από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Έλληνες ναυτικοί στον πρώτο περίπλου της Γης – Μέρος 4ο: Δύο πολύτιμες καταγραφές του ταξιδιού (Μιχαηλίδου Ανδρονίκη, Νάτση Φωτεινή)

Παγκόσμιος χάρτης από τον Battista Agnese, που δείχνει τον κόσμο όπως ήταν γνωστός το 1544. Στον χάρτη φαίνεται η διαδρομή που ακολούθησε ο Μαγγελάνος και, μετά τον θάνατό του, ο Ελκάνο. Επίσης, διακρίνεται η διαδρομή από το Κάντιθ της Ισπανίας στο Περού και το πέρασμα του Ισθμού του Παναμά. Αυτή ήταν η διαδρομή των πλοίων με τους θησαυρούς που μετέφεραν τεράστιες ποσότητες ασημιού από το Περού στην Ισπανία. (πηγή: Wikimedia Commons)

 

Ο Antonio Pigafetta, του οποίου η γέννηση τοποθετείται ανάμεσα στο 1480 και στο 1491 και ο θάνατος πιθανόν το 1534, ήταν Βενετός διανοούμενος, που γεννήθηκε στη Βιτσέντσα της σημερινής Ιταλίας. Είχε σπουδάσει αστρονομία, γεωγραφία και χαρτογραφία. Το 1519 συμμετείχε ως βοηθός του Μαγγελάνου στην ισπανική αποστολή που είχε ως σκοπό τη χαρτογράφηση ενός νέου δρόμου για τα Νησιά των Μπαχαρικών από τα δυτικά, αφού λόγω της συνθήκης της Τορδεσίγιας (El Tratado de Tordesillas, 7 Ιουνίου 1494) οι Ισπανοί δεν είχαν πρόσβαση στην ανατολική ζώνη του κόσμου. Ο Antonio Pigafetta ήταν ένας από τους 18 άνδρες (από τους περίπου 270) που πραγματοποίησαν ολόκληρο το ταξίδι και κατάφεραν να επιστρέψουν στην Ισπανία τον Σεπτέμβριο του 1522, υπό την διοίκηση του Χουάν Σεμπαστιάν Ελκάνο (Juan Sebastián Elcano). Αυτοί οι άνδρες ολοκλήρωσαν τον πρώτο περίπλου του κόσμου μέσα σε τρία χρόνια.Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Έλληνες ναυτικοί στον πρώτο περίπλου της Γης – Μέρος 3ο: Βιογραφικές πληροφορίες για τους 5 σπουδαιότερους Έλληνες του ταξιδιού του Μαγγελάνου (Καραγιαννόπουλος Γιώργος, Κοντόπουλος Αβραάμ)

Λεπτομέρεια από έναν χάρτη του 1590 από τον γεωγράφο Abraham Ortelius, που δείχνει το πλοίο Βικτόρια. Η λεζάντα στα λατινικά λέει περίπου τα εξής: «Ήμουν η πρώτη που ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο και εγώ σε καθοδήγησα, Μαγγελάνε, να διασχίσεις το Στενό. Τόλμησα και δικαίως με αποκαλούν ΝΙΚΗ: τα πανιά μου είναι φτερά· το έπαθλό μου είναι δόξα· η μάχη μου, ο ωκεανός». (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Φελίπε ντε Ρόδας

Ο Φελίπε ντε Ρόδας, γεννημένος το 1475 στο νησί της Ρόδου, υπήρξε ένας από τους ελάχιστους επιζώντες που ολοκλήρωσαν τον πρώτο ιστορικό γύρο του κόσμου (αποστολή Μαγγελάνου-Ελκάνο). Γιος του ναύκληρου Βασίλη και της Χουάνα, ξεκίνησε την καριέρα του ως ναύτης στο πλοίο Victoria. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, επέδειξε εξαιρετική αντοχή κάτω από αντίξοες συνθήκες πείνας και δίψας. Κατά την επιστροφή του Victoria, στο Πράσινο Ακρωτήρι (9 Ιουλίου 1522) συμμετείχε στην επικίνδυνη αποστολή αποβίβασης με λέμβο σε εχθρικό πορτογαλικό έδαφος για την εξεύρεση εφοδίων, όπου και αιχμαλωτίστηκε μαζί με άλλα δώδεκα μέλη του πληρώματος. Μετά από 37 ημέρες αιχμαλωσίας, απελευθερώθηκε κατόπιν διπλωματικής παρέμβασης του Αυτοκράτορα Καρόλου Ε’ και επέστρεψε στην Ισπανία. Με την ολοκλήρωση των ναυτικών του καθηκόντων, εγκαταστάθηκε στη Σεβίλλη, όπου αξιοποίησε τη μοναδική του εμπειρία στις διεθνείς θάλασσες, δραστηριοποιούμενος με επιτυχία στο εμπόριο με τις Ινδίες σε συνεργασία με τον ξάδελφό του, Μιγκέλ.Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Έλληνες ναυτικοί στον πρώτο περίπλου της Γης – Μέρος 2ο: Έλληνες Ναυτικοί στις Ισπανικές Αποστολές: Η Άγνωστη Οδύσσεια (Μπασιάς Παναγιώτης)

