Τ. Παπατσώνης:
Ο Τ[άκης] Παπατσώνης γεννήθηκε στην Αθήνα, γιος του Κωνσταντίνου Παπατσώνη και της Αικατερίνης το γένος Πρασσά. Μαθήτευσε στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών και το 1913 δημοσίευσε τα πρώτα του ποιήματα στην εφημερίδα Ακρόπολις. Σπούδασε Νομική και Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Αθηνών ως το 1920 και το 1927 παρακολούθησε μαθήματα οικονομικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης. Από το 1914 και για σαράντα χρόνια εργάστηκε στο Υπουργείο Οικονομικών φτάνοντας ως τη θέση του Γενικού Γραμματέα. Το 1928 έμεινε για μήνες στο Άγιο Όρος. Ταξίδεψε πολύ σ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του και λόγω της εργασίας του και από προσωπικό πάθος (ενδεικτικά αναφέρονται εδώ τα ταξίδια του στο Βελιγράδι, την Κωνσταντινούπολη, την Ιταλία, την Πράγα, την Ελβετία, τη Γαλλία, το Βερολίνο, τη Δρέσδη, την Αγγλία, την Ισπανία, το Βουκουρέστι, τη Βέρνη, τα Καρπάθια, τη Νέα Υόρκη, την Κούβα, το Σικάγο, το Σαν Ντιέγο).
Ο Τάκης Παπατσώνης τοποθετείται από τους ιστορικούς της λογοτεχνίας στην ποιητική γενιά του τριάντα, ως μια ιδιαίτερη όμως περίπτωση που υπερβαίνει τις όποιες κατηγοριοποιήσεις. Υπήρξε ένας από τους εισηγητές του ελεύθερου στίχου στη μοντέρνα ελληνική ποίηση. Το ποιητικό του έργο χαρακτηρίζουν ποικίλες δημιουργικά αφομοιωμένες επιδράσεις και έντονα προσωπικό ύφος στα πλαίσια του μυστικιστικού και θεολογικού στοχασμού του.
Τάκης Παπατσώνης
Σοφία
Εφθάσαμε έτσι λίγο λίγο στη γυμνότητα,
ένα ένα αποδυθήκαμε τα περίφημα προβλήματα,
τα πολύχρωμα, τα βύσσινα, τα πορφυρά των γοητειών,
και μόνον τώρα, μολονότι κάποιος φόβος κι από πρίν,
κάποιο προμήνυμα, μας έλεγαν τι μας προσμένει,
όμως, μονάχα τώρα, οι γυμνωμένοι
είδαμεν, ότι χούς έσμεν. Άθλιας επίγνωση
σοφίας. Ένδεια σημερινή. Βραδύνοια της χθές.
Δουλειά μας τώρα να την αναγάγομε σε θρίαμβο.
«Εκλογή Β’» 1962
Ερμηνευτικό σχόλιο:
Ποιο θέμα αναδεικνύεται σε αυτό το ποίημα; Νομίζετε ότι μπορεί να εκφράσει σημερινούς προβληματισμούς;
Το ποίημα αναφέρεται στην αυταπάτη (γυμνότητα) της αυτάρκειας του σύγχρονου ανθρώπου και στην αλαζονεία που επιφέρει η γνώση που δεν μετασχηματίζεται σε σοφία (Άθλιας επίγνωση Σοφίας). Αυτό το μήνυμα μπορεί να μας οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι το ποίημα αυτό κάτι έχει να πει σήμερα, που η κλιματική αλλαγή με τα αδιέξοδα που προκαλεί, αναγκάζει τον άνθρωπο να δει τις πραγματικές του διαστάσεις και αντί να βαυκαλίζεται ότι είναι Θεός (βιοτεχνολογία, τεχνητή νοημοσύνη) να κοιτάξει πιο πολύ μέσα του και να συνειδητοποιήσει ότι χωρίς τον Άνθρωπο είναι φτωχός (ένδεια). Αυτή η αφύπνιση μπορεί να βοηθήσει τον άνθρωπο να επαναπροσδιορίσει τις αξίες του και βασισμένος στην αλήθεια και την σοφία την παρούσα κρίση να την μεταβάλει σε θρίαμβο του ανθρώπου.
Κειμενικές επιλογές:
- συμβολικό νόημα των λέξεων: γοητεία, γυμνότητα, σοφία, Ένδεια.
- αντιθέσεις (γοητεία ≠ γυμνότητα) (σοφία ≠ Ένδεια)
- Α’ πληθυντικό πρόσωπο
