http://www.dw.com/el/ Σε περίπου 200 σχολεία στη Γερμανία ακόμα και σήμερα διδάσκονται αρχαία ελληνικά. Για τους καθηγητές τα αρχαία είναι μέσον πολιτικής αγωγής των παιδιών, για τους μαθητές απλά κουλ! – Συ αυτός απορέεις – Τους …
ELIZA GRISWOLD / THE NEW YORK TIMES Η Καρακός, η μεγαλύτερη χριστιανική πόλη στο Ιράκ, βρίσκεται στην κοιλάδα της Νινευί, μια περιοχή που αποτελεί μήλον της Εριδος ανάμεσα στον κουρδικό Βορρά και στον αραβικό Νότο …
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Ερευνα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Μέσα στο 1922 ο Γιάννης Σουµελίδης παίρνει µια πληροφορία από ένα φίλο του στον τουρκικό στρατό. Δεν είναι γνωστό τι ακριβώς του είπε ή σε ποια χρονική στιγμή, αλλά η …
ΒΙΒΛΙΟ Ο Μιλτιάδης Χατζόπουλος μιλάει στην «Κ» για τη νέα σειρά βιβλίων του γερμανικού εκδοτικού οίκου De Gruyter Κτισμένο στα χρόνια του Φιλίππου Β΄, το ανάκτορο των Αιγών είναι ένα από τα μεγαλύτερα και σημαντικότερα κτίρια …
Το ρωσικό κόμμα ήταν αντίθετο στην ψήφιση συντάγματος, αφού στόχευε στην ανατροπή του βασιλιά. Το σύνταγμα του 1844 κατοχύρωσε την ισότητα απέναντι στο νόμο. Το σύνταγμα του 1844 θέσπισε το πολίτευμα της βασιλευόμενης δημοκρατίας. …
ΟΛΓΑ ΣΕΛΛΑ Πηγή Καθημερινή Ο Γιούργκεν Στρόοπ (κέντρο), στρατηγός των SS, στο φλεγόμενο Γκέτο της Βαρσοβίας, το «μεγαλύτερο έργο του». Παρά τις φλόγες και το χάος ολόγυρα, η φωτογραφία φαίνεται πως είναι στημένη: προσέξτε το …
Μιχάλης Κουτσός, Φιλόλογος – Συγγραφέας 21 Απριλίου 2023 https://www.pemptousia.gr/2023/04/i-areti-kata-platona-aristoteli-ke-agio-maximo/ Η λέξη αρετή παράγεται από το ρήμα αραρίσκω, που σημαίνει ταιριάζω, προσαρμόζω. Η πρώτη σημασία της αρετής ήταν ικανότητα προσαρμογής και γενικότερα ικανότητα σωματική, ψυχική, πνευματική. …
Καθορισμός εξεταστέας ύλης για το έτος 2025 για τα μαθήματα που εξετάζονται πανελλαδικά
για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση αποφοίτων Γ’ τάξης Ημερήσιου Γενικού Λυκείου
και Γ’ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου.
Αλλά ανάμεσα σε τόσους λόγους, ενώ οι υπόλοιποι ελέγχονται (ως εσφαλμένοι) μόνο αυτός ο λόγος μένει σταθερός ότι δηλαδή πρέπει να φοβόμαστε περισσότερο το να αδικούμε παρά το να αδικούμαστε
και κάθε άνδρας πρέπει να φροντίζει όχι το να φαίνεται ότι είναι αγαθός , αλλά το να είναι, και στην ιδιωτική του ζωή και στη δημόσια. Αν όμως κάποιος γίνει κακός σε κάτι, (σφάλει σε κάτι) πρέπει να τιμωρείται και αυτό είναι δεύτερο αγαθό μετά το να είναι κάποιος δίκαιος, το να γίνεται δίκαιος και τιμωρούμενος να δίνει λόγο των πράξεων του.
Και πρέπει να αποφεύγει κάθε κολακεία και προς τον εαυτό του και προς τους άλλους και απέναντι σε λίγους και σε πολλούς· και τη ρητορική έτσι πρέπει να χρησιμοποιεί πάντα για το δίκαιο και κάθε άλλη πράξη.
Αφού πεισθείς σε μένα ακολούθησε με εκεί όπου, αφού φτάσεις, θα ευτυχήσεις και ενώ ζεις και αφού πεθάνεις, όπως δείχνει (αυτή) η συζήτηση. Και άφησε κάποιον να σε περιφρονήσει ως ανόητο και να σε βρίσει αν θέλει, και μα τον Δία εσύ με θάρρος ( άφηνε τον ) να σου καταφέρει το ατιμωτικό αυτό χτύπημα, διότι τίποτα φοβερό δεν θα πάθεις αν πραγματικά είσαι καλός και αγαθός, ασκώντας την αρετή.
κολάζω: περικόπτω, περιορίζω, αναχαιτίζω / τιμωρώ, διορθώνω [ κατά τον Αριστοτέλη: το κολάζω αποβλέπει στην τιμωρία του αδικήσαντος, ενώ το τιμωρούμαι στην ικανοποίηση του αδικηθέντος].
Όταν λοιπόν προχωρούν οι ιππείς σε ευθεία γραμμή, γρήγορα πρέπει να τους οδηγείς. Έτσι το ασφαλές και το ωραίο θα δει η βουλή (= η βουλή θα διαπιστώσει ότι ο σχηματισμός των ιππέων προχωρά με σταθερότητα και τάξη).
Κατά τις πορείες πάντα πρέπει ο ίππαρχος να φροντίζει πώς θα ξεκουράζει τη ράχη των αλόγων, θα ξεκουράζει επίσης και τους ιππείς με το βάδισμα, με μέτρο ιππεύοντας (βάζοντας τους να ιππεύουν), με μέτρο πεζοπορώντας. Αν αντιλαμβάνεσαι την έννοια του μέτρου δεν θα σφάλλεις.
Διότι ο καθένας ξεχωριστά αποτελεί μέτρο για να μην ξεφύγουν την προσοχή όσοι κουράζονται υπερβολικά. Όταν λοιπόν πορεύεσαι προς κάποιο τόπο χωρίς να γνωρίζεις αν θα συναντήσεις εχθρούς, πρέπει σε χωριστό τόπο (εννοεί: εκ περιτροπής όχι όλες ταυτόχρονα) να ξεκουράζεις κάθε φυλή.
Διότι θα είναι επικίνδυνο το να πλησιάσουν οι εχθροί, ενώ όλοι έχουν κατέβει από τα άλογα. Και εάν προελαύνεις μέσα από στενωπούς , πρέπει να οδηγείς το ιππικό σε πλευρική παράταξη δια παραγγελμάτων. Αν συναντήσεις πλατιούς δρόμους, μέσω διαταγών πρέπει να επεκτείνεις το μέτωπο κάθε φυλής. Όταν φτάσετε σε πεδιάδα κατά μέτωπο όλες τις φυλές…
Διότι είναι καλό και για εξάσκηση αυτά να τα κάνεις και για να διασχίζεις πιο ευχάριστα τους δρόμους εναλλάσσοντας κατά τις πορείες τους τρόπους διάταξης τους ιππικού.
ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ
μέτριον = μετρίως: με μέτρο, όχι υπερβολικά,
ὀχέω-ῶ: βάζω κάποιον να ιππεύει (σπάνια σημασία η ενεργητική, όπως εδώ)
ὀχέομαι-οῦμαι + δοτ (νηί, ἵππῳ) ή εμπροθ. (ἐφ ἁμάξης) ή απόλυτα: επιβαίνω σε πλοίο, άμαξα, άλογο.
ποῖ ερωτ. επιρρ.:προς ποιο μέρος; / τοπικό επίρρ. σε κάποιο τόπο, κάπου
Παράγγελσις: στρατιωτικό πρόσταγμα που μεταφέρεται από τον ένα στον άλλον.
εἰς κέρας : όταν το στρατιωτικό τμήμα σχηματίζει μια ευθεία γραμμή.
Υπάρχουν κάποιοι από εσάς, οι οποίοι επιθυμούν σε υπερβολικό βαθμό (ή έχουν την επιθυμία ώστε) να επιτευχθεί ειρήνη όσον το δυνατόν συντομότερα· ισχυρίζονται δηλαδή ότι και το διάστημα των σαράντα ημερών κατά το οποίο μάς επιτρέπεται να συσκεπτόμαστε είναι περιττό και ότι αυτό μας αδικεί· ισχυρίζονται ακόμη ότι στάλθηκαν στη Σπάρτη πρέσβεις με πλήρη εξουσιοδότηση γι’ αυτό ακριβώς τον λόγο, για να μην τους επαναφέρουμε εδώ για συζητήσεις.
