ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΞΕΝΟΦΩΝ 1. Η ζωή του (ερωτήσεις εισαγωγής)

 

Η ΖΩΗ ΤΟΥ

  1. Τι γνωρίζετε για την καταγωγή (γέννηση, οικογενειακό περιβάλλον), τη μόρφωση του Ξενοφώντα και τις πολιτικές συνθήκες της εποχής του;  Μονάδες 10 

[O Ξενοφών γεννήθηκε (μεταξύ 431 και 429 π.Χ.) στον δήμο της Ερχιάς της Αττικής. O πατέρας του Γρύλλος ήταν εύπορος κτηματίας, ο Ξενοφών πήρε καλή μόρφωση και διατήρησε σ’ όλη του τη ζωή την αγάπη για τα άλογα και για την οργάνωση και διαχείριση ενός αγροκτήματος. Yπηρέτησε στο σώμα των ιππέων, μαζί με άλλους εύπορους νέους της εποχής του, γνωρίστηκε με τον Σωκράτη και έζησε τις περιπέτειες της Αθήνας στα ταραγμένα χρόνια του Πελοποννησιακού πολέμου ως την ήττα του 404 π.Χ., την άνοδο των τριάκοντα τυράννων στην εξουσία και την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 403 π.Χ.]

 

2. Τι γνωρίζετε για τη μόρφωση του Ξενοφώντα και ποιες ιστορικές μορφές άσκησαν επίδραση στην προσωπικότητα και τις ιδέες του; Μονάδες 10 

[O Ξενοφών πήρε καλή μόρφωση και διατήρησε σ’ όλη του τη ζωή την αγάπη για τα άλογα και για την οργάνωση και διαχείριση ενός αγροκτήματος. Δύο ιστορικές μορφές άσκησαν βαθύτατη επίδραση στην προσωπικότητα και στις ιδέες του Ξενοφώντος. Ο Σωκράτης με το πρότυπο ζωής που πρόβαλε και ο Αγησίλαος με τα ηγετικά του προσόντα και την απλότητα της συμπεριφοράς του.]

3.Τι γνωρίζετε για τη συμμετοχή του Ξενοφώντα στην εκστρατεία του Κύρου; Μονάδες 10 

[O φίλος του Πρόξενος του πρότεινε να μετάσχει στην εκστρατεία που ετοίμασε ο Κύρος, για να εκθρονίσει τον αδελφό του, τον βασιλιά της Περσίας Αρταξέρξη Β’. Συγκροτήθηκε εκστρατευτικό σώμα με δέκα χιλιάδες μισθοφόρους από διάφορες πόλεις. Μετά τη μάχη στα Κούναξα και τον θάνατο του Κύρου (401 π.Χ.), ο Ξενοφών ανέλαβε ηγετικές πρωτοβουλίες για την επιστροφή των μισθοφόρων στην Ελλάδα. H περιπετειώδης πορεία τους κατέληξε στον Εύξεινο Πόντο και από εκεί στο Βυζάντιο και στα παράλια του Αιγαίου.]

 4. Ποιοι λόγοι οδήγησαν τον Ξενοφώντα στην εξορία; 

[O Ξενοφών, έμπειρος στρατιωτικός πλέον, παρέμεινε για σύντομο χρονικό διάστημα στη Θράκη ως μισθοφόρος του βασιλιά Σεύθη των Οδρυσών, και κατόπιν ήλθε σε επαφή με τις μονάδες του σπαρτιατικού στρατού στα παράλια της Μ. Ασίας (399π.Χ.). O βασιλιάς Αγησίλαος ανέλαβε την ηγεσία των μονάδων αυτών (396 π.Χ.) και ο Ξενοφών εντυπωσιάστηκε από την προσωπικότητά του, ώστε τον ακολούθησε μαζί με τον σπαρτιατικό στρατό, στη μάχη της Κορώνειας (394 π.Χ.) εναντίον του ευρύτερου αντισπαρτιατικού συνασπισμού, στον οποίο πρωτοστατούσαν η Αθήνα και η Θήβα. Μετά τη νίκη των Σπαρτιατών, ακολούθησε τον Αγησίλαο στους Δελφούς για τους επινίκιους πανηγυρισμούς. Η εξορία του από την πατρίδα του, την Αθήνα, ήταν και αναπόφευκτη και δικαιολογημένη.]

