Γ. ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20Ο ΑΙΩΝΑ
1. Το αγροτικό ζήτημα
Η βιομηχανική επανάσταση έπληξε την κυριαρχία της αγροτικής οικονομίας στον δυτικό κόσμο. → Και η Ελλάδα βάδιζε με αργούς ρυθμούς προς την αγροτική μεταρρύθμιση (= κατάργηση των μεγάλων ιδιοκτησιών→ δημιουργία μικρών παραγωγικών μονάδων), αφού η κατοχή γης έπαψε σταδιακά να συνεπάγεται κοινωνική εξουσία και κύρος.
1828 – 1871: η προοδευτική διανομή των εθνικών γαιών σε μικροϊδιοκτήτες απέτρεψε τις μεγάλες εντάσεις .
Προσάρτηση των Επτανήσων (1864), της Άρτας, της Θεσσαλίας (1881) → εμφάνιση του προβλήματος της μεγάλης ιδιοκτησίας: τα τσιφλίκια των Οθωμανών αγοράστηκαν από Έλληνες του εξωτερικού →
❶ διατήρησαν τους κολίγους που ζούσαν σαν δουλοπάροικοι
❷ ασκούσαν πολιτικές και κοινωνικές πιέσεις με στόχο την κερδοσκοπία (υψηλοί φόροι στο εισαγόμενο σιτάρι, τεχνητές ελλείψεις).
Εντάσεις, σύγκρουση τσιφλικάδων-κολίγων, συλλαλητήρια, διαδηλώσεις με αίτημα την αναγκαστική απαλλοτρίωση των τσιφλικιών. (Μαρίνος Αντύπας)
1907: Νόμος για την αναγκαστική απαλλοτρίωση των τσιφλικιών→ δύσκολη εφαρμογή → συγκρούσεις → Κιλελέρ (1910)
1917: απόφαση για ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης (Βενιζέλος). Στόχοι:
➀ η στήριξη και ο πολλαπλασιασμός των ιδιοκτησιών γης στις νέες περιοχές του κράτους,
➁ η αποκατάσταση των προσφύγων και η πρόληψη των κοινωνικών εντάσεων.
Η αναδιανομή έγινε μετά το 1922 σε ποσοστό 85% στη Μακεδονία και 68% στη Θεσσαλία (40% στο σύνολο της χώρας).
Νέα προβλήματα: ~ οι μικροιδιοκτήτες δεν μπορούσαν να εμπορευματοποιήσουν την παραγωγή τους
~ και έπεφταν θύματα εμπόρων.
→ Ίδρυση Αγροτικής Τράπεζας, κρατικών οργανισμών παρέμβασης, συνεταιρισμών.→ νέο περιεχόμενο στο αγροτικό πρόβλημα χωρίς τις εντάσεις άλλων χωρών.


































