Αντίο ή εις το επανιδείν; ‘Οπως και νά’ χει σου λέω “γεια”!

Αντίο;

Δεδομένου ότι διατελώ Προϊσταμένη του Νηπιαγωγείου που αγάπησα τόσο πολύ από το 2007, δράττομαι της ευκαιρίας να το αποχαιρετίσω (τουλάχιστον για μία χρονιά) με έναν μικρό απολογισμό – και λίγες σκέψεις.

Ενας κύκλος 21 χρόνων κλείνει σήμερα, για μένα. 31/8/2001 διορίστηκα στην Ερμούπολη της Σύρου ενώ από το 2002 ήρθα με μετάθεση στο 1ο Νηπιαγωγείο Γαργαλιάνων, του οποίου είχα την χαρά και την τιμή να ηγούμαι από το 2007. Παρέλαβα τα ηνία από την προηγούμενη Προισταμένη κ. Κολετζικούδη, η οποία άφηνε πίσω της μια άλλη εποχή στην εκπαίδευση.

Την φετινή χρονιά 2022-23 θα είμαι αποσπασμένη στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Καλαμάτας. Συγκεκριμένα θα είμαι Υπεύθυνη του Παιδικού Παραρτήματος Τριφυλίας που δημιουργείται στα Φιλιατρά και σε μικρό χρονικό διάστημα θα είναι έτοιμο για επισκέψεις. Το Παράρτημα Τριφυλίας διατηρεί σελίδα στο Facebook, η οποία θα “βγει στον αέρα” όταν ξεκινήσει η λειτουργία του. Ενας πολύ όμορφος χώρος γεννιέται και είναι εξαιρετικά τιμητικό για την ευρύτερη περιοχή η δημιουργία του. Αποτελεί μεγάλη τιμή και για μένα που το Εφορευτικό Συμβούλιο μου εμπιστεύτηκε την λειτουργία της! Είναι μία πρόκληση για νέες περιπέτειες και ανακαλύψεις η νέα μου θέση. Ο χώρος της Βιβλιοθήκης πάντα φάνταζε στα μάτια μου σαν ένας ονειρικός τόπος που με καλεί κοντά του, έγινε ένα μικρό μου όνειρο, κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής μου διαδρομής και φέτος μου δόθηκε η ευκαιρία να το κυνηγήσω και να το φτάσω. Το γεγονός δε, ότι θα είμαι αυτή που θα δώσω πνοή σ΄αυτόν τον χώρο με ενθουσιάζει ακόμα περισσότερο! Νιώθω ότι μία συναρπαστική χρονιά ανατέλλει για μένα! Η προοπτική να αποσπαστώ στη Βιβλιοθήκη με πλημμύρισε ελπίδα και αισιοδοξία αλλά και με αισθήματα ευθύνης.

Μέσα σε μία – στην ίδια τάξη – μεγάλωσα κι εγώ μαζί με τους μαθητές μου, ένιωθα συμμαθήτριά τους τις περισσότερες φορές και γνώρισα καλύτερα τον εαυτό μου – και μέσα από τα παιδιά αλλά και μέσα από τους ενήλικους άλλους, συναδέλφους, γονείς, βοηθητικό προσωπικό …

Ολα αυτά τα χρόνια έδωσα πολλή ψυχή στο σχολείο, ζεστασιά, ενδιαφέρον και απεριόριστη αγάπη. Είχα οραματιστεί ένα “σχολείο της χαράς” και ήξερα ότι απαραίτητη προυπόθεση είναι η συνεργασία με τους γονείς.  Το 2008 με πρωτοβουλία μου και  την στήριξη των συναδέλφων και των γονέων εκείνης της χρονιάς  – όχι χωρίς αντιδράσεις βέβαια – δημιουργήθηκε ο Σύλλογος Γονέων του Νηπιαγωγείου (ίσως και ο πρώτος αυτόνομος Σύλλογος Γονέων Νηπιαγωγείου στο Νομό μας). Από τότε μέχρι και σήμερα οι συνεργατικές δράσεις και δραστηριότητές μας με τους γονείς είναι υποδειγματικές και αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για άλλους συλλόγους και σχολεία όχι μόνο στην περιοχή αλλά και ευρύτερα: Δεντροφυτεύσεις, καθαρισμοί ακτών, πορεία για το περιβάλλον, εικαστική βελτίωση της παιδικής χαράς, συνεργασίες με το Δημοτικό, καμπάνια κατά της πλαστικής σακούλας, ποδηλατάδες, συνεργασία με μπαμπάδες για χριστουγεννιάτικη γιορτή, χριστουγεννιάτικα και πασχαλινά παζάρια,  πορεία ειρήνης, ημερίδες, θεατρικές παραστάσεις, και τόσα άλλα … Τόσα άλλα!

Οφείλω μεγάλη ευγνωμοσύνη στους γονείς όλα αυτά τα χρόνια. Για την εμπιστοσύνη, τη συνεργασία, την αγάπη και το κέφι να συνδημιουργήσουμε.

Είχα οραματιστεί, χωρίς να το έχω καταλάβει, προφανώς επειδή δεν γνώριζα τους όρους, λειτουργούσα ενστικτωδώς,  ένα σχολείο-κοινότητα μέσα στην οποία όλοι συμμετέχουν στις  αποφάσεις και δραστηριότητες. Λίγο ρομαντικό, αλλά αυτό επεδίωκα όλα αυτά τα χρόνια γιατί, απλώς, ένιωθα ότι αυτό είναι το λογικό και το σωστό. Ετσι πρέπει να είναι τα σχολεία, ανεξάρτητα από την βαθμίδα που ανήκουν. Δεν είχα συνειδητοποιήσει δηλαδή ότι αυτό που οραματιζόμουν ήταν ουσιαστικά ένα Αειφόρο Σχολείο! Οταν το συνάντησα μπροστά μου όμως,  το αναγνώρισα αμέσως και το ακολούθησα με πάθος και πλήρη συνείδηση, πλέον!

Το 2013 ήταν η χρονιά που ξεκινήσαμε για πρώτη φορά το πρόγραμμα. Ανέλαβα ως υπεύθυνη εκπαιδευτικός για το “Αειφόρο Βραβείο” και ύστερα για το “Αειφόρο Σχολείο” και πιο μετά για τα Eco Schools, ενώ από το 2003-04 είμαστε μέλη της HELMEPA Junior. Επικοινωνούσα τις δράσεις, τους στόχους και το όραμα των προγραμμάτων στους γονείς και στις συναδέλφους, παροτρύνοντάς τες φυσικά κάθε χρόνο να δραστηριοποιηθούν και να αναλάβουν ρόλο ευθύνης. Τα προγράμματα αυτά όμως δεν  ανήκαν στη σφαίρα των ενδιαφερόντων τους και έτσι ένιωθα την ηθική υποχρέωση να τρέχω τα προγράμματα μόνη μου για να τα συνεχίσω. Μου άρεσε τόσο που επικοινωνούσα με συναδέλφους από άλλα μέρη της Ελλάδας! Η ανάγκη για επικοινωνία και συνεργασία οδηγεί σε δρόμους, δρομάκια και μονοπάτια πολύ συναρπαστικά. Και αυτό το έμαθα πολύ νωρίς, όταν ακόμα ελάχιστοι εκπαιδευτικοί στο Νομό μας ασχολούνταν με τέτοια προγράμματα.  Μέσα από τις αναζητήσεις μου γνώριζα νέα προγράμματα και συμμετείχα σ’ αυτά αλλά το σημαντικότερο, νέους/ες συναδέλφους που ανταλλάσσαμε ιδέες και απόψεις.  To σχολείο μας άρχιζε να αλλάζει όψη και το μυαλό μου επίσης (!)  και χωρίς καλά καλά να το καταλάβω είχαμε ήδη ξεκινήσει την πορεία του μετασχηματισμού μας προς την αειφορία. Πρώτα απ’ όλα άλλαξα εγώ και μετά το σχολείο. Διαφορετικά δεν θα ήταν τίποτα εφικτό. Πως θα μπορούσα να υποστηρίξω όλα όσα πρεσβεύει η Αειφορία αν η ίδια δεν πίστευα σ’ αυτά;

Για τις δράσεις μας, λοιπόν, το σχολείο μας πιστοποιήθηκε με πράσινες σημαίες, τιμητικές πλακέτες, βραβεία από διάφορους θεσμούς όπως: education leaders award, bravo schools, etwinning, ΕΛΛΑΚ, helmepa, code week, Artivism (Adelphi University New York) κ.α..  H χαρά μου ήταν μεγαλύτερη όταν μαθητές/τριές μου διακρίνονταν ατομικά σε διαγωνισμούς ζωγραφικής! Στο 1ο Διεθνές Συμπόσιο για το Αειφόρο Σχολείο, στην Αθήνα, μάλιστα, το 2014 (ή 2015) παρουσίασα την πορεία του μετασχηματισμού του Σχολείου προς την αειφορία.  Το 1ο νηπιαγωγείο Γαργαλιάνων άρχισε να αποκτά φήμη. Ενα μικρό σχολείο σε μία μικρή επαρχιακή πόλη δραστηριοποιείται όσο λίγα σε θέματα περιβάλλοντος, υλοποιεί εξαιρετικά πρωτότυπες δράσεις, συνεργάζεται με τους γονείς και την τοπική κοινωνία, αποσπά διακρίσεις, υλοποιεί συνεργατικά προγράμματα. Σιγά σιγά απέκτησε και την φήμη ενός σχολείου εναλλακτικού -πράγμα ασυνήθιστο για τη δημόσια εκπαίδευση. Αυτό προέκυψε απο την προσωπική μου φιλοσοφία η οποία είναι επηρεασμένη από την παιδαγωγική προσέγγιση της Reggio Emilia, του δασικού νηπιαγωγείου, της παιδαγωγικής Freinet.  Ενεργή συμμετοχή των παιδιών στην καθημερινότητά τους, ελεύθερο παιχνίδι, παιχνίδι στους νερόλακους, λασπόπιτες, γαλότσες και βόλτες με αδιάβροχα, συχνοί περίπατοι στην φύση ή την πόλη … δεν είναι συνηθισμένα σε πολλά νηπιαγωγεία. (Ολα αυτά φαίνονται στην σελίδα “οι βραβεύσεις μας”).

