από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αρχαία Ελληνικά Γ΄ λυκείου – αδίδακτο (5) – Δημοσθένης, Πρὸς τὴν Φιλίππου ἐπιστολήν 15-17

Δημοσθένης (πηγή: Wikimedia Commons)

 

Δημοσθένης, Πρὸς τὴν Φιλίππου ἐπιστολήν 15-17

Ο Φίλιππος έστειλε στους Αθηναίους επιστολή με την οποία τους κατηγορούσε ότι τηρούν εχθρική στάση εναντίον του. Αφού διαβάστηκε η επιστολή ενώπιον της Εκκλησίας του Δήμου, ο ρήτορας παίρνει τον λόγο και προτείνει να προχωρήσουν οι Αθηναίοι στις απαραίτητες ενέργειες, για να πολεμήσουν με τον Φίλιππο. Στο παρακάτω απόσπασμα εξηγεί γιατί η Αθήνα είναι γενικά σε καλύτερη μοίρα από τη Μακεδονία και γιατί ο Φίλιππος στον τελευταίο πόλεμο τα κατάφερε καλύτερα από τους Αθηναίους.

 

Εἰ δέ τις ὑμῶν, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, τὸν Φίλιππον ὁρῶν εὐτυχοῦντα φοβερὸν εἶναι νομίζει καὶ δυσπολέμητον, σώφρονος μὲν ἀνδρὸς χρῆται προνοίᾳ: μεγάλη γὰρ ῥοπή, μᾶλλον δὲ τὸ ὅλον ἡ τύχη ἐστὶ πρὸς ἅπαντα τὰ τῶν ἀνθρώπων πράγματα: κατὰ πολλοὺς μέντοι τρόπους ἕλοιτ᾽ ἄν τις οὐχ ἧττον τὴν ἡμετέραν εὐτυχίαν ἢ τὴν ἐκείνου. Παρά τε γὰρ τῶν προγόνων ἐκ πλείονος χρόνου παρειλήφαμεν τὴν εὐδαιμονίαν οὐ τούτου μόνον, ἀλλὰ συνελόντι φράσαι πάντων τῶν ἐν Μακεδονίᾳ βασιλευσάντων· κἀκεῖνοι μὲν Ἀθηναίοις φόρους ἤνεγκαν, ἡ δ᾽ ἡμετέρα πόλις οὐδενί πω τῶν ἁπάντων. Ἔτι δὲ τοσούτῳ πλείους ἀφορμὰς αὐτοῦ πρὸς τὴν τῶν θεῶν εὔνοιαν ἔχομεν, ὅσῳ διατελοῦμεν εὐσεβέστερα καὶ δικαιότερα πράττοντες. Τί ποτ᾽ οὖν ἐκεῖνος ἐν τῷ προτέρῳ πολέμῳ πλείω κατώρθωσεν ἡμῶν; Ὅτι, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, (παρρησιάσομαι γὰρ πρὸς ὑμᾶς)ὁ μὲν αὐτὸς στρατεύεται καὶ ταλαιπωρεῖ καὶ τοῖς κινδύνοις πάρεστιν, οὔτε καιρὸν παριεὶς οὔθ᾽ ὥραν ἔτους παραλείπων οὐδεμίαν, ἡμεῖς δὲ (εἰρήσεται γὰρ τἀληθῆ) οὐδὲν ποιοῦντες ἐνθάδε καθήμεθα, μέλλοντες ἀεὶ καὶ ψηφιζόμενοι καὶ πυνθανόμενοι κατὰ τὴν ἀγορὰν εἴ τι λέγεται νεώτερον. Καίτοι τί γένοιτ᾽ ἂν νεώτερον ἢ Μακεδὼν ἀνὴρ καταφρονῶν Ἀθηναίων καὶ τολμῶν ἐπιστολὰς πέμπειν τοιαύτας οἵας ἠκούσατε μικρῷ πρότερον;

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αρχαία Ελληνικά Γ΄ λυκείου (14) – 11η θεματική ενότητα, Ο χαρακτήρας και οι στόχοι της παιδείας

Χειρόγραφο των Πολιτικών του Αριστοτέλη, γραμμένο από τον Θεόδωρο Γαζή (μέσα 15ου αι.), Udine, Biblioteca Arcivescovile (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

 

Κείμενο αναφοράς: Αριστοτέλης, Πολιτικά, Θ 1.3-2.1, 1337a33-b11

 

