από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, “Βυζάντιο η δική μας ιστορία”

 

Ακολουθούν τα βασικά σημεία της διάλεξης:

2΄ Από πού προέκυψε το όνομα Βυζάντιο; Οι Βυζαντινοί δεν χρησιμοποίησαν ποτέ αυτόν τον όρο (Βυζάντιο, Βυζαντινός), αλλά τους όρους Ρώμη, Ρωμανία, Αυτοκράτωρ και Βασιλεύς Ρωμαίων.

Ο όρος είναι των Γάλλων, επειδή η Κωνσταντινούπολη χτίστηκε επάνω στα ερείπια της πόλης του Βύζαντος. Αυτοί άρχισαν να μιλάνε για βυζαντινή ιστορία, για να μην γίνεται σύγχυση με την αρχαία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Ουδέποτε οι Άγγλοι το δέχτηκαν. Later Roman Empire, αυτός είναι ο τίτλος του Βυζαντίου για τους Άγγλους και τους Γερμανούς.

Οι Έλληνες αποδέχτηκαν τον όρο Βυζάντιο, αλλά το Βυζάντιο δεν είναι τίποτε άλλο παρά η μεσαιωνική ιστορία του Ελληνισμού. Ποιος είναι ο ορισμός του Βυζαντίου; Το Βυζάντιο είναι η οργανική συνέχεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Το ανατολικό τμήμα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας είναι ακριβώς αυτό που λέμε εμείς σήμερα Βυζάντιο. Ρωμαϊκό, λοιπόν, ανατολικό τμήμα, εκχριστιανισμένο και εξελληνισμένο, με την Κωνσταντινούπολη ως κέντρο.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: “Βυζάντιο και Ισλάμ”

 

Παρακάτω μπορείτε να διαβάσετε τα κυριότερα σημεία της ομιλίας: 

2΄ “άπιστος” ο ένας για τον άλλον

3΄ Τα τρία ρεύματα του Ισλάμ

οι Βυζαντινοί μέχρι το 622 χρησιμοποιούσαν Άραβες ως μισθοφόρους. Στη συνέχεια, οι Άραβες απασχολούν το Βυζάντιο (ως Σαρακηνοί ή Αγαρηνοί) μέχρι τα τέλη του 11ου αι. Τη σκυτάλη παίρνουν οι Σελτζούκοι, που ιδρύουν το πρώτο Σουλτανάτο (της Ρουμ, δηλαδή Ρωμανίας) στη Μικρασία το 1081. Έχουν σχέσεις εχθρικές αλλά και συνεργασία με το Βυζάντιο. Οι Μογγόλοι στα μέσα του 13ου (περίπου 1245) κατεβαίνουν από τα εδάφη τους και καταλύουν το Σουλτανάτο της Ρουμ. Τότε όλα τα νομαδικά φύλα, που ζούσαν ανάμεσα στο Βυζάντιο και στους Σελτζούκους και οι Βυζαντινοί ονόμαζαν “οδοστάται” (που εμποδίζουν τις επικοινωνίες και συγκοινωνία), καταλαμβάνουν τη δυτική (βυζαντινή) Μικρασία. Είναι τα τουρκομανικά φύλα: Καραμάν, Αϊντίν κλπ. ανάμεσά τους και οι Οθωμανοί (3ο ρεύμα Ισλάμ).

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ Γυμνασίου (36) – Η θρησκευτική Μεταρρύθμιση

Ο Μαρτίνος Λούθηρος (Martin Luther, 1483– 1546) ήταν Γερμανός μοναχός, ιερέας, καθηγητής, θεολόγος, ηγέτης της εκκλησιαστικής μεταρρύθμισης του 16ου αιώνα στη Γερμανία, και θεμελιωτής των χριστιανικών δογμάτων και πρακτικών του Προτεσταντισμού. [πηγή: Βικιπαίδεια]

 

Βασικά σημεία

 

1. Η κρίση στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία και οι ανθρωπιστές

(α) ποια φαινόμενα δείχνουν την κρίση της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας το Μεσαίωνα;

  • ηθική διαφθορά του κλήρου: οι ανώτεροι κληρικοί ζουν πολυτελώς, ενώ οι κατώτεροι είναι παραμελημένοι και αμαθείς.
  • οι πιστοί αναστατώνονται από τους πολέμους, τις επιδημίες και τις προφητείες για τη συντέλεια του κόσμου, ενώ η ιδέα του θανάτου και της σωτηρίας της ψυχής διαρκώς τους κυνηγά.
  • η Εκκλησία εκμεταλλεύεται τους φόβους των πιστών, πουλώντας συγχωροχάρτια, τα οποία -υποτίθεται- εξασφαλίζουν άφεση αμαρτιών.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ Γυμνασίου (35) – Αναγέννηση και Ανθρωπισμός

Η Φλωρεντία, πόλη στην Τοσκάνη της Ιταλίας, από όπου θεωρείται πως εξαπλώθηκε το πολιτιστικό ρεύμα της Αναγέννησης. (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Βασικά σημεία

 

1. Τι είναι η Αναγέννηση;

(α) το νόημα του όρου

Ευρωπαϊκό καλλιτεχνικό και πνευματικό κίνημα του 15ου και 16ου αι. που ξεκίνησε από την Ιταλία και διαδόθηκε σε όλη τη δυτική Ευρώπη. Χαρακτηρίζεται από την εντατική μελέτη των συγγραφέων και καλλιτεχνών της κλασικής αρχαιότητας (Ελλήνων και Ρωμαίων). Οι αξίες της κλασικής αρχαιότητας έδωσαν το κίνητρο για μια σπουδαία ανάπτυξη των επιστημών, των τεχνών, της πολιτικής και της εκπαίδευσης στην Ευρώπη. Η Αναγέννηση αποτελεί το μεταβατικό τμήμα από τον Μεσαίωνα στη Νεότερη εποχή.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ Γυμνασίου (34) – Οι ανακαλύψεις

