Νοέ 03 2018

Προγράμματα Σπουδών για το Μάθημα της Ιστορίας στην Α΄ Λυκείου



Λήψη αρχείου

Νοέ 03 2018

Προγράμματα Σπουδών για το Μάθημα της Ιστορίας στο Γυμνάσιο

Α’ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ



Λήψη αρχείου

Β’ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ



Λήψη αρχείου

Γ’ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ



Λήψη αρχείου

Νοέ 03 2018

Προγράμματα Σπουδών για το Μάθημα της Ιστορίας στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση και στην Α΄ Λυκείου ΕΙΣΑΓΩΓΗ

http://www.iep.edu.gr/el/component/k2/577-programmata-spoudon-gia-to-mathima-tis-istorias-stin-ypoxreotiki-ekpaidefsi-kai-stin-a-lykeiou



Λήψη αρχείου

Νοέ 03 2018

Ο πόλεμος που άλλαξε τον χάρτη

ΚΟΣΜΟΣ 29.10.2018
ΚΩΣΤΑΣ ΡΑΠΤΗΣ*
26_2810

1919. Οι ηγέτες των νικητών Συμμάχων την περίοδο της υπογραφής της Συνθήκης των Βερσαλλιών, με την οποία τερματίστηκε ο Μεγάλος Πόλεμος. Από αριστερά, ο Βρετανός Ντέιβιντ Λόιντ Τζορτζ, ο Ιταλός Βιτόριο Ορλάντο, ο Γάλλος Ζορζ Κλεμανσό και ο Αμερικανός Γούντρο Ουίλσον.

Ιστορία

Η συμπλήρωση εκατό χρόνων από το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, του πρώτου μεγάλου και βιομηχανοποιημένου πολέμου του 20ού αιώνα, αποτελεί ευκαιρία προβληματισμού και αναστοχασμού για τις συνέπειες και την κληρονομιά του στην Ευρώπη του Μεσοπολέμου, αλλά εν μέρει και στην Ευρώπη του σήμερα.

Εκτός από τις τραγικές επιπτώσεις ενός τόσο καταστροφικού πολέμου για όλες τις εμπόλεμες χώρες (εκατομμύρια νεκρών και τραυματιών, προπάντων στρατιωτών, υλικές καταστροφές κ.λπ.), η επίδραση του Μεγάλου Πολέμου (1914-1918) υπήρξε καταλυτική πρωτίστως για τη ριζική γεωπολιτική, πολιτική και πολιτειακή αναδιαμόρφωση της περιοχής της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης, η οποία εισήλθε στο πόλεμο ως μια ζώνη τριών μεγάλων αυτοκρατοριών, της Ρωσικής, της Γερμανικής και της Αυστροουγγρικής, και εξήλθε από αυτόν με εννέα νεοσύστατα κράτη: την Aυστρία, την Tσεχοσλοβακία, την Oυγγαρία, την Πολωνία, τη Γιουγκοσλαβία, τη Φινλανδία, την Eσθονία, τη Λιθουανία και τη Λετονία.

Με τον τρόπο αυτό ολοκληρώθηκε, σε μεγάλο βαθμό, η δημιουργία της Eυρώπης των εθνικών κρατών, παρόλο που κράτη όπως η Τσεχοσλοβακία και η Γιουγκοσλαβία δεν αποτέλεσαν εθνικά ομοιογενείς οντότητες (διαλύθηκαν, εξάλλου, μετά το 1990), ενώ η αρχή της αυτοδιάθεσης δεν έγινε σεβαστή για εκατομμύρια Γερμανών, Oύγγρων, Oυκρανών και άλλων που αποτέλεσαν εθνικές μειονότητες στο πλαίσιο των νέων κρατικών μορφωμάτων. Ταυτόχρονα, βέβαια, διαλύθηκε και μία ακόμη αυτοκρατορία, η Οθωμανική, στον χώρο της Εγγύς και της Μέσης Ανατολής, ύστερα από μακραίωνη παρουσία και επιρροή στα ευρωπαϊκά πράγματα. Το άρθρο αυτό θα επικεντρωθεί στις αλλαγές που σημειώθηκαν στην Κεντρική και στην Ανατολική Ευρώπη.

