από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β΄ λυκείου (5) – Ν. Καζαντζάκης, Αλέξης Ζορμπάς
Γαλάτεια

Με την πρώτη του σύζυγο Γαλάτεια Αλεξίου στην Αθήνα

 

«Είμαι μια ηθική συνείδηση και τίποτ’ άλλο. Δεν ανήκω σε καμιά ιδεολογία. Γι’ αυτό μπορώ να βλέπω καθαρά. Όταν ανήκεις σε κάποιο κόμμα, δε βλέπεις καθαρά. Κι αν βλέπεις καθαρά, δεν μπορείς να ανήκεις σε κόμμα…» 

Ν. Καζαντζάκης (1883-1957)

 

«… ο νους του Καζαντζάκη … είναι ανήσυχος, η ψυχή του βασανίζεται από αγωνίες και από προβλήματα θεμελιακά –μια αγωνία μεταφυσική (ή υπαρξιακή), όπως θα τη χαρακτηρίσουν οι βιογράφοι του. Αναζητεί τη λύτρωση στη γνώση, στα ταξίδια, στην επαφή με τους ανθρώπους, σε κάθε λογής εμπειρίες».

Λίνος Πολίτης, Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, ΜΙΕΤ, 1993, σελ.271.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β΄ λυκείου (4) – Ξενόπουλος, Στέλλα Βιολάντη

 

Γρηγόριος Ξενόπουλος, Στέλλα Βιολάντη

 

Εισαγωγικές πληροφορίες για το απόσπασμα

Η πρώτη γυναίκα στο νέο ελληνικό θέατρο που αγωνίστηκε για τα δικαιώματα της με πάθος και συνέπεια είναι η Στέλλα Βιολάντη. Η ιστορία αναφέρεται σε ένα πραγματικό γεγονός του 1883, το οποίο είχε συγκλονίσει τους Αθηναίους της εποχής. Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος γράφει για το έργο του:

«…Μα και την υπόθεση αυτή του “Έρωτος Εσταυρωμένου” την πήρα από τη ζωή. Δεν είναι φανταστική καθόλου. Όχι μόνο στη Ζάκυνθο, όχι μόνο στην Επτάνησο, αλλά και στην Ελλάδα γενικά -όμοιο περιστατικό είχε συμβεί τότε στην Πάτρα, άλλο στην Αθήνα-, ερωτευμένα κορίτσια φυλακίζουνταν εκείνο τον καιρό σε σοφίτες ή καταγώγια, ως να ξεχάσουν, να αρνηθούν την απαγορευμένη τους αγάπη, ή να πεθάνουν. Συχνότερα συνέβαινε το πρώτο, κάποτε όμως -η περίπτωση της Στέλλας Βιολάντη- συνέβαινε το δεύτερο: η υπέρβαση ή κατάχρηση αυτής της πατρικής εξουσίας έφτανε στο έγκλημα και τελείωνε σε τραγωδία. Έτσι το έργο αυτό, και στην υπόθεσή του και στην ιδέα του, είναι κάτι το γνήσια ντόπιο, το ηθογραφικό αν θέλετε, χωρίς την παραμικρή, νομίζω, επίδραση από ξένα πρότυπα, που τόσο συχνά τη βλέπουμε στο νεοελληνικό θέατρο…» [26 Απριλίου 1948, Γρ. Ξενόπουλος]

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Φιλοσοφία Β΄ λυκείου (8) – 6.1. Αναζήτηση κριτηρίου ηθικής ορθότητας

Τζέρεμι Μπένθαμ (Jeremy Bentham, 1748-1832)

 

6.1 Αναζήτηση κριτηρίου ηθικής ορθότητας

 

Βασικά σημεία

 

Ωφελιμιστική  ηθική

(α) το πρόβλημα της ηθικής ορθότητας μιας πράξης φαίνεται καθαρά στο παράδειγμα της κατάχρησης χρημάτων (σχολικό βιβλίο σελ.140): πρέπει να τα πάρω ή όχι; Με ποιο κριτήριο θα αποφασίσω;

(β) ποια είναι ηθικά ορθή πράξη;

(γ) ωφελιμισμός: ορισμός και εισηγητές (Τζέρεμι Μπένθαμ και Τζον Στιούαρτ Μιλ).