Πλέον, λόγω πολύχρονης εμπειρίας και επιτυχημένης πορείας  έχω την χαρά να ανήκω επίσημα και στην ομάδα mentoring του Αειφόρου Σχολείου!

Η συνεργασία με όλα τα μέλη της σχολικής κοινότητας είναι το κλειδί στο αειφόρο σχολείο. Και αυτός ήταν ένας πρωταρχικός στόχος: να φέρω τους γονείς κοντά, μέσα στο σχολείο. Αυτό ήταν κάτι πρωτοποριακό για τα δεδομένα της εποχής -ακόμα είναι για κάποια σχολεία. Οι γονείς έδιναν τα μέγιστα κάθε χρόνο για να στηρίξουν τις δράσεις μας, με ιδέες, πρωτοβουλίες, προσωπική εργασία. Η πρώτη μας συνεργατική δράση έγινε πριν ακόμα συσταθεί ο σύλλογος γονέων, το πρώτο χριστουγεννιάτικο παζάρι που υλοποιούσε ένα νηπιαγωγείο στην περιοχή.

Το 2004, χρονιά φιλοξενίας των Ολυμπιακών αγώνων στην χώρα μας. υλοποιήσαμε περιβαλλοντικό πρόγραμμα για την ελιά. Στο πλαίσιο του προγράμματος έγιναν απογευματινά εργαστήρια στο σχολείο με τις μαμάδες για κατασκευή σαπουνιού, αρωματικά λάδια, βιβλία με συνταγές, ελιές σε βαζάκια, κατασκευές κοστουμιών για την παράσταση κ.α. Η γιορτή μας είχε πραγματοποιηθεί στη Βιβλιοθήκη της πόλης μας, στο Πάρκο, με “λιοπάζαρο” παρέα το οποίο συντόνιζαν οι μαμάδες. Πρωτόγνωρα πράγματα τότε, αυτά, όχι μόνο για τους γονείς μα και για μένα. Και είχε γίνει η αρχή!

Θα ήταν παράλειψη να μην τονίσουμε ότι βασικός παράγοντας για την ανάπτυξη των περαιτέρω δράσεών μας ήταν και η ανακαίνιση του προαυλίου από το Ιδρυμα Καπετάν Βασίλη και Κάρμεν Κωνσταντακόπουλου.  Το Ιδρυμα είχε ανταποκριθεί θετικά στην επιστολή μου κάλυψε τις δαπάνες για την ανακαίνισή του. Νιώθω ευγνωμοσύνη για το Ιδρυμα και περηφάνια γι αυτή την ανακαίνιση.

Το προαύλιο άνθισε! Επισκευάστηκαν οι βρύσες, φυτεύτηκαν δέντρα και λουλούδια και βότανα και  φύτεψα και τις αγαπημένες μου βουκαμβίλιες καθώς και μια ελιά. Νιώθω πως ήταν το σπουδαιότερο δώρο που έκανα στο αγαπημένο μου νηπιαγωγείο – μαζί με τα δέντρα που φυτέψαμε αργότερα με δαπάνες του Συλλόγου γονέων.

Κάτω από την ελίτσα (“ε-λίτσα, ε-λίτσα”, έλεγαν τα παιδιά χορεύοντας γύρω της τότε) στήσαμε την υπαίθρια γωνιά ανάγνωσής μας, φάγαμε το κολατσιό μας, ραβδίσαμε το Νοέμβριο και πήγαμε τα σακιά στο ελαιουργείο, συνεργαστήκαμε, παίξαμε. Εμφιαλώσαμε το ελαιόλαδο και κολλήσαμε στα μπουκάλια χειροποίητες ετικέτες. Το μοιράσαμε, το δωρίσαμε, το γευτήκαμε. Σε έναν μεγάλο χώρο που παλιότερα είχε τσιμέντο και άμμο πλέον βρήκαν σπίτι τρία δέντρα, δάφνες, μια υπαίθρια κουζίνα από παλέτες που έφτιαξε ένας μπαμπάς, το ξύλινο παιχνίδι της αυλής που επισκευάστηκε και στερεώθηκε. Βρήκαν σπίτι οι … νερόλακοι, τα σκουλικάκια, τα νεκρά φύλλα … Είχαμε τη δυνατότητα να παρατηρούμε και να μαθαίνουμε από την φύση μέσα στο σχολείο. Τα παιδιά έπαιζαν εκεί, κάτω από τον ίσκιο των δέντρων φορώντας τις γαλότσες τους, μαθαίνοντας από την φύση αλλά αποκτώντας δεξιότητες ζωής. Τα οφέλη από ένα παιχνίδι ελεύθερο στην φύση είναι γνωστά για την ολόπλευρη και ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού όπως και η ενασχόλησή τους με τις λάσπες. Εφτιαχναν λασπόπιτες συνήθως, ή λουλουδόσουπες αλλά καμιά φορά έκαναν και λασπόλουτρα που πολύ τα ζήλευα, έτσι απελευθερωμένα που ήταν και σκαρφάλωναν στα δέντρα. Οι γαλότσες τους ήταν πάντα εκεί, στη γαλοτσοθήκη που φτιάξαμε μια Κυριακή, πέρυσι, με έναν μπαμπά, στο σχολείο, ο οποίος μάλιστα ξόδεψε αρκετά χρήματα για την κατασκευή της.  Τα παιδιά ανυπομονούσαν να λερώνονται! Και πόση χαρά έκαναν όταν γέμιζαν λάσπες!  Τα αδιάβροχά τους, σε ατομικές τσάντες  περίμεναν κι αυτά πότε θα τα γαργαλήσουν οι … σταγόνες της βροχής! Τα παιδιά καταλάβαιναν μέσα από το βίωμα ότι ο καιρός δεν αποτελεί πρόβλημα και δεν υπάρχει λόγος να σταματάμε τις δραστηριότητές μας. Εμείς προσαρμοζόμαστε και συνεχίζουμε αλλάζοντας μόνο ενδυμασία. (Κάτι που θά’ πρεπε να αποτελεί παράδειγμα και για τους μεγάλους). Η φύση είναι η πρώτη δασκάλα μας – και μετά τα παιδιά.  Έτσι συνήθιζα να λέω τους μαθητές μου. Αρκεί να έχει εκπαιδευτεί κανείς να την ακούει την φύση, να την παρατηρεί και να παίρνει τα μηνύματά της. Να βλέπει όχι απλώς να κοιτάζει.

Όταν διαβάσαμε, πέρυσι, το βιβλίο “ένα σχολείο ταρακουνημένο” της Αλκηστης Χαλικιά (εικ. Ιρις Σαμαρτζή, εκδόσεων Ίκαρος) τα παιδιά είπαν! “Κυρία έτσι είμαστε κι εμείς!”- Χάρηκα τόσο πολύ με την διαπίστωση τους. Το αειφόρο σχολείο μετονομάστηκε σε … ταρακουνημένο! Η αλήθεια είναι, ότι για να είναι ένα σχολείο ταρακουνημένο πρέπει πρώτα να είναι ταρακουνημένος και ο εκπαιδευτικός! Και το βιβλίο, ουσιαστικά, υμνεί τον εκπαιδευτικό που έχει την τόλμη να ταρακουνάει το σχολείο από τα … θεμέλια!  Για μένα, βέβαια, πάντα ήταν  “το σχολείο της χαράς”! Και το προαύλιό μας, “αυλή των θαυμάτων”.  Γιατί πολλά “θαύματα” έγιναν εκεί 🙂

Πόσο τη λάτρεψα την αυλή! Ενιωθα πάντα ότι πηγαίνω στο εξοχικό μου – και το εννοούσα.

Πριν τρία χρόνια ξεκινήσαμε και ένα πρότζεκτ μαζί με τους μαθητές μου και τους γονείς τους,  που πολύ αγάπησα αλλά δεν αγαπήθηκε το ίδιο από τον κόσμο εδώ, “πλανόδια χαριστική βιβλιοθήκη” . https://thegivinglibraryonwheels.blogspot.com

Τα σαββατοκύριακα δίναμε ραντεβού σε παιδικές χαρές ή πλατείες ή πάρκα διαβάζαμε/νε βιβλία και δανείζονταν. Δυστυχώς, όμως, μας πρόλαβε η καραντίνα και η πλανόδια έχασε το ρυθμό της. Συνεχίσαμε τις συνεργατικές δράσεις με το Δημοτικό και ανεβαίναμε στο προαύλιο για να δανείσουμε στους μαθητές του. Ελπίζω η Πλανόδια να έχει καλύτερη τύχη τη φετινή χρονιά.