Η κατάργηση τριών δυναστειών

Συνέχεια ανάγνωσης

Νοέ 03 2018

Η μεγάλη στρατιωτική επανάσταση

ΚΟΣΜΟΣ 22.10.2018
ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΧΟΥΡΧΟΥΛΗΣ*
1--106

Γάλλοι στρατιώτες και οχήματα εφοδιασμού σε πορεία προς το αμυνόμενο Βερντέν, άνοιξη 1916. Η μηχανοκίνηση αποτέλεσε μία από τις τεχνολογικές καινοτομίες του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.

 

Ιστορία

Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος αποτέλεσε σημείο καμπής στην εξέλιξη του τρόπου διεξαγωγής του πολέμου και της φύσης της μάχης, που άλλαξαν ριζικά, ενώ εμφανίστηκαν οπλικά συστήματα που είναι γνώριμα και στην εποχή μας. Υπήρξε ο πρώτος πραγματικά βιομηχανικός πόλεμος, κατά τη διάρκεια του οποίου κινητοποιήθηκε το σύνολο του δυναμικού και των κοινωνιών των κυριότερων εμπολέμων. Υπήρξε δηλαδή πράγματι ένας «ολοκληρωτικός πόλεμος» και ένας «αγώνας υλικού». Πρωτίστως, ήταν ένας πόλεμος αριθμών. Την περίοδο 1914-1918 επιστρατεύθηκαν πάνω από 75 εκατ. άνδρες, συγκροτώντας στρατούς πρωτοφανούς κλίμακας. Γύρω στα 10 εκατ. από αυτούς έχασαν τη ζωή τους, ενώ περίπου 21 εκατ. τραυματίστηκαν. Ενδεικτικά, ο γαλλικός στρατός υπέστη απώλειες 27.000 νεκρών στις 22 Αυγούστου 1914, ενώ ο βρετανικός είχε 20.000 νεκρούς και 40.000 τραυματίες την 1η Ιουλίου 1916. Ωστόσο, ο Μεγάλος Πόλεμος, παρότι πολύ γρήγορα εξελίχθηκε σε «πόλεμο των χαρακωμάτων» οδηγώντας σε στρατηγικό αδιέξοδο αμφότερα τα αντιμαχόμενα στρατόπεδα (την Αντάντ και τις Κεντρικές Δυνάμεις), ήταν ταυτόχρονα και ένας αγώνας δρόμου για ποιοτική αλλαγή: τόσο στον τομέα της επιστήμης, της τεχνολογίας και της παραγωγής, με την εφεύρεση ή την ευρεία χρήση νέων όπλων, όσο και στον τομέα των δογμάτων, του σχεδιασμού, της επιμελητείας και των τακτικών μάχης.

Ο εφιαλτικός κόσμος των χαρακωμάτων

Προπολεμικά, τόσο οι πολιτικές όσο –κυρίως– οι στρατιωτικές ηγεσίες των ευρωπαϊκών Μεγάλων Δυνάμεων είχαν προετοιμαστεί για έναν πόλεμο πολύ διαφορετικό από αυτόν που προέκυψε σχεδόν αμέσως μετά την έναρξη των συγκρούσεων. Παρά τις ενδείξεις που υπήρχαν από προηγούμενες συγκρούσεις και που καταδείκνυαν ότι η χρήση των σύγχρονων όπλων (ή αντιμέτρων, όπως τα χαρακώματα) ευνοούσαν τον αμυνόμενο, τα γενικά επιτελεία ανέμεναν –και πάντως ήλπιζαν– ότι ένας πανευρωπαϊκός πόλεμος θα ήταν σύντομος και ότι η επιθετική πρωτοβουλία διατηρούσε το πλεονέκτημα. Είχαν σχεδιάσει, λοιπόν, έναν πόλεμο που θα βασιζόταν σε επιθετικές επιχειρήσεις ελιγμού, ώστε να ανατρέψουν γρήγορα τις αμυντικές θέσεις του αντιπάλου, να καταστρέψουν μεγάλο μέρος των δυνάμεών του, να προελάσουν βαθιά σε εχθρικό έδαφος και τελικά να οδηγήσουν τον αντίπαλο σε συνθηκολόγηση.