Την ασφάλεια που μας παρέχει η επιστροφή των πρέσβεων την ονομάζουν φόβο, λέγοντας ότι κανείς ποτέ μέχρι τώρα δεν έσωσε τον λαό των Αθηναίων, αφού τον έπεισε με διαφανείς ενέργειες, αλλά είναι ανάγκη να τον ευεργετήσουν κάποιοι είτε αφού ενεργήσουν κρυφά είτε αφού τον εξαπατήσουν.
Τον λόγο λοιπόν, αυτόν δεν τον επιδοκιμάζω.
Διότι ισχυρίζομαι, Αθηναίοι, ότι, όταν γίνεται πόλεμος, ο στρατηγός που αγαπά την πόλη και γνωρίζει τι πράττει, πρέπει με κρυφές ενέργειες και απάτη να οδηγεί την πλειοψηφία των ανθρώπων στους πολεμικούς κινδύνους,
όταν όμως διαπραγματευόμαστε για να πετύχουμε κοινή ειρήνη για τους Έλληνες, για χάρη των οποίων θα γίνουν όρκοι και θα στηθούν στήλες στις οποίες θα αναγράφεται η συνθήκη, αυτά δεν πρέπει να μένουν κρυφά, ούτε να γίνουν με απάτη, αλλά πολύ περισσότερο να τα επαινούμε παρά να τα κατηγορούμε, αν επιτρέψουμε σε πρέσβεις να εξετάσουν αυτά για χάρη σας με πλήρη εξουσιοδότηση.
Πρέπει, λοιπόν, να αποφασίζουμε με ασφάλεια, όσον το δυνατόν και να μένουμε πιστοί σε όσα ορκιστούμε και συμφωνήσουμε.
ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ
περίεργος
· Αυτός που υποβάλλει τον εαυτό του σε μάταιο κόπο, μάταιος, περιττός
· Αυτός που αναμειγνύεται σε ξένες υποθέσεις
· Αυτός που έχει τύχει επιμελούς και ακριβούς επεξεργασίας
λανθάνω
+ αιτιατική: ξεφεύγω από την προσοχή κάποιου
+ κατηγορηματική μετοχή: μεταφράζεται με επίρρημα= κρυφά, απαρατηρήτως
Έλληνες στρατιώτες στο κατάστρωμα πλοίου κατά την επιστροφή από το μικρασιατικό μέτωπο (φωτ.: Συλλογή Π. Πουλίδη / Αρχείο ΕΡΤ)
Φως σε μια πονεμένη πτυχή της Ιστορίας, εκείνη της πραγματικής «ζωής εν τάφω» των 56.520 Ελλήνων στρατιωτικών αιχμαλώτων της Μικρασιατικής Καταστροφής έριξε ο αείμνηστος Ευστάθιος (Στάθης) Πελαγίδης, ο ομότιμος καθηγητής ιστορίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας που έφυγε τη Δευτέρα από τη ζωή σε ηλικία 88 ετών, με το τελευταίο ιστορικό βιβλίο του Μικρασιατική Καταστροφή 1922: Η “ζωή εν τάφω” των Ελλήνων στρατιωτικών αιχμαλώτων από τις εκδόσεις Ινφογνώμων.
Στόχος του Στάθη Πελαγίδη ήταν να καλύψει το κενό που υπάρχει για αυτό το θέμα, τόσο από πλευράς επιστημονικής έρευνας όσο και από πλευράς επίσημης πολιτείας, αλλά και να υπογραμμίσει με κάθε τρόπο ότι οι Έλληνες στρατιωτικοί που αιχμαλωτίστηκαν τότε ήταν και είναι εθνικοί ήρωες.
Ο Στάθης Πελαγίδης το 2019, στο συμπόσιο περί Πόντου της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών και της Έδρας Ποντιακών Σπουδών ΑΠΘ (πηγή: Facebook / Έδρα Ποντιακών Σπουδών)
Το pontosnews.gr, σήμερα, που ο ελληνισμός αποχαιρετά τον καθηγητή Πελαγίδη –η νεκρώσιμη τελετή γίνεται στον Ιερό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, στη Θεσσαλονίκη και η ταφή του στη γενέτειρά του, την Οινόη Καστοριάς–, δημοσιεύει ένα απόσπασμα από το βιβλίο του που αφορά στα όσα προέβλεπε η Σύμβαση της Λοζάνης για την Ανταλλαγή των αιχμαλώτων Ελλήνων και Τούρκων και την εγκύκλιο για την παλιννόστησή τους.
≈
Η Σύμβαση της Λοζάνης για την Ανταλλαγή των στρατιωτικών αιχμαλώτων –Ελλήνων και Τούρκων– και οι συνακόλουθες εγκύκλιοι
Όπως είναι γνωστό, στις 30 Ιανουαρίου 1923, συμφωνήθηκαν και υπογράφτηκαν στη Λοζάνη, μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, δύο Συμβάσεις:
α) Η Σύμβασις περί ανταλλαγής των ελληνικών και τουρκικών πληθυσμών, μετά πρωτοκόλλου. β) Η ελληνοτουρκική συμφωνία περί αποδόσεως των πολιτικών κρατουμένων και ανταλλαγής των αιχμαλώτων πολέμου.
Οι δύο παραπάνω Συμβάσεις άρχισαν να υλοποιούνται πριν από την τελική σύναψη της Συνθήκης Ειρήνης της Λοζάνης (24/7/1923) και, από την Ελλάδα, επικυρώθηκαν με Ν.Δ. της 25ης Αυγούστου 1923.
Στην παρούσα έρευνα θα ασχοληθούμε μόνο με την ανταλλαγή των αιχμαλώτων πολέμου. Τα δύο άλλα θέματα – ανταλλαγή πληθυσμών και απόδοση πολιτικών κρατουμένων– θίγονται περιστασιακά, αλλά και αναγκαστικά, εφόσον οι τρεις αυτές «ανταλλαγές» όχι μόνο συναποφασίζονται, από τα δύο κράτη, αλλά και συλλειτουργούν εν τη πράξει.
Για την ανταλλαγή, λοιπόν, των στρατιωτικών αιχμαλώτων (αιχμαλώτων πολέμου), των πολιτικών ομήρων και των ελληνοτουρκικών πληθυσμών, προηγήθηκε, κατ’ αρχήν, το «Πόρισμα της εν Λωζάνη υποεπιτροπής», υπό την προεδρεία του Μοντανέα. Το Πόρισμα υποβλήθηκε και εις τον Βρετανό Κώρζον, Πρόεδρο της Επιτροπής για τις μειονότητες. Ποια είναι τα κύρια σημεία του:
1. Απόδοση των πολιτικών ομήρων Ελλάδας και Τουρκίας
2. Ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου
3. Υποχρεωτική Ανταλλαγή των πληθυσμών Ελλάδας-Τουρκίας, εκτός των Μουσουλμάνων Δυτικής Θράκης και Ελλήνων Κωνσταντινούπολης, οι οποίοι διέμεναν εκεί και πριν από τις 30 Οκτωβρίου 1918. Η ανταλλαγή των πληθυσμών θ’ αρχίσει το Μάιο του 1923. Ειδικές μικρές επιτροπές θα φροντίσουν γι’ αυτή, αλλά και για την εκτίμηση των εγκαταλειφθησομένων περιουσιών. Κατάλογοι των πολιτικών και στρατιωτικών αιχμαλώτων, κρατουμένων από Ελλάδα και Τουρκία, έχουν υποβληθεί στο Διεθνή Ερυθρό Σταυρό, στη Γενεύη.
Βάσει αυτού του Πορίσματος, ακολούθησε η Συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, για την Ανταλλαγή πολιτών ομήρων και στρατιωτών αιχμαλώτων. Οχτώ (8) είναι τα άρθρα αυτής της Συμφωνίας:
Άρθρο 1ο: Η ελληνική κυβέρνηση θα μεριμνήσει για την παράδοση στην Τουρκία των κρατουμένων Τούρκων ομήρων πολιτών και αιχμαλώτων πολέμου ως εξής:
– Οι καταγόμενοι από την Ανατολή, θα μεταφερθούν στη Σμύρνη, μερίμνη της Ελληνικής Κυβέρνησης.
– Οι καταγόμενοι από τη Θράκη θα προωθηθούν στην Κωνσταντινούπολη.
Η παράδοση θα αρχίσει εφτά (7) μέρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας και θα ολοκληρωθεί, το πολύ, μέσα σε δύο (2) εβδομάδες για τα πρόσωπα που περιλαμβάνονται στους καταλόγους, τους οποίους έδωσαν οι δύο κυβερνήσεις.
Άρθρο 2ο: Η Τουρκική κυβέρνηση έχει την ευθύνη να παραδώσει τους Έλληνες πολιτικούς ομήρους και αιχμαλώτους πολέμου.