Δημιουργήσαμε και ραδιόφωνο με τα μαθητούδια μου! “Τα ραδιοπούλια” μας πέταξαν στον αέρα (https://el.padlet.com/gterizaki/7l90wxghdjmrrord) και μάλιστα ανήκουν και στο … σμήνος των ραδιοφώνων του “Σκασιαρχείου” (Φρενέ)

Αν και η δική μου οπτική δεν ταίριαζε στις συναδέλφους και η δική τους, αντίστοιχα, ήταν μακριά από τη δική μου όπως έβλεπαν, υλοποιήσαμε πολλές κοινές δράσεις με άριστη συνεργασία μεταξύ μας αλλά κυρίως και με τους γονείς. Κάθε τάξη είχε τη δική της φιλοσοφία και αισθητική. Αυτό το θεωρούσα πάντα προτέρημα στο σχολείο μας και αποδοχή της διαφορετικότητας. Πως είναι δυνατόν να καλλιεργούμε στους μαθητές μας τη διαφορετικότητα και να μην την αποδεχόμαστε οι ίδιοι;

Στη διάδοση του οράματος του σχολείου βοήθησε και το παρόν ιστολόγιο, το οποίο και δημιούργησα το 2012 αφιερώνοντάς του πολύ – πάρα πολύ- προσωπικό χρόνο. Ηθελα να ανοίξω ένα παράθυρο -και άνοιξα πύλη τελικά – στον κόσμο μ’ αυτό το ιστολόγιο και όχι φυσικά να περιοριστώ και πάλι στον κόσμο της Τριφυλίας.   Το ιστολόγιο μας άνοιξε ορίζοντες, πόρτες και παράθυρα. Μας άνοιξε ορθάνοιχτα πύλες! Και βγήκαμε από το στενό πλαίσιο της επαρχίας μας. Θυμάμαι πόσο είχα στενοχωρηθεί από τα κακόβουλα σχόλια συναδέλφων ότι το είχα δημιουργήσει για προσωπική μου προβολή, αν και δεν έγραφα ποτέ το όνομά μου στις αναρτήσεις, ούτε αναρτούσα προσωπικά μου βραβεία. Μόνο του σχολείου! Ξέρω καλά ότι οι άνθρωποι αντιδρούν αρνητικά αρχικά στο “ξένο” και το κατηγορούν γιατί το φοβούνται. Γνωστό γνώρισμα της άγνοιας και της επαρχίας, μάλλον.

Οταν έχεις όραμα, όμως, κοιτάζεις μακριά. Δεν σταματάς σε κακόβουλα σχόλια γιατί σκοπό έχουν μόνο να σε φρενάρουν να σε κρατήσουν πίσω.

Κι αυτό έκανα.

Πλέον, λόγω της αποχώρησής μου, δηλώνω ότι οτιδήποτε είναι αναρτημένο εδώ -μέχρι και σήμερα  (πλην ίσως ελαχίστων περιπτώσεων δραστηριοτήτων στις οποίες αναφέρω το όνομα του τμήματος ή της συναδέλφου) είναι προσωπική μου δουλειά δέκα χρόνων και είναι μια σπουδαία παρακαταθήκη για τους επόμενους.

Δεν ήξερα πώς να είμαι Προισταμένη. Δεν με έμαθε κανείς.  Ηξερα μόνο πως είμαι πολύ ευσυνείδητη και εργασιομανής. Έμαθα να λειτουργώ εμπειρικά ψάχνοντας, την ίδια στιγμή,  τα πατήματά μου ενώ έπρεπε να πάρω σοβαρές αποφάσεις για το σχολείο.

Πολλές φορές μία θέση ευθύνης σου αποκαλύπτει πλευρές του εαυτού σου που αγνοούσες και είτε τρομάζεις που τις βλέπεις είτε χαίρεσαι που τις ανακαλύπτεις. Σου μαθαίνει να επικοινωνείς διαφορετικά απ’ ότι έχεις συνηθίσει και πολλές φορές χωρίς να τους ευχαριστείς όλους, είτε είναι συνάδελφοι, γονείς, ή άλλοι φορείς. Πάντα με γνώμονα το καλύτερο για το σχολείο συγκρούστηκα, διαφώνησα, στήριξα και συμβούλευσα, ενέπνευσα και εμπνεύστηκα – ακόμα εμπνέομαι από αξιόλογους συναδέλφους- πήρα αποφάσεις με προσωπικό και επαγγελματικό ρίσκο (το μέρος μικρό εδώ με όλα τα καλά του και τα “κακά” του) στηρίζοντάς τις αποφάσεις μου με την υπογραφή μου μέχρι τέλους. Ποτέ δε σκέφτηκα “τι με βολεύει” αλλά πάντα στη βάση του συλλογισμού μου για τις αποφάσεις μου ήταν το καλύτερο για τους μαθητές μου και για την σχολική μου μονάδα.

Ως Προισταμένη, έδωσα στο σχολείο ένα σύγχρονο και μοντέρνο πρόσωπο και τολμώ να πω, πια, ένα πρόσωπο πιο προχωρημένο από την εποχή του. Ενα σχολείο πλούσιο σε ποιοτικό εποπτικό – παιδαγωγικό υλικό, ανάμεσα στο οποίο εξαιρετικά ενημερωμένες γωνιές ΤΠΕ , διαδραστικό πίνακα (βραβείο από τα bravo schools) γωνιά ρομποτικής ιδιαίτερα εμπλουτισμένη, 3d printer (από βραβείο etwinning)  και τόσο εμπλουτισμένη βιβλιοθήκη που θα ζήλευαν πολλά άλλα σχολεία δημόσια και ιδιωτικά.

Οι συνάδελφοι που άφησα πίσω μου γνωρίζουν όλες τις φάσεις εξέλιξής του και είμαι σίγουρη ότι και αυτές και όσες ακόμα συνάδελφοι αναλάβουν στο μέλλον, είτε ως μόνιμες είτε ως αναπληρώτριες, θα σεβαστούν όλη τη δουλειά που έχει γίνει και όλο τον θησαυρό  που έχουν στα χέρια τους και χρησιμοποιούν.  Εύχομαι να τον διατηρήσουν ακέραιο και να εμπλουτίσουν το βιβλίο υλικού.

Παρέδωσα σήμερα το αρχείο στην Αναπληρώτρια Προισταμένη κ.  Πετροπούλου. Ένιωσα περηφάνεια και ικανοποίηση για όλα όσα αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια της θητείας μου, συγκίνηση που το αφήνω -πως όχι άλλωστε- και σίγουρα ένιωσα αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση που είχα την τόλμη να το αποχωριστώ για να κάνω ένα βήμα σε άλλο μονοπάτι -έστω για έναν χρόνο. Τα σχολεία, άλλωστε, δε μας ανήκουν ούτε μας οφείλουν. Ούτε οι οργανικές μας θέσεις μας ανήκουν. Μας “φιλοξενούν” τα σχολεία μας για κάποια χρόνια και εμείς οφείλουμε να τους το ανταποδίδουμε με σεβασμό: κάνοντας το καλύτερο δυνατόν γι αυτά, με το βλέμμα μας πρωτίστως στα παιδιά και όχι στον εαυτό μας.  Το γεγονός ότι είμαστε μόνιμοι στο Δημόσιο -και στο ίδιο σχολείο με ίδιες συναδέλφους- σε κάποιους εκπαιδευτικούς δίνει ασφάλεια, σε άλλους όμως, δίνει την αίσθηση του εγκλωβισμού. Η δυνατότητα για απόσπαση δίνει μία ευκαιρία για … απεγκλωβισμό και ανανέωση  (όταν χρειάζεται) ώστε η -ενδεχόμενη- επιστροφή στην τάξη να έχει άλλη αύρα!

Εύχομαι ειλικρινά, όσες ακόμα Προισταμένες ακολουθήσουν να αφήσουν πίσω τους περισσότερο “έργο, λόγο, νόημα” από μένα και να συνεχίσουν τους πολυετείς αγώνες μου για κατασκευή νέου σχολικού κτιρίου. Υπάρχει άλλωστε σχετική αλληλογραφία με το Δήμο. Εύχομαι και ο δήμος Τριφυλίας, πια, να συνειδητοποιήσει την  ανάγκη κατασκευής ενός νέου κτιρίου για το νηπιαγωγείο μας και ο Σύλλογος Γονέων να αγωνιστεί το ίδιο γι αυτό το σκοπό. Εύχομαι οι συνάδελφοι που θα δραστηριοποιούνται στην τάξη μου να σεβαστούν όλο το υλικό που είχα αγοράσει με χρήματα της σχολικής επιτροπής αλλά και με χρήματα που πρόσφεραν οι γονείς και με τα βραβεία που είχα αποσπάσει. Κάθε τάξη αγόραζε παιχνίδια με τις δωρεές των γονέων ανάλογα με τις ανάγκες της αλλά και την αισθητική των εκπαιδευτικών καθώς επίσης και το πεδίο των ενδιαφερόντων τους. Τα παιχνίδια που βρίσκονται στην τάξη “μου” έχουν αποκτηθεί με θυσίες και πολύ στοχευμένα ώστε να ανταποκρίνονται σε ανάγκες των μαθητών μου κάθε χρονιά. Ενδεικτικά μόνο αναφέρω μερικά: την πολύ ενημερωμένη γωνιά ρομποτικής: Botley, bee-bot, edison (δώρο από βραβειο), mouse bot, first coding, earl (alien), kitty, steam παιχνίδια, boardς για τον κύκλο του νερού, τους αριθμούς, τον χάρτη της Ελλάδας, τα αγαπημένα τους playmags (βιάζονταν να έρθουν πρώτα το πρωί για να παίξουν), παζλ και επιτραπέζια, ξύλινα τουβλάκια κατασκευής πόλης, μαγνήτες, το πολυκαρότσι και τόσα άλλα…! Προσθέτω ακόμα τον διαδραστικό πίνακα και τον τρισδιάστατο εκτυπωτή που έφεραν στην τάξη τα βραβεία μας από τη συμμετοχή μας σε etwinning προγράμματα.

