Λυσίας (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Λυσίας, Ὑπὲρ τῶν Ἀριστοφάνους χρημάτων, 61-64

Κάποιος Αριστοφάνης, επειδή κατηγορήθηκε ότι εξαπάτησε τους Αθηναίους, εκτελέστηκε χωρίς δίκη, και δημεύτηκε η περιουσία του. Έπειτα, επειδή η περιουσία βρέθηκε λιγότερη απ’ όση νόμιζαν, κατηγορήθηκαν οι συγγενείς του ότι απέκρυψαν ένα μέρος της περιουσίας στερώντας το έτσι από το δημόσιο. Ο αδελφός λοιπόν της γυναίκας του Αριστοφάνη εκφωνεί αυτόν τον λόγο και αγωνίζεται να σώσει την περιουσία και την τιμή της οικογένειάς του.

 

Εἰ δὲ μὴ ἦν τοιοῦτος ὁ πατήρ, οὐκ ἂν ἐκ πολλῶν ὀλίγα κατέλιπεν, ἐπεί, εἰ νῦν γε ἐξαπατηθείητε ὑπὸ τούτων καὶ δημεύσαιθ’ ἡμῶν τὴν οὐσίαν, οὐδὲ δύο τάλαντα λάβοιτ’ ἄν. Ὥστε οὐ μόνον πρὸς δόξαν ἀλλὰ καὶ εἰς χρημάτων λόγον λυσιτελεῖ μᾶλλον ὑμῖν ἀποψηφίσασθαι· πολὺ γὰρ πλείω ὠφεληθήσεσθ’, ἐὰν ἡμεῖς ἔχωμεν. Σκοπεῖτε δὲ ἐκ τοῦ παρεληλυθότος χρόνου, ὅσα φαίνεται ἀνηλωμένα εἰς τὴν πόλιν· καὶ νῦν ἀπὸ τῶν ὑπολοίπων τριηραρχῶ μὲν ἐγώ, τριηραρχῶν δὲ ὁ πατὴρ ἀπέθανεν, πειράσομαι δ’ ὥσπερ καὶ ἐκεῖνον ἑώρων, ὀλίγα κατὰ μικρὸν παρασκευάσασθαι εἰς τὰς κοινὰς ὠφελείας. ὥστε τῷ γ᾽ ἔργῳ πάλαι <τῆς πόλεως> ταῦτ᾽ ἐστι, καὶ οὔτ᾽ ἐγὼ ἀφῃρημένος ἀδικεῖσθαι οἰήσομαι, ὑμῖν τε πλείους οὕτως αἱ ὠφέλειαι ἢ εἰ δημεύσαιτε. […] δέομαι οὖν ὑμῶν, ὦ ἄνδρες δικασταί, καὶ τούτων καὶ τῶν ἄλλων μεμνημένους ἁπάντων τῶν εἰρημένων βοηθεῖν ἡμῖν καὶ μὴ περιιδεῖν ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν ἀναιρεθέντας. καὶ ταῦτα ποιοῦντες τά τε δίκαια ψηφιεῖσθε καὶ ὑμῖν αὐτοῖς τὰ συμφέροντα.Συνεχίστε την ανάγνωση

Raffaello Sanzio da Urbino ή πιο απλά Ραφαήλ, Η Σχολή των Αθηνών (πηγή: Wikimedia Commons)

 

Η Φιλοσοφία

Η Φιλοσοφία, όπως είναι ευρέως γνωστό, αποτελεί τη μητέρα των επιστημών. Η λέξη φιλοσοφία αποτελεί παραγωγή του ρήματος φιλοσοφώ (φίλος + σοφία) και σημαίνει αγάπη προς την σοφία. Ο ορισμός της φιλοσοφίας αποτελεί ο ίδιος ένα φιλοσοφικό ερώτημα. Η Φιλοσοφία είναι η προσπάθεια του ανθρώπου να κατανοήσει σε βάθος τον κόσμο και τον εαυτό του μέσω της λογικής σκέψης, του στοχασμού και του διαλόγου. Η Φιλοσοφία δεν περιορίζεται σε έτοιμες απαντήσεις, αλλά μας μαθαίνει να μαθαίνουμε κριτικά και να αναζητούμε τεκμήρια.Συνεχίστε την ανάγνωση

Η αποθέωση του Ομήρου (Ζαν Ωγκύστ Ντομινίκ Ενγκρ, 1827). Στα πόδια του η Ιλιάδα και η Οδύσσεια. (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Πότε και πού γεννήθηκε η ελληνική και η ευρωπαϊκή λογοτεχνία

Η ελληνική αλλά και η ευρωπαϊκή λογοτεχνία γεννήθηκε τον 8ο αιώνα π.Χ. στα παράλια της Μικράς Ασίας, στην περιοχή που ονομάστηκε Ιωνία. Εκείνη την εποχή αναπτύχθηκε έντονα ο ελληνικός πολιτισμός και δημιουργήθηκαν τα πρώτα μεγάλα λογοτεχνικά έργα, τα οποία αποτέλεσαν τη βάση για ολόκληρη τη μετέπειτα ευρωπαϊκή γραμματεία.

