Μείωση της εξεταστέας ύλης των Πανελλαδικώς εξεταζόμενων μαθημάτων

(ενημέρωση 12/1/2021)

 

Ανακοινώθηκε από το ΥΠΑΙΘ η μείωση της εξεταστέας ύλης για τις πανελλαδικές εξετάσεις 2021. Διαβάστε εδώ την ανακοίνωση του υπουργείου και εδώ την υπουργική απόφαση (το σχετικό ΦΕΚ εδώ).

 

Συνεχίστε την ανάγνωση

Μικρογραφία σε χειρόγραφο. Αναπαράσταση βυζαντινού παλατιού. (© Σύνοψις Ιστοριών Ιωάννου Σκυλίτζη, Ισπανία, Μαδρίτη, Εθνική Βιβλιοθήκη) [πηγή: ιστοσελίδα Ευρωπαϊκού Κέντρου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Ερευνών]

 

Η καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο

 

Βασικά σημεία

 

1. Η οικογενειακή ζωή

(α) τα έθιμα του γάμου στη βυζαντινή κοινωνία

  • Ο γάμος επιτρεπόταν από την εφηβική ηλικία.
  • Πριν τον γάμο γινόταν ο αρραβώνας και υπογραφόταν το προικοσύμφωνο.
  • Υπήρχε η συνήθεια του γαμήλιου γλεντιού.
  • Το διαζύγιο επιτρεπόταν, αν και η Εκκλησία είχε αντιρρήσεις.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Πλάτων. Πορτρέτο του Σιλανίωνα (πηγή: Wikimedia Commons)

 

Ενότητα 8η Η γένεση της θρησκείας και της δικαιοσύνης

 

Συμπληρωματικά υλικό για τον συγγραφέα και το έργο του

Ο Πλάτων -το πραγματικό του όνομα ήταν Αριστοκλής- γεννήθηκε γύρω στο 428/427 π.Χ. στην Αθήνα. Η οικογένεια του διχάστηκε πολιτικά μετά τον Πελοποννησιακό πόλεμο, καθώς κάποιοι συγ­γενείς του ήταν δημοκρατικοί και κάποιοι άλλοι ολιγαρχικοί. Καταλυτική υπήρξε η γνωριμία του με τον Σωκράτη, του οποίου έζησε τη δίκη και την καταδίκη από κοντά. Ταξίδεψε αρκετά και συνάντησε άλ­λους σοφούς της εποχής του. Όταν επέστρεψε στην πόλη του από τα πρώτα ταξίδια του, γύρω στο 395 π.Χ., δεν έδειξε ενδιαφέρον για συμμετοχή στην πολιτική ζωή της Αθήνας -τον συγκινούσε περισσό­τερο η συγκρότηση μιας ιδεώδους πολιτείας που θα στηριζόταν στη γνώση του Αγαθού. Περί το 387 π.Χ., δημιούργησε μια σχολή στους κήπους του Ακάδημου, την περίφημη Ακαδημία.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Η Κωνσταντινούπολη. Διακρίνονται τα τείχη και η αλυσίδα που έκλεινε την είσοδο του Κεράτιου κόλπου (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Δύο αποσπάσματα για την άλωση από ιστορικούς της εποχής εκείνης, τον Γεώργιο Φραντζή ή Σφραντζή και τον Κριτόβουλο τον Ίμβριο, σε παράφραση Γιώργου Κοτζιούλα. Περισσότερες πληροφορίες στο ιστολόγιο του Ν. Σαραντάκου, απ’  όπου πήρα τα κείμενα.

 

 

ΤΟ ΨΥΧΟΡΡΑΓΗΜΑ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ

ΕΝΩ Η ΠΟΛΗ ΕΠΕΡΙΜΕΝΕ ΤΗΝ ΕΙΣΒΟΛΗ ΤΟΥ ΜΩΑΜΕΘ

Οι τελευταίοι εμψυχωτικοί λόγοι του Αυτοκράτορος

Η ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΝΥΧΤΑ ΤΗΣ 28ΗΣ ΜΑΙΟΥ, ΟΠΩΣ ΤΗΝ ΑΦΗΓΕIΤΑΙ Ο ΦΡΑΝΤΖΗΣ

Συνεχίστε την ανάγνωση

 

Η άλωση της Κωνσταντινούπολης (1453)

 

Παρακολουθήστε ένα πολύ ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ του National Geographic. Παρακάτω θα βρείτε τα βασικά σημεία:

 

