Χουάν Σεμπαστιάν Ελκάνο (Juan Sebastián Elcano). Αυτοί οι άνδρες ολοκλήρωσαν τον πρώτο περίπλου του κόσμου μέσα σε τρία χρόνια.Συνεχίστε την ανάγνωση

Λεπτομέρεια από έναν χάρτη του 1590 από τον γεωγράφο Abraham Ortelius, που δείχνει το πλοίο Βικτόρια. Η λεζάντα στα λατινικά λέει περίπου τα εξής: «Ήμουν η πρώτη που ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο και εγώ σε καθοδήγησα, Μαγγελάνε, να διασχίσεις το Στενό. Τόλμησα και δικαίως με αποκαλούν ΝΙΚΗ: τα πανιά μου είναι φτερά· το έπαθλό μου είναι δόξα· η μάχη μου, ο ωκεανός». (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Φελίπε ντε Ρόδας

Ο Φελίπε ντε Ρόδας, γεννημένος το 1475 στο νησί της Ρόδου, υπήρξε ένας από τους ελάχιστους επιζώντες που ολοκλήρωσαν τον πρώτο ιστορικό γύρο του κόσμου (αποστολή Μαγγελάνου-Ελκάνο). Γιος του ναύκληρου Βασίλη και της Χουάνα, ξεκίνησε την καριέρα του ως ναύτης στο πλοίο Victoria. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, επέδειξε εξαιρετική αντοχή κάτω από αντίξοες συνθήκες πείνας και δίψας. Κατά την επιστροφή του Victoria, στο Πράσινο Ακρωτήρι (9 Ιουλίου 1522) συμμετείχε στην επικίνδυνη αποστολή αποβίβασης με λέμβο σε εχθρικό πορτογαλικό έδαφος για την εξεύρεση εφοδίων, όπου και αιχμαλωτίστηκε μαζί με άλλα δώδεκα μέλη του πληρώματος. Μετά από 37 ημέρες αιχμαλωσίας, απελευθερώθηκε κατόπιν διπλωματικής παρέμβασης του Αυτοκράτορα Καρόλου Ε’ και επέστρεψε στην Ισπανία. Με την ολοκλήρωση των ναυτικών του καθηκόντων, εγκαταστάθηκε στη Σεβίλλη, όπου αξιοποίησε τη μοναδική του εμπειρία στις διεθνείς θάλασσες, δραστηριοποιούμενος με επιτυχία στο εμπόριο με τις Ινδίες σε συνεργασία με τον ξάδελφό του, Μιγκέλ.Συνεχίστε την ανάγνωση

Στόχος της αποστολής του Μαγγελάνου ήταν τα νησιά Μολούκες, γνωστά και ως Νησιά των Μπαχαρικών. Από εκεί οι Πορτογάλοι αρχικά (τον 16ο αι.) και αργότερα οι Ισπανοί, οι Άγγλοι και οι Ολλανδοί μετέφεραν γαρίφαλο (τον αποξηραμένο καρπό και όχι το γνωστό λουλούδι) και μοσχοκάρυδο στις ευρωπαϊκές αγορές. (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Εισαγωγή

Όταν σκεφτόμαστε τις μεγάλες εξερευνητικές αποστολές του 15ου και 16ου αιώνα —τον Κολόμβο, τον Μαγγελάνο, τον Ελκάνο— συνήθως φανταζόμαστε Ισπανούς και Πορτογάλους ναυτικούς να σχίζουν τα άγνωστα νερά του Ατλαντικού. Αυτό που λίγοι γνωρίζουν είναι ότι ανάμεσα στα πληρώματα αυτών των ιστορικών αποστολών βρίσκονταν ναυτικοί διαφόρων εθνικοτήτων και μάλιστα Έλληνες ναυτικοί, έμποροι και τυχοδιώκτες, που άφησαν τα ίχνη τους από τη Σεβίλλη ως τη Χιλή και από τα νησιά των Μπαχαρικών ως τα παράλια του Περού.Συνεχίστε την ανάγνωση

Εισαγωγή

Ο 15ος και ο 16ος αιώνας υπήρξαν καθοριστικοί για την ιστορία της ανθρωπότητας. Η ανάγκη των Ευρωπαίων για νέα εμπορικά προϊόντα οδήγησε στην εξερεύνηση άγνωστων ωκεανών και ηπείρων. Στην παρούσα εργασία εξετάζουμε τις πολιτικές συμφωνίες μεταξύ Ισπανίας και Πορτογαλίας, την οικονομική σημασία των μπαχαρικών και το κατόρθωμα του Φερδινάνδου Μαγγελάνου.

