από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ Γυμνασίου (18) – Η κρίση και οι απώλειες της αυτοκρατορίας κατά τον 11ο αιώνα, Οι Κομνηνοί

Χάρτης που δείχνει τα σύνορα του βυζαντινού κράτους στα 1071, όταν πραγματοποιήθηκε η αποφασιστικής σημασίας μάχη στο Μαντζικέρτ. Επεξεργασία: Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού.

 

Η κρίση και οι απώλειες της αυτοκρατορίας κατά τον 11ο αιώνα (1025-1081)

 

Βασικά σημεία

 

1. Η εσωτερική κρίση

Μετά το θάνατο του Βασίλειου Β΄ (1025) σημειώθηκαν μεταβολές σε στρατιωτικό και σε πολιτικό επίπεδο που δημιούργησαν τις προϋποθέσεις για μια γενικευμένη κρίση στο Βυζαντινό Κράτος. Συγκεκριμένα:

  • παραμελήθηκε ο στόλος.
  • διαλύθηκαν τα θέματα και οι θεματικοί στρατοί αντικαταστάθηκαν από μισθοφόρους, που πληρώνονταν από έναν νέο φόρο, ο οποίος επιβλήθηκε ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο. Επίσης, χρησιμοποιήθηκαν πολλοί ξένοι σε ανώτερες θέσεις. [διαβάστε περισσότερα για την αλλαγή φυσιογνωμίας του βυζαντινού στρατού στο σχετικό άρθρο της ιστοσελίδας του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού]
  • οι νέοι φόροι και η αυταρχική διοίκηση ξεσήκωσε ταραχές στις επαρχίες.
  • γύρω στο 1060 ήταν φανερή η πολιτική αστάθεια.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου (7) – Ενότητα 7η

Σπαρτιατικό κράνος, έκθεμα στο Βρετανικό Μουσείο (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Ενότητα 7η Ένας στοργικός ηγέτης

 

Περισσότερες πληροφορίες για τη ζωή και το έργο του Ξενοφώντα μπορείτε να διαβάσετε σε αυτήν την ανάρτηση.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ Γυμνασίου (17) – Επανάληψη: Από τις σλαβικές επιδρομές στον Βασίλειο Β΄ (6ος – 11ος αι.)

Παρακάτω θα βρείτε μία χρονογραμμή, που θα σας βοηθήσει να ξαναθυμηθείτε και να τοποθετήσετε πιο καθαρά στον άξονα του χρόνου τα βασικά σημεία των ενοτήτων που μελετήσατε ως τώρα. Τα κείμενα είναι παρμένα κυρίως από το σχολικό βιβλίο, περιλαμβάνουν πολύ βασικές πληροφορίες και δεν εξαντλούν το αναφερόμενο θέμα· περισσότερα θα διαβάσετε στο βιβλίο και στα σχεδιαγράμματα των αναρτήσεων του ιστολογίου.

Όπως θα παρατηρήσετε, κάποιες χρονολογίες σημειώνουν φαινόμενα που εξελίχθηκαν στη διάρκεια δεκαετιών ή και αιώνων· αυτό έγινε καθαρά για τις ανάγκες κατασκευής της χρονογραμμής και για τηρηθεί η σειρά των ενοτήτων που υιοθετεί το σχολικό εγχειρίδιο.

 

♦

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ Γυμνασίου (16) – Οι εξελίξεις στην οικονομία και την κοινωνία, Η σύγκρουση με τους «δυνατούς»

Μικρογραφία σε χειρόγραφο. Αναπαράσταση βυζαντινού παλατιού. (© Σύνοψις Ιστοριών Ιωάννου Σκυλίτζη, Ισπανία, Μαδρίτη, Εθνική Βιβλιοθήκη) [πηγή: ιστοσελίδα Ευρωπαϊκού Κέντρου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Ερευνών]

 

Οι εξελίξεις στην οικονομία και την κοινωνία

 

Βασικά σημεία

 

1. Οι κοινωνικές τάξεις της υπαίθρου

 

(α) οι δυνατοί

 

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου (6) – Ενότητα 6η

Ζακ-Λουί Νταβίντ (1787) Ο Θάνατος του Σωκράτη (πηγή: Wikimedia Commons)

 

Ενότητα 6η Η ευθύνη για την παιδεία των νέων

 

Περισσότερες πληροφορίες για τη ζωή και το έργο του Ξενοφώντα μπορείτε να διαβάσετε σε αυτήν την ανάρτηση.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ Γυμνασίου (15) – Σχέσεις Βυζαντίου-Δύσης, Αγώνες για τη διατήρηση των ιταλικών κτήσεων

Τα Θέματα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στη Νότια Ιταλία περίπου το 1000. (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Σχέσεις Βυζαντίου-Δύσης

Αγώνες για τη διατήρηση των ιταλικών κτήσεων

 

Βασικά σημεία

 

1. Ο Ελληνισμός της Ιταλίας

 

Ελληνικοί πληθυσμοί κατοικούσαν στη Ν. Ιταλία και τη Σικελία από την αρχαιότητα, όταν ως συνέπεια του Β΄ αποικισμού (8ος π.Χ. αι. και μετά) ιδρύθηκαν πολλές ελληνικές αποικίες στις περιοχές αυτές. Λόγω της έντονης ελληνικής παρουσίας η περιοχή αυτή είχε ονομαστεί στην αρχαιότητα Μεγάλη Ελλάδα.

Τον 9ο μ. Χ. αι. οι Άραβες κατέκτησαν τη Σικελία. Έτσι, το Βυζάντιο έλεγχε μόνο τις περιοχές της Ν. Ιταλίας, που περιλάμβανε τα θέματα Λογγοβαρδίας, Καλαβρίας και Λουκανίας. Τα θέματα αυτά συνενώθηκαν από τον Ιωάννη Τζιμισκή στο κατεπανάτο Ιταλίας (γύρω στο 975).

