από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Marc Ferro, Πώς αφηγούνται την ιστορία στα παιδιά σε ολόκληρο τον κόσμο (αποσπάσματα)

Η ιστορία στην Ιαπωνία: κώδικας ή ιδεολογία;

 

Ερώτηση: «Συχνά λέγεται πως η χώρα μας είναι ανώτερη από τις υπόλοιπες και αξίζει τον σεβασμό μας. Θα ήθελα να μάθω πού θεμελιώνεται η άποψη αυτή».

Απάντηση: «Ορίστε μια πραγματικά καλή ερώτηση. Αδύνατον, όμως, να δοθεί εδώ μια σύντομη έστω απάντηση· γι’ αυτό θα σας παρουσιάσω μόνο τα ουσιαστικά σημεία της.

Όλοι γνωρίζουν ότι οι μονάρχες μας έχουν θεϊκή καταγωγή και υπήρξαν ηγεμόνες μας επί αιώνες, χωρίς διακοπή. Στην Κίνα και στις υπόλοιπες ξένες χώρες, κάθε απλός υπήκοος μπορεί αύριο να ανακηρυχθεί αυτοκράτορας βασιλιάς, αν σκοτώσει τον ηγεμόνα του. Σε άλλες περιπτώσεις επίσης ένας βασιλιάς μπορεί να οδηγηθεί σε παραίτηση. Εάν αρνηθεί, μπορούν να τον εξαναγκάσουν. Είτε ακόμη αυτοκράτορας μπορεί να αντικατασταθεί από κάποιον υποδεέστερο μονάρχη.

Όλα αυτά μας εκπλήσσουν στην ιστορία των άλλων χωρών.

Δεν συμβαίνουν όμως σε μας, όπου δεν υπάρχει απολύτως κανένα παρόμοιο παράδειγμα από καταβολής κόσμου.

Εδώ η θέση του κυβερνήτη και των υπηκόων του έχει καθοριστεί για πάντα…»

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Άνθρωπος και Ιστορία

Με ποια κριτήρια επιλέγουν οι ιστορικοί τα γεγονότα που καταγράφουν και ερμηνεύουν στα συγγράμματά τους; Αυτά που σήμερα θεωρούνται σημαντικά (ή ακόμη και κοσμοϊστορικά) γεγονότα θα καταγραφούν άραγε ως τέτοια από τους ιστορικούς του μέλλοντος; Με αυτά τα ερωτήματα που αφορούν τη σχέση του ανθρώπου με την Ιστορία και την αντίληψη που σχηματίζουμε γι’ αυτή καταπιάνεται στο παρακάτω απόσπασμα ο Βρετανός συγγραφέας και φιλόσοφος Άλντους Χάξλεϊ.

 

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιωάννης Σ. Κολιόπουλος, Η ιστορία και οι χρήσεις της

Ιστορία, ψηφιδωτό του Frederick Dielman (1847-1935). House Members Room, Library of Congress Thomas Jefferson Building, Washington, D.C. [πηγή: Βικιπαίδεια]

 

Η μελέτη του ιστορικού παρελθόντος βοηθάει τους ανθρώπους να κατανοήσουν ότι αποτελούν μέρος ενός κόσμου ενιαίου και ότι οι κοινωνίες και τα έθνη δεν αποτελούν απομονωμένες ανθρώπινες κοινότητες ούτε οι πολιτισμοί στεγανές ενότητες αξιών που διατηρούν την αυτονομία τους στον χρόνο, αλλά ενότητες ιδεών και πρακτικών λύσεων που διαρκώς ανασυγκροτούνται υπό την πίεση των νέων συνθηκών και με τη δημιουργική παρέμβαση των ανθρώπινων ομάδων· να κατανοήσουν τους ίδιους και τους «άλλους», διακρίνοντας τις διαφορές και τις ομοιότητες μεταξύ των, στο παρελθόν και το παρόν· να αμφισβητούν την αξία των στερεοτύπων για άλλους λαούς, αλλά και για τους ίδιους· να σέβονται την ιδιαιτερότητα και να μη φοβούνται την ετεροδοξία, να δυσπιστούν δε προς τη μισαλλοδοξία· να διακρίνουν τα γεγονότα από τις εικασίες και την ιστορική πραγματικότητα από την πλασματική εικόνα· να κατανοούν την πολυπλοκότητα των αιτίων και να δυσπιστούν προς τις απογοητευτικές απαντήσεις και τις εύκολες εξηγήσεις· να αναγνωρίζουν την πλαστή αναλογία και την κατάχρηση των «διδαγμάτων» της ιστορίας, να εκτιμούν δε τις συνέπειες τέτοιας καταχρήσεως· να θεωρούν ότι η άγνοια του ιστορικού παρελθόντος μπορεί να τους καταστήσει θύματα εκείνων που γνωρίζουν αυτό το παρελθόν, χωρίς να λησμονούν ότι η ιστορία δεν παίζει τον ρόλο δικαστηρίου και ότι οι ιστοριογράφοι δεν είναι εισαγγελείς που αναζητούν ενόχους· να αναγνωρίσουν ότι ορισμένα προβλήματα δεν επιδέχονται λύσεων που χρησιμοποιήθηκαν στο παρελθόν· να είναι προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουν στη ζωή πράξεις και στάσεις παράλογες και ανέλπιστες· να μην παραιτούνται από την αναζήτηση της αντικειμενικής αλήθειας ούτε να επιτρέπουν να κλονίζεται η πεποίθησή τους ότι υπάρχει τέτοια αλήθεια.Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Bernando Alberto Houssay, Ο ρόλος της επιστήμης