Δεν κρύβω, ότι χαίρομαι ιδιαίτερα που η πιο δημιουργική και απογειωτική περίοδος του νηπιαγωγείου, μέχρι τώρα, ταυτίστηκε με την παρουσία μου σ’ αυτό.

Κρατάω βαθιά μέσα μου όλη την αγάπη που έχω πάρει (και δώσει) από τους μαθητές και τους γονείς τους, την εκτίμηση  συναδέλφων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό,  τα χαμόγελα των μαθητών μου, τα βλέμματά τους και τις αγκαλιές τους, τις φωνές μας,  τις παρατηρήσεις και τα κοροιδέματα, τις μέρες σινεμά και τα κουκλοθέατρα, τα μαγειρέματα και τις τραλαλα-λαλαγγίδες, τις γαλότσες και τα λασπομαγειρέματα και τα … λασπόλουτρα, τους βροχερούς περιπάτους με τα αδιάβροχα και τις ομπρέλες, τον διάδρομο της γνώσης και τις χριστουγεννιάτικες αφηγήσεις μας, τα θεατροπαιχνίδια μας, τα συμβούλιά μας, τις μάγισσες, την φρικαντέλα και τις κατασκευές, τον πάγκο με τα υλικά, τον καραμέλο και την καραμέλα και το ημερολόγιό τους (καλή πρακτική που γεννήθηκε στην τάξη μου) και φυσικά το αρωματικό, γευστικό ΚΑΛΑΟ!  Ναι, παινεύομαι που ήταν ιδέα μου να “πίνουν” τα παιδιά το παραμύθι μετά την αφήγηση. Μάλιστα βρήκε μεγάλη απήχηση και σε πολλές τάξεις νηπιαγωγείου μυρίζει καλάο το Δεκέμβριο! (Αναφέρθηκε μάλιστα σ’ αυτό και η διαχειρίστρια της σελίδας του Ευγένιου Τριβιζά στο Fb!).

Και, φυσικά, για το τέλος αφήνω τον Καραμέλο και την Καραμέλα. Δύο λούτρινα σκυλάκια που εδώ και χρόνια φιλοξενούνται σε σπίτια μαθητών τα Σαββατοκύριακα. Ο Καραμέλο είναι γεράκος (από το 2009 είναι στο σχολείο, μαζί με το γιο μου) αλλά πάντα διαθέσιμος για τρελά παιχνίδια και ακούραστος για βόλτες. Στις “σελίδες” θα βρείτε μία ολόδική του!

Ηρθε η ώρα να κάνει και αυτός ένα βήμα και να γνωρίσει περισσότερα παιδιά.

Κρατάω σε ένα μπαουλάκι και τις αρνητικές εμπειρίες όμως, από συναδέλφους -και λιγότερους γονείς- οι οποίες μου έδωσαν διαφορετικά μαθήματα και με δυνάμωσαν κιόλας. Μου άνοιξαν διαφορετικούς ορίζοντες και δημιούργησα τα δικά μου νέα μονοπάτια. Οπότε δεν έχω παρά να τους ευχαριστήσω κι αυτούς για τον χρόνο που μου αφιέρωσαν και να τους διαβεβαιώσω ότι είναι μάλλον τυχεροί, επειδή  δεν θα “μεγαλώσουν” ποτέ. Αμα είσαι “μικρός” μένεις για πάντα έτσι.

Ευχαριστώντας όσες/ους συνεργάστηκα αυτά τα χρόνια, αφήνω το Νηπιαγωγείο (για πόσο;) επειδή το αγαπώ … Ξέρει αυτό τι εννοώ 😉

Σας ευχαριστώ μαθητούδια μου όλων αυτών των χρόνων για όλα όσα μου διδάξατε, απολογούμαι για λάθη που έκανα αλλά σας διαβεβαιώνω ότι δεν έγιναν από έλλειψη αγάπης. Είστε οι καλύτεροι δάσκαλοι που είχα. Για σας και τους γονείς σας θα είμαι πάντα η “Λιτσού”.

Σας αφιερώνω αυτά τα δύο τραγούδια που χαρακτηρίζουν τις ταρακουνημένες τάξεις όλων των νηπιαγωγικών μας χρόνων!

https://youtu.be/1UM-uOI19gw

Και …

https://youtu.be/0IKCSxKcDao

Ξέρετε εσείς, άλλωστε! 😉

Εις το επανιδείν!  😉 

 

31.08.2022

Γαρυφαλιά Τεριζάκη

gterizaki@gmail.com

ποστερ

Μαθητικός διαγωνισμός ραδιοφωνικού μηνύματος European School Radio

Συμμετέχουμε  φέτος για πρώτη φορά στον μαθητικό διαγωνισμό ραδιοφωνικού μηνύματος του European School Radio. Μπορείτε να διαβάσετε λεπτομέρειες εδώ: contest.europeanschoolradio.eu 

Η θεματολογία για το 2021-2022 είναι  “ταξιδεύοντας”. 

ποστερ

Για να δημιουργήσουμε το μήνυμά μας ταξιδέψαμε μέχρι την πλατεία του Αη Νικόλα. Παρατηρήσαμε την φύση, τις αλλαγές της, τις ομορφιές της, τους φίλους μας, τα σπίτια εκεί γύρω …

Ξαπλώσαμε και κλείσαμε τα μάτια μας. Ταξίδεψε κανείς μόνος του. Αφού …  επιστρέψαμε από τα ταξίδια μας  μοιραστήκαμε τις εμπειρίες μας με τους άλλους.

Μέσα από μια … περιπετειώδη συζήτηση για τα ταξίδια (διατηρούνται σε ηχητικό  αρχείο οι σκέψεις των παιδιών) τα παιδιά εξέφρασαν τόσο ωραίες σκέψεις  και συναισθήματα που δυστυχώς δε μπορούσαν να αποτυπωθούν όλες στο μήνυμα μια που έπρεπε  να περιοριστεί στο 1.30΄. Το Το ποίημα-μήνυμα που προέκυψε είναι αυτό.

Ταξιδεύοντας

Σε πολύχρωμο χαρταετό τα όνειρά μας ζωγραφίσαμε

να τα προσέχει

και ύστερα τον αφήσαμε

στο φως μακριά να πετάξει.

Τα κορδόνια μας δέσαμε, 

θέση πήραμε αναπαυτική. 

Το ταξίδι στα όνειρα ξεκινά 

πάνω στο μαγικό μας λουλουδοχαλί.

Φίλοι, γέλια, ήχοι, εικόνες, μουσική,

τα παραμύθια της γιαγιάς, οι μυρωδιές και η βροχή

οι νιφάδες του χιονιού, οι γεύσεις και οι σκέψεις

Αχ, πόσο τέτοια ομορφιά πως ν’ αντέξεις; 

Είμαστε παιδιά μικρά κι όμως κάνουμε ταξίδια μαγικά.

Το μυαλό και την ψυχή η φαντασία προστατεύει.

Σαν αερόστατο από πάνω μας πετά

και πίσω ασφαλείς μας ξαναφέρνει. 

 

images 3

 

Ψηφίστε μας  Εδώ

Οδηγίες

Πατάτε το play, περιμένετε λίγο να αρχίσει το τραγούδι και κατά τη διάρκεια της ακρόασης εμφανίζεται μία καρδούλα την οποία πρέπει να πατήσετε για να καταχωρηθεί η ψήφος σας.

Αφήστε μας κι εσείς την αγάπη σας!

Καλά ταξίδια σε όλους μας.

Ακούστε το μήνυμά μας πιο κάτω αλλά και στα “ραδιοπούλια” μας

https://contest.europeanschoolradio.eu/vote/?fbclid=IwAR24Mjt2dB065Fjcm8hxQbwdKi1amKFOsb4Jmk3rI3hNdrNevVHYw_y-hoI

 

275835578 250494020526576 4379370696835881831 n

Γίνε κι εσύ ένας κρίκος στην αλυσίδα της Ειρήνης

Είναι μαγικό όταν οι ίδιες οι ιδέες γίνονται ένα γαιτανάκι.

