πηγή: Φωτόδεντρο, ψηφιακά βιβλία
Ιστορία του Μεσαιωνικού και του Νεότερου Κόσμου 565-1815
Β΄ Γενικού Λυκείου
Εξεταστέα ύλη
Δείτε την εξεταστέα ύλη για το μάθημα της Ιστορίας στην απόφαση 105293/Δ2 (ΦΕΚ 4741/Β΄/04-09-2025) του Υπουργείου Παιδείας [δείτε το ΦΕΚ εδώ]. Διαβάστε οδηγίες για την διδασκαλία του μαθήματος εδώ.
Τα κυριότερα σημεία της ομιλίας:
Οι Έλληνες είναι ο μόνος βαλκανικός λαός που δεν απελευθέρωσε την κοιτίδα του γένους -δεν λέω την πρωτεύουσα, αλλά την κοιτίδα. Εννοώ την Κωνσταντινούπολη. Έκαναν πρωτεύουσα την Αθήνα, ένα λασποχώρι με 8000 σπίτια -πιθανόν τα μισά να μην είχαν στέγη! Έτσι, θεώρησαν τον εαυτό τους κατευθείαν απόγονο του Περικλή. 1000 χρόνια Βυζάντιο και 500 χρόνια Τουρκοκρατία αποσιωπήθηκαν.
πηγή: ιστότοπος BLOD του Ιδρύματος Μποδοσάκη
Δείτε τη μαγνητοσκοπημένη ομιλία εδώ ή εδώ.
Μια πολύ ενδιαφέρουσα διάλεξη του γνωστού ιστορικού, καθηγητή του Ινστιτούτου Προηγμένων Σπουδών του Πρίνστον, Άγγελου Χανιώτη κυρίως για τα μέσα φωτισμού στην αρχαιότητα. Τα βασικά σημεία της διάλεξης: Συνεχίστε την ανάγνωση
πηγή του χάρτη: Βικιπαίδεια
Οι καταβολές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας είναι πολύπλευρες, πράγμα που ισχύει βέβαια για την ιστορία όλων των εθνών. Πρώτα απ’ όλα η Ελλάδα κληρονόμησε τον ευρωπαϊκό Διαφωτισμό και είναι επίσης απόγονος της οικονομικής ανάπτυξης της Ευρώπης τον 17ο, 18ο και 19ο αιώνα. Επιπλέον είναι, όπως και τα άλλα ευρωπαϊκά έθνη, κληρονόμος του κλασικού κόσμου, τόσο του ελληνικού όσο και του ρωμαϊκού. Στο σημείο αυτό ακριβώς, όπως είναι φυσικό, έχει μια ξεχωριστή θέση. Οι σύγχρονοι Έλληνες όχι μόνο κατοικούν ένα μεγάλο μέρος από το έδαφος της κλασικής Ελλάδας αλλά περιβάλλονται και από άφθονα ορατά κατάλοιπα του κλασικού πολιτισμού. Βέβαια την ανακάλυψη και τη διαφύλαξη των καταλοίπων αυτών την οφείλουν ως ένα βαθμό σε επιστήμονες και αρχαιολόγους από άλλα έθνη οι οποίοι, παράλληλα με τους ταξιδιώτες του 18ου και του 19ου αιώνα, τους μετέδωσαν μια σαφέστερη εικόνα για τους κλασικούς τους προγόνους. Η συνείδηση του σύγχρονου Έλληνα για την κλασική του κληρονομιά είναι ως ένα σημείο προϊόν της δυτικής επιστήμης. Η συνείδηση αυτή, που ήταν κιόλας ολοφάνερη όταν οι Έλληνες προετοίμασαν και διεξήγαγαν τον απελευθερωτικό αγώνα τους, από το 1821 ως το 1833, πήρε ακόμα πιο έντονη έκφραση όταν ίδρυσαν ένα μικρό εθνικό κράτος.Συνεχίστε την ανάγνωση
Με αφορμή την έκδοση του νέου της βιβλίου η ιστορικός Μαρία Ευθυμίου μιλά για τα ισχυρά στοιχεία του Ελληνισμού, που τον βοήθησαν, κατά τη γνώμη της, να φτάσει εδώ που βρίσκεται σήμερα. Τα κύρια σημεία της διάλεξης:
10΄ Η σημασία της παγκόσμιας ιστορίας.
15΄ Η απορριπτική-επικριτική στάση των Ελλήνων απέναντι στην κοινωνία τους.
17΄ Η σημασία του εμφύλιου πολέμου και του διχασμού για τη νεότερη ελληνική ιστορία.
20΄ Πρωτοπορίες της Επανάστασης: δημιουργία ελεύθερου κράτους (πρώτο στα Βαλκάνια), πρωτοπόρα συντάγματα, σύνδεση με τη Δύση.
Παρακάτω θα βρείτε τα σημαντικότερα σημεία της ομιλίας. Η κ. Ευθυμίου ξεκινά στο 12ο λεπτό.