Στόχος της αποστολής του Μαγγελάνου ήταν τα νησιά Μολούκες, γνωστά και ως Νησιά των Μπαχαρικών. Από εκεί οι Πορτογάλοι αρχικά (τον 16ο αι.) και αργότερα οι Ισπανοί, οι Άγγλοι και οι Ολλανδοί μετέφεραν γαρίφαλο (τον αποξηραμένο καρπό και όχι το γνωστό λουλούδι) και μοσχοκάρυδο στις ευρωπαϊκές αγορές. (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Εισαγωγή

Όταν σκεφτόμαστε τις μεγάλες εξερευνητικές αποστολές του 15ου και 16ου αιώνα —τον Κολόμβο, τον Μαγγελάνο, τον Ελκάνο— συνήθως φανταζόμαστε Ισπανούς και Πορτογάλους ναυτικούς να σχίζουν τα άγνωστα νερά του Ατλαντικού. Αυτό που λίγοι γνωρίζουν είναι ότι ανάμεσα στα πληρώματα αυτών των ιστορικών αποστολών βρίσκονταν ναυτικοί διαφόρων εθνικοτήτων και μάλιστα Έλληνες ναυτικοί, έμποροι και τυχοδιώκτες, που άφησαν τα ίχνη τους από τη Σεβίλλη ως τη Χιλή και από τα νησιά των Μπαχαρικών ως τα παράλια του Περού.Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Έλληνες ναυτικοί στον πρώτο περίπλου της Γης – Μέρος 1ο: Η Εποχή των Ανακαλύψεων και το ταξίδι του Μαγγελάνου (Νάτσιουλα Δανάη, Νικολαΐδου Σταυρούλα)

Εισαγωγή

Ο 15ος και ο 16ος αιώνας υπήρξαν καθοριστικοί για την ιστορία της ανθρωπότητας. Η ανάγκη των Ευρωπαίων για νέα εμπορικά προϊόντα οδήγησε στην εξερεύνηση άγνωστων ωκεανών και ηπείρων. Στην παρούσα εργασία εξετάζουμε τις πολιτικές συμφωνίες μεταξύ Ισπανίας και Πορτογαλίας, την οικονομική σημασία των μπαχαρικών και το κατόρθωμα του Φερδινάνδου Μαγγελάνου.

 

Αλεξανδρινή Γραμμή, Συνθήκη Τορδεσίγιας, Συνθήκη Σαραγόσας (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αρχαία Ελληνικά Β΄ λυκείου – αδίδακτο (6) – Ἰσοκράτης, Πρὸς Δημόνικον §§24-25

Ο ρήτορας Ισοκράτης (436–338 π.Χ.). Πηγή: Βικιπαίδεια

 

Ἰσοκράτης, Πρὸς Δημόνικον §§24-25

Στον λόγο αυτό παρατίθενται από τον Ισοκράτη προς τον νεαρό Δημόνικο διάφορες πρακτικές συμβουλές που αφορούν σε έναν ορθό και ηθικό τρόπο ζωής.