(δ) κριτική στον ωφελιμισμό:

  1. μπορούμε να προβλέψουμε τα αποτελέσματα των πράξεών μας;
  2. πώς θα υπολογίσουμε σε κάθε περίπτωση την ωφέλεια; Συμφωνούν όλοι για τι είναι καλό και τι κακό, ώστε να επιδιώκουμε το πρώτο και να αποφεύγουμε το δεύτερο;
  3. πρέπει να σκεφτούμε ποια μέσα θα χρησιμοποιήσουμε για να πετύχουμε έναν καλό σκοπό ή απλώς «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα»;
  4. η ωφέλεια των πολλών δικαιολογεί τη ζημία των λίγων;

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αρχαία Ελληνικά Α΄ λυκείου (7) – Ξενοφώντας, 2.1.16-32

 

Ξενοφών, Ελληνικά, Βιβλίο 2, Κεφάλαιο 1,  §§ 16-32

 

Βασικά σημεία και σύντομος σχολιασμός

 

§§ 16-21

 

1. Οι κινήσεις των δύο στόλων Αθηναίοι: Σάμος – επιδρομές στα παράλια της Μ. Ασίας – Χίος και Έφεσος – Ελαιούντα – Σηστός – Αιγός ποταμοί. Σπαρτιάτες: Ρόδος – Ελλήσποντος – Άβυδος – Λάμψακος.
2. Γιατί ο Λύσανδρος μπήκε στον Ελλήσποντο; (α) για να κόψει τους θαλάσσιους δρόμους ανεφοδιασμού των Αθηναίων από τον πλούσιο σε σιτάρι Εύξεινο Πόντο (…προς τον Ελλήσποντο, απ’ όπου έφευγαν τα εμπορικά αθηναϊκά πλοία…,§ 17).

(β) για να υποτάξει τις πόλεις του Ελλησπόντου που έχουν αποστατήσει από τους Σπαρτιάτες (προς τις συμμαχικές τους πόλεις που είχαν αποστατήσει, § 17). [δες και σχόλιο του σχολικού βιβλίου σελ.54]
3. Γιατί λεηλατήθηκε η Λάμψακος; Για το νόημα της κίνησης του Λύσανδρου δες τα σχόλια του σχολικού βιβλίου για την § 19.  [σελ.54]

 

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Νεοελληνική Γλώσσα Β΄ λυκείου (8) – ΜΜΕ

 

 

Η ΕΙΔΗΣΗ

 

Στην ανάρτηση αυτή θα βρείτε σύντομο σχολιασμό των θεμάτων που θίγονται στην ενότητα Θέματα για συζήτηση και έκφραση-έκθεση σχετικά με τα μέσα μαζικής επικοινωνίας (σελ. 56-62 του σχολικού βιβλίου).

Πρώτα μια σύγκριση των ηλεκτρονικών και των έντυπων μέσων:

Παράμετροι Ραδιόφωνο/τηλεόραση Τύπος
– Δέκτες Πολλοί θεατές/ακροατές Περιορισμένο κοινό
– Επικαιρότητα Ναι: δυνατότητα μετάδοσης γεγονότων που συμβαίνουν την ίδια στιγμή Πληροφόρηση για γεγονότα προηγούμενης ημέρας
– Ταχύτητα πληροφόρησης Το μεγάλο πλεονέκτημα: ο τηλεθεατής ή ο ακροατής ενημερώνεται γρήγορα και χωρίς κόπο Πολύς χρόνος απαιτείται για το διάβασμα των ειδήσεων
– Ποικιλία και βάθος ανάλυσης Τα δελτία εμφανίζουν ποικιλία, αλλά όχι βάθος στην ανάλυση των γεγονότων Η αρθρογραφία εμφανίζει και ποικιλία και βάθος στην ανάλυση των γεγονότων (επίσης, διάφορα ένθετα για ιστορικά κλπ. θέματα)
– Δυνατότητα επιλογής ειδήσεων Όχι: συνήθως παρακολουθούμε ολόκληρο δελτίο Ναι: διαβάζουμε όποια είδηση θέλουμε
– Μέσα που χρησιμοποιούνται Ομιλία, εικόνα, επί τόπου ρεπορτάζ (ελκυστικότερα μέσα) Κείμενα, περιορισμένος αριθμός εικόνων και διαγραμμάτων
– Παρουσίαση Καθοριστικός παράγοντας (παρουσιαστής, σκηνοθεσία) Σημαντική
– Προετοιμασία Ομάδα Ομάδα

Συμπεράσματα: τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα του κάθε μέσου προκύπτουν εύκολα από τον πίνακα. Πάντως, ο υποψιασμένος πολίτης πρέπει να χρησιμοποιεί το κάθε μέσο ανάλογα με το σκοπό του· αν θέλει γρήγορη ενημέρωση, ένα ραδιοφωνικό δελτίο τον καλύπτει, ενώ αν ζητά ανάλυση των γεγονότων θα καταφύγει στις εφημερίδες.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β΄ λυκείου (3) – Βουτυράς, Παραρλάμα

VOUTYRASDIMOSTHENIS gr

Δημοσθένης Βουτυράς (1871-1958). Πηγή: ΕΚΕΒΙ

 

Δημοσθένης Βουτυράς, Παραρλάμα

 

Το κλίμα της πεζογραφίας του Βουτυρά

Στις αρχές του ’20 παρατηρείται κάποια, ευεξήγητη λόγω της γενικής κατάστασης, στασιμότητα στην πεζογραφία από την άποψη ότι δεν εμφανίζονται, εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις, νέοι πεζογράφοι. Δεσπόζει ο Δημοσθένης Βουτυράς (1871-1958), ο οποίος γράφει σύντομα διηγήματα με τοπικό πλαίσιο το περιθώριο της αστικής ζωής (φτωχογειτονιές, απόμακρες συνοικίες και ερημιές) και με απομονωμένους λαϊκούς ανθρώπους, που συνθλίβονται από τις δυσκολίες και που έχουν την αίσθηση της αποτυχίας.