 

Συνέχεια ανάγνωσης

Οκτ 15 2018

Ο Μακεδονικός Αγώνας (1904-1908)

http://www.istorikathemata.com

αναρτήθηκε από Οκτωβρίου 14, 2018

Ίων Δραγούμης “Μαρτύρων και Ηρώων Αίμα”

γράφει ο Φιλίστωρ
Πρόλογος 
Ο Μακεδονικός Αγώνας ήταν ένας ανορθόδοξος ανταρτοπόλεμος στις αρχές του 20ου αιώνα που διεξήχθη στη Μακεδονία (που τότε ήταν μέρος της Οθωμανικής αυτοκρατορίας) μεταξύ κυρίως ελληνικών και βουλγαρικών ενόπλων σωμάτων. Ο ένοπλος Αγώνας των Βούλγαρων Κομιτατζήδων ξεκίνησε το 1898 και περιλάμβανε εκτός από απειλές και τρομοκρατία, σειρά αποκρουστικών δολοφονιών Ελλήνων προκρίτων, ιερέων, δασκάλων και απλών χωρικών καθώς και των οικογενειών τους που αρνούνταν να προσέλθουν στην Εξαρχική εκκλησία. Οι εκτελέσεις των Κομιτατζήδων περιλάμβαναν τεμαχισμούς, σταυρώσεις, πυρπολήσεις ζώντων και άλλα φρικαλέα βασανιστήρια που μάλλον απομάκρυναν παρά ενθάρρυναν τους πληθυσμούς που υποτίθεται ότι ήθελαν να προσεγγίσουν (μαρτυρία του Γάλλου δημοσιογράφου Michel Palliares που βρέθηκε στη Μακεδονία ως ανταποκριτής). Η βία των κομιτατζήδων Βουλγάρων σε βάρος των Ελλήνων της Μακεδονίας περιγράφεται στην «Κυανή Βίβλο» που εκδόθηκε από τη βρετανική κυβέρνηση το 1903: «Η δολοφονία είναι το κυριώτερον όπλον των βουλγαρικών Κομιτάτων. Προ ουδενός υποχωρούσιν. Οι Έλληνες είναι κυρίως τα θύματά των. Κατά χιλιάδας εφονεύθησαν οι Έλληνες κατά τα τελευταία πέντε ή εξ έτη». Και παρακάτω αναφέρει: «[…]και αθώων και αόπλων εκβιάσεις, ληστείαι, δολοφονίαι, ανδρών και γυναικών, ανελεήμονα βασανιστήρια ιερέων, ιατρών, διδασκάλων κατακρεουργήσεις, ναών εμπρησμοί […] γενική τρομοκρατία, πλημμύρα αίματος». Ο Γάλλος Στιγκ, γενικός πρόξενος στη Θεσσαλονίκη, έγραψε στη γαλλική «Κίτρινη Βίβλο» ότι «Οι κομιτατζήδες σκοτώνουν με πρωτοφανή αγριότητα όχι μόνο εκείνους που έχουν προγράψει, αλλά και τις οικογένειές τους και καίγουν τα σπίτια τους».  Οι δολοφονηθέντες πατριαρχικοί Ελληνικής συνείδησης από τους Βούλγαρους την περίοδο 1898-1908 στη Μακεδονία μόνο ανέρχονται συνολικά σε 1250 άτομα.