Η παράδοση θα γίνει στη Σμύρνη και στην Κωνσταντινούπολη, κατά τρόπο, ώστε η παλιννόστησή τους να γίνει αμέσως μετά την παλιννόστηση των Τούρκων πολιτικών ομήρων και αιχμαλώτων πολέμου.
Άρθρο 3ο: Μέσα σε 15 μέρες, η Ελλάδα θα παραδώσει στη Σμύρνη το σύνολο των Τούρκων αιχμαλώτων πολέμου.
Άρθρο 4ο: Η Τουρκία θα παραδώσει στην Ελλάδα ίσο αριθμό Ελλήνων αιχμαλώτων: αξιωματικό αντί αξιωματικού και οπλίτη αντί οπλίτη.
Άρθρο 5ο: Οι υπόλοιποι αιχμάλωτοι πολέμου και πολιτικοί όμηροι θα παλιννοστήσουν αμέσως μετά την υπογραφή της Ειρήνης (Συνθήκη Λοζάνης , 24/7/1923), το πολύ μέσα σε τρεις (3) εβδομάδες.
Άρθρο 6ο: Για να κατοχυρωθεί η ειρήνευση μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας, οι δύο χώρες συμφώνησαν να αμνηστεύσουν όλους τους αιχμαλώτους πολέμου και τους πολιτικούς ομήρους, οι οποίοι είναι εγκάθειρκτοι για ποινές πολεμικού δικαίου ή ποινές πειθαρχικών αδικημάτων.
Άρθρο 7ο: Την εποπτεία αυτού του έργου (απόδοση πολιτικών ομήρων και αιχμαλώτων πολέμου) θα έχει 5μελής Επιτροπή του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού: Τρία μέλη από κράτη μη συμμετάσχοντα στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και ανά ένα μέλος από Ελλάδα και Τουρκία.
Η Επιτροπή αυτή, κατ’ αρχήν, θα έχει τον έλεγχο της όλης διαδικασίας, παραδόσεως και ανταλλαγής των πολιτικών ομήρων και των αιχμαλώτων πολέμου: παραλαβή και έλεγχος προσώπων μέχρι την τελική παράδοσή τους. Ακόμη, μέριμνα για ζητήματα μεταφοράς και παλιννόστησης Ελλήνων και Τούρκων. Έπειτα, η ίδια Επιτροπή θα ερευνήσει, σε συνεργασία με τις δύο κυβερνήσεις, την τύχη των ομήρων και αιχμαλώτων, οι οποίοι δεν συμπεριλαμβάνονται στους παραπάνω καταλόγους.
Άρθρο 8ο: Οι δαπάνες συντήρησης και λειτουργίας της παραπάνω Επιτροπής θα βαρύνουν τις δύο κυβερνήσεις.
Στα δύο κύρια κέντρα αναχώρησης και άφιξης Ελλήνων και Τούρκων στρατιωτικών αιχμαλώτων, Κωνσταντινούπολη και Σμύρνη, έχουν τοποθετηθεί, εκ μέρους της Διεθνούς Επιτροπής, οι Μπουρνιέ και Σάνκιεν, αντίστοιχα, ως υπεύθυνοι.
Στο ερώτημα, πόσοι, τελικά, είναι οι Τούρκοι, εν Ελλάδι και οι Έλληνες, εν Τουρκία, στρατιωτικοί αιχμάλωτοι, δίνει απάντηση η επίσημη Ανακοίνωση της παραπάνω Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού.
«Η επί της Ανταλλαγής Επιτροπή των πολιτικών και στρατιωτικών αιχμαλώτων απεδέχθη τον πίνακα μεταφορών, τον οποίον παρουσίασαν αι ελληνικαί αρχαί. Ο εν λόγω πίναξ έχει ως βάσιν την αποστολήν, περίπου, 4.300 πολιτικών ομήρων Τούρκων και την ανταλλαγήν, περίπου, 2.700 οπλιτών και 340 αξιωματικών, επίσης Τούρκων».
Εξάλλου, η Ερυθρά Ημισέληνος (Ερυθρός Σταυρός Τουρκίας) διεβίβασε στον Ερυθρό Σταυρό της Ελλάδος
τους καταλόγους των κρατουμένων Ελλήνων στρατιωτικών αιχμαλώτων:
Σίγουρα ήταν πάνω από 60.000 οι Έλληνες στρατιωτικοί αιχμάλωτοι. Αλλά δεν ήταν μόνον αριθμητική η τεράστια διαφορά μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων στρατιωτικών αιχμαλώτων. Ήταν, κυρίως, ποιοτική. Αρκεί να σημειώσομε ότι, από το μεγάλο αυτό μέγεθος των Ελλήνων στρατιωτικών αιχμαλώτων, επέστρεψαν μόνο 15.500 στρατιώτες και 1000 Αξιωματικοί. Αντίθετα, οι Τούρκοι συνάδελφοί τους επέστρεψαν όλοι και, μάλιστα, με τις καλύτερες εντυπώσεις: Συνολικά, 3.040, εκ των οποίων οι 340 Αξιωματικοί.
Ο Χρίστος Σπανομανώλης, ο οποίος «έζησε» όλη την αιχμαλωσία και κατέγραψε τα ονόματα των διασωθέντων στρατιωτικών αιχμαλώτων, τους ανεβάζει, μόλις, στα 1.645 άτομα.
Εγκύκλιος του Υπουργείου Στρατιωτικών για την παλιννόστηση των αιχμαλώτων πολέμου
Μετά τις παραπάνω, διεθνούς επιπέδου, ρυθμίσεις, εκδόθηκε η παρακάτω Εγκύκλιος Διαταγή του Ελληνικού Υπουργείου Στρατιωτικών, για την παλιννόστηση, αποκλειστικά, των στρατιωτικών αιχμαλώτων, Ελλήνων και Τούρκων. Στην εν λόγω Εγκύκλιο ρυθμίζονται όλες οι περιπτώσεις και οι λεπτομέρειες αυτού του θέματος:
1. Η παλιννόστηση, για τους Έλληνες, θα αρχίσει περί τα τέλη Φεβρουαρίου 1923. Προβλέπεται ότι η πρώτη αποστολή παλιννόστησης θα περιλαμβάνει 343 Αξιωματικούς και 9.723 οπλίτες.
2. Η παραλαβή των αιχμαλώτων θα γίνει από τη Διεθνή Επιτροπή, σε συνεργασία με τις στρατιωτικές αρχές της Τουρκίας.
3. Η μεταφορά των Ελλήνων αιχμαλώτων θα γίνει με τα ίδια ατμόπλοια, με τα οποία θα μεταφερθούν οι Τούρκοι αιχμάλωτοι.
4. Σε κάθε ατμόπλοιο θα υπηρετούν: Ένας υγειονομικός Αξιωματικός, δύο νοσοκόμοι, ένας Αξιωματικός διαχείρισης. Επίσης, θα υπάρχει η σχετική υποδομή σε τρόφιμα και κλινοσκεπάσματα, ανάλογα και ισάριθμα με τον αριθμό των αιχμαλώτων.
5. Σχετικά με τους Τούρκους Αξιωματικούς και οπλίτες, αποφασίστηκε, τα ατμόπλοια να τους αποβιβάσουν πρώτα στη Μακρόνησο, για απολύμανση και κάθαρση.
Στη Μακρόνησο, επίσης, για την πρώτη υποδοχή των Ελλήνων αιχμαλώτων πολέμου σε ελληνικό έδαφος, θα ιδρυθεί ειδικό στρατόπεδο, υπό τη διοίκηση ανώτερου Αξιωματικού, και θα εγκατασταθεί υγειονομικός σταθμός, με αντίστοιχο προσωπικό, υπό τη διοίκηση ανωτέρου Αξιωματικού.
Για την απολύμανση και την κάθαρσή τους θα εκδοθεί ειδική διαταγή της Υγειονομικής Υπηρεσίας, σε συνεννόηση με το Υπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας.
Η Διεύθυνση Επιμελητείας Στρατού θα μεριμνήσει για τα απαιτούμενα τρόφιμα των Ελλήνων Αξιωματικών και οπλιτών, στο διάστημα της παραμονής τους στη Μακρόνησο.
Οι επανερχόμενοι Έλληνες αιχμάλωτοι, μετά την απολύμανση, θα πάρουν μηνιαίες άδειες και, στη συνέχεια, οι Αξιωματικοί και οι υπασπιστές θα παρουσιαστούν σε στρατιωτικές αρχές της περιοχής διαμονής τους.
Ακολουθούν ειδικότερες οδηγίες για όσους θα παραμείνουν στο στράτευμα και για όσους θα απολυθούν ή θα αποστρατευθούν.