 

Αλεξανδρινή Γραμμή, Συνθήκη Τορδεσίγιας, Συνθήκη Σαραγόσας (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Συνεχίστε την ανάγνωση

Raffaello Sanzio da Urbino ή πιο απλά Ραφαήλ, Η Σχολή των Αθηνών (πηγή: Wikimedia Commons)

 

Η Φιλοσοφία

Η Φιλοσοφία, όπως είναι ευρέως γνωστό, αποτελεί τη μητέρα των επιστημών. Η λέξη φιλοσοφία αποτελεί παραγωγή του ρήματος φιλοσοφώ (φίλος + σοφία) και σημαίνει αγάπη προς την σοφία. Ο ορισμός της φιλοσοφίας αποτελεί ο ίδιος ένα φιλοσοφικό ερώτημα. Η Φιλοσοφία είναι η προσπάθεια του ανθρώπου να κατανοήσει σε βάθος τον κόσμο και τον εαυτό του μέσω της λογικής σκέψης, του στοχασμού και του διαλόγου. Η Φιλοσοφία δεν περιορίζεται σε έτοιμες απαντήσεις, αλλά μας μαθαίνει να μαθαίνουμε κριτικά και να αναζητούμε τεκμήρια.Συνεχίστε την ανάγνωση

Η αποθέωση του Ομήρου (Ζαν Ωγκύστ Ντομινίκ Ενγκρ, 1827). Στα πόδια του η Ιλιάδα και η Οδύσσεια. (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Πότε και πού γεννήθηκε η ελληνική και η ευρωπαϊκή λογοτεχνία

Η ελληνική αλλά και η ευρωπαϊκή λογοτεχνία γεννήθηκε τον 8ο αιώνα π.Χ. στα παράλια της Μικράς Ασίας, στην περιοχή που ονομάστηκε Ιωνία. Εκείνη την εποχή αναπτύχθηκε έντονα ο ελληνικός πολιτισμός και δημιουργήθηκαν τα πρώτα μεγάλα λογοτεχνικά έργα, τα οποία αποτέλεσαν τη βάση για ολόκληρη τη μετέπειτα ευρωπαϊκή γραμματεία.

Η γέννηση της λογοτεχνίας συνδέεται άμεσα με την επική ποίηση και ιδιαίτερα με τα έργα που αποδίδονται στον Όμηρο. Τα έργα αυτά μεταδίδονταν αρχικά προφορικά, από στόμα σε στόμα, και μόνο αργότερα καταγράφηκαν σε γραπτή μορφή. Η επίδρασή τους ήταν τεράστια, καθώς επηρέασαν όχι μόνο τη λογοτεχνία, αλλά και την τέχνη, τη φιλοσοφία και τη σκέψη των λαών της Ευρώπης.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Η Πνύκα είναι η θέση όπου συγκαλούνταν η Εκκλησία του δήμου, δηλαδή η συνέλευση των Αθηναίων, στην Αρχαία Αθήνα. (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Η δημοκρατία αποτελεί το σπουδαιότερο επίτευγμα του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού και τη βάση πάνω στην οποία στηρίζεται ο σύγχρονος δυτικός κόσμος. Για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, η εξουσία έπαψε να είναι προνόμιο ενός βασιλιά ή μιας κλειστής ομάδας ευγενών και πέρασε στα χέρια των πολλών. Όμως, η δημοκρατία δεν θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς τη ρητορική, την τέχνη του λόγου. Σε αυτό το άρθρο θα δούμε πώς αυτά τα δύο γεννήθηκαν μαζί και πώς επηρέασαν την ιστορία

Συνεχίστε την ανάγνωση

Σκηνή από παράσταση κωμωδίας. Στη μέση ο υποκριτής, ο οποίος πλαισιώνεται απο δύο χορευτές ή υποκριτές (οι δύο χορευτές είναι ντυμένοι πουλιά). Πηγή: maxmag.gr

 

Οι απαρχές της κωμωδίας

Η κωμωδία, όπως μας λέει ο Αριστοτέλης, ξεκίνησε από τα «φαλλικά». Αυτά ήταν τραγούδια που έλεγαν παρέες γλεντζέδων στις γιορτές που γίνονταν στα χωριά για τον θεό Διόνυσο. Οι άνθρωποι αυτοί κυκλοφορούσαν κρατώντας ομοιώματα του φαλλού και φορούσαν αστείες στολές, συχνά σαν ζώα. Στις γιορτές αυτές έβριζαν ελεύθερα, πείραζαν ο ένας τον άλλον με τολμηρά λόγια και έπαιζαν πρόχειρες αστείες σκηνές. Όλα αυτά τα στοιχεία τα βρίσκουμε αργότερα και στις κανονικές κωμωδίες.