Η γέννηση της λογοτεχνίας συνδέεται άμεσα με την επική ποίηση και ιδιαίτερα με τα έργα που αποδίδονται στον Όμηρο. Τα έργα αυτά μεταδίδονταν αρχικά προφορικά, από στόμα σε στόμα, και μόνο αργότερα καταγράφηκαν σε γραπτή μορφή. Η επίδρασή τους ήταν τεράστια, καθώς επηρέασαν όχι μόνο τη λογοτεχνία, αλλά και την τέχνη, τη φιλοσοφία και τη σκέψη των λαών της Ευρώπης.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Η Πνύκα είναι η θέση όπου συγκαλούνταν η Εκκλησία του δήμου, δηλαδή η συνέλευση των Αθηναίων, στην Αρχαία Αθήνα. (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Η δημοκρατία αποτελεί το σπουδαιότερο επίτευγμα του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού και τη βάση πάνω στην οποία στηρίζεται ο σύγχρονος δυτικός κόσμος. Για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, η εξουσία έπαψε να είναι προνόμιο ενός βασιλιά ή μιας κλειστής ομάδας ευγενών και πέρασε στα χέρια των πολλών. Όμως, η δημοκρατία δεν θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς τη ρητορική, την τέχνη του λόγου. Σε αυτό το άρθρο θα δούμε πώς αυτά τα δύο γεννήθηκαν μαζί και πώς επηρέασαν την ιστορία

Συνεχίστε την ανάγνωση

Σκηνή από παράσταση κωμωδίας. Στη μέση ο υποκριτής, ο οποίος πλαισιώνεται απο δύο χορευτές ή υποκριτές (οι δύο χορευτές είναι ντυμένοι πουλιά). Πηγή: maxmag.gr

 

Οι απαρχές της κωμωδίας

Η κωμωδία, όπως μας λέει ο Αριστοτέλης, ξεκίνησε από τα «φαλλικά». Αυτά ήταν τραγούδια που έλεγαν παρέες γλεντζέδων στις γιορτές που γίνονταν στα χωριά για τον θεό Διόνυσο. Οι άνθρωποι αυτοί κυκλοφορούσαν κρατώντας ομοιώματα του φαλλού και φορούσαν αστείες στολές, συχνά σαν ζώα. Στις γιορτές αυτές έβριζαν ελεύθερα, πείραζαν ο ένας τον άλλον με τολμηρά λόγια και έπαιζαν πρόχειρες αστείες σκηνές. Όλα αυτά τα στοιχεία τα βρίσκουμε αργότερα και στις κανονικές κωμωδίες.

Αν και δεν έχουμε πολλές λεπτομέρειες για το πώς αυτά τα παλιά έθιμα εξελίχθηκαν στη σπουδαία λογοτεχνική κωμωδία που γνωρίζουμε από την Αθήνα του 5ου αιώνα π.Χ., υπάρχουν αναφορές για διάφορα λαϊκά θεάματα σε άλλες περιοχές. Για παράδειγμα, στη Σπάρτη υπήρχαν οι Δεικηλιστές που υποδύονταν απατεώνες γιατρούς και κλέφτες, ενώ στα Μέγαρα ήταν δημοφιλείς οι χοντροκομμένες φάρσες με πρωταγωνιστές αστείους μάγειρες. Επίσης, στην Κάτω Ιταλία οι Φλύακες, που φορούσαν στολές με παραγεμισμένες κοιλιές, διακωμωδούσαν τους παραδοσιακούς μύθους. Αυτές οι τοπικές παραδόσεις βοήθησαν να διαμορφωθεί το είδος της κωμωδίας όπως το ξέρουμε σήμερα.Συνεχίστε την ανάγνωση

Αρχαίο θέατρο Επιδαύρου (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Δράμα

Το δράμα είναι μία πολύπλοκη μορφή τέχνης που αποτέλεσε την πιο υψηλή πνευματική έκφραση των αρχαίων χρόνων. Σε αυτό το είδος τέχνης συνδυάζονται στοιχεία από το έπος και τη λυρική ποίηση. Όταν παρουσιαζόταν μπροστά στο κοινό, συνοδευόταν από μουσική και χορό, διότι το δράμα δεν ήταν απλώς μία ανάγνωση, αλλά μια παράσταση που έδινε την αίσθηση ότι το γεγονός διαδραματιζόταν μπροστά στους θεατές.