Ένα από τα χαρακτηριστικότερα φαινόμενα του σύγχρονου πολιτισμού είναι ο διαρκώς αυξανόμενος ρόλος της επιστήμης και των εφαρμογών της. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι διανύουμε μια εποχή επιστήμης. Είναι αλήθεια ότι η ισχύς, ο πλούτος ακόμη και η ανεξαρτησία μιας χώρας στηρίζονται κατά μέγα μέρος στην επιστημονική της ανάπτυξη. Η τεράστια δύναμη που μπορούν να παράσχουν οι επιστημονικές εφευρέσεις έχει αφυπνίσει το ενδιαφέρον των κυβερνήσεων και της βαριάς βιομηχανίας, που επενδύουν τεράστια κονδύλια στην υπηρεσία της επιστήμης. Δυστυχώς, οι δύο προαναφερόμενοι υποστηρικτές της επιστήμης συχνά στοχεύουν στην πολιτική και την οικονομική εκμετάλλευσή της παρά στην εν γένει χρήση της για το καλό της ανθρωπότητας. Με τον τρόπο αυτόν η επιστήμη αποκτά πολύτιμα κονδύλια, διατρέχοντας όμως τον κίνδυνο να χάσει την ανεξαρτησία της.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Το μανιφέστο Russell- Einstein, Λονδίνο 9 Ιουλίου 1955

Bertrand Russell (1872-1970). Πηγή: Βικιπαίδεια

 

Το κείμενο που ακολουθεί έχει βαθιά αντιπολεμικό και ανθρωπιστικό περιεχόμενο. Δημοσιεύτηκε στο Λονδίνο στις 9 Ιουλίου 1955 και είναι γνωστό ως μανιφέστο Ράσελ-Αϊνστάιν, παρόλο που το υπογράφουν 11 παγκοσμίου κύρους προσωπικότητες της διανόησης και της επιστήμης. Στόχος τους ήταν να υπογραμμίσουν τους κινδύνους που απειλούν την ανθρωπότητα από την κατασκευή και τη χρήση των πυρηνικών όπλων. Περισσότερα για το κείμενο στο σχετικό άρθρο της Βικιπαίδειας. Αξίζει να διαβάσετε και μερικές πληροφορίες για την παγκόσμια κίνηση για την κατάργηση των πυρηνικών Pugwash (στο σχετικό αφιέρωμα της ιστοσελίδας physics4u και στην επίσημη ιστοσελίδα της κίνησης), που ξεκίνησε χάρη στο μανιφέστο Ράσελ-Αϊνστάιν.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Η Αμερικανική Επανάσταση και πώς επηρέασε την Ελληνική Επανάσταση

 

11΄ Η Αμερικανική Επανάσταση, που ξεκίνησε το 1764 στην πραγματικότητα, παρέσυρε τις άλλες και έθεσε τις βάσεις της νέας εποχής.