Ολα ξεκίνησαν από αυτό το βιβλίο
5fcd3f4d b2ea 40ad b1fb 64bbbaa319fa
Αρχικά σκεφτήκαμε να δώσουμε τα χέρια όλοι και να κάνουμε κύκλο
Τη μοιραστήκαμε με συναδέλφους και επέστρεψε πίσω πιο μεγάλη.
Η γιωτα βλουχου από το 6ο Νηπιαγωγείο Θήβας πρόσθεσε να γίνει πορεία Ειρήνης.
Τη μοιραστήκαμε την ιδέα λοιπόν, έτσι, πιο εμπλουτισμένη και επέστρεψε … τρεις φορές πιο μεγάλη.
Η Polina Gaitanarou και οι συνάδελφοι από το 14ο Νηπιαγωγείο Καλαμάτας καθώς και από το 9ο Νηπιαγωγείο Καλαμάτας πρόσθεσαν και κάλαντα της Ανοιξης
Η συνάδελφος Μαρία Χονδρογιάννη από το 2ο Φιλιατρών πρότεινε να ενώσουμε τις δράσεις μας και μάλιστα πρόσθεσε να μοιράζουμε στον κόσμο χελιδόνια με μηνύματα φιλειρηνικά.
Η Αντριάνα Κασβίκη από το 2ο Νηπιαγωγείο Ν. Αρτάκης θα συμμετέχει επίσης με τα νηπιάκια της στον χορό!
Το 2ο Δημοτικό Γαργαλιάνων επίσης έχει εκδηλωσει ενδιαφέρον και θα συμμετάσχουν κάποιες τάξεις.
Εμείς τώρα προσθέτουμε και αυτό: Να δημιουργήσουμε δικά μας “χελιδονίσματα” και να τα τραγουδήσουμε στο δρόμο κατά τη διάρκεια της πορείας αλλά και στην πλατεία.
Αρα το πρόγραμμα έχει:
πορεία Ειρήνης, χελιδονίσματα και τραγούδια, χελιδόνια με φιλειρηνικά μηνύματα στα καταστήματα, κύκλος της Ειρήνης στην πλατεία, τραγούδια επιστροφή. 
Αυτή η εκδήλωση θα είναι και η μία πλευρά της γιορτής μας για την 25η Μαρτίου. Τα υπόλοιπα θα εξελιχθούν στις τάξεις μας.
“Αν όλα τα παιδιά της γης φώναζαν τους μεγάλους κι αφήναν τα γραφεία τους και μπαίναν στον χορό …”
Θα φοράμε όλοι τις μάσκες μας φυσικά.
275835578 250494020526576 4379370696835881831 n
Στον χορό θα μπει και το artivism! Είμαστε ήδη κρίκος του άλλωστε. Η δράση μας δηλαδή έφτασε στη Νέα Υόρκη.
.jpg
Το artivism ετοιμάζεται και για νέες  εαρινές δράσεις τις οποίες συνοδεύει το πόστερ μας
275379678 1115058599257155 6680403302112431970 n
Μπείτε κι εσείς στον χορό!

Το κάλεσμα των παιδιών μας:

Παιδιά, Κυρίες, Κύριοι
σας καλούμε να πάρετε μέρος στην αντιπολεμική/φιλειρηνική μας
δράση ώστε την ίδια μέρα και ώρα να δημιουργήσει κάθε σχολείο στην πόλη του, είτε μόνο του είτε συνεργατικά με άλλο, έναν κύκλο στέλνοντας συμβολικά μια μεγάλη αγκαλιά στην Ειρήνη, στην Ουκρανία και σε όλες τις χώρες που βρίσκονται σε παρόμοια κατάσταση
Εμπνευστήκαμε από το βιβλίο “το γαιτανάκι” της Ζωρζ Σαρή και “ύμνος
μας” αυτή τη μέρα θα είναι το γνωστό ομότιτλο τραγούδι του Λουκιανού
Κηλαηδόνη σε στίχους του Γιάννη Ρίτσου (“το γαιτανάκι”)
Σκεφτήκαμε να υλοποιήσουμε κι εμείς την ιδέα του κυρ Γαρίφαλλου την πρώτη μέρα της Άνοιξης που συμπίπτει με την
παγκόσμια μέρα ποίησης και να καλέσουμε κι εσάς για να … αγκαλιάσει ο κύκλος μας τρεις φορές τη γη μας !
Μπείτε στον κύκλο μας ή δημιουργήστε δικό σας
Ας γίνει κάθε σχολείο ένας κρίκος στην αλυσίδα της Ειρήνης

Οι μαθητές του 1ου Νηπιαγωγείου Γαργαλιάνων

Η δράση μας στον ηλεκτρονικό τύπο
-Ευχαριστούμε MessiniaLive και Thanassis Poulopoulos για την υποστήριξη όπως και την Ankopress Filiatra για την εκτύπωση των αφισών μας.

 

βραβειο χελμεπα

Πανελλήνιος Διαγωνισμός Ζωγραφικής Helmepa Junior 2021-2022

Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν ανακηρύξει την δεκαετία 2021-2030 ως «Δεκαετία της Επιστήμης των Ωκεανών για την Αειφόρο Ανάπτυξη», με στόχο να ενισχυθεί η βιώσιμη διαχείριση των ωκεανών και των ακτών προς όφελος της ανθρωπότητας. Μέσω της συνεργασίας και της ανταλλαγής τεχνογνωσίας όλων των φορέων που σχετίζονται με τη θάλασσα, η δεκαετία αυτή θα λειτουργήσει σαν εργαλείο για την επίτευξη της ατζέντας του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Σ’ αυτό το πλαίσιο η επιμόρφωση για τις θάλασσες και τους ωκεανούς και η κατανόηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ Ανθρώπου και Θάλασσας (OceanLiteracy) αναμένεται να διαδραματίσουν βασικό ρόλο. Η HELMEPA από το 1993 προσφέρει στην εκπαιδευτική κοινότητα το περιβαλλοντικό πρόγραμμα «Παιδική HELMEPA» με στόχο την ενημέρωση και δραστηριοποίηση παιδιών ηλικίας 5-12 ετών της χώρας για το θαλάσσιο περιβάλλον και το περιβάλλον γενικότερα, μέσω της εθελοντικής καθοδήγησης των Εκπαιδευτικών τους.

Στόχος του φετινού προγράμματος με τίτλο «Η θάλασσα είναι ζωή» είναι να ενισχύσει τη γνώση της εκπαιδευτικής κοινότητας για τους ωκεανούς, να την ενθαρρύνει να αναλάβει ενεργό ρόλο σε ατομικό αλλά και συλλογικό επίπεδο για την επίτευξη του Στόχου 14: «Ζωή κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας» για τη βιώσιμη ανάπτυξη και να αναδείξει την αλληλεπίδραση μεταξύ ανθρώπου και θάλασσας.

Η κλιματική αλλαγή, η ρύπανση, η υπεραλίευση και άλλες περιβαλλοντικές προκλήσεις  απαιτούν άμεση εξεύρεση λύσεων και πρέπει όλοι με τις πράξεις μας να δείξουμε τι μέλλον θέλουμε για τις επόμενες γενιές και σε τι κατάσταση πρέπει να είναι οι θάλασσες και οι ωκεανοί για να μπορούν να υποστηρίξουν αυτό το μέλλον.

πηγή: https://helmepajunior.wordpress.com/boutia-ston-okeano/

 

Φέτος, λοιπόν, συμμετέχουμε και πάλι στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό Ζωγραφικής