Αμέσως μετά τις παραπάνω ρυθμίσεις και προετοιμασίες, από ελληνικής πλευράς, η 5μελής Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού μεταβαίνει στη Σμύρνη (στα μέσα Φεβρουαρίου 1923), για να ρυθμίσει επείγοντα σχετικά ζητήματα: Τρόπο μεταφοράς αιχμαλώτων από τα στρατόπεδα στο λιμάνι, αριθμό ατμόπλοιων, τα οποία θα είναι ελληνικά και μόνον, υγειονομικά μέτρα για τραυματίες και ασθενείς κ.ά.
Ενώ, όμως, η μεταφορά των αιχμαλώτων συναποφασίστηκε να ολοκληρωθεί, εκατέρωθεν, εντός δύο εβδομάδων από την υπογραφή της Σύμβασης (30 Ιανουαρίου1923), καθυστέρησε, δυστυχώς, πάνω από ένα χρόνο, με καθαρή την υπαιτιότητα της Τουρκίας.
Κατά τα συμφωνηθέντα, έπρεπε να προηγηθεί η απελευθέρωση και προώθηση στην Τουρκία, εκ μέρους της Ελλάδας, των Τούρκων αιχμαλώτων πολέμου. Και, μάλιστα, μέχρι τέλη Φεβρουαρίου 1923.
Και, όμως, η Ελλάδα δεν προχώρησε σ’ αυτό το βήμα, μόνο και μόνο, για να ασκήσει πίεση στην Τουρκία, ώστε να σταματήσει τους εκτοπισμούς των ελληνικών πληθυσμών από την περιοχή του Πόντου.
Ο Έλληνας Υπουργός των Εξωτερικών, στον οποίο διαμαρτυρήθηκε, γι’ αυτή την καθυστέρηση, ο Πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Ανταλλαγής αιχμαλώτων, έθεσε υπόψη του ότι, βασική προϋπόθεση, για να προβεί η χώρα σ’ αυτή τη διαδικασία, είναι να σταματήσει η τουρκική πλευρά τους διωγμούς του ελληνικού στοιχείου. Και προς αυτή την κατεύθυνση μπορεί να συμβάλει σημαντικά και η ίδια η Διεθνής Επιτροπή, με ανάλογες παρεμβάσεις στην Κυβέρνηση της Τουρκίας.
Τελικά, από την εγκύκλιο του Υπουργείου Στρατιωτικών δεν υλοποιήθηκε η Απόφαση για ίδρυση στρατοπέδου υποδοχής και απολυμαντηρίου στη Μακρόνησο. Αντίθετα, αποφασίστηκε, οι επανερχόμενοι στρατιωτικοί να απολυμαίνονται στα Απολυμαντήρια του Αγίου Γεωργίου, στη Σαλαμίνα, κοντά δηλ. στο λιμάνι του Πειραιά.
⇒ Πηγή: Μικρασιατική Καταστροφή 1922: Η «ζωή εν τάφω» των Ελλήνων στρατιωτικών αιχμαλώτων, Εκδόσεις Ινφογνώμων, Μάρτιος 2023
Δημοσιεύω αυτή την συνέντευξη άκαιρα και ετεροχρονισμένα, διότι θεωρώ τις απόψεις που εκφράζουν οι δύο αυτοί καλλιτέχνες για την επιστήμη και τον άνθρωπο πολύ σημαντικές. [σημείωση του διαχειριστή του ιστολογίου]
Λίγο πριν την πρεμιέρα μιας από τις πιο αναμενόμενες παραστάσεις της χρονιάς, η Έφη Μπίμρπα και ο Άρης Σερβετάλης εξιστορούν το νέο δραματουργικό τους ταξίδι στον πυρήνα της ανθρώπινης συνθήκης.
Μετά από μια πολύ επιτυχημένη περιοδεία με τα «Βατράχια» και την πρώτη τους κοινή κάθοδο στην Επίδαυρο, η Έφη Μπίρμπα και ο Άρης Σερβετάλης επιστρέφουν στις θεατρικές σκηνές με ένα ακόμα έργο της κλασικής δραματουργίας. «Η καρδιά του Σκύλου», μια ανηλεής και χειρουργικής ακρίβειας σάτιρα για τον εξουσιαστικό λόγο της επιστήμη δια χειρός Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, ανεβαίνει στο θέατρο Κιβωτός
Τι να περιμένουμε από τη νέα τους παράσταση; Η Μπίρμπα βαδίζει στη σκηνοθετική οδό που έχει ήδη δημιουργήσει: αναστοχαστική διάθεση πάνω στην ανθρώπινη συνθήκη, αλλά και ανασύσταση ενός κόσμου μεταιχμιακού όπου τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και ονείρου είναι δυσδιάκριτα. Αυτός ο δρόμος διασταυρώνεται με την άγρια, ταραχώδη και κωμικά υπερρεαλιστική σάτιρα του Μπουλγκάκοφ για την ανθρώπινη φύση. «Ασυνείδητα δημιουργείται ένα αδιόρατο νήμα που ενώνει τις προηγούμενες με τις επόμενες δουλειές», θα σημειώσει μιλώντας στο Βήμα.
Ο Σερβετάλης έχει τη χαρά να βαδίζει πάνω σε αυτόν τον χάρτη. «Μπαίνω πιο ελεύθερα σε αυτό που έχει σχεδιάσει η Έφη και έτσι είμαι πάντα ανοιχτός στις εκπλήξεις» θα πει από την πλευρά του, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει ότι τόσο ο ίδιος όσο και οι υπόλοιποι συντελεστές δεν έχουν εισφέρει τα δικά τους υλικά. «Δεν μπορώ να υπάρξω χωρίς αυτά», λέει η Μπίρμπα για να προσθέσει ότι «είναι μονόδρομος να δουλεύω με ένα πρόσωπο, τον Άρη, διότι είναι συνεχώς πηγή υλικού μέσα στην πρόβα».
Λίγο πριν την πρεμιέρα της παραγωγής (11/1) και εν μέσω προβών μιλήσαμε μαζί τους για τη δική τους προσέγγιση σε αυτόν τον εξ ορισμού παράδοξο κόσμο που δημιουργεί ο Ρώσος συγγραφέας, ένας κόσμος που μπορεί να απέχει 100 χρόνια από τις μέρες, αλλά παραμένει υπαρξιακά επίκαιρος.
«Η «Καρδιά» είναι κείμενο το οποίο εισέρχεται σε ζητήματα οντολογικά για τον άνθρωπο, όπως το φόβο του θανάτου και τα ηθικά όρια της επιστήμης», σημειώνει η Έφη Μπίρμπα. Φωτό: Σίσσυ Μόρφη
Πόση απόσταση έχει αυτό που δουλεύετε στην πρόβα με αυτό που τελικά ανεβαίνει στο σανίδι;
ΕΜ: Στην αρχή τα πράγματα, οι ιδέες δεν έχουν σαφή μορφή, όσο όμως εμβαθύνεις τόσο περισσότερο την αποκτούν. Έτσι τη νιώθω την πρόβα. Η πρόβα είναι κάτι που δεν ολοκληρώνεται ποτέ. Είναι μια αποθήκη προθέσεων, οι οποίες λαμβάνουν μορφή κατά τη διάρκεια των παραστάσεων.
ΑΣ: Στη διάρκεια των προβών ανασύρεις τα υλικά με τα οποία θέλεις να αφηγηθείς αυτή την ιστορία και συν τω χρόνω και με την επανάληψη αυτά κάπως ζυμώνται. Όταν μπεις στη διαδικασία των παραστάσεων όλο αυτό συνεχίζεται αλλά μέσα από μια διαφορετική διαδικασία. Έρχεται η ωρίμανση και φέρνει αποτελέσματα. Πολύ σπάνια, τα δραματουργικά υλικά που έρχονται στην πρόβα δεν τα χρησιμοποιείς στην παράσταση. Σίγουρα κάποια θα τα απορρίψεις, άλλα θα τα αναθεωρήσεις, αλλά τα βασικά υλικά έρχονται μαζί σου και εξελίσσονται μέσα από τις παραστάσεις.
Βοηθά να έχετε έναν οδικό χάρτη ώστε να είναι πολύ ξεκάθαρο στο μυαλό σας προς τα πού πάει μια παράσταση ή πηγαίνετε περισσότερο διαισθητικά;
ΕΜ: Προσωπικά, χρειάζομαι τον χάρτη. Χωρίς χάρτη, χωρίς καθαρή δραματουργική γραμμή δεν μπορεί να υπάρξει ούτε πρόβα ούτε παράσταση. Ωστόσο διαισθητικά δημιουργείται αυτή η γραμμή. Είναι αυτή η ανασκαφή μέσα στα κείμενα και στους δραματουργικούς πυρήνες.