Ο Μακεδονικός Αγώνσας ξεκίνησε από την περιοχή της Καστοριάς και επεκτάθηκε σε όλη τη σημερινή Μακεδονία μέχρι και των περιοχών του Μοναστηρίου, Γευγελής, Δοϊράνης κλπ. Σκοπός των ελληνικών σωμάτων ήταν να περιφρουρήσουν το εθνικό φρόνημα των χωριών και να αποκαταστήσουν την τάξη σε όσα χωριά είχαν σημειωθεί αποσκιρτήσεις μετά από πιέσεις των αντιπάλων. Ο Αγώνας αυτός άρχισε ουσιαστικά το 1903 και πήρε τέλος το 1908, όταν θεσπίστηκε το τουρκικό σύνταγμα με το κίνημα των Νεοτούρκων που θεωρήθηκε από όλους ότι θα αποκαταστούσε τα δικαιώματα των χριστιανών στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Οι αντικειμενικές δυσκολίες του Μακεδονικού Αγώνα
Από την πρώτη στιγμή που  ένοπλα σώματα εισήλθαν στη Μακεδονία για να προστατέψουν τους ελληνόφωνους πληθυσμούς από τη δράση των Βούλγαρων κομιτατζήδων, βρέθηκαν να αγωνίζονται υπό ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες σε έναν ιδιόμορφο καταδρομικό πόλεμο. Κατά πρώτον διεξήγαγαν διμέτωπο αγώνα. Στις καταδρομικές τους ενέργειες εναντίον των χωριών των Εξαρχικών πολύ συχνά εκτός των ενόπλων κομιτατζήδων βρίσκονταν αντιμέτωποι με ισχυρά αποσπάσματα του Τουρκικού στρατού. Σε μια μάλιστα περίπτωση, στη μάχη της Δροσοπηγής στις 16 Απριλίου 1905, μετά την κύκλωση από ισχυρές δυνάμεις Τουρκικού στρατού τα τμήματα Καλομενόπουλου  και Τσολακόπουλου αναγκάστηκαν να παραδοθούν μετά από πολύωρη μάχη και όσοι επέζησαν αυτής κλείστηκαν στις φυλακές υπό άθλιες συνθήκες. Είναι γεγονός ότι τουλάχιστον αρχικά τα Τουρκικά αποσπάσματα δεν καταδίωξαν τα Ελληνικά σώματα, με σκοπό να μειωθεί η σλαβική επιρροή στη περιοχή που τα τελευταία χρόνια είχε αυξηθεί επικίνδυνα στη περιοχή. Επίσης οι Έλληνες Μακεδονομάχοι δεν υπονόμευαν την Οθωμανική κυριαρχία, ούτε στρέφονταν κατά των μουσουλμάνων της περιοχής. Μετά από μια σύντομη περίοδο χάριτος και καθώς οι Έλληνες Μακεδονομάχοι σημείωσαν μια σειρά από μεγάλες επιτυχίες που ανύψωσαν το κύρος τους στη περιοχή, ο Τουρκικός στρατός προσπάθησε να εξοντώσει τα Ελληνικά Σώματα με οποιοδήποτε τρόπο, αλλά η ηγεσία του επέδειξε χαρακτηριστική ανικανότητα. Πολύ συχνά οι Τουρκικές Αρχές επικήρυσσαν τους οπλαρχηγούς των Μακεδονομάχων με μεγάλα ποσά αυξάνοντας τον κίνδυνο κατάδοσης και εξαναγκάζοντας τα τμήματα των επικηρυγμένων να διεξάγουν δυσκολότερες πορείες σε απόκρημνα μέρη αποφεύγοντας κατά το δυνατόν χωριά και κωμοπόλεις. Πολύ συχνά οι αμοιβές αυτές οδηγούσαν σε καταδόσεις, όπως όταν κυκλώθηκαν τα σώματα των Καραβίτη και Νικολούδη στις 15 Ιουνίου 1906 στην Κέλλη Φλωρίνης και μετά από σκληρή μάχη είχαν 12 νεκρούς.