13΄ Το 1534 ο Γάλλος Ζακ Καρτιέ εξερευνά τον κόλπο του Αγίου Λαυρεντίου, στο βόρειο τμήμα της αμερικανικής ηπείρου. Ακολούθησαν και άλλοι Γάλλοι στη συνέχεια. Στα μέρη εκείνα βρίσκεται το μεγαλύτερο συγκρότημα γλυκών νερών του κόσμου (στους καταρράκτες του Νιαγάρα). Ακολούθησαν τον Μισισιπή και κατέβηκαν νοτιότερα, στη Φλόριντα, στη Λουιζιάνα (από το Louis, το όνομα του Γάλλου βασιλιά Λουβοδίκου). Οι Γάλλοι, λοιπόν, εγκαταστάθηκαν αρχικά στην περιοχή του Καναδά που αργότερα ονομάστηκε Κεμπέκ. (Μεγάλο μέρος του πληθυσμού θέλει να αποσχιστεί και γίνονται δημοψηφίσματα, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει αλλάξει κάτι. Αν αποσχιστεί το Κεμπέκ, θα είναι το μεγαλύτερο γαλλόφωνο κράτος στον κόσμο, 3 φορές μεγαλύτερο από τη Γαλλία!)Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Φιλοσοφία Β΄ λυκείου (12) – 9.4 Άνθρωπος και φυσικό περιβάλλον

 

9.4 Άνθρωπος και φυσικό περιβάλλον

 

Σχεδιάγραμμα του μαθήματος

 

Βασικά σημεία
Το πρόβλημα: οικολογική κρίση (α) καταστροφή του όζοντος, φαινόμενο θερμοκηπίου, ρύπανση αέρα, νερού και στεριάς, εξαφάνιση ειδών, εξάντληση φυσικών πόρων.

(β) «ρηχή» οικολογία: διορθωτικές παρεμβάσεις χωρίς αλλαγή του υπάρχοντος τρόπου ανάπτυξης (μείωση ρύπανσης, συγκράτηση της αύξησης του πληθυσμού, προστασία των έμβιων ειδών, συντηρητική εκμετάλλευση των φυσικών πόρων ⇨ όλα επηρεάζουν την ανθρώπινη υγεία).

      «βαθιά» οικολογία: συνολική αλλαγή της στάσης απέναντι στη φύση (από το ανδροκρατικό μοντέλο κυριαρχίας στο φεμινιστικό μοντέλο ηπιότητας και ευαισθησίας).
Ανθρώπινες αξίες και περιβάλλον (α) φαίνεται ανέφικτη η ριζική μεταβολή του μοντέλου ανάπτυξης. Είναι άλλωστε πιθανό να αλλάξουν οι αντιλήψεις μας για τη σοβαρότητα του περιβαλλοντικού προβλήματος, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι θα αλλάξει υποχρεωτικά και η συμπεριφορά μας απέναντι στη φύση.

(β) βασικό πρόβλημα φαίνεται να είναι ο ανθρωποκεντρισμός: δίνουμε προτεραιότητα στα συμφέροντα του ανθρώπου και αδιαφορούμε για τις επιπτώσεις της δραστηριότητάς μας στη φύση (κλασική αντίληψη).

(γ) τις τελευταίες δεκαετίες ακούγεται όλο και περισσότερο η ανάγκη να επεκταθεί η ηθική σκέψη στις σχέσεις ανθρώπου και φύσης και να μην μένει μόνο στις σχέσεις των ανθρώπων μεταξύ τους.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αρχαία Ελληνικά Α΄ λυκείου (13) – Ξενοφώντας, 2.4.37-43

Η Πνύκα μπροστά με την Ακρόπολη στο βάθος

 

 

Βιβλίο 2, Κεφάλαιο 4, §§ 37-43

Ερμηνευτικά σχόλια

 

1. Οι προτάσεις των ολιγαρχικών στους Σπαρτιάτες και οι εντολές των εφόρων

(α) θέτουν τους εαυτούς τους και τις περιοχές τους στη διάθεση των Σπαρτιατών.

(β) ζητούν να παραδώσουν οι δημοκρατικοί στους Σπαρτιάτες τις περιοχές που είχαν καταλάβει, δηλαδή τον Πειραιά και τη Μουνιχία.

Προφανώς, οι ολιγαρχικοί ελπίζουν ότι με τον τρόπο αυτό θα κατασταλεί το αντιστασιακό κίνημα των δημοκρατικών και ότι στη νέα κατάσταση που θα προκύψει οι Σπαρτιάτες, ως ολιγαρχικοί, θα ευνοήσουν πάλι την ολιγαρχική παράταξη στην Αθήνα.