Οπότε φαντάζομαι ότι εσείς ακολουθείτε τον χάρτη;
ΑΣ: Ναι, αυτή είναι η χαρά μου. Δεν χρειάζεται να φτιάξω κάποιον χάρτη, τον ακολουθώ. Μπαίνω λίγο πιο ελεύθερα μέσα σε αυτό που έχει σχεδιάσει η Έφη, χωρίς δηλαδή να έχω προαποφασίσει τι θα φέρω ως υλικό. Και έτσι είμαι πιο ανοιχτός στις εκπλήξεις. Το νόημα της πρόβας είναι να εκπλήσσεσαι είτε ευχάριστα είτε δυσάρεστα.
Αυτό φαντάζομαι λειτουργεί και αντίστροφα. Είστε δεκτική σε όσα φέρνουν οι ηθοποιοί σε μια παράσταση;
ΕΜ: Τα χρειάζομαι τα υλικά που θα φέρουν οι performers. Δεν μπορώ να υπάρξω χωρίς αυτά. Έχει μια μυστηριακή υφή η πρόβα: είναι μια πρόσκληση να συνυπάρξουμε και να συναποτελέσουμε μια ομάδα. Και για το λόγο αυτό είναι μονόδρομος για μένα να δουλεύω με ένα πρόσωπο, τον Άρη, διότι είναι συνεχώς πηγή υλικού μέσα στην πρόβα.
Οι κοινές δουλειές σας έχουν στον πυρήνα τους την ανθρώπινη συνθήκη. Αφορούν ζητήματα κατ’ εξοχήν υπαρξιακά…
ΕΜ: Δεν μπορώ να ξεκινήσω να κάνω μια δουλειά, αν πρώτα δεν συγκινηθώ από το κείμενο. Εν αρχή είναι η συγκίνηση. Πριν και πέρα από το λόγο.
Το συναίσθημα δηλαδή;
ΕΜ: Όχι η συναισθηματικη συγκίνηση. Θα το περιέγραφα ως μια μετατόπιση ψυχική, που σε συγκινεί συθέμελα. Εν προκειμένω η «Καρδιά» είναι κείμενο το οποίο, αν και πολιτικά φορτισμένο στην εποχή του κατορθώνει να απομακρυνθεί από το πολιτικό και να εισέλθει σε ζητήματα οντολογικά για τον άνθρωπο, όπως το φόβο του θανάτου και τα ηθικά όρια της επιστήμης.
Τα ζητήματα αυτά πώς μεταφράζονται στο σήμερα;
ΕΜ: Είναι ζητήματα διαχρονικά επομένως θα μας αφορούν πάντα επειδή αγγίζουν τη σύστασή μας ως ανθρώπων. Η σύστασή μας είναι ψυχοπνευματική οπότε πάντα θα μας απασχολεί η επιστήμη, ο φόβος του θανάτου, το επέκεινα.
Φοράω ένα παλιό ρολόι γιατί μ’ αρέσει τόσο που το κουρδίζω κάθε τόσο, γιατί μ’ ανακουφίζει έτσι που σταματάει απότομα, σαν να διακόπτει ο χρόνος και να είμαι εγώ ο μόνος ικανός για να τον βάλω πάλι μπρος να τρέχει…
Στον πίνακα Ιστορία του Νικόλαου Γύζη, ο χρόνος βοηθά την ιστορία να καταγράψει εκείνους τους καλλιτέχνες που έγραψαν… ιστορία. (Φωτογραφία: alamy / visualhellas.gr)
Μάνος Στεφανίδης*03.01.2024 • 20:09
Κ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
«Ήρθαν τα αύρια να διώξουν τα σήμερα» Σύνθημα στον Λόφο του Στρέφη
Όλες οι ευχές που οι άνθρωποι ανταλλάσσουν επ’ ευκαιρία των εορτών σχετίζονται με την υγεία και τη μακροημέρευση, δηλαδή με τον χρόνο και την εύνοια που (προ)καλείται ο χρόνος να δείξει στα υποκείμενά του. Γι’ αυτό και μου φαίνεται αφόρητη αυτή η φυσική της μεταφυσικής. Όπως αφόρητος μου είναι κάθε οπτιμιστικός βολονταρισμός που δεν εδράζεται σε πραγματιστική βάση (εκτός του αείμνηστου Tζαν Mαρία Bολοντέ). Μεγάλο βάρος, βλέπετε, ο παππούς μας Διαφωτισμός. Mε αποκαρδιώνουν επίσης ευχές του τύπου «Ευτυχές το νέον έτος» ή «Καλή χρονιά». Εξήγησα, νομίζω, το γιατί.
Ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι φιλοτεχνούσε τη Μόνα Λίζα από το 1503 ως το 1505, στην καρδιά δηλαδή της ώριμης Αναγέννησης, και συμβολίζει την απελευθερωμένη γυναίκα της νέας εποχής. (Φωτογραφία: Getty Images / Ideal Image, alamy / visualhellas.gr)
Επίσης τίποτα πιο άχαρο από την ταξινόμηση των τεχνών. Παραδοσιακά πάντως αναγνωρίζονται οι τέχνες του χρόνου, όπως είναι λ.χ. η μουσική, αλλά και οι τέχνες του χώρου, όπως είναι η αρχιτεκτονική ή η γλυπτική. Η συνεχώς άτακτη ζωγραφική πάλι βρίσκεται σ’ ένα ενδιάμεσο στάδιο: Ενώ προσπαθεί να αποδώσει την τρίτη διάσταση –καλύτερα, την ψευδαίσθησή της– παράλληλα φέρει κατάσαρκα, θαρρείς σαν δερματοστιξία, την έννοια του χρόνου. Και του μετρήσιμου και του υπερβατικού. Αφού αυτός παραμένει το διαρκές της ζητούμενο, η απόδειξη ή μη της όποιας της επιτυχίας.
Αποκεφαλισμός του Ολοφέρνη από την Ιουδήθ, πίνακας του Καραβάτζιο. (Φωτογραφία: Getty Images / Ideal Image, alamy / visualhellas.gr)
Κάθε εικόνα είναι ο χρόνος ο ίδιος βαλσαμωμένος. Ένας πίνακας ζωγραφικής φτιάχτηκε εν χρόνω, έχει μιαν ηλικία η οποία συχνά μετράει εκατονταετίες και συνεχώς μεγαλώνει αλλά επίσης αμφισβητεί τον χρόνο, την επικράτειά του ή και τον νικάει με όρους μάλιστα αιωνιότητας. Πρόκειται για την ιδιοτελή αιωνιότητα των καλλιτεχνικών δημιουργημάτων, η οποία είναι και η μόνη που δικαιούμαστε, έστω και έμμεσα, εμείς οι άνθρωποι, οι θνητοί δημιουργοί των αιώνιων έργων. Επίσης, το κάθε καλλιτεχνικό δημιούργημα εκφράζει συμβολικά όσο και συμπυκνωμένα την εποχή του, εμπεριέχει αναπόφευκτα το παρελθόν –ως αποθησαυρισμένη γνώση και εμπειρία– αλλά και διατρυπά, υπό περιπτώσεις, τον χρόνο προφητεύοντας το μέλλον.
Το κορίτσι με το μαργαριταρένιο σκουλαρίκι του Γιοχάνες Βερμέερ. (Φωτογραφία: Getty Images / Ideal Image, alamy / visualhellas.gr)
Τα μεγάλα έργα τέχνης ως ύψιστα, πνευματικά επιτεύγματα δεν είναι διαχρονικά, είναι άχρονα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Μόνα Λίζα. Τη φιλοτεχνούσε ο τελειομανής και αναβλητικός Λεονάρντο επί περίπου τρία χρόνια (από το 1503 ως το 1505, στην καρδιά δηλαδή της ώριμης Αναγέννησης). Την πήρε μαζί του στη Γαλλία ως το πιο επιτυχημένο έργο του και έκτοτε εμπνέει με το μυστήριο και την αισθητική του σαγήνη όλη την ανθρωπότητα, καθώς συμβολίζει την απελευθερωμένη γυναίκα της νέας εποχής. Αυτήν που εγκαταλείπει τον γυναικωνίτη και που μπορεί να ερωτοτροπεί αλλά και να απορρίπτει τον ως τότε κυρίαρχο άρρενα (το περίφημο, αινιγματικό χαμόγελό της). Την ίδια στιγμή πάνω κάτω ο Μικελάντζελο δημιουργεί την ιδιοφυέστερη εικονογραφία του χρόνου στην περίφημη Δημιουργία του Αδάμ, στο κεντρικό διάχωρο της οροφής στην Καπέλα Σιξτίνα και το παπικό παλάτι. Αναφέρομαι στη διττή προσέγγιση του χρόνου, συμβολική και πλαστική (εικαστική). Συγκεκριμένα αποδίδεται το χέρι του Θεού που προσεγγίζει αργά τον δείκτη από το απλωμένο χέρι του ανθρώπου για να του περάσει ζωηφόρο ενέργεια. Έτσι αρχίζει ο χρόνος και η ιστορία των ανθρώπων. Ο Θεός κινείται πάνω σ’ ένα κυκλοτερές σύννεφο, ενώ αντίθετα ο Αδάμ είναι καθηλωμένος σε ένα ισόπλευρο τρίγωνο (κίνηση + στάση = χρόνος ). Από την άλλη, τα δύο δάχτυλα, το θεϊκό και το θνητό, πλησιάζουν αλλά δεν αγγίζονται, παγώνοντας έτσι στην αιωνιότητα το τελευταίο δευτερόλεπτο πριν από την εκκίνηση του χρόνου και αφήνοντας τον θεατή να «δει» στο επόμενο λεπτό, και σαν σε κινηματογράφο, το τέλος του δράματος.