Το θέατρο συνδέθηκε με τον θεό Διόνυσο. Ξεκίνησε από τις θρησκευτικές τελετές και εξ αρχής συνδέθηκε με τη σημαντικότερη γιορτή του Διονύσου, τα Μεγάλα Διονύσια, που είχαν βασική θέση στο αθηναϊκό πρόγραμμα γιορτών. Οι αρχαίοι μας πρόγονοι από πολύ νωρίς είχαν δώσει στις θρησκευτικές τους εκδηλώσεις μορφή θεατρικής παράστασης (στο Άργος και στη Σάμο παρουσίαζαν τους γάμους του Δία και της Ήρας, στην Κρήτη τη γέννηση του Δία κ.ά.) ακόμη και στα Ελευσίνια μυστήρια αποκαλούσαν τις μυστικές ιεροπραξίες δρώμενα. Όμως, στις τελετές του Διονύσου τα δρώμενα ήταν πιο λαμπρά και πιο επίσημα.Συνεχίστε την ανάγνωση

parthenonas

Ο Παρθενώνας σε προοπτική αναπαράσταση του 1948 από τον Αναστάσιο Ορλάνδο
ΥΣΜΑ (πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών)

 

 

Κατά την Αρχαϊκή Εποχή (750 – 450 π.Χ.) εμφανίστηκαν στην αρχιτεκτονική για τη δόμηση και τη στήριξη των μεγάλων μνημείων δύο τύποι ρυθμών, οι οποίοι στην συνέχεια επικράτησαν στον Ελλαδικό χώρο: ο ιωνικός και ο δωρικός αρχιτεκτονικός ρυθμός.

 

Δωρικός ρυθμός

Ο δωρικός ρυθμός εμφανίστηκε στο δεύτερο μισό του 7ου αιώνα π.Χ. στην Πελοπόννησο, πιο συγκεκριμένα στο Άργος, και στην συνέχεια διαδόθηκε και στη Μ. Ασία. Είναι πιθανόν να προέρχεται από τη Μυκηναϊκή αρχιτεκτονική. Οι πρώτοι δωρικοί ναοί πιθανότατα κατασκευάστηκαν στη βόρεια Πελοπόννησο -σύμφωνα με τους ερευνητές- στα τέλη του 8ου αιώνα π.Χ. ή στις αρχές του 7ου αιώνα π.Χ. Συνεχίστε την ανάγνωση

Ανάγλυφο με σκηνή αθλοπαιδιάς (χόκεϊ) στη βάση αγάλματος κούρου. 500-490 π.Χ. Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 3477. ΥΠ.ΠΟ./ΤΑΠ. Σπαθάρη, Έ., Το Ολυμπιακό πνεύμα, εκδόσεις ΑΔΑΜ, Αθήνα 1992, σ. 188. ©ΥΠ.ΠΟ. (πηγή: ΙΜΕ)

 

Πολλοί θεωρούν τους Ολυμπιακούς Αγώνες απλώς μια παγκόσμια αθλητική διοργάνωση. Ωστόσο, αποτελούν διαχρονικό σύμβολο ανθρώπινης προσπάθειας, συνεργασίας και ειρήνης. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, οι Ολυμπιακοί προσφέρουν την ευκαιρία σε ανθρώπους διαφορετικών λαών να συναντηθούν και να συμφιλιωθούν, γι΄ αυτό η συνάθροιση αυτή λειτουργούσε ως γιορτή ενότητας και εκεχειρίας. Αξιοσημείωτο είναι πως οι αξίες αυτές παραμένουν ζωντανές και στους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Οι πρώτοι καταγεγραμμένοι Ολυμπιακοί Αγώνες πραγματοποιήθηκαν 776 π.Χ. στην Αρχαία Ολυμπία, στην Πελοπόννησο. Ο πρώτος νικητής ήταν ο Κόρης ο Ηλείος, στο αγώνισμα δρόμου, το λεγόμενο «στάδιον», το οποίο ήταν περίπου 192 μέτρα. Αργότερα, η αφετηρία των αγώνων αποτέλεσε την αρχή ενός νέου χρονολογικού συστήματος. Πιο συγκεκριμένα, οι Έλληνες άρχισαν να μετρούν τον χρόνο σε Ολυμπιάδες δηλαδή σε 4ετείς κύκλους.Συνεχίστε την ανάγνωση