διαγωνισμού χελμεπα

Την περσινή χρονιά το πρώτο μας τμήμα είχε κερδίσει το πρώτο βραβείο. Την διαδικτυακή εκδήλωση βράβευσης χαιρέτισε η Υπουργός Παιδείας ενώ στο σχολείο μας γιορτάσαμε το βραβείο παρουσία του κ. Καλιάνη, μέλους του Δ.Σ. της Παιδικής Χελμεπα, ο οποίος μοίρασε και τα δώρα στα παιδιά.  Διαβάστε στην εφημερίδα “τα γλαρόπουλα” 
Η συμμετοχή μας έγινε αφίσα που τοποθετήθηκε σε διάφορα σημεία του Πειραιά και της Καλλιθέας.
Ηταν πραγματικά μεγάλη τιμή για μας, καθώς ήταν και η πρώτη φορά στην ιστορία του σχολείου μας η κατάκτηση ενός τέτοιου βραβείου  Δείτε την πιο κάτω την αφίσα μας που κέρδισε.
βραβειο χελμεπα
Είχε ιδιαίτερη βαρύτητα, ομολογουμένως, καθώς δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της καραντίνας και γι αυτό και έγινε με την τεχνική του κολάζ. Τα παιδιά έστειλαν στην εκπαιδευτικό κ. Τεριζάκη τις ζωγραφιές τους. Αυτή τις έκοψε έτσι ώστε να αξιοποιηθεί κάθε ζωγραφιά ή λέξη και ύστερα από επικοινωνία μαζί τους (με βιντεοκλήση ή φωτο) η αφίσα πήρε την τελική της μορφή. Τα παιδιά συνεργάστηκαν μεταξύ τους διαδικτυακά με την πολύτιμη συμβολή των μαμάδων τους.
Φέτος δουλέψαμε τις αφίσες μας δια ζώσης! Οσο και αν η περσινή εμπειρία χαράχτηκε με διαφορετικό τρόπο στη μνήμη μας, οι δια ζώσης δραστηριότητες έχουν τη δική τους … βιωματική γοητεία!
Τα παιδιά συμμετείχαν με χαρά και θα ήθελαν να σας μεταφέρω το συλλογισμό μας σχετικά με την δημιουργία των αφισών.
Βασικά, δύο εβδομάδες μας πήρε να τις ολοκληρώσουμε, καθώς ήταν μια πολύ ωραία αφορμή να μιλήσουμε για θέματα σχετικά με το περιβάλλον, για τον γλάρο-σύμβολο της χελμεπα αλλά και για το θαλασσοπούλι, – όπως και για άλλα- να παίξουμε, να τραγουδήσουμε αλλά και να πειραματιστούμε με νέες τεχνικές/τεχνοτροπίες καλλιτεχνών που αγαπώ και θα ήθελα να εμπνευστούν.
Και φυσικά ήταν άλλη μια καλή ευκαιρία να χρησιμοποιήσουν το “μαγικό μου ψαλίδι” με την τετραπλή κοπή για τα φτερά των γλάρων!
Αυτή είναι η πρώτη αφίσα του πρώτου μας τμήματος
IMG 4669
Εδώ, σκεφτήκαμε να φτιάξουμε μια τούρτα για να κάνουμε πάρτυ-έκπληξη στον γλάρο! Είναι κυρίως ζωγραφική ενώ η αφίσα συμπληρώνεται με κολάζ, μια που για κάποιους μαθητές είναι πιο εύκολο να δουλεύουν μόνα τους. “Στη γιορτή του γλάρου” συμμετέχουν και τραγουδούν και άλλοι γλάροι αλλά και πλάσματα της θάλασσας (γοργόνες, χελώνα, ψάρια) που βγαίνουν για να τον υποδεχτούν και φυσικά τα παιδιά που ενθουσιασμένα του τραγουδούν ευχές πάνω σε μία Γη και τον επευφημούν. Και ο αγαπημένος μας γλάρος, συγκινημένος (μη μου πείτε ότι δεν εντυπωσιαστήκατε κι εσείς με την έκφραση που του έδωσε ο Γιώργος Τζ.!) κατεβαίνει για να σβήσει τα 40 κεριά!
fullsizeoutput 72bb
Σ’ αυτήν την αφίσα, τα παιδιά πρότειναν να δώσουν στο πρόσωπο του γλάρου τον πλανήτη Γη (ανέλαβε ο Γιώργος Τζ. πάλι να ζωγραφίσει τη Γη επειδή “τις κάνει ωραίες” οπως είπαν τα παιδιά)  και όλα μαζί πάτησαν τα δαχτυλικά τους αποτυπώματα πάνω στα φτερά συμβολικά, στέλνοντας το μήνυμα ότι αν καθένας μας κάνει κάτι μικρό για την προστασία των θαλασσών και του πλανήτη το αποτέλεσμα θα είναι μεγάλο.
 Ο γλάρος σ’ αυτή την αφίσα έρχεται από μακριά, από το παρελθόν και όσο μας πλησιάζει γίνεται μεγαλύτερος (αυτό ήταν μια καλή αφορμή για μαθηματικά  και σπουδή στην … προοπτική!) Ο γλάρος εδώ, δε σταματά πουθενά. Συνεχίζει τα ταξίδια του πάνω από τη Γη. Δεν έχει χρόνο για γιορτές και πάρτυ. Κοιτάει μπροστά. Πρέπει να βιαστεί να στείλει το μήνυμα παντού. “Οχι σκουπίδια όχι πλαστικά στις θάλασσές μας”.  Η θάλασσα, εδώ, είναι επιρροή από έργο του Μιρό.
Για την ιστορία, σας λέμε ότι το σχολείο μας έχει διακριθεί 10 φορές ως εκπρόσωπος Πελοποννήσου ενώ μία φορά, όπως προαναφέραμε, κέρδισε το πρώτο βραβείο στο διαγωνισμό ζωγραφικής.
Τιμή μας που είμαστε γλαρόπουλα!
Καλή μας επιτυχία
cc8987b4 115a ce90 6ef5 989617befe2f

Στο webinar – Αrtivism

Το χθεσινό webinar πραγματοποιήθηκε με επιτυχία και  βρεθήκαμε εκεί ως μέλη της Πανελλήνιας Κοινότητας Ρέτζιο (RING), προσκεκλημένοι του Artivism  με αφορμή την πρόσφατη συνεργασία μας.

Στο 49.25 λεπτό αρχίζει η παρουσίαση που αφορά στο RING  και στο σχολείο μας ως μέλος του.

the knotted gun

https://youtu.be/q7ntb4nzrl8

Ευχαριστούμε όλους όσοι το παρακολούθησαν και την κ. Argie Agelarakis για την πρόσκληση και για τα τιμητικά της λόγια  στο 1:28:55 του βίντεο:

  “Art is your right. Everyone, has to have the freedom of the expression…”  

ΥΓ θυμίζουμε εδώ πάλι το ποίημα  “το όπλο της Ειρήνης” – “The weapon of Peace”

 

 

 

H ομάδα ραδιοφώνου του Σκασιαρχείου είναι εδώ 2

Παγκόσμια μέρα ραδιοφώνου – “τα ραδιοπούλια”

Στις 13 Φεβρουαρίου γιορτάζεται η Παγκόσμια Μέρα Ραδιοφώνου. Συμμετέχουμε και τα “ραδιοπούλια”  στη γιορτή μαζί με τα Ραδιόφωνα του “Σκασιαρχείου” (Freinet)

Αφιερώνουμε την εκπομπή μας στη Μαριανίνα Κριεζή, την στιχουργό της θρυλικής Λιλιπούπολης, η οποία έφυγε από τη ζωή πριν λίγες μέρες.

Το Αθηνόραμα την αποχαιρετάει με πολύ συγκινητικό και γλυκό τρόπο

 

090F20BA F1BE 4C08 85B6 0FC12B3A6FFC H ομάδα ραδιοφώνου του Σκασιαρχείου είναι εδώ 2

Ακούστε τις εκπομπές του δικτύου ραδιοφώνων του Σκασιαρχείου 

Ραδιοπούλια- ΓΑΡΓΑΛΙΑΝΟΙ

Ραδιοκομήτες  ΑΜΑΛΙΑΔΑ

Το ξέΦρενο σχολείο  – ΧΑΝΙΑ

Τα θρανία της Ανοιξης  – ΑΘΗΝΑ

Ράδιο Ελευθερές – ΚΑΒΑΛΑ

 

Λίγα λόγια για τη μέρα Ραδιοφώνου

Η Παγκόσμια Ημέρα Ραδιοφώνου καθιερώθηκε με απόφαση της UNESCO στις 29 Σεπτεμβρίου 2011, έπειτα από πρόταση της Ισπανικής Ακαδημίας Ραδιοφώνου.

Αρχικά, η πρόταση των Ισπανών ήταν να τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα Ραδιοφώνου στις 30 Οκτωβρίου, σε ανάμνηση της περίφημης εκπομπής του Όρσον Γουέλς το 1938, που έμεινε στην ιστορία ως ο «Πόλεμος των Κόσμων». Η UNESCO, όμως, αποφάσισε διαφορετικά και πρόκρινε τη 13η Φεβρουαρίου, ημερομηνία κατά την οποία το 1946 πρωτολειτούργησε το ραδιόφωνο του ΟΗΕ.

Σκοπός της Παγκόσμιας Ημέρας Ραδιοφώνου είναι ο εορτασμός του ραδιοφώνου ως Μέσου Μαζικής Επικοινωνίας, η βελτίωση της διεθνούς συνεργασίας μεταξύ των ραδιοφωνικών οργανισμών και η ενθάρρυνση των μεγάλων διεθνών δικτύων, όσο και των τοπικών ραδιοφώνων, να προωθήσουν την πρόσβαση στην πληροφόρηση και την ελευθερία της έκφρασης στα ερτζιανά.
Πηγή:
https://www.sansimera.gr/worldays/236

271836931 1113484099451957 5364203429548845278 n

Spring 2022 Artivism Inaugural Presentation

Οταν δημιούργησα αυτό το ιστολόγιο πριν από δέκα χρόνια (διαβάστε εδώ για την πρώτη ανάρτηση)είχα οραματιστεί ότι θα μας άνοιγε πόρτες, παράθυρα, δρόμους και ότι θα ήταν μια γέφυρα επικοινωνίας και συνεργασίας με φίλους και συναδέλφους εκτός των ορίων της πόλης, του Δήμου, του Νομού. Ενα άνοιγμα στην κοινωνία.

Τελικά μας άνοιξε δρόμους και πόρτες και παράθυρα και πύλες ολόκληρες και επικοινωνήσαμε όχι μόνο με το νομό και όλη την Ελλάδα αλλά και την Ευρώπη και τώρα την Αμερική.

Ηταν κάτι πρωτόγνωρο για τα δεδομένα του σχολείου μας αυτό το διαδικτυακό “ταξίδι” στη Ν.Υ.  τίτλο

Ευχαριστώ πολύ το RING, και ιδιαίτερα τις συναδέλφους Δέσποινα Σακουλογέωργα (Πρόεδρο) και  Μαρίνα Σγουρού (Γραμματέας) μια που εκεί βρεθήκαμε λόγω της συνεργασίας μας. Διατελώ, άλλωστε και η ίδια μέλος του Δ.Σ. του RING και είναι τιμή μου να βρίσκομαι σ’ αυτή την εμπνευσμένη ομάδα.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με επιτυχία και άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις!

Θερμές ευχαριστίες και στην Συντονίστρια Εκπαιδευτικού Εργου ΠΕ60 κα Αλεξάνδρα Νικολάου για την παρουσία της και για την ανάρτησή της στο προσωπικό της ιστολόγιο

Επίσης, τις συναδέλφους Παναγιώτα Σκουτέρη, Ερασμία Παπανδρέου και Δήμητρα Βλάση για την παρουσία τους – ήταν χαρά για μένα να είναι εκεί, μαζί μου- όπως και όσους γονείς το παρακολούθησαν.