«Οταν νιώθεις μόνος μη κοιτάς μέσα, κοίτα έξω και κοίτα παραπέρα για άλλους που νιώθουν το ίδιο. Υπάρχουν πάντα άλλοι, κι αν μπορείς να συνδεθείς μαζί τους και με την ιστορία τους θα είσαι ικανός να τα δεις όλα κάτω από ένα αλλιώτικο φως».*
Tο απόσπασμα μου φάνηκε ταιριαστό με τις δύο ιστορίες που συνέβησαν σχεδόν ταυτόχρονα, στα τέλη Νοεμβρίου του δύσκολου έτους που αποχαιρετούμε. Τις περισυνέλεξα για την ελπίδα και την ανθρωπιά τους, για το φως τους δηλαδή.
Ο Νόαμ (16) και η αδελφή του Αλμα (13) αφέθηκαν ελεύθεροι από τη Χαμάς μετά πενήντα ημέρες ομηρίας. Οταν τους έκλεισαν τα μάτια για να τους βγάλουν από τον χώρο πίστεψαν ότι είχαν πρόθεση να τους σκοτώσουν. Μόνο όταν είδαν το βαν του Ερυθρού Σταυρού καθησυχάστηκαν. Αργότερα θα μάθουν ότι η μητέρα τους δεν ζει και ότι ο πατέρας τους αγνοείται. Το πρώτο πράγμα, όμως, που είπαν στους συγγενείς τους είναι ότι πέρασαν, όλες τις μέρες της απαγωγής, καθισμένοι σε ένα δωμάτιο μαζί με μια τριανταεννιάχρονη συμπαθητική γυναίκα. Η σκέψη τους, είπαν, βρίσκεται στη συγκρατούμενη, συγκάτοικό τους για πενήντα ημέρες, που τώρα βρίσκεται μόνη της. Αναπτύχθηκε ένας ιδιαίτερος δεσμός μεταξύ τους, είπαν τα δύο παιδιά.
Συγκινήθηκα με τη σκέψη ότι τρεις άνθρωποι σε ένα δωμάτιο γνωρίστηκαν με τον πιο βασικό τρόπο επικοινωνίας: με την εξιστόρηση ιστοριών. Η αφήγηση, ο πρωταρχικός τρόπος επικοινωνίας, είναι και η συγκολλητική ουσία που μας δένει, αφού πρώτα μας εκθέσει. Οι διηγήσεις είναι μια απόπειρα να γίνουμε εύληπτοι, είναι σαν ζωντανές παρουσίες, οι μάρτυρες που αφηγούνται ποιοι είμαστε, οι διαμεσολαβητές που εγγυώνται ότι ανήκουμε και οι διαπραγματευτές στην προσπάθεια να γίνουμε κατανοητοί. Είμαστε οι ιστορίες μας – οι προσωπικές, οι συλλογικές, οι σχολικές, οι τοπικές. Μας σκιαγραφούν, σηματοδοτούν, προσφέρουν εγγύτητα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στην περίπτωση του Νόαμ, της Αλμα και της κυρίας που το όνομα δεν γνωρίζουμε, είναι επιβίωση. Σηκώνουν λίγο από το βάρος της μοναξιάς στη δυστοπική κακοτοπιά, απαλλάσσουν, έστω και παρωδικά, από τον φόβο του παραλόγου. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι ιστορίες είναι ξέφωτο, ένα άνοιγμα και η ελπίδα ότι κάποτε, ίσως, δραπετεύσουμε από τον εφιάλτη, αλλά, μέχρι τότε, δεν έχουμε τίποτε άλλο καλύτερο να κάνουμε από το να λέμε ιστορίες.
Η ιστορία της Βρετανοϊρανής Ναζανίν Ζαγκάρι-Ράτκλιφ ξεκινά το 2016 όταν –μαζί με την 22 μηνών κόρη της– επισκέφθηκε το Ιράν για να δει τους γονείς της. Πριν από ένα μήνα, έβγαλε λόγο στην απονομή του βραβείου Μπούκερ. Φυλακίστηκε με την κατηγορία της κατασκοπίας και παρέμεινε στη φυλακή της Τεχεράνης για έξι χρόνια. «Πέρασα εννέα μήνες στην απομόνωση με ελάχιστη πρόσβαση σε οτιδήποτε. Οντας κλειστοφοβική, η απομόνωση ήταν μια φρικιαστική εμπειρία. Υστερα από πέντε μήνες, η οικογένειά μου μπορούσε να μου φέρει βιβλία. Οταν ο φύλακας άνοιξε τη πόρτα και μου έτεινε τα βιβλία ένιωσα ότι απελευθερώθηκα. Μπορούσα να διαβάσω, μπορούσα να μεταφερθώ σε άλλο κόσμο και αυτό άλλαξε τη ζωή μου».
Αναφέρθηκε στα βιβλία που διάβασε. Ο «Dr Thorne» του Αντονι Τρόλοπ ήταν το πρώτο κείμενο που έπεσε στα χέρια της. Μια ιστορία γύρω από την πολιτική, την εξουσία και τα χρήματα, γραμμένη τον 19ο αιώνα, διαπέρασε τον χρόνο και τον χώρο και την απορρόφησε τόσο που δεν άκουγε τα ουρλιαχτά και τα χτυπήματα στην πόρτα του διπλανού κελιού. Ο Τολστόι τη μετέφερε πίσω στο Λονδίνο την εποχή που ήταν ακόμη ελεύθερη, πριν από τη σύλληψή της. Τότε που έβλεπαν με τον άντρα της τη σειρά «Πόλεμος και ειρήνη» πίνοντας τσάι, καθισμένοι στον καναπέ του σπιτιού τους στο Λονδίνο.
Η λογοτεχνία λειτούργησε ως επιβίωση, η μοναδική απόδραση για να λησμονεί το παρόν, τη φυλακή.
«Καμία ευφυΐα, όσο κριτική ή πρωτότυπη, δεν μπορεί να λειτουργήσει έξω από ένα πλαίσιο εμπιστοσύνης»
ΜΑΪΚΛ ΠΟΛΑΝΙ
«Αν κάποιος ζει διαφορετικά, μιλάει διαφορετικά»
ΛΟΥΝΤΒΙΧ ΒΙΤΓΚΕΝΣΤΑΪΝ
Εχοντας μεταφέρει ενάμιση μήνα νωρίτερα τη χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα, το τηλεοπτικό εμπορικό μήνυμα διαφημίζει λαμπιόνια. Με φόντο το σκοτάδι, μια πορεία παιδιών διασχίζει χιονισμένα βουνά, καμένα δάση και σκοτεινές λίμνες, μεταφέροντας συστοιχία από αναμμένα λαμπιόνια. Σταθερό μοτίβο της αφήγησης είναι το φως και οι συνδηλώσεις του – χαρά, ελπίδα, αγάπη. Η πορεία τελειώνει όταν, σε χιονισμένο βουνό, συναντάει τον Αϊ-Βασίλη, ο οποίος, παραλαμβάνοντας από τα παιδιά ένα αναμμένο λαμπιόνι, αποφαίνεται με κρυπτική τρυφερότητα: «Βλέπω πιστεύεις. Να θυμάσαι: αν ένας δεν πιστεύει, κανένας δεν πιστεύει». Για να το αποδείξει, σβήνει το λαμπιόνι του και όλα σβήνουν. Το ανάβει και όλα ανάβουν. Τα παιδιά μαγεύονται!
Η κρίσιμη έννοια είναι «πιστεύω». Αν το νόημά της είναι η διατήρηση της μαγείας, τότε, ναι, αν ένας δεν πιστεύει κανένας δεν πιστεύει. Το γνωρίζουμε από οικογενειακές τελετουργίες. Τα δώρα του Αη Βασίλη έχουν νόημα όσο τα παιδιά πιστεύουν σε αυτόν. Αν έστω κι ένας τους σπείρει την αμφιβολία για την ύπαρξή του, ο μύθος κινδυνεύει.