❧
12΄ Στο 2017 είχαμε δύο επετείους: τα 5οο χρόνια από το προτεσταντικό κίνημα (την τοιχοκόλληση των 95 θέσεων του Λούθηρου) και τα 100 χρόνια από την Ρωσική Επανάσταση. Φαίνονται ασύνδετες αλλά είναι εξαιρετικά συνδεδεμένες: ο Προτεσταντισμός είναι η δύναμη πίσω από την σύγχρονη οικονομία, που κυριαρχεί στον κόσμο. Ο Μαξ Βέμπερ με το έργο του Η προτεσταντική ηθική και το πνεύμα του καπιταλισμού άλλαξε την οπτική πολλών κοινωνιολόγων και ιστορικών. Τοποθετεί τον καπιταλισμό σε βάσεις ηθικές που προήλθαν από τον Προτεσταντισμό, ο οποίος ξεκίνησε το 1507 από έναν θεολόγο που δεν είχε καθόλου στον νου του ότι οι απόψεις του θα έπαιρναν τέτοια οικονομική και κοινωνική πορεία.
Ο Τσάρλι Τσάπλιν και ο Τζάκι Κόγκαν στην ταινία “Το Χαμίνι” (1921) Πηγή Βικιπαίδεια
Μετά το γάμο, η εγκυμοσύνη της Μίλντρεντ αποδείχθηκε ανύπαρκτη. Πέρασαν αρκετοί μήνες και εγώ δεν είχα τελειώσει παρά μόνο μια κωμωδία τριών μπομπίνων, την Ηλιόλουστη Πλευρά, και αυτή ήταν σαν να μου έβγαζαν το δόντι. Δεν ήθελε ρώτημα, ο γάμος είχε επιπτώσεις στη δημιουργική μου ικανότητα. Μετά την Ηλιόλουστη Πλευρά, μου ήταν αδύνατον να βρω κάποια καινούργια ιδέα.
Ο Τσάπλιν ως Adenoid Hynkel (πηγή: Βικιπαίδεια)
Λυπάμαι, αλλά δε θέλω να γίνω αυτοκράτορας. Δεν είναι αυτή η δουλειά μου. Δε θέλω να κυβερνήσω ή να κατακτήσω κανέναν. Θα ήθελα να βοηθήσω όλο τον κόσμο -αν είναι δυνατόν- Ιουδαίους, Εθνικούς -μαύρους, λευκούς.
Όλοι μας θέλουμε να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλο. Έτσι είναι τα ανθρώπινα πλάσματα. Θέλουμε να ζήσουμε ο ένας με την ευτυχία του άλλου -όχι ο ένας με την αθλιότητα του άλλου. Δε θέλουμε να μισούμε και να περιφρονούμε ο ένας τον άλλο. Σ’ αυτό τον κόσμο υπάρχει χώρος για όλους. Και η καλή γη είναι πλούσια και μπορεί να φροντίσει για τον καθένα.Συνεχίστε την ανάγνωση
Ο Τσάρλι Τσάπλιν, ο Άλμπερτ Αϊνστάιν και η Έλσα Λέβενταλ στην πρεμιέρα της ταινίας Τα Φώτα της Πόλης (αγγλικά: City Lights, 1931) [πηγή: επίσημος ιστότοπος]
Νομίζω πως έχουμε φτάσει σε ένα σημείο κατάλληλο, για να συνοψίσω την κατάσταση του κόσμου, όπως τη βλέπω να είναι σήμερα [σημ. η αυτοβιογραφία του Τσάπλιν πρωτοδημοσιεύτηκε το 1964]. Με τις συσσωρευμένες περιπλοκές της σύγχρονης ζωής, με την κινητική εισβολή του εικοστού αιώνα, το άτομο βρίσκεται περικυκλωμένο από γιγάντιους θεσμούς που το απειλούν από όλες τις πλευρές, πολιτικά, επιστημονικά και οικονομικά. Γινόμαστε τα θύματα μιας ψυχικής ρύθμισης, ενός συνόλου κυρώσεων και αδειών.
Ο Τσάρλι Τσάπλιν στο μικρόφωνο [πηγή: επίσημος ιστότοπος]
Πολλές ανοησίες έχουν γραφτεί για τη βαθιά μου μελαγχολία και τη μοναξιά. Ίσως ποτέ δεν χρειαζόμουν πάρα πολλούς φίλους -η διασημότητα τους τραβά όλους αδιακρίτως. Μου αρέσουν οι φίλοι, όπως μου αρέσει η μουσική, όταν έχω διάθεση. Το να βοηθήσεις ένα φίλο που έχει ανάγκη είναι πάντα εύκολο, αλλά το να του δώσεις το χρόνο σου δεν είναι πάντα δυνατό. Στο απόγειο της δημοτικότητάς μου είχα πάρα πολλούς φίλους και γνωστούς, και καθώς είμαι ταυτόχρονα εξωστρεφής κι εσωστρεφής, όταν επικρατούσε η τελευταία διάθεση, ήθελα να απομακρυνθώ απ’ όλους. Αυτό ίσως να εξηγεί εκείνα τα άρθρα που γράφτηκαν ότι είμαι άπιαστος, μοναχικός και ανίκανος για πραγματική φιλία. Αυτά είναι ανοησίες. Έχω έναν ή δύο καλούς φίλους που φωτίζουν τον ορίζοντά μου και όταν είμαι μαζί τους συνήθως διασκεδάζω.