Μηδένα φίλον ποιοῦ, πρὶν ἂν ἐξετάσῃς πῶς κέχρηται τοῖς πρότερον φίλοις· ἔλπιζε γὰρ αὐτὸν καὶ περὶ σὲ γενέσθαι τοιοῦτον, οἷος καὶ περὶ ἐκείνους γέγονεν. Βραδέως μὲν φίλος γίγνου, γενόμενος δὲ πειρῶ διαμένειν. Ὁμοίως γὰρ αἰσχρὸν μηδένα φίλον ἔχειν καὶ πολλοὺς ἑταίρους μεταλλάττειν. Μήτε μετὰ βλάβης πειρῶ τῶν φίλων, μήτ’ ἄπειρος εἶναι τῶν ἑταίρων θέλε. Τοῦτο δὲ ποιήσεις, ἐὰν μὴ δεόμενος τὸ δεῖσθαι προσποιῇ. Περὶ τῶν ῥητῶν ὡς ἀπορρήτων ἀνακοινοῦ· μὴ τυχὼν μὲν γὰρ οὐδὲν βλαβήσει, τυχὼν δὲ μᾶλλον αὐτῶν τὸν τρόπον ἐπιστήσει. Δοκίμαζε τοὺς φίλους ἔκ τε τῆς περὶ τὸν βίον ἀτυχίας καὶ τῆς ἐν τοῖς κινδύνοις κοινωνίας· τὸ μὲν γὰρ χρυσίον ἐν τῷ πυρὶ βασανίζομεν, τοὺς δὲ φίλους ἐν ταῖς ἀτυχίαις διαγιγνώσκομεν. Οὕτως ἄριστα χρήσει τοῖς φίλοις, ἐὰν μὴ προσμένῃς τὰς παρ’ ἐκείνων δεήσεις, ἀλλ’ αὐτεπάγγελτος αὐτοῖς ἐν τοῖς καιροῖς βοηθῇς. Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ λυκείου (19) – Επιφυλλίδα (σχεδιαγράμματα: οικογένεια)

Amedeo Modigliani, Τσιγγάνα με το μωρό της (1919). Πηγή: Wikimedia Commons

 

Ορισμοί

  • επιφυλλίδα: κείμενο δοκιμιακού χαρακτήρα που δημοσιεύεται σε ορισμένη θέση μιας εφημερίδας (Λεξικό Κοινής Νεοελληνικής)
  • επιφυλλίδα: δοκιμιακό κείμενο περιορισμένης έκτασης με εξειδικευμένο περιεχόμενο (π.χ. λογοτεχνικό, επιστημονικό) που δημοσιεύεται σε εφημερίδα ή περιοδικό· το αντίστοιχο κειμενικό είδος. (Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών)

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αρχαία Ελληνικά Β΄ λυκείου – αδίδακτο (6) – (Ψευδο)Αἰσχίνης, Ἐπιστολαί 3, 1-3

Προτομή του Θεμιστοκλή της ρωμαϊκής εποχής σε «Αυστηρό στυλ», βασισμένη σε ελληνικό πρωτότυπο (Αρχαιολογικό Μουσείο της Όστια, Ρώμη). Το χαμένο πρωτότυπο αυτής της προτομής, που χρονολογείται περίπου στο 470 π.Χ., έχει περιγραφεί ως «το πρώτο αληθινό πορτρέτο ενός Ευρωπαίου». Πηγή: Βικιπαίδεια

 

(Ψευδο)Αἰσχίνης, Ἐπιστολαί 3, 1-3

«Ουδείς προφήτης στον τόπο του». Αυτό φαίνεται να υποστηρίζει ο ρήτορας Αισχίνης (περ. 389-314 π.Χ.), κύριος πολιτικός αντίπαλος του Δημοσθένη, στο απόσπασμα μιας επιστολής του, στην οποία εμφανίζεται εξόριστος.

Οἱ μὲν ἄλλοι πάντες, ὅσοι φεύγουσιν ἀδίκως, ἢ δέονται τῶν πολιτῶν, ὅπως ἐπανέλθωσιν, ἢ διαμαρτόντες τούτου λοιδοροῦσι τὰς ἑαυτῶν πατρίδας ὡς φαύλως αὐτοῖς προσφερομένας· ἐγὼ δὲ ἐπείπερ ἀναξίως ὧν ἐπολιτευσάμην ἠτύχησα καὶ κατηγορῶν ἄλλων αὐτὸς ἑάλων, ἄχθομαι μέν, ὥσπερ εἰκός ἐστιν, ἀγανακτῶ δὲ οὐδέν. Οὐ γὰρ οὕτως ἔγωγε ἠλίθιός εἰμι, ὥστε, ἐξ ἧς πόλεως ὁ Θεμιστοκλῆς ὁ τὴν Ἑλλάδα ἐλευθερώσας ἐξηλάθη, καὶ ὅπου Μιλτιάδης, ὅτι μικρὸν ὦφλε τῷ δημοσίῳ, γέρων ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ ἀπέθανε, ταύτῃ τῇ πόλει Αἰσχίνην τὸν Ἀτρομήτου φεύγοντα ἀγανακτεῖν οἴεσθαι δεῖν, εἴ τι τῶν εἰωθότων Ἀθήνησιν ἔπαθεν. Ἀλλ’ ἔγωγε καὶ λαμπρὸν εἰκότως μοι νομίσαιμ’ ἂν αὐτὸ γενέσθαι, τὸ γεγονέναι ἄξιος τοῦ ὅμοια παθεῖν ἐκείνοις.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Βίβιαν Στεργίου, Μια νύχτα με την Αντιγόνη στις φυλακές Κορυδαλλού