Οι εντολές των εφόρων προς τον Παυσανία είναι ξεκάθαρες: συνδιαλλαγή με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Φιλοσοφία Β΄ λυκείου (11) – 6.4 Πρακτικές εφαρμογές του ηθικού προβληματισμού (ευθανασία και θανατική ποινή)

 

6.4 Πρακτικές εφαρμογές του ηθικού προβληματισμού

 

Βασικά σημεία
Ευθανασία (α) ορισμός: σκόπιμη πρόκληση θανάτου, σχετικά ή εντελώς ανώδυνου, σε άνθρωπο που πάσχει από ανίατη αρρώστια ή βρίσκεται στο στάδιο της επιθανάτιας αγωνίας με σκοπό την απαλλαγή του από αυτή. [Λεξικό Κοινής Νεοελληνικής].

(β) εκούσια και ακούσια, ενεργητική και παθητική ευθανασία. [περισσότερες πληροφορίες σε αυτή την ιστοσελίδα]
Αντίλογος
Επιλογές i. χριστιανική θρησκεία: «ου φονεύσεις». i. υπάρχει όμως και το «αγάπα τον πλησίον σου»: δεν είναι αγάπη και ενδιαφέρον να γλιτώσουμε κάποιον από το μαρτύριο;
ii. καντιανή ηθική: η αυτοκτονία απαγορεύεται, γιατί δεν μπορεί να γίνει κατηγορική προσταγή. ii. στα πλαίσια της καντιανής ηθικής φαίνεται ότι η ευθανασία δεν επιτρέπεται, γιατί πολλοί δεν θα ήθελαν να ισχύει ως καθολικός νόμος η ελεύθερη επιλογή του τερματισμού της ζωής. Από την άλλη όμως, η εντολή του Καντ να μεταχειριζόμαστε τους ανθρώπους ως σκοπούς (και όχι ως μέσα) δεν μας υποχρεώνει να σεβαστούμε την ελευθερία της βούλησης και της αξιοπρέπεια του πάσχοντος, αν ο ίδιος επιδιώκει την ευθανασία, και να του εξασφαλίζουμε έναν ήρεμο και ανώδυνο θάνατο;
iii. ωφελιμισμός: εξετάζεται η ωφέλεια που προκύπτει. Και ο ασθενής και οι συγγενείς ανακουφίζονται, παρόλη τη στεναχώρια λόγω της απώλειας του αγαπημένου προσώπου. Επομένως, η ευθανασία δικαιολογείται.

 

❧

 Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Μαριούπολη: Αχ, πατρίδα μου γλυκιά…
Μαριούπολη Οδησσός

Η θέση της Μαριούπολης στην Αζοφική Θάλασσα (πηγή: dreamstime.gr)

 

14/9/1997 

Όταν τον 9ο αιώνα π.Χ. κάποιοι ανήσυχοι Ίωνες από τη Μίλητο άραζαν τα ξύλινα πλοία τους στη βόρεια ακτή του Εύξεινου Πόντου και ίδρυαν δύο πόλεις-αποικίες, την Τίρα και την Ολίβια, δεν φαντάζονταν τι σπόρο ελληνικό έριχναν στις εκβολές του ποταμού Βορυσθένη, του σημερινού Δνείπερου. Μπορεί οι αυτόχθονες κάτοικοι της περιοχής να ήταν «βάρβαροι», Σκύθες, Κολχοί και αργότερα Τάταροι, αλλά η κλειστή θάλασσα που τη λέμε και «Μαύρη» ήταν επί αιώνες κάτω από τον έλεγχο των Ελλήνων, με πόλεις-αποικίες που έφεραν τα ονόματα Θεοδοσία, Παντικάπαιον, Χερσόνησος (η σημερινή Σεβαστούπολη), Ευπατορία, Ηράκλεια και πολλές άλλες. Βάλτε κοντά σ’ αυτές, ή μάλλον απέναντι από αυτές, στη νότια ακτή του Εύξεινου, τις πανάρχαιες ελληνικές πόλεις του Πόντου, Τραπεζούντα, Σαμψούντα, Αμισό, Σινώπη, Κερασούντα, δείτε στον χάρτη και το Βυζάντιον, την πόλη που ίδρυσαν οι Μεγαρείς τον 7ο αιώνα π.Χ. στον Βόσπορο, τη μετέπειτα Κωνσταντινούπολη, και θα δείτε τι υπήρξε για τον ελληνισμό αυτή η θάλασσα.Συνεχίστε την ανάγνωση