από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, “Βυζάντιο η δική μας ιστορία”

 

Ακολουθούν τα βασικά σημεία της διάλεξης:

2΄ Από πού προέκυψε το όνομα Βυζάντιο; Οι Βυζαντινοί δεν χρησιμοποίησαν ποτέ αυτόν τον όρο (Βυζάντιο, Βυζαντινός), αλλά τους όρους Ρώμη, Ρωμανία, Αυτοκράτωρ και Βασιλεύς Ρωμαίων.

Ο όρος είναι των Γάλλων, επειδή η Κωνσταντινούπολη χτίστηκε επάνω στα ερείπια της πόλης του Βύζαντος. Αυτοί άρχισαν να μιλάνε για βυζαντινή ιστορία, για να μην γίνεται σύγχυση με την αρχαία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Ουδέποτε οι Άγγλοι το δέχτηκαν. Later Roman Empire, αυτός είναι ο τίτλος του Βυζαντίου για τους Άγγλους και τους Γερμανούς.

Οι Έλληνες αποδέχτηκαν τον όρο Βυζάντιο, αλλά το Βυζάντιο δεν είναι τίποτε άλλο παρά η μεσαιωνική ιστορία του Ελληνισμού. Ποιος είναι ο ορισμός του Βυζαντίου; Το Βυζάντιο είναι η οργανική συνέχεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Το ανατολικό τμήμα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας είναι ακριβώς αυτό που λέμε εμείς σήμερα Βυζάντιο. Ρωμαϊκό, λοιπόν, ανατολικό τμήμα, εκχριστιανισμένο και εξελληνισμένο, με την Κωνσταντινούπολη ως κέντρο.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: “Βυζάντιο και Ισλάμ”

 

Παρακάτω μπορείτε να διαβάσετε τα κυριότερα σημεία της ομιλίας: 

2΄ “άπιστος” ο ένας για τον άλλον

3΄ Τα τρία ρεύματα του Ισλάμ

οι Βυζαντινοί μέχρι το 622 χρησιμοποιούσαν Άραβες ως μισθοφόρους. Στη συνέχεια, οι Άραβες απασχολούν το Βυζάντιο (ως Σαρακηνοί ή Αγαρηνοί) μέχρι τα τέλη του 11ου αι. Τη σκυτάλη παίρνουν οι Σελτζούκοι, που ιδρύουν το πρώτο Σουλτανάτο (της Ρουμ, δηλαδή Ρωμανίας) στη Μικρασία το 1081. Έχουν σχέσεις εχθρικές αλλά και συνεργασία με το Βυζάντιο. Οι Μογγόλοι στα μέσα του 13ου (περίπου 1245) κατεβαίνουν από τα εδάφη τους και καταλύουν το Σουλτανάτο της Ρουμ. Τότε όλα τα νομαδικά φύλα, που ζούσαν ανάμεσα στο Βυζάντιο και στους Σελτζούκους και οι Βυζαντινοί ονόμαζαν “οδοστάται” (που εμποδίζουν τις επικοινωνίες και συγκοινωνία), καταλαμβάνουν τη δυτική (βυζαντινή) Μικρασία. Είναι τα τουρκομανικά φύλα: Καραμάν, Αϊντίν κλπ. ανάμεσά τους και οι Οθωμανοί (3ο ρεύμα Ισλάμ).

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ λυκείου (23) – Η Γαλλική επανάσταση και η Ναπολεόντεια περίοδος (1789-1815)

Η Ελευθερία οδηγεί τον Λαό, πίνακας του Ευγένιου Ντελακρουά, 1830 (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Η Γαλλική επανάσταση και η Ναπολεόντεια περίοδος (1789-1815)

 

Βασικά σημεία

 

β. Η έκρηξη της Επανάστασης (1789)

 

Η σύγκληση των Γενικών τάξεων

 

§ 1 Συνέλευση των τριών τάξεων

Ο Νεκέρ προτείνει συνέλευση των αντιπροσώπων των τριών τάξεων. Οι αντιπρόσωποι της Τρίτης τάξης (του λαού) υπερείχαν ελαφρά.