Συνέχεια ανάγνωσης

Οκτ 14 2018

Γ. Βαρθαλίτης: Ανθρωπιστική παιδεία και ηλεκτρονική βαβέλ

Πηγή: Γ. Βαρθαλίτης: Ανθρωπιστική παιδεία και ηλεκτρονική βαβέλ

Οκτ 14 2018

Κρίστοφερ Μέριλ : Η ποίηση είναι σαν το ποδόσφαιρο

Μπέκος Γρηγόρης

| 07.10.2018 – ΤΟ ΒΗΜΑ

Ο Μιγκέλ ντε Ουναμούνο είπε κάποτε ότι ο φασισμός γιατρεύεται με το διάβασμα και ο ρατσισμός με το ταξίδι. Το απόφθεγμα αρέσει και στον Κρίστοφερ Μέριλ, πλην όμως «η καθημερινή εμπειρία δείχνει ότι για πολλούς ανθρώπους η ανάγνωση, η γραφή και το ταξίδι είναι χρήσιμα μόνο στον βαθμό που επικυρώνουν τις προϋπάρχουσες πεποιθήσεις τους, όσο αποκρουστικές κι αν είναι αυτές» δήλωσε προς «Το Βήμα» ο 61χρονος αμερικανός ποιητής, δοκιμιογράφος, δημοσιογράφος και μεταφραστής· ένας αυθεντικός πολίτης του κόσμου. Το 2005 είχε κυκλοφορήσει στα ελληνικά το βιβλίο του Ταξίδι στον Αθω (εκδόσεις Μεταίχμιο), ένα δείγμα της θαυμάσιας πεζογραφίας του. Ο ίδιος αναμένεται να επισκεφθεί την Ελλάδα για το Διεθνές Συμπόσιο της Εταιρείας Συγγραφέων, στο πλαίσιο της διοργάνωσης «Αθήνα 2018 – Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου». Γιατί διαβάζουμε; Ποιος είναι ο ρόλος του συγγραφέα και του βιβλίου τον 21ο αιώνα; Σε αυτά τα βασικά αλλά σύνθετα ερωτήματα καλούνται να απαντήσουν οι συμμετέχοντες. «Οι άνθρωποι είναι εκ φύσεως αφηγηματικά όντα. Μπορεί τα μέσα της αφήγησης να αλλάζουν με κάθε νέα τεχνολογική εξέλιξη, πλην όμως η ανάγκη μας να λέμε ιστορίες παραμένει σταθερή και αναλλοίωτη. Γιατί οι ιστορίες είναι απαραίτητες στην πλοήγηση του βίου, στο ταξίδι που κάνει ο καθένας μας από τη γέννηση στον θάνατο. Δεν έχει κανένα νόημα να αρμενίζεις χωρίς ημερολόγιο, χωρίς ένα βιβλίο συμβάντων» υπογράμμισε ο πολυπράγμων Κρίστοφερ Μέριλ. Το 2012 διορίστηκε από τον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα στο Εθνικό Συμβούλιο για τις Ανθρωπιστικές Επιστήμες (National Council on the Humanities).

Εμαθα ότι μικρός παίζατε ποδόσφαιρο, κ. Μέριλ. Το πρώτο σας αφήγημα μάλιστα αφορούσε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1990. Υπάρχει κάτι «ποιητικό» σε αυτό το παιχνίδι;
«Οι ποιητές, όπως και οι ποδοσφαιριστές, πρέπει να είναι τεχνικά επιδέξιοι, πειθαρχημένοι, ευφάνταστοι και ικανοί να αυτοσχεδιάσουν ανά πάσα στιγμή. Γιατί η ποίηση είναι ένα παιχνίδι που απαιτεί υψηλή συγκέντρωση και, πράγματι, αυτά που έμαθα στο γήπεδο εξακολουθούν να με διδάσκουν στην καθημερινή μου εργασία, που είναι η σύνθεση ποιημάτων. Σε εμένα, λοιπόν, φαντάζει λογικό να αποκαλείται ποίηση εν δράσει αυτό το όμορφο παιχνίδι».
Πριν από το βιβλίο για το Αγιον Ορος είχατε γράψει ένα άλλο για τα εμπόλεμα Βαλκάνια. Αναρωτιέμαι αν συνδέονται κάπως αυτά τα δύο και πώς ήταν για εσάς εκείνη η μεταβατική φάση…
«Η δημοσιογραφική κάλυψη των πολέμων στην πρώην Γιουγκοσλαβία με άφησε έναν άνθρωπο μισό, ψυχή τε και σώματι, και η απόφασή μου να κάνω εκείνο το πρώτο προσκύνημα στο Αγιον Ορος ήταν, καταλαβαίνω σήμερα, μια πράξη απελπισίας. Νόμιζα πως το δυσκολότερο μέρος στη συγγραφή τού «Only the Nails Remain: Scenes from the Balkan Wars» θα ήταν απλώς να επιζήσω για αρκετό διάστημα ώστε να μπορέσω να αφηγηθώ όσα είχα συλλέξει στα ταξίδια μου. Αποδείχθηκε όμως ότι ήταν πολύ πιο δύσκολο να γράψω για τις προσωπικές συνέπειες που επέφερε η μακρά παραμονή μου στα πεδία των μαχών, κάτι που απέφευγα να αντιμετωπίσω μέχρι τη στιγμή που έφτασα στον Αθω και άρχισα να το επεξεργάζομαι, ενθαρρυμένος από τις συναντήσεις μου με τους μοναχούς και τους απολαυστικούς περίπατους από μοναστήρι σε μοναστήρι. To «Ταξίδι στον Αθω» είναι ένα χαμηλόφωνο βιβλίο, επειδή συνιστά ένα είδος πνευματικής εξομολόγησης, μιλάμε επομένως για ένα δράμα εσωτερικού χώρου, γεγονός που το κατέστησε αρκετά επίπονο για να αποτυπωθεί στο χαρτί. Παραμένει το αγαπημένο μου βιβλίο, και όλα όσα βίωσα στο Αγιον Ορος – τις ολονυχτίες, τις ουσιαστικές συνομιλίες με ανθρώπους της πίστης, τα απλά γεύματα, την αρχιτεκτονική και καλλιτεχνική λαμπρότητα των μοναστηριών, το φυσικό μεγαλείο της χερσονήσου – συνεχίζουν να οδηγούν τη σκέψη και τη γραφή μου».

