Αντιπροσωπεία Κροατών και Σέρβων συνομιλεί με τον αυτοκράτορα Βασίλειο Α΄ (867-886). Μικρογραφία στο χειρόγραφο της Σύνοψης Ιστοριών του Ιωάννη Σκυλίτζη. [πηγή: Βικιπαίδεια]
Η διεθνής ακτινοβολία του Βυζαντίου
Βασικά σημεία
α. Βυζαντινή διπλωματία
Σκηνές αγροτικής ζωής σε βυζαντινό Ευαγγέλιο του 11ου αιώνα. [πηγή: Βικιπαίδεια]
Κοινωνία
Βασικά σημεία
α. Η ανώτερη αριστοκρατία
ως 8ο αι. μεγαλογαιοκτήμονες (δυνατοί)· από τον 8ο αι. κεξ. το παλάτι προσφέρει αφειδώς αξιώματα, με αποτέλεσμα να συγκροτηθεί μια παλατιανή αριστοκρατία αποτελούμενη από πρώην μεγαλογαιοκτήμονες· οι μεγαλογαιοκτήμονες και οι αξιωματούχοι (κυρίαρχη τάξη) προσπαθούν να ισχυροποιήσουν τη θέση τους με επιγαμίες· οι ισχυρότεροι από αυτούς είναι οι βασιλικοί αξιωματούχοι.
Δύο ιππείς που καλπάζουν προς τα αριστερά. Παρθενώνας. Δυτική ζωφόρος. Λίθος 9 (IX) [πηγή: ιστότοπος Μουσείου Ακρόπολης]
Ὑπὲρ Μαντιθέου, Διήγηση-απόδειξη 4-8
Μετάφραση
[4] Ο πατέρας μας, δηλαδή, πριν από τη συμφορά στον Ελλήσποντο, μας έστειλε στο Σάτυρο, που ήταν βασιλιάς του Πόντου, για να ζήσουμε εκεί· δε ζούσαμε στην πατρίδα ούτε όταν γκρεμίζονταν τα τείχη ούτε όταν άλλαζε το πολίτευμα, αλλά επιστρέψαμε στην Αθήνα πέντε μέρες πριν οι δημοκρατικοί της Φυλής επανέλθουν από την εξορία στον Πειραιά.Συνεχίστε την ανάγνωση
Σύνοψις Ιστοριών του Ιωάννη Σκυλίτζη. Βυζαντινό εικονογραφημένο χειρόγραφο (δεκαετία του 1070), Εθνική Βιβλιοθήκη της Ισπανίας. [πηγή: Βικιπαίδεια]
Η ολοκληρωμένη απάντηση στην επεξεργασία μιας πηγής ή ενός παραθέματος προϋποθέτει απλή αλλά μεθοδική δουλειά. Ουσιαστικά πρέπει να ακολουθήσουμε τα εξής βήματα:
Βήμα 1ο
Μελετούμε την πηγή, κατανοούμε το θέμα της (συνήθως βοηθά και ο τίτλος) και τη συνδέουμε με τη σχετική ενότητα της ύλης.
Οι κύριες αποικιακές δυνάμεις το 1800 (πηγή: Βικιπαίδεια)
Βασικά σημεία
Τα αίτια της αποικιοκρατίας
Χάρτης της Μεγάλης Μοραβίας. Το βασίλειο στα τέλη του 9ου αι. είχε πυρήνα την περιοχή της Μοραβίας (ανατολική Τσεχία) και περιλάμβανε γειτονικές περιοχές, όπως τη Βοημία, το μεγαλύτερο τμήμα της Σλοβακίας και τμήματα της Ουγγαρίας, Πολωνίας και Ουκρανίας. (πηγή: Βικιπαίδεια)
Εκχριστιανισμός Σλάβων και Βουλγάρων
Βασικά σημεία
Α. 860 Ανεπιτυχής επίθεση των Ρώσων κατά της Κωνσταντινούπολης. Στη συνέχεια, ξεκινά η διαδικασία εκχριστιανισμού τους.