 

§ 2 Αντίδραση στα σχέδια του βασιλιά

  • Οι αντιπρόσωποι του λαού περίμεναν μεταρρυθμίσεις, αλλά ο Λουδοβίκος σχεδίαζε επιβολή νέων φόρων που θα τους πλήρωνε ο λαός.
  • Οι αντιπρόσωποι του λαού αντέδρασαν και αυτοανακηρύχθηκαν Εθνική Συνέλευση.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ λυκείου (23) – Η Αμερικανική επανάσταση

Οι 13 αποικίες της Βρετανικής Αμερικής (σκούρο καφέ): αποικίες της Νέας Αγγλίας (πορτοκαλί): μεσαίες αποικίες (καφέ): νότιες αποικίες [πηγή: Βικιπαίδεια]

 

Η Αμερικανική επανάσταση

 

Βασικά σημεία

 

β. Η ρήξη (1774) και ο πόλεμος της Ανεξαρτησίας (1775-1783)

§ 1 Παράπονα των αποίκων

  • Η Αγγλία παίρνει τον έλεγχο του Καναδά και της Λουιζιάνας, αλλά απαγορεύει στους αποίκους την οικονομική εκμετάλλευση των νέων περιοχών.
  • Επίσης, επιβάλλει φόρο χαρτοσήμου και πρόσθετη φορολογία προϊόντων (τσάι και ζάχαρη) στις αποικίες. 

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ λυκείου (22) – Οι οικονομικές θεωρίες

Η Πυραμίδα του Καπιταλιστικού Συστήματος: επικριτικό σκίτσο για τον καπιταλισμό, που αντιγράφηκε από ένα ρωσικό φυλλάδιο. Δημοσιεύτηκε το 1911 στην αμερικανική εφημερίδα Βιομηχανικός Εργάτης. [πηγή: Βικιπαίδεια]

 

Βασικά σημεία

 

β. Οι οικονομικές θεωρίες

§ 1 Εξελίξεις στην οικονομία

  • Βιομηχανική επανάσταση ⇒ επαναπροσδιορισμός της οικονομικής πολιτικής.
  • Διαφωτισμός: ζητούσε αποδέσμευση από τον μερκαντιλισμό.

μερκαντιλισμός: οικονομική θεωρία που υποστηρίζει ότι ο πλούτος μιας χώρας συνίσταται στην κατοχή πολύτιμων μετάλλων και δημιουργείται από το ευνοϊκό εμπορικό ισοζύγιο. [Λεξικό Κοινής Νεοελληνικής]

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ λυκείου (21) – Ο Διαφωτισμός

Η Ευρώπη γύρω στο 1700 (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Βασικά σημεία

 

α. Το πλαίσιο διαμόρφωσής του

  • τέλη του 17ου αι.: ταχεία ανάπτυξη και πνευματική πρόοδος για τις χώρες της δυτικής Ευρώπης, αργότεροι ρυθμοί στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη.
  • Αγγλία: η μεγαλύτερη εμπορική και ναυτική δύναμη στον κόσμο.
  • Ένδοξη Επανάσταση (1688): η αστική τάξη επιβάλλει τη συνταγματική μοναρχία και τον κοινοβουλευτισμό.
  • Γαλλία: παρατεταμένη κρίση, λόγω της απόλυτης μοναρχίας που παρεμποδίζει τις επιδιώξεις της αστικής τάξης. Η σύγκρουση θα κορυφωθεί στα τέλη του 18ου αιώνα με τη Γαλλική Επανάσταση (1789).

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ λυκείου (20) – Θρησκευτική μεταρρύθμιση

Ο Μαρτίνος Λούθηρος (Martin Luther, 1483-1546) ήταν Γερμανός μοναχός, ιερέας, καθηγητής, θεολόγος, ηγέτης της εκκλησιαστικής μεταρρύθμισης του 16ου αιώνα στη Γερμανία, και θεμελιωτής των χριστιανικών δογμάτων και πρακτικών των Διαμαρτυρομένων. [πηγή: Βικιπαίδεια]

 

Θρησκευτική μεταρρύθμιση (1517-1555)

 

Βασικά σημεία

 

α. Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία σε κρίση

Στα τέλη του Μεσαίωνα αυξάνονται τα παράπονα των πιστών για τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία:

  • διοικητική ανεπάρκεια,
  • υπερβολική πολυτέλεια,
  • ηθική διαφθορά πολλών εκκλησιαστικών αξιωματούχων,
  • αμάθεια του κλήρου, ιδίως του κατώτερου,
  • έλεγχος των πιστών από την Εκκλησία με τη διαρκή απειλή του κακού,
  • συγχωροχάρτια.

 Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ λυκείου (19) – Οι ανακαλύψεις

Χάρτης με τις σημαντικότερες αποστολές της Εποχής των Ανακαλύψεων (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Βασικά σημεία

 

γ. Οι Ευρωπαίοι ανακαλύπτουν τον κόσμο

 

Προς τις Ινδίες

Ο πρίγκηπας Ερρίκος ο θαλασσοπόρος (1394-1460) χρηματοδοτεί εξερευνητικά ταξίδια για την ανακάλυψη του θαλάσσιου δρόμου προς τις Ινδίες. Επιτυχείς εξερευνητικές αποστολές:

  • Βαρθολομαίος Ντιάζ (1450-1500) → ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας (1487).
  • Βάσκο ντα Γκάμα (1469-1524) → Κάλικουτ των Ινδιών (1498). Τον Σεπτέμβριο του 1499 επέστρεψε στη Λισαβόνα με τα αμπάρια του γεμάτα μπαχαρικά.
  • Αλβαρέξ Καμπράλ (περ. 1460-1526) → πλέοντας προς τις Ινδίες (1500), παρασύρθηκε από τα κύματα μέχρι τη Βραζιλία, την οποία κατέλαβε στο όνομα του βασιλιά του.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ λυκείου (18) – Αναγέννηση και Ανθρωπισμός

Η Φλωρεντία, πόλη στην Τοσκάνη της Ιταλίας, από όπου θεωρείται πως εξαπλώθηκε το πολιτιστικό ρεύμα της Αναγέννησης. (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Βασικά σημεία

 

Αναγέννηση: πνευματική κίνηση που κύριο χαρακτηριστικό της είναι η αναβίωση των αξιών της κλασικής αρχαιότητας, οι οποίες είχαν παραμεριστεί κατά τον Μεσαίωνα.

  • Το πνεύμα των ανθρώπων απελευθερώνεται τώρα (15ος-16ος αι.) από τη μεσαιωνική σκέψη, που έδινε έμφαση στη θρησκεία, και γίνεται πιο φιλελεύθερο, δημιουργικό και ερευνητικό.
  • Ο αναγεννησιακός άνθρωπος εμπνέεται από τον αρχαίο κόσμο, στόχος του όμως είναι το μέλλον.
  • Οι επαναστατικές του επινοήσεις σε όλους τους τομείς της επιστήμης, της τέχνης και της λογοτεχνίας εισάγουν πανηγυρικά την Ευρώπη στην περιπέτεια του νεότερου πολιτισμού της.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ λυκείου (17) – Η κρίση της φεουδαρχίας

Χάρτης διασποράς της πανδημίας (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Βασικά σημεία

 

Δυτική Ευρώπη: 1270 – 1330 περίοδος κρίσης  σοβαρό πρόβλημα επισιτισμού λόγω:

  • αύξησης του πληθυσμού μεγαλύτερης της αγροτικής παραγωγής.
  • παραγωγής προϊόντων που ζητούσε το διεθνές εμπόριο (π.χ. κρασί, λινάρι κ.λπ.) και όχι δημητριακών.
  • φυσικών καταστροφών, που προκάλεσαν ζημιές στην γεωργία, στο εμπόριο και στη βιοτεχνία.

Το μεγαλύτερο πλήγμα: ο Μαύρος Θάνατος, επιδημία βουβωνικής πανώλης. 1347 ως το τέλος του αιώνα: διαδόθηκε σε όλη την Ευρώπη και εξόντωσε περίπου τα 2/5 του πληθυσμού.

Συνεχίστε την ανάγνωση