Θεματικός Κύκλος: Φροντίζω το Περιβάλλον
Τίτλος Προγράμματος: “Η θάλασσα είναι ζωή”
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Η θάλασσα είναι ζωή» είναι ένα πρόγραμμα της Παιδικής Helmepa, η οποία από το 1993 προσφέρει στην εκπαιδευτική κοινότητα αυτό το περιβαλλοντικό πρόγραμμα με σκοπό την ενημέρωση και δραστηριοποίηση παιδιών ηλικίας 5-12 ετών της χώρας για το θαλάσσιο περιβάλλον και το περιβάλλον γενικότερα, μέσω της εθελοντικής καθοδήγησης των Εκπαιδευτικών τους. Στόχος του προγράμματος με τίτλο «Η θάλασσα είναι ζωή» είναι να ενισχύσει τη γνώση της εκπαιδευτικής κοινότητας για τους ωκεανούς, να την ενθαρρύνει να αναλάβει ενεργό ρόλο σε ατομικό αλλά και συλλογικό επίπεδο για την επίτευξη του Στόχου 14: «Ζωή κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας» για τη βιώσιμη ανάπτυξη και να αναδείξει την αλληλεπίδραση μεταξύ ανθρώπου και θάλασσας. Η κλιματική αλλαγή, η ρύπανση, η υπεραλίευση και άλλες περιβαλλοντικές προκλήσεις απαιτούν άμεση εξεύρεση λύσεων και πρέπει όλοι με τις πράξεις μας να δείξουμε τι μέλλον θέλουμε για τις επόμενες γενιές και σε τι κατάσταση πρέπει να είναι οι θάλασσες και οι ωκεανοί για να μπορούν να υποστηρίξουν αυτό το μέλλον.
Εργαστήρι 1ο
Ξεκινήσαμε το ταξίδι μας στον κόσμο της θάλασσας μιλώντας αρχικά για το θαλάσσιο οικοσύστημα. Τι περιλαμβάνει το θαλάσσιο οικοσύστημα; Ποιοι οργανισμοί ανήκουν σε αυτό; Εξηγήσαμε με απλά λόγια στα παιδιά και παρακολουθήσαμε σχετικό βίντεο.
Μάθαμε μέσα από παιδική εγκυκλοπαίδεια και βίντεο πληροφορίες για διάφορα είδη που ζουν στη θάλασσα (καρχαρίας, φάλαινα, δελφίνι, χταπόδι κ.α.). Ενδεικτικά:
- περιήγηση στον κόσμο της θάλασσας https://www.youtube.com/watch?v=MqfjwxKmcH4
- μαθαίνω για τον καρχαρία https://www.youtube.com/watch?v=gpgHYYLBqtY
- μαθαίνω για τα δελφίνια https://www.youtube.com/watch?v=rTgbhKewf6w
Δημιουργήσαμε κατασκευή «πεινασμένοι καρχαρίες»
Εργαστήρι 2ο
Αναφερθήκαμε στις 5 ζώνες βάθους της θάλασσας και επισημάναμε ότι επικρατούν διαφορετικές συνθήκες στα διάφορα βάθη της θάλασσας. Παρατηρήσαμε την αφίσα της Παιδικής Helmepa και παρακολουθήσαμε αντίστοιχο βίντεο.
Μάθαμε για τα Λιβάδια Ποσειδωνίας (τα γνωστά σε όλους μας φύκια) και πόσο ωφέλιμα είναι για τις θάλασσές μας και τους οργανισμούς που ζουν σε αυτές αλλά και για τον πλανήτη μας καθώς μας προσφέρουν οξυγόνο. Παρακολουθήσαμε σχετικό βίντεο.
Πραγματοποιήσαμε πείραμα φωτοσύνθεσης που μας προτείνει η Παιδική Helmepa για να κατανοήσουμε πώς η Ποσειδωνία μας προσφέρει οξυγόνο, καθώς οι θάλασσες μας προσφέρουν πάνω από το 50% του οξυγόνου που αναπνέουμε, χάρη στη φωτοσύνθεση των φυτών που ζουν μέχρι και 200μ. βάθος, όπου φτάνουν οι ακτίνες του ήλιου. Έτσι, γεμίσαμε 2 διάφανα βάζα με νερό και τοποθετήσαμε μέσα φύλλα. Το ένα το τοποθετήσαμε στο προαύλιο του σχολείου μας για να το βλέπει ο ήλιος και το άλλο μέσα στο ντουλάπι, όπου δεν θα το βλέπει ο ήλιος. Μετά από αρκετές ώρες παρατηρήσαμε ότι το ποτήρι που είχαμε έξω στον ήλιο είχε φυσαλίδες κάτω από το φύλλο, οι οποίες δημιουργήθηκαν ως αποτέλεσμα της φωτοσύνθεσης. Όπως μας λέει η Παιδική Helmepa, τα φυτά παράγουν οξυγόνο όταν εκτίθενται στο φως του ήλιου, το οποίο διαφεύγει ως φυσαλίδες. Αντίθετα, το βάζο που ήταν κλεισμένο στο ντουλάπι δεν είχε καθόλου φυσαλίδες.