Η διαφήμιση υποδηλώνει ένα γενικότερο μοτίβο πρόσληψης της πραγματικότητας: η αντίληψή μας για το τι συμβαίνει γύρω μας βασίζεται, εν μέρει, στην άκριτη πρόσληψη του φαινομένου στο οποίο μετέχουμε. Ο γιατρός θεραπεύει, η δασκάλα διδάσκει, το ζευγάρι φλερτάρει, ο χιουμορίστας αστειεύεται – όλα γίνονται, κατ’ αρχήν, με αυτονόητο, προφανή τρόπο. Η δασκάλα, στην τάξη, δεν αναρωτιέται τι κάνει – διδάσκει· το φλερτ το αισθανόμαστε, δεν δηλώνεται ως τέτοιο· με το καλό αστείο γελάμε αυθόρμητα, δεν χρειαζόμαστε υπενθύμιση. Εν ολίγοις προσλαμβάνουμε την πραγματικότητα άμεσα. Η πρόσληψη αυτή προϋποθέτει την πίστη – έναν τρόπο άκριτης μετοχής στην πραγματικότητα.
Ο σπάνιας ευρυμάθειας στοχαστής Μάικλ Πολάνι (γιατρός, διακεκριμένος χημικός και πρωτότυπος φιλόσοφος) κατέδειξε τα «άρρητα» προαπαιτούμενα της γνώσης – κάθε είδους γνώσης. Εμπνεόμενος από τον Ιερό Αυγουστίνο («αν δεν πιστέψεις δεν θα καταλάβεις»), ο Πολάνι, καθολικός χριστιανός ο ίδιος, ανέλυσε διεξοδικά ότι η πίστη βρίσκεται στην καρδιά κάθε διαδικασίας γνώσης.
Οταν διατυπώνουμε έναν γνωσιακό ισχυρισμό (π.χ. «το εμβόλιο είναι 90% αποτελεσματικό») ή διεκπεραιώνουμε μια δραστηριότητα που εμπεριέχει γνώση (π.χ. ομιλία, οδήγηση), εστιάζουμε την προσοχή μας σε αυτό που κάνουμε, έχοντας, συγχρόνως, «άρρητη» (άκριτη) επίγνωση των «υποβοηθητικών στοιχείων» χάρη στα οποία η εστίασή μας είναι εφικτή. Τα «υποβοηθητικά στοιχεία» είναι ουσιωδώς «απροσδιόριστα»· τα μαθαίνουμε, χωρίς να ξέρουμε ακριβώς τι και πώς, μέσω της μετοχής μας στην κοινότητα.
Ξεπέρασαν για πρώτη φορά τα 2,6 δισεκατομμύρια οι Χριστιανοί ανά τον πλανήτη –
Αυξάνονται όμως και οι διωγμοί τους ia Facebook
Share via Twitterhare via LinkedIn Μια εκπληκτική αύξηση στους Χριστιανούς καταγράφεται παγκοσμίως,
καθώς για πρώτη φορά ξεπέρασαν τα 2,6 δισεκατομμύρια, σύμφωνα με τη «Μελέτη του Παγκόσμιου Χριστιανισμού» από το Ερευνητικό Κέντρο PEW στην Ουάσιγκτον.
«Ο Χριστιανισμός αυξάνεται με ετήσιο ρυθμό 1,18%, δηλαδή κατά 30 εκατομμύρια πιστούς. Κάθε μέρα η χριστιανική κοινότητα αυξάνεται κατά περίπου 82.000 άτομα. Το 2023, ο αριθμός των Χριστιανών παγκοσμίως θα ξεπεράσει για πρώτη φορά τα 2,6 δισεκατομμύρια», αναφέρει η μελέτη του Κέντρου PEW.
Η Καθολική Εκκλησία αναφέρει περίπου 1,38 δισεκατομμύρια Καθολικούς σε όλον τον κόσμο και ο αριθμός τους αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά, ιδιαίτερα στην Αφρική και την Αμερική. Αυτό που προκαλεί έκπληξη, φυσικά, είναι ότι ο αριθμός των Χριστιανών αυξάνεται επίσης σε χώρες όπως η Ιαπωνία και η Κίνα, ενώ στη Νότια Κορέα, ο Χριστιανισμός είναι πλέον η μεγαλύτερη οργανωμένη θρησκεία.
Οι περισσότεροι Χριστιανοί ζουν στην Αφρική
Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης πάντως, η Καθολική Εκκλησία αναπτύσσεται σημαντικά πιο αργά (0,93%) από τις ελεύθερες εκκλησίες. Ιδιαίτερα οι Ευαγγελιστές καταγράφουν μεγάλη εισροή, με ετήσια αύξηση 1,79%.
Η ανάπτυξη του Χριστιανισμού είναι ισχυρότερη στο νότιο ημισφαίριο. Πριν από 100 χρόνια υπήρχαν διπλάσιοι χριστιανοί στην Ευρώπη από ό,τι στον υπόλοιπο κόσμο μαζί. Τώρα υπάρχουν περισσότεροι Χριστιανοί που ζουν τόσο στη Λατινική Αμερική (611 εκατομμύρια) όσο και στην Αφρική (718 εκατομμύρια) από ό,τι στην Ευρώπη (566 εκατομμύρια). Στην Ασία υπάρχουν περισσότεροι από 400 εκατομμύρια Χριστιανοί για πρώτη φορά.
Οι υπόλοιπες θρησκείες
Ωστόσο, οι ισλαμικές θρησκευτικές ομάδες αναπτύσσονται επί του παρόντος ακόμη πιο γρήγορα (1,87%). Ο αριθμός των μουσουλμάνων ξεπέρασε τα 2 δισεκατομμύρια για πρώτη φορά φέτος. Η τρίτη μεγαλύτερη θρησκευτική ομάδα, οι Ινδουιστές (ρυθμός ανάπτυξης 1,2%), αριθμεί τώρα 1,09 δισεκατομμύρια άτομα.
Ο αριθμός των Βουδιστών αυξάνεται σημαντικά λιγότερο από τις χριστιανικές κοινότητες (0,77%), στα 535 εκατομμύρια.
Η εβραϊκή κοινότητα αυξάνεται επίσης μόνο κατά 0,7% (σε 15 εκατομμύρια άτομα)-μια πιο αργή αύξηση σε σχέση με τον παγκόσμιο πληθυσμό (αύξηση 1,18%).
Ενώ οι Χριστιανοί αποτελούν σήμερα το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού, το ποσοστό των Εβραίων είναι μόνο 0,2%.
Ψυχρά τα γηρατειά, κι η κράση μου –αλλοίμονο–
φύσει φλεγματική. Αλλά κι ο Φλεβάρης μήνας
υπερβολικά ψυχρός, ενόσω του Υδροχόου το ζώδιο
πλανιέται τούτον τον καιρό στη συνοδεία του ήλιου,
κάνοντας σε κάποια μέρη ίσαμε και το κρασί να πήζει
και τα λαγήνια ακόμη από την παγωνιά να σπάζουν.
Μα κι εδώ που κατοικώ το χιόνι είναι σαν βουνό
και το σπίτι ολωσδιόλου παγωμένο,
ενώ ο βοριάς φυσά δριμύς, όλο φαρμάκι,
οξύς και διαπεραστικός σαν απ’ τα Τάρταρα να πνέει,
αφού, όπως φαίνεται, ο νοτιάς έχει τα μέρη μας αφήσει.
