Η διανομή της αυτοκρατορίας κατά το σύστημα της Τετραρχίας (πηγή: Βικιπαίδεια)
1.1 Ο Διοκλητιανός και η αναδιοργάνωση της αυτοκρατορίας
Οι διοικητικές αλλαγές
(α) αίτια των μεταρρυθμίσεων του Διοκλητιανού
– ο Διοκλητιανός αντιλήφθηκε ότι η διοίκηση της αυτοκρατορίας δεν μπορούσε να στηριχθεί σ’ έναν ηγέτη.
– τα σύνορα έπρεπε να φυλάσσονται καλύτερα και ο στρατός να επεμβαίνει ταχύτερα.
Η αποθέωση του Ομήρου (Ζαν Ωγκύστ Ντομινίκ Ενγκρ, 1827). Στα πόδια του η Ιλιάδα και η Οδύσσεια. (πηγή: Βικιπαίδεια)
Πότε και πού γεννήθηκε η ελληνική και η ευρωπαϊκή λογοτεχνία
Η ελληνική αλλά και η ευρωπαϊκή λογοτεχνία γεννήθηκε τον 8ο αιώνα π.Χ. στα παράλια της Μικράς Ασίας, στην περιοχή που ονομάστηκε Ιωνία. Εκείνη την εποχή αναπτύχθηκε έντονα ο ελληνικός πολιτισμός και δημιουργήθηκαν τα πρώτα μεγάλα λογοτεχνικά έργα, τα οποία αποτέλεσαν τη βάση για ολόκληρη τη μετέπειτα ευρωπαϊκή γραμματεία.
Η γέννηση της λογοτεχνίας συνδέεται άμεσα με την επική ποίηση και ιδιαίτερα με τα έργα που αποδίδονται στον Όμηρο. Τα έργα αυτά μεταδίδονταν αρχικά προφορικά, από στόμα σε στόμα, και μόνο αργότερα καταγράφηκαν σε γραπτή μορφή. Η επίδρασή τους ήταν τεράστια, καθώς επηρέασαν όχι μόνο τη λογοτεχνία, αλλά και την τέχνη, τη φιλοσοφία και τη σκέψη των λαών της Ευρώπης.
Η Πνύκα είναι η θέση όπου συγκαλούνταν η Εκκλησία του δήμου, δηλαδή η συνέλευση των Αθηναίων, στην Αρχαία Αθήνα. (πηγή: Βικιπαίδεια)
Η δημοκρατία αποτελεί το σπουδαιότερο επίτευγμα του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού και τη βάση πάνω στην οποία στηρίζεται ο σύγχρονος δυτικός κόσμος. Για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, η εξουσία έπαψε να είναι προνόμιο ενός βασιλιά ή μιας κλειστής ομάδας ευγενών και πέρασε στα χέρια των πολλών. Όμως, η δημοκρατία δεν θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς τη ρητορική, την τέχνη του λόγου. Σε αυτό το άρθρο θα δούμε πώς αυτά τα δύο γεννήθηκαν μαζί και πώς επηρέασαν την ιστορία
Ο Παρθενώνας σε προοπτική αναπαράσταση του 1948 από τον Αναστάσιο Ορλάνδο
ΥΣΜΑ (πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών)
Κατά την Αρχαϊκή Εποχή (750 – 450 π.Χ.) εμφανίστηκαν στην αρχιτεκτονική για τη δόμηση και τη στήριξη των μεγάλων μνημείων δύο τύποι ρυθμών, οι οποίοι στην συνέχεια επικράτησαν στον Ελλαδικό χώρο: ο ιωνικός και ο δωρικός αρχιτεκτονικός ρυθμός.
Δωρικός ρυθμός
Ο δωρικός ρυθμός εμφανίστηκε στο δεύτερο μισό του 7ου αιώνα π.Χ. στην Πελοπόννησο, πιο συγκεκριμένα στο Άργος, και στην συνέχεια διαδόθηκε και στη Μ. Ασία. Είναι πιθανόν να προέρχεται από τη Μυκηναϊκή αρχιτεκτονική. Οι πρώτοι δωρικοί ναοί πιθανότατα κατασκευάστηκαν στη βόρεια Πελοπόννησο -σύμφωνα με τους ερευνητές- στα τέλη του 8ου αιώνα π.Χ. ή στις αρχές του 7ου αιώνα π.Χ. Συνεχίστε την ανάγνωση
Ανάγλυφο με σκηνή αθλοπαιδιάς (χόκεϊ) στη βάση αγάλματος κούρου. 500-490 π.Χ. Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 3477. ΥΠ.ΠΟ./ΤΑΠ. Σπαθάρη, Έ., Το Ολυμπιακό πνεύμα, εκδόσεις ΑΔΑΜ, Αθήνα 1992, σ. 188. ©ΥΠ.ΠΟ. (πηγή: ΙΜΕ)