Δείτε πιο κάτω στο σύνδεσμο που ακολουθεί την διαδικτυακή εκδήλωση στην οποία παρουσιάσαμε το πόστερ που δημιουργήσαμε και επιλέχθηκε για να συνοδεύει τις ανοιξιάτικες δράσεις του Artivism – for shared humanity.

271836931 1113484099451957 5364203429548845278 n

Spring 2022 Artivism Inaugural Presentation

Ηταν πραγματική μεγάλη τιμή να βρίσκομαι εκεί, ανάμεσα σε τόσο αξιόλογους ομιλητές που με όπλο τους την τέχνη προσπαθούν να αλλάξουν τις κοινωνίες.

Ευχαριστώ θερμά.

Γαρυφαλιά Τεριζάκη

 

 

 

 

the knotted gun

Το όπλο της Ειρήνης ~ ποίημα ( The weapon of Peace)

the knotted gun

“The knotted gun” ή “non violence”.

Χάλκινο γλυπτό του Σουηδού καλλιτέχνη Carl Fredrik Reutersward.

Το έργο αυτό, το οποίο αντιπροσωπεύει την ελπίδα για ένα μη βίαιο μέλλον και βρίσκεται έξω από την έδρα του ΟΗΕ στη Ν.Υ.,  μας ενέπνευσε και δημιουργήσαμε με τα παιδιά ένα ποίημα. Το ανακαλύψαμε (κάθε χρόνο το ανακαλύπτουμε δηλαδή) σε ένα μεγάλο βιβλίο για την Ειρήνη που έχουμε στην τάξη μας. Φέτος όμως εντυπωσίασε ιδιαίτερα τα παιδιά και έτσι γεννήθηκε ένα ποίημα.

Κατέγραψα τις σκέψεις τους, τις λέξεις που τους έφερνε στο νου, τα συναισθήματα, τι συμβολίζει, τι πιστεύουν ότι θα νιώθει εκεί που στέκεται, γιατί να το έφτιαξε ο γλύπτης, γιατί να είναι έτσι διπλωμένο (παλιότερα ένας μαθητής μου είχε πει ότι φοράει κασκόλ!) και άλλα πολλά και τελικά φτιάξαμε μία … ποιητική ιστορία με βασικό μας υλικό τις σκέψεις, τις λέξεις, τα συναισθήματα των παιδιών  και τις αισθήσεις.

Mια άσκηση δημιουργικής γραφής που πολύ απόλαυσα (πάντα λέω ότι οι καλύτεροί μου δάσκαλοι είναι οι μαθητές μου)  μια που έμπλεξα θεατρικό παιχνίδι και άλλες θεατρικές τεχνικές, την  “φανταστική υπόθεση” του Gianni Rodari, το “μαγικό Αν” του Stanislavski ή με απλά λόγια ενεργοποίησα την παιδική φαντασία και τη διάθεση για παιχνίδι.  Ως μέλος της ομάδας, η συμβολή μου  ήταν να συνθέσω τις λέξεις ώστε να βγει το νόημα όσο πιο κοντά σ’ αυτό που ήθελαν τα παιδιά εξ αρχής

Ναι, δεν έχει σημασία που τα παιδιά του νηπιαγωγείου δεν ξέρουν να γράφουν. Εργαστήρια δημιουργικής γραφής μπορούν να γίνουν και προφορικά, μόνο με τους ήχους των λέξεων, με τον ρυθμό τους,  με τις σκέψεις, λέξεις και συναισθήματά τους. Και η νηπιαγωγός στο ρόλο της γραμματέως. Να τα καταγράφει όλα για να μη μείνει απ’ έξω καμιά ιδέα.

Οκτώβριος 2021 – 1ο Νηπιαγωγείο Γαργαλιάνων, (Τμήμα 1Ο) –

Νηπ/γός:  Γαρυφαλιά Τεριζάκη

Το όπλο της Ειρήνης

Υπάρχει ένα γιγάντιο όπλο που

δεν θέλει πια να σκοτώνει

Την κάνη του κόμπο  έδεσε και

αποφάσισε

Κάθε πόλεμο μακριά να διώχνει

                                                                                                                                                           δεν του άρεσε πια       

                                                                                                                                                    τον θάνατο να γεύεται

                                                                                                                                                 ούτε τον πόνο να βλέπει

                                                                                                                                    

Υπάρχει ένα γιγάντιο όπλο που

σταμάτησε να σκοτώνει

Φαντάζεται

ότι στον κόσμο σκορπίζει γράμματα, αριθμούς, λουλούδια

χρώματα, νότες και χαρούμενα τραγούδια

                                                                                                                                                                        δεν ήθελε

                                                                                                                                                άλλα κλάματα να ακούει

                                                                                                                                            από τον τρόμο που σκορπά

 

Υπάρχει ένα γιγάντιο όπλο που

δε σκοτώνει

Ονειρεύεται!  

Στην αγκαλιά κοιμάται της Ειρήνης.

Άγαλμα ένας γλύπτης το έκανε

έργο τέχνης μόνο να μείνει                                                                                                              

                                                                                                                                                       δεν άντεχε άλλο πια

                                                                                                                                                 με εφιάλτες να χαϊδεύει

                                                                                                                                                       μεγάλους και παιδιά

                                                                                                                       

Υπάρχει ένα γιγάντιο όπλο που

χαμογελάει

όταν βλέπει τον κόσμο από κάτω

να περνάει

                                                                                                                                                                                                                                              

                                                                                                                                                        δεν κουράζεται ποτέ

                                                                                                                                          στους ανθρώπους να θυμίζει

                                                                                                                                                           ότι πρέπει παντού

                                                                                                                                                           Ειρήνη να μυρίζει

Δείτε  το βιντεάκι που φτιάξαμε για να το παρουσιάσουμε στην εκδήλωση του Adelphi University στα πλαίσια του Artivism, τη Δευτέρα 7/2/2022, ώρα Ελλάδος 9μμ.

 

https://youtu.be/2bd0rfVkE7M

 

The Weapon of Peace

 There once was a weapon that lay still

That no longer wanted to kill

So it tied its barrel into a knot

And decided it would not

In war have any part

 

It wanted

To cast aside death

To forsake all pain

 

There once was a weapon that lay still

That no longer wanted to kill

Instead

It wanted to spread letters everywhere

Numbers and flowers without compare

Colours, notes and songs that care

 

It wanted

To stop people from crying

To protect others from terror

 

There once was a weapon that lay still

That no longer wanted to kill

It dreamed instead!

Of walking with Lady Peace ahead

So a sculptor made it into a work of art

Hoping it would stay just like that

 

It wanted

To end the nightmares had

By persons young and old

 

There once was a weapon that lay still

That now smiles with goodwill

When it sees children, women and men

Walk on by, now and then

 

It never tires

Of reminding people

To spread the message of peace

Across the world

 

*Ευχαριστώ πολύ τη Σοφία Δημοπούλου για την απόδοση του ποιήματος στα αγγλικά.

272520953 259684976300923 4251195909556557311 n

Το πόστερ μας για το Artivism στην εφημερίδα “Ελευθερία”

Η εφημερίδα “Ελευθερία Καλαμάτας”  μας έκανε μια όμορφη αναφορά στην δράση μας για τo Artivism. Δυστυχώς δεν υπάρχει στην on line έκδοση της εφημερίδας, γι αυτό παραθέτουμε φωτογραφία από την έντυπη μορφή της.

(Εδώ όμως θα δείτε μια προηγούμενη αναφορά στο σχολείο μας από την ίδια εφημερίδα https://eleftheriaonline.gr/lakonia/itemlist/tag/1ο%20Νηπιαγωγείο%20Γαργαλιάνων)

272520953 259684976300923 4251195909556557311 n

Ευχαριστούμε πολύ την κ. Γιούλα Σαρδέλη για τη δημοσίευση

 

271389448 10159613749617158 3567144513301144284 n

“Artivism”: Adelphi University NEW YORK~ φτάσαμε κι εδώ!

Το πρώτο εργαστήρι δεξιοτήτων που αναλάβαμε είχε θέμα του τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.

Οι εθνικές επέτειοι, άλλωστε, αν και στην αρχή της χρονιάς μας δίνουν πάντα μια καλή αφορμή να προσεγγίζουμε τα ανθρώπινα δικαιώματα.  Τα δικαιώματα κάθε χρόνο τα προσεγγίζουμε με πολλούς τρόπους,  κυρίως όμως μέσα από τις τέχνες.

Ηδη είχαμε αρχίσει να μιλάμε γι αυτά από τον Σεπτέμβριο με αφορμή την συμμετοχή μας στον διαγωνισμό ζωγραφικής του περιοδικού “σχεδία” με θέμα “σπίτι” , στο οποίο, μάλιστα διακρίθηκε η μαθήτριά μας Σοφία Μ  https://blogs.sch.gr/1nipgarg/1os-diagonismos-paidikoy-skitsoy-periodikoy-dromoy-quot-schedia-quot/

Πόσο ωραία συγκυρία λοιπόν για το εργαστήρι αυτό το project που ακολουθεί, το οποίο μάλιστα ήταν και – αποτέλεσμα της συνεργασίας μας και με την Πανελλήνια Κοινότητα Ρέτζιο (Reggio Inspired Network of Greece), της οποίας η ίδια διατελώ και μέλος του Δ.Σ.

Δείτε εδώ  http://www.reggiogreece.com

Η συμμετοχή μας στο συγκεκριμένο project του Artivism (εκπροσωπώντας και το R.I.N.G) και η συνεργασία μας με το Πανεπιστήμιο Adelphi University ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα, μοναδική εμπειρία. Το Adelphi University of New York υλοποιεί δράσεις μέσω της τέχνης που στοχεύουν στoν μετασχηματισμό της κοινωνίας.