Μετάφραση Παύλος Καλλιγάς, Τα Νέα, Σαββατοκύριακο 3-4 Απριλίου 2021,
«Το ποίημα της τελευταίας σελίδας
Στην υλιστική και τεχνοκρατική κοινωνία του 20ού αιώνα έζησαν με τη χάρη του Θεού και διακρίθηκαν για τις πνευματικές τους αρετές αγιασμένες μορφές, οι οποίες αποτελούν τους φωτεινούς οδοδείκτες για κάθε άνθρωπο, που αναζητά να ανακαλύψει την αγιότητα και την αρετή. Μια τέτοια μορφή έζησε και στην περιώνυμη πόλη των Αθηνών με την ανεκτίμητη πολιτιστική […]
Ψηφιακό Αρχονταρίκι με τον Καθηγούμενο της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου Γέροντα Εφραίμ και Ρουμάνους ψυχολόγους, ψυχιάτρους και νευρολόγους διοργανώνει το διαδικτυακό περιοδικό «ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ» και το HRISTOCENTRIC PROJECT την Πέμπτη 05 Μαρτίου 2026, στις 7:30 το απόγευμα (ώρα Ελλάδος). Το Ψηφιακό Αρχονταρίκι θα μεταδοθεί ζωντανά από την Pemptousia TV. Η συζήτηση θα διεξαχθεί στα Ελληνικά με ταυτόχρονη μετάφραση στα Ρουμανικά, Αγγλικά, Πολωνικά, […]
Στις 2 Μαρτίου η Εκκλησία μας εορτάζει τη μνήμη ενός νέου αγίου, του αγίου Νικολάου Πλανά. Πρόκειται για μια σπάνια ιερατική μορφή, η οποία λάμπρυνε την αττική γη τον περασμένο αιώνα και αποτελεί το καύχημα και το πρότυπο των κατοπινών ευλαβών ορθοδόξων κληρικών. Γεννήθηκε στη Νάξο το 1851. Γονείς του ήταν οι ευσεβείς και εύποροι […]
«Έλεγε ο αββάς Ωρ στον μαθητή του Παύλο: Πρόσεχε, ποτέ μη φέρεις στο κελλί σου ξένα λόγια» (από το «Γεροντικό»). Οι άνθρωποι επηρεαζόμαστε από τα ξένα λόγια. Άλλοτε, τα ακούμε ευχάριστα, διότι έρχονται να επιβεβαιώσουν δικές μας γνώμες. Άλλοτε, μας φέρνουν πληροφορίες, οι οποίες ικανοποιούν την περιέργειά μας. Άλλοτε, μας εντάσσουν σ’ έναν κόσμο στον οποίο θεωρούμε […]
«Μωσής τω καιρώ της εγκρατείας, Νόμον εδέξατο, και λαόν επεσπάσατο, Ηλίας νηστεύσας, ουρανούς απέκλεισε· τρεις δε Παίδες Αβραμιαίοι, τύραννον παρανομούντα, διά νηστείας ενίκησαν. Δι’ αυτής και ημάς Σωτήρ αξίωσον, της Αναστάσεως τυχείν, ούτω βοώντας· Άγιος ο Θεός, Άγιος ισχυρός, Άγιος αθάνατος, ελέησον ημάς». (Δοξαστικό των αίνων της Κυριακής της Ορθοδοξίας). Το σημερινό δοξαστικό αποτελεί αναμφίβολα […]
Εισαγωγικά Συχνά όταν ακούμε Μ. Αλέξανδρο και Αριστοτέλη πάει το μυαλό μας σε σχέση μαθητή προς δάσκαλο και δεν πάει καθόλου σε διαφωνίες. Ο Μ. Αλέξανδρος πράγματι ήταν πολύ καλός μαθητής του Αλεξάνδρου κυρίως σε θέματα φιλοσοφίας, ηθικής και φιλοσοφίας. Υπήρξαν όμως και διαφωνίες και συγκεκριμένα πολιτικές διαφωνίες, ιδίως μετά τις μεγάλες κατακτήσεις του […]
(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Κάποτε μάς είπε ο Γέροντας [ο Άγιος Πορφύριος] διδάσκοντάς μας: Η ψυχή δεν είναι ούτε καλή ούτε κακή. Είναι ουδέτερη. Αν βάλεις την πρίζα απ’ αριστερά, στο κακό (εννοούσε την προαίρεση) τότε έρχονται μέσα στην ψυχή οι κακοί άγγελοι, οι άγγελοι του σκότους, την καταλαμβάνουν, η ψυχή γεμίζει σκοτάδι και τότε ο […]
(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Συνέχεια από εδώ: https://www.pemptousia.gr/2026/02/agios-ioannis-damaskinos-i-doxa-tis-eikonas-ginetai-doxa-tou-eikonizomenou/ Δες τι λέγει και στον αείμνηστο Γόρδιο τιμώντας τον με το λόγο του. 37. Του Αγίου Βασιλείου από το λόγο «Στο Γόρδιο το μάρτυρα» Νιώθουν οι λαοί πνευματική ευφροσύνη με μόνη την υπόμνηση των όσων έχουν κατορθώσει οι δίκαιοι, παρακινούμενοι στο ζήλο και στη μίμηση των αγαθών, […]
Συζητώντας με τον Πανιερώτατο Μητροπολίτη Λεμεσού κ. Αθανάσιο, με βάση την Ευαγγελική Περικοπή κάθε Κυριακής, εξερευνούμε δρόμους προς την πνευματική “βαθιά” καρδιά, τον εσωτερικό άνθρωπο, το κέντρο της προσωπικότητός του, τα ίχνη της παρουσίας του Κυρίου μέσα μας. Συντονίζει ο Νικόλαος Γκουράρος. Δείτε εδώ την εκπομπή: www.pemptousia.tv
Ο εμπειρικός λόγος έχει αντίκρισμα. Η κοινή εμπειρία βεβαιώνει τον λόγο. Έτσι, κανείς λόγος δεν μπορεί να ανατρέψει τη ζωή, τη βεβαιωμένη εμπειρία. Οι άγιοι Πατέρες και οι άγιες Μητέρες μας έλεγαν, όταν τους το ζητούσαν, αυτό που βίωσαν ή βίωναν. Γι’ αυτό και μπορούμε να τους εμπιστευτούμε και να εφαρμόσουμε το λόγο τους, χωρίς […]
Τέσσερις επίκαιρες ερωτήσεις για την παιδεία θα συζητηθούν στη Βουλή, σήμερα, Δευτέρα, στη 1 το μεσημέρι. Πρόκειται για τις εξής ερωτήσεις: Του Ανεξάρτητου Βουλευτή Νικολάου Βρεττού, με θέμα: «Προβληματική εφαρμογή της ρύθμισης περί διαγραφής φοιτητών».
Με αφορμή την Πανελλήνια Σχολική Ημέρα κατά της Βίας στο σχολείο,στις 6 Μαρτίου, με εγκύκλιο της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη καλούνται οι σχολικές μονάδες, όλης της χώρας να αφιερώσουν χρόνο από σήμερα Δευτέρα 2 Μαρτίου έως και την Παρασκευή 6 Μαρτίου 2026, για την υλοποίηση σχετικών δράσεων. Ειδικότερα, προβλέπεται η διάθεση δύο (2) […]
Απόφαση του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δ. Παπαστεργίου προβλέπει τη διάθεση της διαδικτυακής υπηρεσίας «Στοιχεία οικογένειας» με τη μέθοδο «Λήψη στοιχείων τέκνων με βάση τον ΑΦΜ του γονέα»:
Το νέο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Διδάσκοντας την Δημοκρατία. Η προετοιμασία Ενεργών Δημοκρατικών Πολιτών στα πολυπολιτισμικά σχολεία» που προσφέρεται από το Κ.Ε.ΔΙ.ΒΙ.Μ. του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου σου δίνει τη δυνατότητα να:
Του αιρετού στο Κ.Υ.Σ.Π.Ε. Τάσου Αντωνιάδη Ο Μάρτιος αποτελεί διαχρονικά τον μήνα των εκπαιδευτικών. Είναι ο μήνας των μεταθέσεων, της σημαντικότερης υπηρεσιακής μεταβολής στη διάρκεια του επαγγελματικού βίου κάθε δασκάλου. Η έγκαιρη ολοκλήρωση των μεταθέσεων δεν είναι μια τυπική διοικητική διαδικασία· είναι ζήτημα αξιοπρέπειας, οικογενειακού προγραμματισμού και ουσιαστικής οργάνωσης της εκπαίδευσης.
Τον πρώτο στην Ελλάδα και στη Νοτιοανατολική Ευρώπη Κύβο Εμβύθισης επισκέφθηκε την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, στο Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής και Ψηφιακής Καινοτομίας του Τμήματος Ιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου.
Η ΠΟΣΔΕΠ παρακολουθεί με ανησυχία τα πρόσφατα γεγονότα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, τα οποία ανέδειξαν εκ νέου ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία και την ασφάλεια των πανεπιστημιακών χώρων. Τα ζητήματα αυτά συνδέονται άμεσα με το ευρύτερο θεσμικό πλαίσιο που διαμορφώθηκε με τις διατάξεις του Ν. 5224/2025 «για την ενίσχυση της ασφάλειας» στα ΑΕΙ, που εισάγουν […]
Με αφορμή τις συζητήσεις που γίνονται το τελευταίο διάστημα για το μέλλον της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης και το ενδεχόμενο μεταφοράς της στα δυτικά και ειδικότερα σε εκτάσεις που ανήκουν στο Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος, ο Πρύτανης του Ιδρύματος, καθηγητής Σταμάτης Αγγελόπουλος έκανε την ακόλουθη δήλωση:
Η ανώτερη και ανώτατη εκπαίδευση εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς, ανταποκρινόμενη στις νέες ανάγκες της επιστήμης και της αγοράς εργασίας. Οι νέοι απόφοιτοι καλούνται να επιλέξουν προγράμματα σπουδών που θα τους εξασφαλίσουν γερές βάσεις, ουσιαστικά εφόδια και ευκαιρίες επαγγελματικής ανέλιξης σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον. Η πορεία από το μεταπτυχιακό στο διδακτορικό δεν είναι απλώς ακαδημαϊκή, […]
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.