Πολλοί θεωρούν τους Ολυμπιακούς Αγώνες απλώς μια παγκόσμια αθλητική διοργάνωση. Ωστόσο, αποτελούν διαχρονικό σύμβολο ανθρώπινης προσπάθειας, συνεργασίας και ειρήνης. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, οι Ολυμπιακοί προσφέρουν την ευκαιρία σε ανθρώπους διαφορετικών λαών να συναντηθούν και να συμφιλιωθούν, γι΄ αυτό η συνάθροιση αυτή λειτουργούσε ως γιορτή ενότητας και εκεχειρίας. Αξιοσημείωτο είναι πως οι αξίες αυτές παραμένουν ζωντανές και στους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Οι πρώτοι καταγεγραμμένοι Ολυμπιακοί Αγώνες πραγματοποιήθηκαν 776 π.Χ. στην Αρχαία Ολυμπία, στην Πελοπόννησο. Ο πρώτος νικητής ήταν ο Κόρης ο Ηλείος, στο αγώνισμα δρόμου, το λεγόμενο «στάδιον», το οποίο ήταν περίπου 192 μέτρα. Αργότερα, η αφετηρία των αγώνων αποτέλεσε την αρχή ενός νέου χρονολογικού συστήματος. Πιο συγκεκριμένα, οι Έλληνες άρχισαν να μετρούν τον χρόνο σε Ολυμπιάδες δηλαδή σε 4ετείς κύκλους.Συνεχίστε την ανάγνωση
Η έκταση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας υπό τον Οκταβιανό Αύγουστο (63 π.Χ. – 14 μ.Χ.) [πηγή: Wikimedia Commons]
Οι συνέπειες των κατακτήσεων
2.1 Οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές
Βασικά σημεία
1. Η οικονομία (σ.190)
– οι αλλαγές που προκάλεσαν οι κατακτήσεις στην οικονομία του ρωμαϊκού κράτους:
(α) από αγροτική οικονομία → ανάπτυξη βιοτεχνίας, εμπορίου
(β) επέκταση δουλείας
(γ) περιορίζονται οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις/ιδιοκτησίες και αυξάνονται οι μεγάλες και οι μεγαλογαιοκτήμονες.
Ο Αινείας εγκαταλείπει την φλεγόμενη Τροία, έργο του Federico Barocci, 1598. Galleria Borghese, Rome. [πηγή: Βικιπαίδεια]
Οι λαοί της ιταλικής χερσονήσου και ο σχηματισμός
του ρωμαϊκού κράτους (8ος – 3ος π.Χ. αι.)
Βασικά σημεία:
3.2 Οι Ετρούσκοι (σ.169-170)
(α) από πού προέρχονταν και πότε περίπου έφτασαν στην Ιταλία;
– βρέθηκαν στην Ιταλία τον 8ο π.Χ. αιώνα και κατοίκησαν το βόρειο τμήμα της ιταλικής χερσονήσου, περίπου την ίδια την εποχή που οι Έλληνες ίδρυαν αποικίες στην Κάτω Ιταλία και στη Σικελία (Β΄ αποικισμός).
– άγνωστη η καταγωγή τους· ίσως ήρθαν από κάποιο νησί του ΒΑ Αιγαίου ή τις ακτές της ΒΔ Μικρασίας.Συνεχίστε την ανάγνωση
Ο ελληνιστικός κόσμος μετά την μάχη της Ιψού (301 π.Χ.). Στον χάρτη σημειώνονται τα βασίλεια των τεσσάρων Διαδόχων του Μ. Αλεξάνδρου: του Κασσάνδρου στη Μακεδονία, του Λυσιμάχου στη Θράκη και τη Μικρά Ασία, του Σελεύκου στις ασιατικές περιοχές και του Πτολεμαίου στην Αίγυπτο. (πηγή: Wikimedia Commons)
Ελληνιστικοί χρόνοι (323 – 30 π.Χ.)
1.2 Τα χαρακτηριστικά του ελληνιστικού κόσμου
Βασικά σημεία:
(α) Οικονομικά
– ο ελληνιστικός κόσμος λειτούργησε μέσα σε ενιαίο οικονομικό σύστημα: κοινή οικονομική πολιτική, συναλλαγές και νομίσματα (ελληνικά, αφού αποσύρθηκαν τα περσικά) σε περιοχές της κυρίως Ελλάδας και της πρώην περσικής αυτοκρατορίας.
– έλεγχος όλης της γης καθώς και του μεγαλύτερου μέρος της παραγωγής από τους βασιλείς.
– ώθηση στην ανάπτυξη εμπορίου χάρη στην πλούσια παραγωγή.
– εμφάνιση τραπεζών και επιταγών (!).
Ο Παρθενώνας σε προοπτική αναπαράσταση του 1948 από τον Αναστάσιο Ορλάνδο
ΥΣΜΑ (πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών)
Ο Δρ Αρχαιολογίας Θεόδωρος Παπακώστας (ή αλλιώς Archaeostoryteller) εξηγεί στο παρακάτω απόσπασμα από το βιβλίο του Χωράει όλη η αρχαιότητα στο ασανσέρ; τι κάνει τον Παρθενώνα μοναδικό μνημείο.
Δύο άγνωστοι συναντιούνται σε ένα ασανσέρ, το οποίο σταματά μεταξύ ορόφων. Ο ένας είναι αρχαιολόγος, ο άλλος όχι. Με αφορμή την ερώτηση «με τι ασχολείσαι» ξεκινάει ένας συναρπαστικός διάλογος και ένα ταξίδι στον χώρο και τον χρόνο. Παράλληλα δίνονται απαντήσεις στις πιο κοινές ερωτήσεις για την επιστήμη της αρχαιολογίας.
(από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)