Παπυρικά σπαράγματα που περιέχουν αποσπάσματα από τα Ελληνικά του Ξενοφώντα. (πηγή: Βικιπαίδεια)

 

Ξενοφῶν, Ἑλληνικά 7, 1, 34-35

Μετά τη νίκη στο Λεύκτρα (371 π.Χ.) η ηγεμονία των Θηβών αποκτούσε περισσότερη δύναμη, αλλά οι Θηβαίοι δεν απέφυγαν τα σφάλματα. Για να επιβάλουν την κυριαρχία τους στις ελληνικές πόλεις, δε δίστασαν να ζητήσουν την επέμβαση του βασιλιά των Περσών, όπως έκαναν 20 χρόνια πριν οι Σπαρτιάτες. Ο θηβαίος Πελοπίδας, λοιπόν, το 367 π.Χ. βρίσκεται στα Σούσα γι’ αυτόν τον σκοπό.

 

Ἐπεὶ δὲ ἐκεῖ ἐγένοντο, πολὺ ἐπλεονέκτει ὁ Πελοπίδας παρὰ τῷ Πέρσῃ. Εἶχε γὰρ λέγειν καὶ ὅτι μόνοι τῶν Ἑλλήνων βασιλεῖ συνεμάχοντο ἐν Πλαταιαῖς, καὶ ὅτι ὕστερον οὐδεπώποτε στρατεύσαιντο ἐπὶ βασιλέα, καὶ ὡς Λακεδαιμόνιοι διὰ τοῦτο πολεμήσειαν αὐτοῖς, ὅτι οὐκ ἐθελήσαιεν μετ’ Ἀγησιλάου ἐλθεῖν ἐπ’ αὐτὸν οὐδὲ θῦσαι ἐάσαιεν αὐτὸν ἐν Αὐλίδι τῇ Ἀρτέμιδι, ἔνθαπερ Ἀγαμέμνων ὅτε εἰς τὴν Ἀσίαν ἐξἐπλει θύσας εἷλε Τροίαν. Μέγα δε συνεβάλλετο τῷ Πελοπίδᾳ εἰς τὸ τιμᾶσθαι καὶ ὅτι ἐνενίκεσαν οἱ Θηβαῖοι μάχῃ ἐν Λεύκτροις καὶ ὅτι πεπορθηκότες τὴν χώραν τῶν Λακεδαιμονίων ἐφαίνοντο. Ἔλεγε δὲ ὁ Πελοπίδας ὅτι οἱ Ἀργεῖοι καὶ οἱ Ἀρκάδες μάχῃ ἡττημένοι εἶεν ὑπὸ Λακεδαιμονίων, ἐπεὶ αὐτοῖς οὐ παρεγένοντο. Συνεμαρτύρει δ’ αὐτῷ ταῦτα πάντα ὡς ἀληθῆ λέγοι ὁ Ἀθηναῖος Τιμαγόρας, καὶ ἐτιμᾶτο δεύτερος μετὰ τὸν Πελοπίδαν.Συνεχίστε την ανάγνωση

Η επίμαχη φωτογραφία που δημοσιεύθηκε στο πρωτοσέλιδο των New York Times της 25ης Ιουλίου. Η ηθική ζημία είναι ίδια με εκείνη μιας πλαστής είδησης. Η Κλερ Βαρντλ, ειδική στη μελέτη της παραπληροφόρησης, επισημαίνει ότι «δεν χρειάζεται να πεις ψέματα. Αρκεί να πεις τη μισή αλήθεια και ν’ αφήσεις το κοινό να συμπληρώσει το υπόλοιπο από συναίσθημα και όχι από γνώση». [Saher Alghorra/The New York Times]

 

Σίσσυ Αλωνιστιώτου, Είναι όντως αυτό που βλέπουμε;

Την τελευταία εβδομάδα του Ιουλίου κυκλοφόρησε διεθνώς η φωτογραφία ενός αδύναμου, σκελετωμένου βρέφους από τη Γάζα στην αγκαλιά της μητέρας του, του Μοχάμεντ αλ Ματούκ. Η εικόνα, δραματική και συναισθηματικά φορτισμένη, αναπαρήχθη από μεγάλα ΜΜΕ, όπως BBC, CNN, Guardian, Daily Mail, New York Times και βρετανικούς Times. Αναδείχθηκε σε εμβληματική απεικόνιση της κρίσης στη Λωρίδα της Γάζας.Συνεχίστε την ανάγνωση