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄ Γυμνασίου (14) – Η ίδρυση, η εξέλιξη και ο εκχριστιανισμός του Ρωσικού Κράτους

Η επικράτεια του αρχικού αρχικού κράτους των Ρως. Ο Βόλγας και ο Δνείπερος ήταν οι δύο κύριοι εμπορικοί δρόμοι της ανατολικής Ευρώπης κατά το Μεσαίωνα. (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

 

Η ίδρυση, η εξέλιξη και ο εκχριστιανισμός του Ρωσικού Κράτους

 

 

Βασικά σημεία

 

1. Η διαμόρφωση του έθνους των Ρώσων

(α) Βάραγγοι: εμφάνιση και βασικές δραστηριότητες

Οι Βάραγγοι ήταν Σκανδιναβοί που δραστηριοποιούνταν ως έμποροι και πειρατές. Στη δυτική Ευρώπη τους ονόμαζαν Βίκιγκς και Νορμανδούς, ενώ οι ανατολικοί Σλάβοι τους ονόμαζαν Ρως.

Είναι γνωστοί για τον εμπορικό υδάτινο δρόμο με το όνομα από τους Βαράγγους στους Έλληνες, εμπορική διαδρομή στα εδάφη της σημερινής Ρωσίας μέσω της οποίας έφταναν στον Εύξεινο και τη Κωνσταντινούπολη.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου (5) – Ενότητα 5η

Απεικόνιση του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου σε ψηφιδωτό της Αγίας Σοφίας Κωνσταντινούπολης (πηγή Βικιπαίδεια)

 

Ενότητα 5η: Η ελεημοσύνη βασίλισσα των αρετών

 

Συμπληρωματικό υλικό για τον συγγραφέα και το έργο του

Ο Ιωάννης Χρυσόστομος (η προσωνυμία τον συνοδεύει από τον 6ο αι. και του αποδό­θηκε λόγω της ρητορικής του δεινότητας) γεννήθηκε μεταξύ 344 και 354 μ.Χ. Αναφορές στον βίο του έχουμε και στο ίδιο το έργο του, αλλά και σε μαρτυρίες σύγχρονων και μετα­γενέστερων εκκλησιαστικών ιστορικών. Η οικογένειά του ήταν μία από τις επιφανέστερες της Αντιόχειας.Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου (4) – Ενότητα 4η

Ο συγγραφέας Λουκιανός από τα Σαμόσατα της Συρίας (125-180 π.Χ.) [πηγή: Βικιπαίδεια]

 

Ενότητα 4η   Οι Σεληνίτες

 

Συμπληρωματικά υλικό για τον συγγραφέα και το έργο του

Τις περισσότερες πληροφορίες για τον βίο του Λουκιανού τις αντλούμε μέσα από το ίδιο το έργο του. Γεννήθηκε γύρω στο 120 μ.Χ. στα Σαμόσατα της Κομμαγηνής. Ο ίδιος αναφέρει ότι ήταν Σύρος. Το σχετικό λήμμα στο λεξικό Σούδα παρέχει την πληροφορία ότι ο Λουκιανός εργάστηκε ως δικηγό­ρος στην Αντιόχεια της Συρίας και αργότερα στράφηκε «ἐπὶ τὸ λογογραφεῖν». Ταξίδεψε σε πνευματι­κά κέντρα και παρακολούθησε μαθήματα ρητορικής. Καθώς ωρίμαζε, αναζητούσε νέους τρόπους έκ­φρασης και αυτές οι αναζητήσεις αποτυπώνονται στο έργο του. Χαρακτηριστικό δείγμα αυτών των αναζητήσεων αποτελούν οι διάλογοί του, στους οποίους συνδύασε στοιχεία των πλατωνικών διαλόγων με τις μενίππειες σάτιρες, τους μίμους και τη Νέα Κωμωδία. Ο Λουκιανός έζησε μακρό βίο, όπως δια­φαίνεται μέσα από δικά του σχόλια σε έργα του. Δεν ξέρουμε πότε πέθανε, αλλά από το έργο του Ἀλέ­ξανδρος συνάγεται ότι ζούσε μετά τον θάνατο του Μάρκου Αυρηλίου (180 μ.Χ.).

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Γιώργος Ιωάννου, Τα λεμόνια ήταν ακριβά (μια ιστορία της Κατοχής)

Εγώ που ξέρω πρόσωπα και πράγματα σ’ αυτή τη μουχλιασμένη πόλη και που προπάντων δεν ξεχνώ, όποτε περνώ απ’ την πιο κεντρική λεωφόρο, κοιτάζω πάντα σ’ ένα σπίτι γωνιακό, να δω αν φαίνονται ακόμα τα σημάδια, εκεί στον τρίτο όροφο κοντά στο δεύτερο μπαλκόνι. Είναι τώρα κάτι μπαλώματα στον τοίχο αδιόρατα σχεδόν, σουβάδες κάπως πιο καινούριοι, που όμως κανένα βάψιμο δεν έχει καταφέρει να τους αφομοιώσει εντελώς με την παλιά επιφάνεια. Σίγουρο πως οι σημερινοί ένοικοί του δεν έχουνε ιδέα για τους λεκέδες αυτούς, ίσως να μην τους έχουνε προσέξει κιόλας. Άλλωστε, αμφιβάλλω ζωηρά, αν υπάρχει άλλος κανείς, που να θυμάται τίποτε για το μπαλκόνι αυτό. Και φοβούμαι πως, όταν οι λεκέδες εξαφανιστούν, κάτι θα γίνει.

Συνεχίστε την ανάγνωση