Αν και δεν έχουμε πολλές λεπτομέρειες για το πώς αυτά τα παλιά έθιμα εξελίχθηκαν στη σπουδαία λογοτεχνική κωμωδία που γνωρίζουμε από την Αθήνα του 5ου αιώνα π.Χ., υπάρχουν αναφορές για διάφορα λαϊκά θεάματα σε άλλες περιοχές. Για παράδειγμα, στη Σπάρτη υπήρχαν οι Δεικηλιστές που υποδύονταν απατεώνες γιατρούς και κλέφτες, ενώ στα Μέγαρα ήταν δημοφιλείς οι χοντροκομμένες φάρσες με πρωταγωνιστές αστείους μάγειρες. Επίσης, στην Κάτω Ιταλία οι Φλύακες, που φορούσαν στολές με παραγεμισμένες κοιλιές, διακωμωδούσαν τους παραδοσιακούς μύθους. Αυτές οι τοπικές παραδόσεις βοήθησαν να διαμορφωθεί το είδος της κωμωδίας όπως το ξέρουμε σήμερα.Συνεχίστε την ανάγνωση

Αρχαίο θέατρο Επιδαύρου (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Δράμα

Το δράμα είναι μία πολύπλοκη μορφή τέχνης που αποτέλεσε την πιο υψηλή πνευματική έκφραση των αρχαίων χρόνων. Σε αυτό το είδος τέχνης συνδυάζονται στοιχεία από το έπος και τη λυρική ποίηση. Όταν παρουσιαζόταν μπροστά στο κοινό, συνοδευόταν από μουσική και χορό, διότι το δράμα δεν ήταν απλώς μία ανάγνωση, αλλά μια παράσταση που έδινε την αίσθηση ότι το γεγονός διαδραματιζόταν μπροστά στους θεατές.

Το θέατρο συνδέθηκε με τον θεό Διόνυσο. Ξεκίνησε από τις θρησκευτικές τελετές και εξ αρχής συνδέθηκε με τη σημαντικότερη γιορτή του Διονύσου, τα Μεγάλα Διονύσια, που είχαν βασική θέση στο αθηναϊκό πρόγραμμα γιορτών. Οι αρχαίοι μας πρόγονοι από πολύ νωρίς είχαν δώσει στις θρησκευτικές τους εκδηλώσεις μορφή θεατρικής παράστασης (στο Άργος και στη Σάμο παρουσίαζαν τους γάμους του Δία και της Ήρας, στην Κρήτη τη γέννηση του Δία κ.ά.) ακόμη και στα Ελευσίνια μυστήρια αποκαλούσαν τις μυστικές ιεροπραξίες δρώμενα. Όμως, στις τελετές του Διονύσου τα δρώμενα ήταν πιο λαμπρά και πιο επίσημα.Συνεχίστε την ανάγνωση

parthenonas

Ο Παρθενώνας σε προοπτική αναπαράσταση του 1948 από τον Αναστάσιο Ορλάνδο
ΥΣΜΑ (πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών)

 

 

Κατά την Αρχαϊκή Εποχή (750 – 450 π.Χ.) εμφανίστηκαν στην αρχιτεκτονική για τη δόμηση και τη στήριξη των μεγάλων μνημείων δύο τύποι ρυθμών, οι οποίοι στην συνέχεια επικράτησαν στον Ελλαδικό χώρο: ο ιωνικός και ο δωρικός αρχιτεκτονικός ρυθμός.

 

Δωρικός ρυθμός

Ο δωρικός ρυθμός εμφανίστηκε στο δεύτερο μισό του 7ου αιώνα π.Χ. στην Πελοπόννησο, πιο συγκεκριμένα στο Άργος, και στην συνέχεια διαδόθηκε και στη Μ. Ασία. Είναι πιθανόν να προέρχεται από τη Μυκηναϊκή αρχιτεκτονική. Οι πρώτοι δωρικοί ναοί πιθανότατα κατασκευάστηκαν στη βόρεια Πελοπόννησο -σύμφωνα με τους ερευνητές- στα τέλη του 8ου αιώνα π.Χ. ή στις αρχές του 7ου αιώνα π.Χ. Συνεχίστε την ανάγνωση