Βασικά σημεία

1. Γιατί η παιδεία πρέπει να απασχολεί το κράτος;

2. Νομοθεσία για κοινή παιδεία

3. Τύποι παιδείας στην εποχής του Αριστοτέλη

4. Αριστοτελικές απόψεις: ηθοπλαστικός ο χαρακτήρας της παιδείας

5. Γλωσσικές επιλογές

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ λυκείου (9) – διαφήμιση, καταναλωτισμός (σχεδιαγράμματα, κείμενα)

Χάλκινο πιάτο για την εκτύπωση μιας διαφήμισης για το βελονοπωλείο της οικογένειας Liu στο Jinan της δυναστείας Song (960-1279) της Κίνας. Είναι το αρχαιότερο αναγνωρισμένο έντυπο διαφημιστικό μέσο στον κόσμο. πηγή: Βικιπαίδεια

 

Διαφήμιση

 

Θετικές πτυχές

1. Κάνει γνωστά στο ευρύτερο κοινό τα νέα προϊόντα.

2. Διαμορφώνει συνθήκες ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων με αποτέλεσμα:

  • την ποιοτική βελτίωση των προϊόντων.
  • την πτώση της τιμής των προϊόντων προς όφελος του καταναλωτή.

3. Δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας. Αρκετοί εργαζόμενοι απασχολούνται στους τομείς:

  • της παραγωγής (εργοστάσια, επιχειρήσεις κλπ.),
  • της προβολής μιας διαφήμισης (διαφημιστικές εταιρείες, γραφίστες, καλλιτέχνες, σκηνοθέτες, σεναριογράφοι κλπ.).

4. Ενημερώνει για σοβαρά κοινωνικά ζητήματα, όπως για τα ναρκωτικά, το AIDS, τη δράση κοινωφελών οργανισμών/ιδρυμάτων («Χαμόγελο Παιδιού», «Γιατροί Χωρίς Σύνορα», άλλων φορέων στήριξης ευπαθών ομάδων του πληθυσμού), Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων κλπ.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αρχαία Ελληνικά Γ΄ λυκείου (13) – 10η θεματική ενότητα, Η αλληγορία του σπηλαίου: οι φιλόσοφοι

Γερμανικός χάρτης του 1493 από το Χρονικό της Νυρεμβέργης του Χάρτμαν Σίντελ (Hartmann Schedel), όπου τα τρία νησιά στα δυτικά της βόρειας Αφρικής αποτυπώνονται ως οι Μακάρων Νήσοι. πηγή: Βικιπαίδεια

 

 

Κείμενο αναφοράς: Πλάτων, Πολιτεία 519b-520a

 

Βασικά σημεία

1. Πλατωνική κοινωνία: διοικητές-ιδρυτές

2. Το Αγαθόν

3. Η ανάβαση και η κατάβαση

4. Η τριπλή λειτουργία του νόμου

5. Κριτική της πλατωνικής Πολιτείας

6. Γλωσσικές επιλογές

 

 

Ανάπτυξη

1. Για τον Πλάτωνα τα πράγματα είναι ξεκάθαρα: κυβερνούν όσοι έχουν ένα σκοπό, που δεν είναι άλλος από τη δημιουργία μιας ισορροπημένης και ευτυχισμένης κοινωνίας. Προϋπόθεση γι’ αυτό είναι κατά τον Πλάτωνα η κατοχή της γνώσης, δηλαδή η θέαση του Αγαθού. Αυτή η ανεπανάληπτη περιπέτεια θα τους οπλίσει με ό,τι που χρειάζονται, για να επιστρέψουν στην κοινωνία και να την υπηρετήσουν. Οι απαίδευτοι και οι θεωρητικοί δεν πρέπει να ασχολούνται με τη διακυβέρνηση, η οποία απαιτεί ανθρώπους πεπαιδευμένους αλλά και δραστήριους.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αρχαία Ελληνικά Γ΄ λυκείου (12) – 9η θεματική ενότητα, Η αλληγορία του σπηλαίου: η παιδεία

Πλάτων. Πορτρέτο του Σιλανίωνα (πηγή: Wikimedia Commons)

 

Κείμενο αναφοράς: Πλάτων, Πολιτεία 514a-515c

 

Βασικά σημεία

1. Η θεωρία της ανάμνησης.

2. Η έννοια της παιδείας.

3. Η πορεία προς το Αγαθό.