Εργαστήρι 3ο
Αναφερθήκαμε στην τροφική αλυσίδα. Κάθε θαλάσσιος οργανισμός αποτελεί μέρος μιας τροφικής αλυσίδας, όπου αν ένας κρίκος χαθεί κινδυνεύει όλη η αλυσίδα και διαταράσσεται η ισορροπία της φύσης. Πηγή ενέργειας όλων των τροφικών αλυσίδων είναι ο Ήλιος, ο οποίος αποτελεί πηγή ενέργειας για τα θαλάσσια φυτά για να φτιάξουν την τροφή τους με φωτοσύνθεση. Το φυτοπλαγκτόν με τη σειρά του αποτελεί τροφή για μικρούς θαλάσσιους οργανισμούς, οι οποίοι αποτελούν τροφή για μεγαλύτερα ζώα της θάλασσας.
Τα παιδιά δραματοποίησαν την τροφική αλυσίδα, την αποτύπωσαν σε φύλο εργασίας και επιπλέον μιλήσαμε για τον κίνδυνο διατάραξης της τροφικής αλυσίδας εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας, όπως η υπεραλίευση και το παράνομο ψάρεμα.
Δημιουργήσαμε πολύχρωμα ψαράκια, που αποτελούν μέρος της τροφικής αλυσίδας.
Εργαστήρι 4ο
Από τι κινδυνεύουν οι θάλασσές μας και οι οργανισμοί που ζουν σε αυτές; Από τις ανθρώπινες δραστηριότητες και κυρίως από τη μόλυνση των θαλασσών με σκουπίδια. Παρατηρούμε σχετικά βίντεο και συζητάμε.
Παίζουμε το παιχνίδι «Ψάρεμα σκουπιδιών»!! Στον βυθό της θάλασσας ζουν πολλοί θαλάσσιοι οργανισμοί αλλά δυστυχώς και πολλά σκουπίδια. Τα παιδιά αναλαμβάνουν να ψαρέψουν τα σκουπίδια που βρίσκονται στον βυθό με ένα καλάμι ψαρέματος και να τα τοποθετήσουν στον σωστό κάδο. Ταυτόχρονα, παρατηρούμε την αφίσα της Παιδικής Helmepa και αναφερόμαστε στον χρόνο που χρειάζονται τα διάφορα σκουπίδια να διαλυθούν στη θάλασσα. Στο τέλος, διαπιστώνουμε ότι αν οι άνθρωποι ήταν πιο προσεκτικοί, τα σκουπίδια αυτά θα βρίσκονταν στην ανακύκλωση και θα γινόντουσαν κάτι καινούριο, ενώ τώρα μολύνουν το περιβάλλον.
Εργαστήριο 5ο
Παρακολουθούμε βίντεο σχετικά με τα μικροπλαστικά και τον κίνδυνο που διατρέχουν όχι μόνο οι θαλάσσιοι οργανισμοί αλλά κι εμείς οι άνθρωποι από αυτά.
Τα παιδιά ζωγραφίζουν τον καθαρό και τον μολυσμένο με σκουπίδια βυθό.
Σκεφτόμαστε να γράψουμε ένα γράμμα για να το δώσουμε σε φίλους μας με συμβουλές για το πώς μπορούν να διατηρούν την παραλία καθαρή τώρα που θα πηγαίνουν στη θάλασσα για μπάνιο.
Εργαστήριο 6ο
Σε συνέχεια της συζήτησής μας για τους θαλάσσιους οργανισμούς που κινδυνεύουν από την ανθρώπινη δραστηριότητα εστιάζουμε στη θαλάσσια χελώνα καρέτα-καρέτα και μαθαίνουμε πληροφορίες γι’ αυτήν. Μαθαίνουμε για τους κινδύνους που αντιμετωπίζει λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας, όχι μόνο η θαλάσσια χελώνα αλλά και όλοι οι θαλάσσιοι οργανισμοί.
Πώς θα ήταν αν συναντούσαμε μια θαλάσσια χελώνα; Τι θα την ρωτούσαμε; Τι θα θέλαμε να μάθουμε γι’ αυτήν; Τα παιδιά σκέφτονται ερωτήσεις σαν μικροί δημοσιογράφοι. Στη συνέχεια, ηχογραφούμε τις ερωτήσεις και τις απαντήσεις της χελώνας και φτιάχνουμε ένα μικρό βιντεάκι.
Εργαστήριο 7ο
Μιλήσαμε για τον γλάρο της Παιδικής Helmepa και το μήνυμα που θέλει να περάσει στους ανθρώπους για τη μείωση των σκουπιδιών και των πλαστικών στη θάλασσα.
Τα παιδιά ζωγραφίζουν τον γλάρο και γράφουν το σύνθημα: «ΟΧΙ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ»
Δημιουργούμε ομαδική εργασία.