Γιώργος Παγανός, Η νεοελληνική πεζογραφία, Θεωρία και πράξη, α΄ τόμος, εκδ. Κώδικας, 1999, σελ.119-120.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β΄ λυκείου (2) – Καρκαβίτσας, Τα τυφλοπόντικα

Pieter Bruegel, Οι θεριστές (1565), ελαιογραφία [πηγή: Βικιπαίδεια]

 

Ανδρέας Καρκαβίτσας, Τα τυφλοπόντικα

Σύντομος σχολιασμός κύριων σημείων

 

Τα πρόσωπα

Το διήγημα αυτό είναι ουσιαστικά διάλογος δύο προσώπων: του αγωγιάτη που αφηγείται την ιστορία με τα τυφλοπόντικα (κάποτε ήταν γεωργός σε θεσσαλικό τσιφλίκι) και του αφηγητή-πελάτη που μεταφέρει στον αναγνώστη όλη την κουβέντα με τον αγωγιάτη. Χαρακτηριστικά σημεία: στην αρχή … είπε απότομα ο αγωγιάτης μου και τελευταία περίοδος Και ο Καραγκούνης, για να κρύψει τη μεγάλη του συγκίνηση, άρχισε να ξυλίζει αλύπητα το ζώο του.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αρχαία Ελληνικά Α΄ λυκείου (6) – Θουκυδίδης, 3.82-83

 

Άγαλμα του Θουκυδίδη έξω από το κοινοβούλιο της Βιέννης

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 82

 

Βασικές ιδέες και συνοπτικός σχολιασμός

 

§§ 1-2 Ακρότητες του πρώτου εμφύλιου σπαραγμού στην Ελλάδα

Οι βασικές ιδέες του ιστορικού στις παραγράφους αυτές:

  • οι παρατάξεις που δραστηριοποιούνται στις πόλεις, συνάπτουν συμμαχίες όχι από ευχαρίστηση, αλλά από καθαρό συμφέρον, με σκοπό να ανατρέψουν ή να διατηρήσουν το πολίτευμα της αρεσκείας τους.
  • ο πόλεμος πιέζει τους ανθρώπους και τους οδηγεί σε βιαιότητες και ωμότητες.
  • τα φαινόμενα αυτά θα επαναλαμβάνονται σε ανάλογες καταστάσεις, όσο η ανθρώπινη φύση παραμένει η ίδια.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Mιχάλης Τιβέριος, Παιδιά αντί παιδείας

Αναπαράσταση του παιχνιδιού εφεδρισμός σε μορφή γλυπτού (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Ανάμεσα στα παιχνίδια της αρχαίας Αθήνας και σ’ αυτά των νεοτέρων χρόνων δεν υπάρχει χάσμα αγεφύρωτο

 

Καταρχήν θέλω να δώσω μια εξήγηση για τον τίτλο της επιφυλλίδας. Πρόθεσή μου ήταν να ασχοληθώ με την παιδεία και μάλιστα την ανώτατη, με αφορμή γεγονότα που συμβαίνουν καθημερινά σε πανεπιστημιακούς χώρους. Ωστόσο ένα τέτοιο θέμα δεν ταιριάζει στο εορταστικό κλίμα των ημερών και γι’ αυτό το λόγο θα αφήσω τα κακώς κείμενα των AEI της χώρας, έναν πραγματικά γόρδιο δεσμό που δεν μπορεί να λυθεί χωρίς γνώση, τόλμη και βεβαίως πολιτικό κόστος. (Και αν δεν εμφανιστεί ένας… Αλέξανδρος το μέλλον του δημόσιου πανεπιστημίου προβλέπεται δυσοίωνο, προς μεγάλη χαρά των θιασωτών της ιδιωτικής ανώτατης εκπαίδευσης). Το ίδιο όμως εορταστικό κλίμα των ημερών, στο οποίο τα παιδιά είχαν την τιμητική τους, με οδήγησε να γράψω σήμερα για τα παιδικά παιχνίδια της αρχαίας Ελλάδας και έτσι να στραφώ από την παιδεία στην παιδιά, μιμούμενος, κατά κάποιο τρόπο, τον Πλάτωνα, ο οποίος, ως γνωστόν, έπαιξε με τις δυο αυτές λέξεις.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Καλές γιορτές με υγεία και ευτυχία!

Το διάσημο βρετανικό φωνητικό σύνολο The King’s Singers τραγουδά τον Μικρό Τυμπανιστή. Μπορείτε να παρακολουθήσετε ολόκληρη τη χριστουγεννιάτικη εμφάνισή τους εδώ.

 

❦