1′  Το ιστορικό πλαίσιο

  • Σχίσμα των Εκκλησιών και μίσος Ορθόδοξων και Δυτικών.
  • Άλωση από τους Φράγκους.
  • Οι Τούρκοι περνούν στα ευρωπαϊκά εδάφη. Κατάληψη Θεσσαλονίκης και Ιωαννίνων.
  • Η σύνοδος Φερράρας-Φλωρεντίας και η ένωση των Εκκλησιών: μία ύστατη προσπάθεια για βοήθεια από τη Δύση.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Η ανατολική Μεσόγειος λίγο πριν την Άλωση (πηγή: Βικπαίδεια)

 

 

Η άλωση της Πόλης

 

Βασικά σημεία

 

1. Πολιορκία και άλωση της Πόλης

(α) οι επιτυχίες του Μουράτ Β΄:

Ο σουλτάνος Μουράτ Β΄ κατάφερε να σταθεροποιήσει το κράτος των Οθωμανών και στη συνέχεια:

  • κατάκτησε τα Γιάννενα, τη Θεσσαλονίκη (1430) και νίκησε τους σταυροφόρους στη Βάρνα (1444).
  • προετοίμασε την πολιορκία της Πόλης.

Συνεχίστε την ανάγνωση

 

Εξάπλωση Οθωμανών στην Ευρώπη και στην Εγγύς Ανατολή (πηγή: Wikimedia Commons)

 

 

Εξάπλωση των Τούρκων και τελευταίες προσπάθειες για την ανάσχεσή τους

 

Βασικά σημεία

 

1. Οι Οθωμανοί και οι κατακτήσεις τους

(α) προέλευση

Oι Οθωμανοί Τούρκοι ήταν μία τουρκική φυλή που ήρθε από την Ανατολή και εγκαταστάθηκε κοντά στην Προύσα της Μικρασίας. Οφείλουν το όνομά τους στον ηγεμόνα τους (σουλτάνο) Οθμάν ή Οσμάν.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Τα κράτη που προέκυψαν μετά την κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης το 1204 (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

 

Η περίοδος της Λατινοκρατίας και τα ελληνικά κράτη

 

Βασικά σημεία

 

1. Τα λατινικά κράτη (Λατινοκρατία)

Οι σταυροφόροι μοίρασαν μεταξύ τους τα εδάφη της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας κατά τη συμφωνία που είχαν κάνει πριν την άλωση (Partitio Romaniae). Η Βενετία απέσπασε το μεγαλύτερο μέρος της Κωνσταντινούπολης και τα σημαντικότερα νησιά και λιμάνια του Αιγαίου και του Ιονίου. Τα υπόλοιπα κράτη που προέκυψαν ήταν τα εξής:

  • η Αυτοκρατορία της Κωνσταντινούπολης.
  • το Βασίλειο της Θεσσαλονίκης.
  • το Δουκάτο των Αθηνών.
  • η Ηγεμονία της Αχαΐας.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Χάρτης της 1ης Σταυροφορίας (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Οι σταυροφορίες και η πρώτη άλωση της Πόλης

 

Βασικά σημεία

 

1. Ορισμός και παράγοντες διαμόρφωσης

(α) οι σταυροφορίες και ο σκοπός τους

Οι σταυροφορίες ήταν εκστρατείες που ξεκίνησαν από τη Δυτική Ευρώπη και αποσκοπούσαν στην απελευθέρωση των Αγίων Τόπων από τους μουσουλμάνους.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Γιώργος Θεοτοκάς και Γιώργος Σεφέρης

 

Αιθέρια αερικά «εποχής», με καλοτυλιγμένα κι ευκίνητα κορμιά σε μουσελίνες, με μπουκετάκι «μιγκέ» στο ντεκολτέ τους, εκεί ακριβώς που αρχινάει η σκιερή χαράδρα των τροφαντών μαστών, περιφέρονται -ίδιες «Ατθίδες αύρες»*- μέσα στη νοσταλγικά διατηρημένη «ανατολίτικη» ατμόσφαιρα του σαλονιού πετώντας πού και πού, εμβόλιμα, κάποιο χαριτωμένο, γαργα­λιστικό γαλλικό. Προσφέρουνε, υπό τους ήχους του ταγκό, «μαρασκινό», μέσα σε κείνα τα λιλιπούτεια -επάργυρα- κολονάτα ποτηράκια, στους νέους της συντροφιάς, με το νωχελικό και ατημέλητό τους κάθι­σμα και τα καλοζυγισμένα -αεράτα- τους κοστούμια σε χρώμα σαμπανί από «σαντακρούτα»*.

Συνεχίστε την ανάγνωση