4. Η περιαγωγή.

5. Γλωσσικές επιλογές.

 

 

Ανάπτυξη

1. Φαίνεται ότι μια βασική πεποίθηση του Πλάτωνα ήταν ότι η ανθρώπινη ψυχή είναι αθάνατη και πριν την επαφή με τον αισθητό κόσμο, είχε γνωρίσει τον νοητό κόσμο, την περιοχή των Ιδεών. Έτσι, η εμπειρία αυτή καθιστά την ψυχή ικανή, ακόμη και μέσα από το θνητό σώμα, να προσεγγίσει τον κόσμο των Ιδεών μέσω της παιδείας. Η διαδικασία αυτή έχει τον χαρακτήρα επιστροφής στον τόπο προέλευσης της ψυχής, όπου θα συναντήσει ξανά όσα έχει γνωρίσει. Επομένως, η γνώση του νοητού κόσμου είναι στην ουσία ανάμνηση.Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ λυκείου (8) – Ανθρώπινα δικαιώματα (πληροφορίες, σύνδεσμοι, κείμενα, ενδεικτικά θέματα)

πηγή: in,gr

 

Τι είναι τα Ανθρώπινα Δικαιώματα;

Ανθρώπινα Δικαιώματα θα μπορούσαν γενικά να ορισθούν ως εκείνα τα δικαιώματα που ενυπάρχουν στη φύση μας, που είναι έμφυτα και χωρίς τα οποία δεν μπορούμε να ζήσουμε ως ανθρώπινα όντα. Τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι θεμελιώδεις ελευθερίες μας επιτρέπουν να αναπτύξουμε πλήρως και να χρησιμοποιήσουμε τις ανθρώπινες αρετές μας, τη νοημοσύνη μας, τα ταλέντα μας και τη συνείδησή μας και να ικανοποιήσουμε τις πνευματικές και άλλες ανάγκες μας. Αυτά βασίζονται πάνω στις αυξανόμενες απαιτήσεις της ανθρωπότητας για μια ζωή μέσα στην οποία η έμφυτη αξιοπρέπεια και η αξία κάθε ανθρώπου θα τυγχάνει σεβασμού και προστασίας. Η αποστέρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θεμελιωδών ελευθεριών δεν είναι μόνο μια ατομική και προσωπική τραγωδία αλλά επίσης δημιουργεί συνθήκες κοινωνικής και πολιτικής αναταραχής, ενσπείροντας τη βία και τη σύγκρουση μέσα και μεταξύ κοινωνιών και εθνών. Όπως δηλώνει η πρώτη πρόταση της Οικουμενικής Διακήρυξης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, ο σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια “αποτελεί τον ακρογωνιαίον λίθο της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ειρήνης στον κόσμο”.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Λογοτεχνία γ΄ λυκείου (7) – Το σονέτο

Ο Λορέντζος Μαβίλης (1860-1912) θεωρείται ο μεγαλύτερος σονετογράφος της Ελλάδας. Σκοτώθηκε στους Βαλκανικούς Πολέμους. (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Πολλές πληροφορίες για το σονέτο δίνει το σχετικό άρθρο του Λεξικού Λογοτεχνικών Όρων και η σελίδα των Ψηφίδων για την Ελληνική Γλώσσα. Εδώ σημειώνονται μερικά βασικά χαρακτηριστικά του:

1. Μορφή και Στίχοι

  • Το σονέτο αποτελείται από 14 στίχους.
  • Συνήθως χωρίζεται σε δύο τετράστιχες και δύο τρίστιχες στροφές.

2. Μέτρο: συνήθως χρησιμοποιείται ιαμβικός στίχος στην ελληνική ποίηση.

3. Έχει ομοιοκαταληξία.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αρχαία Ελληνικά Β΄ και Γ΄ λυκείου – αδίδακτο – Διάγραμμα μελέτης Γραμματικής και Συντακτικού

Αρχαϊκή γραφή σε επιτύμβια πλάκα της Θήρας. Δείχνει το “ΚΗ” στη θέση του “Χ”, και το “Ϻ” στη θέση του “Σ”. Περιέχει τα εξής ονόματα: ΡΕΚϺΑΝΟΡ” (Ρηξάνωρ), ΑΡΚΗΑΓΕΤΑϺ (Ἀρχαγέτας), ΠΡΟΚΛΗϺ (Πρόκλης), ΚΛΕΑΓΟΡΑϺ (Κλεαγόρας), ΠΕΡΑΙΕΥϺ (Περαιεύς). Πηγή: Βικιπαίδεια