Το project του Πανεπιστημίου λέγεται artivism και επιδιώκει να αναδείξει πως η τέχνη μπορεί να βοηθήσει να μειωθούν οι κοινωνικές ανισότητες και να ακουστεί η φωνή κάθε ανθρώπου, ανεξάρτητα από εθνικότητα, χρώμα, θρήσκευμα, φύλο.

Δημιουργήσαμε λοιπόν την αφίσα που ακολουθεί η οποία επιλέχθηκε από το Πανεπιστήμιο Adelphi να συνοδεύει τις εαρινές δράσεις του artivism.

271389448 10159613749617158 3567144513301144284 n

“Πως δουλέψαμε με τα παιδιά:

Την περίοδο που δημιουργήσαμε το πόστερ, το Φθινόπωρο 2021, δουλεύαμε στην τάξη μας τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι τέχνες, φυσικά,  είχαν την τιμητική τους!

Ανιχνεύθηκαν αρχικά, οι γνώσεις των παιδιών γύρω από την Τέχνη και ύστερα αναζητώντας περισσότερες πληροφορίες, οδηγηθήκαμε στο διαδίκτυο και στα -πολλά – βιβλία της τάξης μας. Κατάλαβαν ότι εκεί θα βρούμε ό,τι θέλουμε . Φτιάξαμε καρτέλες με τις τέχνες και παίξαμε με το beebot αξιοποιώντας και τις δυνατότητες της εκπαιδευτικής ρομποτικής.

Τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να πειραματιστούν με τις τέχνες και να εκφραστούν το καθένα με το δικό του τρόπο. Αναζήτησαν στα βιβλία καλλιτέχνες και εμπνεύστηκαν από αυτούς δημιουργώντας δικά τους έργα. Λάτρεψαν ιδιαίτερα τη Yayoi Kusama  ενώ εντυπωσιάστηκαν ιδιαίτερα με το έργο “the knotted gun” or “non violence”. Το έργο αυτό, μάλιστα, μας ενέπνευσε και γράψαμε ένα ποίημα με τίτλο «το όπλο της Ειρήνης».

Δείτε εδώ: https://blogs.sch.gr/1nipgarg/to-oplo-tis-eirinis-the-weapon-of-peace-inspired-by-quot-the-knotted-gun-quot/

Αφού βίωσαν με τα σώματά τους τις τέχνες μέσα από τους προσωπικούς τους πειραματισμούς (ατομικά ή συνεργατικά) σκέφτηκα ότι ήταν μια ωραία ευκαιρία να τα αποδώσουν όλα αυτά μέσω του κολάζ. Ετσι πήραν περιοδικά και τους ζήτησα να κόψουν ό,τι θεωρούν ότι είναι τέχνη. Όλες τις προτιμήσεις τους τις συγκεντρώσαμε, ξεχωρίσαμε ποιες σελίδες θα χρησιμοποιήσαμε και συζητήσαμε για τη σύνθεση του πόστερ, έτσι ώστε να μεταδίδει όσο πιο άμεσα το μήνυμα. Θα πρέπει να σας πω, ότι η ακτινωτή δομή του και το πουά φόντο οφείλεται στο έργο του Ρόι Λιχτενστάιν «ήλιος που ανατέλλει» το οποίο έχει εντυπωσιάσει, επίσης, τα παιδιά. Έτσι, πειραματίστηκαν και με το κολάζ.

Απόλαυσα αυτό το project, πραγματικά συμμετέχοντας πότε ως συντονίστρια – εμψυχώτρια, άλλοτε ως μαθήτρια/συμμαθήτρια τους, παρεμβαίνοντας μόνο όπου θεωρούσα πως χρειάζεται για να τα βοηθήσω να πάνε πιο πέρα το συλλογισμό τους.

Όσοι νομίζουν ότι τα νήπια είναι μικρά, κάνουν λάθος! Είναι τεράστια!

Ευχαριστώ πάρα πολύ το Adelphi University και την κ. Αrgie Moutafakis καθώς και το RING (Reggio Inspired Network of Greece) του οποίου έχω την τιμή να διατελώ μέλος του Δ.Σ, για την ευκαιρία που μας δώθηκε να αντιληφθούν τα παιδιά και τον επικοινωνιακό χαρακτήρα της Τέχνης και τελικά να γίνουμε κι εμείς ένας κρίκος της αλυσίδας του Artivism

Είναι μεγάλη μας τιμή και χαρά να συνοδεύουμε τις ανοιξιάτικες δράσεις του

Καλή επιτυχία !

Γαρυφαλιά Τεριζάκη”

(In the fall of 2021, during the time when we created our artivism poster, our class was learning about human rights, and naturally, the arts were front and centre in our discussions.

We started by identifying just what the children knew about art, and in our quest for further information, we made our way online and towards our class’s extensive library. My pupils realized that our books contained everything they were looking for. We even made flash cards about the arts and played with our Bee-Bot floor robot to engage educational robotics in our learning process.

 The kids had the opportunity to experiment with art and express themselves, each in his or her own way. They looked up various artists in our art books and used them as an inspiration to create their own works of art. They especially loved Yayoi Kusama’s creations, and were very impressed with the statue called “Non-Violence”, also known as “The Knotted Gun”.

Among other works of art, our class was so inspired by “The Knotted Gun” that we even composed a poem entitled “The Weapon of Peace”.

Once the children had experienced art for themselves, both individually and in teams, I thought of deepening their experience through the art of collage. The kids picked out magazines and tore out the parts that they felt were artistic. Their selections were pooled, and together we chose the pieces we would use for our collage. We discussed what would be the best way to design our poster in order to get the artivism message across. Our poster’s radial structure and dotted background were inspired by Roy Lichtenstein’s “Sunrise”, which had left an impression on my pupils. And so the kids got to create their very own collage.  

I thoroughly enjoyed this project, at times acting as a co-ordinator, other times as a cheerleader, and –at all times– as a student myself. I intervened (ιντερβίντ) only when I felt the children needed my help to take their creativity one step further.

Most people think of kindergarten pupils as being little, but they are wrong. Given the chance, kindergarteners can achieve big things!

I thank you wholeheartedly  for the opportunity you gave our school. My pupils got an understanding of the communicative power possessed (ποζέστ) by the arts, and we are now a proud link in the artivism chain.

It is our honour and a great joy to take part in this spring’s artivism ventures.

May they all be a huge hit!

Garyfalia Terizaki

Δείτε εδώ:

https://www.adelphi.edu/artivism/?fbclid=IwAR320VwZOF9_TKlAtBrusQY3LXjq4e1PHkWWW-G-Fhxq6Xth9Cf6xYQUi7o

hat

Τα δικά μας κάλαντα

Γράψαμε δικά μας κάλαντα πάνω στη μελωδία των μακεδονίτικων “ήρθε πάλι νέο έτος”

Τα ονομάσαμε “τα Γαργαλιανιώτικα”

Ακούστε μας!  https://audius.co/terigaryf/κάλαντα-1ου-νηπιαγωγείου-γαργαλιανων

 

 

 

Christmas Bazaar 3

Χριστουγεννιάτικο παζάρι

Μετά από μία τετραετία ξεκούρασης, ο Σύλλογος γονέων ετοιμάζει και πάλι χριστουγεννιάτικο παζάρι σε συνεργασία με το Σύλλογο Εκπαιδευτικών του σχολείου μας

Παιδιά, κυρίες και μαμάδες σε ρυθμό χριστουγεννιάτικης δημιουργίας εδώ και μέρες.  Ελάτε κι εσείς να δείτε πόσα πολλά και όμορφα πράγματα έχουμε φτιάξει. Οχι μόνο να δείτε, αλλά να αγοράσετε κιόλας  🙂

Την ίδια μέρα, ο Πολιτιστικός Σύλλογος της πόλης μας θα συγκεντρώνει τρόφιμα για τα παιδικά χωριά SOS.

Ραντεβού την Κυριακή στην πλατεία

 

Christmas Bazaar 3

επιδιοθρωήτς ονείρων

Δημοτική Βιβλιοθήκη Πτολεμαίδας-Πλανόδια Χαριστική Βιβλιοθήκη Γαργαλιάνων

Ακούστε εδώ την ραδιοφωνική εκπομπή της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Πτολεμαΐδας στην οποία συμμετέχω ως η βιβλιοθηκάριος της Πλανόδιας Χαριστικής Βιβλιοθήκης

Αφιερωμένη στο παιδικό βιβλίο και αυτή η εκπομπή και καλεσμένος σήμερα είναι ο Νικόλας Ανδρικόπουλος, εικονογράφος και συγγραφέας

Θα ακούσετε το βραβευμένο του παραμύθι “κατασκευαστής παραμυθιών επιδιορθωτής ονείρων” από την Σοφία Καλμανίδου και από μένα (Γαρυφαλιά Τεριζάκη) καθώς και την συνέντευξη που έδωσε ο ίδιος στην Σοφία Καλμανίδου, υπεύθυνη της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Πτολεμαίδας! Θα ακούσετε και ένα κοινό μας όνειρο, των δύο βιβλιοθηκών !

Καλή ακρόαση!

[mixcloud https://www.mixcloud.com/storiesonair/storiesonair-7-4-2021/ width=100% height=120 hide_cover=1 light=1]