Ποιητής πώς γίνατε;

Συνέχεια ανάγνωσης

Οκτ 14 2018

Ανάγνωση: όχι μαγεία, τεχνολογία

Σταμάτης Αλέξης

| 07.10.2018  ΤΟ ΒΗΜΑ

Η ανάγνωση ενός βιβλίου έχει τη δύναμη να προκαλέσει βιολογικές μεταβολές στον εγκέφαλο που σχετίζονται με τη γλώσσα, τη φαντασία και τη συμπεριφορά μας, λένε οι νευροεπιστήμονες. Τι συμβαίνει όμως με τον τρόπο ανάγνωσης στις μέρες μας;
Διάβαζα πρόσφατα ένα άρθρο στον «Guardian» για την αλλαγή στον τρόπο που διαβάζουμε. Κάνοντας ταυτόχρονα και την αυτοκριτική μου, το βρήκα πολύ εύστοχο. Πόσες φορές διαβάζουμε ένα κείμενο και πιο συχνά στο δίκτυο και «πηδάμε» λέξεις, φράσεις, ακόμη και  παραγράφους. Αυτή η ανάγνωση, που έχει γίνει κοινός τόπος για πολλά άτομα, και κυρίως πολλές ειδικότητες επαγγελματιών, αφαιρεί από τον δέκτη την ικανότητα να προσλάβει το κείμενο σε όλη του την πολυπλοκότητα και γοητεία, ελαχιστοποιεί την απόλαυση, τη χαρά και την ομορφιά μιας ολοκληρωμένης αναγνωστικής εμπειρίας, η οποία αποτελούσε αιώνες τώρα ένα νευροδιανοητικό σύνολο ανταλλαγής και στοχασμού.
Σήμερα, στην εποχή της τεχνολογικής αλλά και κειμενικής επανάστασης, πολλοί υποστηρίζουν ότι χρειαζόμαστε έναν νέο τρόπο προσέγγισης της λογοτεχνίας. Τα παραδείγματα της «ψηφιακής λογοτεχνίας» δεν μπορώ να πω ότι έχουν ενθουσιάσει το σύνολο. Οσο για τα «παραδοσιακά» κείμενα (άρθρα, μελέτες, ακόμη και μυθιστορήματα) ο σύγχρονος αναγνωστικός νους είτε τα διαβάζει στο Kindle είτε «πηδάει» κειμενικές ενότητες. Διαβάζουμε οριζόντια και όχι κάθετα. Πώς μπορούμε λοιπόν να συλλάβουμε ένα κείμενο; Πώς μπορούμε να σταθούμε κριτικά απέναντί του; Πώς μπορούμε να το απολαύσουμε, μια και αυτό που έχουμε εισπράξει είναι ένα γενικό πλάνο, μια εκτενής σύνοψη, ένα θραυσματικό κομμάτι του;
Οταν τα iPad λειτουργούν ως κατευναστικό παιχνίδι για τα παιδιά, ακόμη και ως ηρεμιστικό για τα μωρά, που βυθισμένα στην οθόνη, κλείνουν κάθε επαφή με τον έξω κόσμο, τότε τα πράγματα έχουν αλλάξει. Αφήνουν μεν τους γονείς τους ήσυχους, τα βυθίζουν όμως σε μια φαντασιακή διάσταση της πραγματικότητας, της οποίας κύριο «κέρδος» είναι η εξοικονόμηση χρόνου από πλευράς γονέων και η διαδραστική (αλλά και μονήρης) δράση με άλλοθι τη συμμετοχή σε μια  περιπέτεια από πλευράς παιδιών. Τα