Β. 863 αποστολή Κωνσταντίνου-Κυρίλλου και Μεθοδίου στη Μοραβία: ο Κωνσταντίνος επινόησε το γλαγολιτικό αλφάβητο και μετέφρασε την Αγία Γραφή στα σλαβονικά. Έτσι, οι Σλάβοι άκουγαν τη Θεία Λειτουργία και το κήρυγμα στη γλώσσα τους, ενώ παράλληλα άρχισαν να γράφουν τη γλώσσα τους και να δημιουργούν φιλολογία. Συνεχίστε την ανάγνωση
Σύγχρονη ανακατασκευή χειροκίνητου αργαλειού σε μουσείο του Βούπερταλ στη Γερμανία. Εφευρέθηκε από τον Τζέιμς Χάργκρηβς (James Hargreaves) το 1764, και ήταν μια από τις πρώτες εφευρέσεις που ξεκίνησαν το φαινόμενο της βιομηχανικής επανάστασης. [πηγή: Βικιπαίδεια]
Η Βιομηχανική Επανάσταση στην Αγγλία
Βασικά σημεία
§ 1 Σε ποιον τομέα οργανώθηκε για πρώτη φορά η βιομηχανική παραγωγή;
Εκβιομηχάνιση της παραγωγής (τέλη 18ου αι.): πρώτα στον κλάδο της κλωστοϋφαντουργίας, λόγω της αυξημένης ζήτησης βαμβακερών υφασμάτων και της αδυναμίας των παραγωγών να ικανοποιήσουν αυτή τη ζήτηση.
Το πρόβλημα αντιμετωπίστηκε με επινόηση μηχανών, όπως η κλώστρια Τζένη. Ακολούθησαν και άλλες εφευρέσεις με σημαντικότερη την ατμομηχανή.
Εξάπλωση Οθωμανών στην Ευρώπη και στην Εγγύς Ανατολή (πηγή: Βικιπαίδεια)
Βασικά σημεία
Το «Ανατολικό Ζήτημα» ως ιστορικός όρος
Ορισμός: πρόκειται για την ανάγκη ελέγχου των εδαφών (κυρίως στη χερσόνησο του Αίμου) που εγκατέλειπε η Οθωμανική Αυτοκρατορία κατά την περίοδο παρακμής της (άρχισε τον 17ο αι.).
Το Ανατολικό Ζήτημα κατά τον 18ο και τον 19ο αιώνα
§ 1 Τα σχέδια για εκδίωξη των Τούρκων από τα ευρωπαϊκά εδάφη
Κατά τους αιώνες αυτούς η Αυστρία και κυρίως η Ρωσία (επί αυτοκράτειρας Μεγάλης Αικατερίνης, 1762-1796) κάνει σοβαρή προσπάθεια να εκδιώξει τους Τούρκους από την Ευρώπη.
Νύχτα της 3ης Σεπτεμβρίου 1843. Στο κέντρο διακρίνεται ο Δημήτριος Καλλέργης έφιππος, ενώ από ένα παράθυρο των ανακτόρων προβάλλουν ο Όθων ντυμένος με ελληνική ενδυμασία και η Αμαλία. Αγνώστου ζωγράφου, συλλογή Λ. Ευταξία, Αθήνα. [πηγή: Βικιπαίδεια]
Βασικά σημεία
Η εδαφική επικράτεια και το πολίτευμα του νεοσύστατου κράτους
§ 1 Σε ποιους παράγοντες οφείλεται η ίδρυση ελληνικού κράτους;
(α) στους πολέμους εναντίον των Οθωμανών και (β) στις επιδιώξεις των εγγυητριών δυνάμεων της Ευρώπης (Βρετανίας, Γαλλίας και Ρωσίας).
Ο αλυτρωτισμός
§ 1-2 Μεγάλη Ιδέα, αλυτρωτισμός και επικρίσεις
Μεγάλη Ιδέα = εθνική πολιτική για την απελευθέρωση των αλύτρωτων ιστορικών ελληνικών τόπων, η οποία επηρέαζε σοβαρά τα δημόσια πράγματα. Οι λίγοι που είχαν αντιρρήσεις με την αλυτρωτική πολιτική (π.χ. Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, Εμμανουήλ Ροΐδης) απλώς δεν εισακούγονταν.
αλυτρωτισμός: ιδεολογικοπολιτική κίνηση που αποβλέπει στην προσάρτηση εδαφών και πληθυσμών στο εθνικό κράτος στο οποίο και θεωρείται ότι ανήκουν. [Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών]
Προσωποποίηση της Ελλάδας στο Σάλπισμα Πολεμιστήριον του Κοραή (1801). Λεζάντα: ὤ μοι ἐγὼ πανάποτμος, ἐπεὶ μ’ ἕλε δούλιον ἦμαρ. [πηγή: Wikimedia Commons]
Βασικά σημεία
Ο χαρακτήρας της Ελληνικής Επανάστασης
§§ 1-2 Η Επανάσταση του 1821 ως εθνικό κίνημα· οι καταβολές της.
Εθνικά κινήματα θεωρούμε τις κινήσεις μεταξύ ανθρώπινων κοινοτήτων με κοινή γλώσσα ή/και θρήσκευμα, με διακριτές παραδόσεις και ιστορία, με αντίληψη κοινής ταυτότητας μεταξύ των μελών τους, οι οποίες κοινότητες επιδίωκαν την ανεξαρτησία τους από την εξουσία άλλης διακριτής κοινότητας. (σελ.13 του σχολικού βιβλίου)