Οι διαδρομές του δρόμου του Μεταξιού (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

 

Οι ανακαλύψεις

 

Βασικά σημεία

 

1. Τα κίνητρα και οι προϋποθέσεις

(α) τα κίνητρα

Οι λόγοι που ώθησαν τους Ευρωπαίους να ταξιδέψουν σε μακρινούς τόπους ήταν:

  • κυρίως οικονομικοί: έψαχναν για χρυσό, καρυκεύματα και αρώματα.
  • πολιτικοί: οι φιλοδοξίες των ηγεμόνων
  • επιστημονικοί: η περιέργεια
  • θρησκευτικοί: η διάδοση του Χριστιανισμού.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ Γυμνασίου (33) – Η φεουδαρχία στη Δυτική Ευρώπη

Τελετή της περιβολής: αντίγραφο από χειρόγραφο των ετών 1373-1376 [πηγή: Wikipedia]

 

Η φεουδαρχία στη Δυτική Ευρώπη

 

Βασικά σημεία

 

1. Συνθήκες διαμόρφωσης

(α) η οικονομία τον Μεσαίωνα:

Την εποχή εκείνη ο πλούτος προερχόταν από τη γεωργική παραγωγή. Η οικονομία δηλαδή ήταν κατά βάση αγροτική.

 Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ Γυμνασίου (32) – Μετανάστευση γερμανικών φύλων – Καρλομάγνος

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και οι βόρειοι γείτονές της λίγο πριν από τη μετανάστευση των λαών [πηγή: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία, Β΄ Γυμνασίου, σελ.22 (εκπαίδευση Μουσουλμανοπαίδων)]

 

Οι συνέπειες της μετανάστευσης των γερμανικών φύλων για την Ευρώπη

 

Βασικά σημεία

 

1. Η μεγάλη μετανάστευση των λαών

(α) οι Βάρβαροι και η προέλευσή τους

Ο όρος Βάρβαροι, που χρησιμοποιούσαν οι Ρωμαίοι, αναφέρεται σε διάφορα γερμανικά φύλα και στους Ούννους (ασιατικός λαός), που εισέβαλλαν κατά περιόδους στα ρωμαϊκά εδάφη. Οι Ούννοι τελικά διασκορπίστηκαν, ενώ τα γερμανικά φύλα έκαναν μόνιμες εγκαταστάσεις μέσα στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, οι οποίες εξελίχθηκαν σε βασίλεια.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ Γυμνασίου (31) – Ο Ελληνισμός υπό βενετική και οθωμανική κυριαρχία

Βασικά σημεία

 

1. Οι Έλληνες υπό βενετική κυριαρχία

 

Συνθήκες διαβίωσης

Στις βενετοκρατούμενες περιοχές επιβλήθηκε το φεουδαρχικό σύστημα, που κατά τόπους συνάντησε αντιδράσεις του πληθυσμού.

Ωστόσο, η Βενετία επέτρεπε τη μετακίνηση υπόδουλων για σπουδές σε ιταλικές πόλεις. Έτσι, αρκετοί Επτανήσιοι, Κρητικοί και Κύπριοι σπούδασαν σε ιδρύματα της Φλωρεντίας, της Πάδοβας και της ίδιας της Βενετίας.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ Γυμνασίου (30) – Οι τελευταίοι αιώνες του Βυζαντίου, 11ος – 15ος αι. (χρονογραμμή)

Παρακάτω θα βρείτε μία χρονογραμμή, που θα σας βοηθήσει να ξαναθυμηθείτε και να τοποθετήσετε πιο καθαρά στον άξονα του χρόνου τα βασικά σημεία των ενοτήτων που αναφέρονται στους τελευταίους αιώνες του Βυζαντίου. Τα κείμενα είναι παρμένα κυρίως από το σχολικό βιβλίο, περιλαμβάνουν πολύ βασικές πληροφορίες και δεν εξαντλούν το αναφερόμενο θέμα· περισσότερα θα διαβάσετε στο βιβλίο και στα σχεδιαγράμματα των αναρτήσεων του ιστολογίου.

Όπως θα παρατηρήσετε, κάποιες χρονολογίες σημειώνουν φαινόμενα που εξελίχθηκαν στη διάρκεια πολλών χρόνων· αυτό έγινε καθαρά για τις ανάγκες κατασκευής της χρονογραμμής και για τηρηθεί η σειρά των ενοτήτων που υιοθετεί το σχολικό εγχειρίδιο.

 

♦

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ Γυμνασίου (29) – Εικαστικές Τέχνες και Μουσική

Ο Χριστός Παντοκράτωρ, τμήμα από βυζαντινό ψηφιδωτό της Δέησης στην Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης, 1261 (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

 

Εικαστικές Τέχνες και Μουσική

 

Βασικά σημεία

 

1. Αρχιτεκτονική

 

(α) βασικές αρχιτεκτονικές μορφές:

  • βασιλική με τρούλο,
  • σταυροειδής με τρούλο· παραλλαγές: αγιορείτικος τύπος (με τρεις κόγχες) και πεντάτρουλος.
  • οκταγωνικός (11ος κεξ.)

Συνεχίστε την ανάγνωση