μεγαλύτερα παιδιά, όπως είναι φυσικό, σπάνια ασχολούνται με το βιβλίο, έχουν περάσει αυτόματα στα video games. Οταν ακούω για «εφηβική λογοτεχνία» ή για «εφηβικό θέατρο, χαμογελάω. Βλέπετε κανέναν έφηβο που δεν έχει κάνει το άλμα από τα αθώα παιχνίδια του iPad στο δίκτυο και όσα θαυμαστά (βλέπε και απαγορευμένα) μπορεί να του προσφέρει; ‘Η μήπως το parent’s guidance είναι αποτελεσματικό και δεν μπορεί ο υποψιασμένος δωδεκάχρονος να δει τα πάντα, κι όταν λέμε τα πάντα, εννοούμε τα πάντα, μέσα από το smartphone, είτε το δικό του, είτε ενός φίλου; Πόσο εύκολα θα καθίσει να διαβάσει Ιούλιο Βερν ή Αλέξανδρο Δουμά; Ο Φιλέας Φογκ και ο κόμης Μοντεχρήστος καταδικάζονται να βυθιστούν στη συλλογική λήθη.
Φυσικά και οι ενήλικοι ζουν την ίδια και χειρότερη εμπειρία. Ολοι συμπλέουμε στην ίδια μεταμόρφωση. Τα νευρωνικά δίκτυα που ορίζουν τις δυνατότητες του εγκεφάλου να διαβάζει, αλλάζουν με τεράστια ταχύτητα, μια ταχύτητα που μας αφορά όλους, από το παιδάκι ως τον ενήλικο. Οπως υποδηλώνουν οι έρευνες της νευρολογίας, η πρόσληψη της εγγραμματοσύνης δημιούργησε την ανάγκη για νέο δίκτυο στον εγκέφαλο του ανθρώπου εδώ και 6.000 χρόνια. Το δίκτυο αυτό αναπτύχθηκε από έναν πολύ απλό μηχανισμό αποκωδικοποίησης βασικών πληροφοριών, όπως ο αριθμός των προβάτων σε ένα κοπάδι. Σταδιακά, μέσα από πολλά χρόνια η ανάγνωση βάθυνε, πλάτυνε, μεταμορφώθηκε. Αναπτύχθηκαν μορφές εις βάθος ανάγνωσης, όπως η ενορατική ανάγνωση, η ανάγνωση που ενεργοποιεί όχι μόνον τη βασική λειτουργία τού «διαβάζω-εισπράττω», αλλά διεγείρει και περιφερειακά συγκινησιακά και μνημονικά κέντρα. Ολα αυτά με τη σημερινή θραυσματική ανάγνωση κινδυνεύουν να χαθούν σε ένα τσουνάμι πληροφοριών που η μνήμη αδυνατεί να συγκρατήσει, να αποθηκεύσει και να ανασύρει, ασύνδετων τις περισσότερες φορές μεταξύ τους, με τους χρήστες να επαίρονται μάλιστα για τις γνώσεις τους επί παντός επιστητού. Πώς το λέγανε οι παλιοί; Η ημιμάθεια είναι χειρότερη της αμάθειας.

Συνέχεια ανάγνωσης

Οκτ 12 2018

ΤΑ ΓΡΑΠΤΩΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ



Λήψη αρχείου

Όροι χρήσης blogs.sch.gr | Δήλωση προσβασιμότητας
Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
Αντίθεση
Accessibility by WAH