Η Αντιγόνη εμπρός στο νεκρό Πολυνείκη [πίνακας του Νικηφόρου Λύτρα (1832–1904). Πηγή: Βικιπαίδεια]

 

Έρωτα ανίκητε στη μάχη. Ο φυλακισμένος/ερασιτέχνης ηθοποιός ύψωσε τα χέρια μπροστά στη γεμάτη «πλατεία» του αυτοσχέδιου θεάτρου που είχε στηθεί στον αύλειο χώρο των φυλακών Κορυδαλλού. Πέριξ όρθιοι φύλακες που τον καμάρωναν. Τον τοίχο της φυλακής κάλυπτε ένα τεράστιο γκραφίτι, που μου φάνηκε σαδιστικό: μία τροπική παραλία. Από πάνω είχε κάγκελα και μετά συρματόπλεγμα.

Οι φυλακισμένοι έδειχναν να το ευχαριστιούνται. Είχαν φορέσει τα κοστούμια τους και το χαίρονταν πραγματικά. Ένας (που μετά μού συστήθηκε ως υπεύθυνος για τη μουσική του έργου) είχε ήδη πάρει θέση να παίξει κι όσο έμπαινε ο κόσμος δεν άφησε λεπτό το κλαρίνο του – έπαιζε συγκινητικά καλά. Η είσοδος του κοινού κράτησε ώρα, γιατί έπρεπε όλοι να ελεγχθούν, όμως οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι έμοιαζαν κάπως χαρούμενοι ή τουλάχιστον «ψημένοι», δεν βαρυγκομούσαν με την έξτρα δουλειά, η ατμόσφαιρα θύμιζε τέλος σχολικής χρονιάς. Ακόμα και οι διάδρομοι θύμιζαν σχολείο, ό,τι κι αν σημαίνει αυτό για τα δημόσια σχολεία της χώρας.Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ λυκείου (18) – Πολυτροπικά κείμενα

Kyr H Ellas diamesoy ton aionon

 

Πολυτροπικά κείμενα

Κείμενα που περιλαμβάνουν συνδυασμό σημειωτικών τρόπων (π.χ. γλώσσα, εικόνα, μουσική) για τη μετάδοση μηνύματος.

σημειολογία: ΓΛΩΣΣ. επιστήμη που μελετά τα σημειακά συστήματα (γλώσσες, κώδικες, σύμβολα) κυρίως των ανθρώπων, τα οποία επιτρέπουν την επικοινωνία στο πλαίσιο της κοινωνικής ζωής, ΣΥΝ. σημειωτική. || Η ~ της διαφήμισης/του θεατρικού λόγου/του κινηματογράφου/ των λουλουδιών/των χρωμάτων. [Χρηστικό λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών]Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ρητορικά Κείμενα (5) – Ὑπὲρ Μαντιθέου, Διήγηση-απόδειξη 14-17

Ρωμαϊκό αντίγραφο προτομής του 5ου αι. που αποδίδει τον Θρασύβουλο, τον αλαζόνα Στειριέα, κατά τον Μαντίθεο. (πηγή της εικόνας: Βικιπαίδεια)

 

[14] Όταν λοιπόν συγκεντρώθηκαν οι συνδημότες μου πριν από την αναχώρηση, επειδή γνώριζα ότι κάποιοι από αυτούς ήταν υποδειγματικοί και ενθουσιώδεις πολίτες, δεν είχαν όμως τα απαραίτητα για τη συμμετοχή στην εκστρατεία, είπα ότι πρέπει οι έχοντες να δώσουν τα αναγκαία σε αυτούς που δεν διέθεταν τα μέσα. Και δεν έκανα απλώς υποδείξεις στους άλλους, αλλά έδωσα και ο ίδιος σε δύο άνδρες από τριάντα δραχμές στον καθένα, όχι γιατί μου περισσεύουν, αλλά για να αποτελέσει η χειρονομία αυτή παράδειγμα για τους άλλους. Ανεβείτε, παρακαλώ, στο βήμα. Συνεχίστε την ανάγνωση