 

 

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ

 

Αρχικοί χρόνοι βασικών ρημάτων της Αρχαίας Ελληνικής

Πρέπει να γνωρίζουμε τη σημασία των ρημάτων και τους χρόνους. Εννοείται ότι μελετώνται και οι δύο φωνές και η παθητική διάθεση. Πολλή προσοχή στα ρήματα που έχουν Αόριστο β΄.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αρχαία Ελληνικά Γ΄ λυκείου – αδίδακτο (4) – Θουκυδίδης, Ἱστορίαι 7, 48, 4-6

Θουκυδίδης

 

Θουκυδίδης, Ἱστορίαι 7, 48, 4-6

Μετά από κάποιες επιτυχημένες επιχειρήσεις έξω από την πόλη των Συρακουσών (413 π.Χ.) οι Αθηναίοι δέχονται την επίθεση των Βοιωτών, συμμάχων των Συρακουσίων, και υποχωρούν. Το κλίμα είναι βαρύ και ο στρατηγός Δημοσθένης προτείνει άμεση αποχώρηση. Ο στρατηγός Νικίας διαφωνεί και εκθέτει τα επιχειρήματά του.

 

Τῶν τε παρόντων στρατιωτῶν πολλοὺς καὶ τοὺς πλείους ἔφη [Νικίας], οἳ νῦν βοῶσιν ὡς ἐν δεινοῖς ὄντες, ἐκεῖσε ἀφικομένους τἀναντία βοήσεσθαι ὡς ὑπὸ χρημάτων καταπροδόντες οἱ στρατηγοὶ ἀπῆλθον. οὔκουν βούλεσθαι αὐτός γε ἐπιστάμενος τὰς Ἀθηναίων φύσεις ἐπ᾽ αἰσχρᾷ τε αἰτίᾳ καὶ ἀδίκως ὑπ᾽ Ἀθηναίων ἀπολέσθαι μᾶλλον ἢ ὑπὸ τῶν πολεμίων, εἰ δεῖ, κινδυνεύσας τοῦτο παθεῖν ἰδίᾳ. Τά τε Συρακοσίων ἔφη ὅμως ἔτι ἥσσω τῶν σφετέρων εἶναι· καὶ χρήμασι γὰρ αὐτοὺς ξενοτροφοῦντας καὶ ἐν περιπολίοις ἅμα ἀναλίσκοντας καὶ ναυτικὸν πολὺ ἔτι ἐνιαυτὸν ἤδη βόσκοντας τὰ μὲν ἀπορεῖν, τὰ δ᾽ ἔτι ἀμηχανήσειν· δισχίλιά τε γὰρ τάλαντα ἤδη ἀνηλωκέναι καὶ ἔτι πολλὰ προσοφείλειν, ἤν τε καὶ ὁτιοῦν ἐκλίπωσι τῆς νῦν παρασκευῆς τῷ μὴ διδόναι τροφήν, φθερεῖσθαι αὐτῶν τὰ πράγματα, ἐπικουρικὰ μᾶλλον ἢ δι᾽ ἀνάγκης ὥσπερ τὰ σφέτερα ὄντα. Τρίβειν οὖν ἔφη χρῆναι προσκαθημένους καὶ μὴ χρήμασιν, ὧν πολὺ κρείσσους εἰσί, νικηθέντας ἀπιέναι.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αρχαία Ελληνικά Γ΄ λυκείου (11) – 8η ενότητα, Η αλληγορία του σπηλαίου: οι δεσμώτες

 

Κείμενο αναφοράς: Πλάτων, Πολιτεία 514a-515c

 

Βασικά σημεία

1. Εισαγωγικά στην πλατωνική φιλοσοφία.

2. Γιατί αλληγορία;

3. Το θέμα της αλληγορίας του σπηλαίου.

4. Τα σύμβολα.

5. Γλωσσικές επιλογές.

 

 

Ανάπτυξη

 

1. Εισαγωγικά

Για να γίνουν κατανοητά τα χωρία της πλατωνικής Πολιτείας που ανθολογούνται στο σχολικό εγχειρίδιο, είναι απαραίτητο να διευκρινιστούν κάποιες θεμελιώδεις έννοιες του πλατωνικού φιλοσοφικού συστήματος.

Συνεχίστε την ανάγνωση