 5. Να κατατάξετε τα ακόλουθα βιογραφικά στοιχεία του Ξενοφώντα κατά χρονική σειρά:

α) Συμμετείχε ως μισθοφόρος στο στράτευμα του Κύρου κατά του αδελφού του Αρταξέρξη.

β) Μεγάλωσε σε εύπορη οικογένεια στον Δήμο της Ερχιάς Αττικής.

γ) Ακολούθησε τον Σπαρτιάτη βασιλιά Αγησίλαο στη μάχη της Κορωνείας.

δ)  Υπηρέτησε στο σώμα των ιππέων της πατρίδας του, της Αθήνας.

ε) Οδήγησε τους Έλληνες μισθοφόρους (τους Μυρίους) από τα βάθη της Ασίας στην πατρίδα τους. Μονάδες 10  Απάντηση: β – δ – α – ε – γ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Σεπτεμβριανά 1955: Αναμνήσεις από τον “εφιάλτη”

Στο βιβλίο του Θωμά Κοροβίνη  ” ’55”  διαβάζουμε τις αναμνήσεις της Μαρίκας Σεφέρογλου, αδελφής της γιαγιάς του συγγραφέα, γέννημα θρέμμα της Πόλης και αυτόπτη μάρτυρα των βιαιοτήτων των Τούρκων που συνέβησαν τον Σεπτέμβριο του 1955. Παρακάτω σταχυολογούνται κάποιες περιγραφές των γεγονότων καθώς και σκέψεις της με αφορμή την συμπλήρωση 59 ετών από τότε. 

IMG_6001_cr

Κάτι μαγειρευόταν από καιρό, κάτι ζυμωνόταν σε βάρος μας, που ημέρα με την μέρα φούσκωνε μέσα στα σπλάχνα του τουρκικού λαού. Ο Τύπος με τα πύρινα άρθρα του, το ραδιόφωνο με τις ανθελληνικές εκπομπές του, οι πολιτικοί με τις απειλητικές ρητορείες τους, οι μουεζίνηδες στα κηρύγματα και οι χοτζάδες στους μεντρεσέδες, ο καθένας απ’ το μετερίζι του έκανε την ανοιχτή προπαγάνδα του υπέρ μιας ελεύθερης τουρκικής Κύπρου, και την πιο συγκρατημένη υπέρ μιας Τουρκίας καθαρής και αμόλυντης, δίχως ξένους υπηκόους – αλίμονο, ξένοι εμείς! – και προπάντων χωρίς Ρωμιούς, υποδαυλίζοντας μιαν αδιάπτωτη φλόγα, που χρόνια, καθώς φαίνεται, σιγόκαιγε στο βάθος της ψυχής του πτωχού ιδίως Τούρκου, του νεήλυδος κατοίκου της Βασιλεύουσας, και ζωντάνευε το όνειρο να χαρούν την Κωνσταντινούπολη όπως την ήθελαν , να γίνει – «Ίνσαλλαχ» εύχονταν –  επιτέλους δική τους η Σταμπούλ, όταν πλέον τα μέγαρα, τα εστιατόρια, τα καταστήματα και τα βακούφια που ανήκαν στους Ρωμιούς – που όμως αυτοί ήταν που έδιναν και τον τόνο της ακμής της Πόλης-θα περνούσαν στα χέρια τους.

Ένα μήνα πριν είχαν προειδοποιήσει το Πατριαρχείο, στην διένεξη μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδος για το Κυπριακό, να φροντίσει να εκφράσει φανερά τη στήριξή του υπέρ των τουρκικών απόψεων. Η παραμικρή ιδιωτική ή δημόσια φιλονικία ακόμη και για μηδαμινά, άσχετα και όχι πολιτικά ζητήματα, ανάμεσα σε Τούρκο και Ρωμιό μπορούσε σκοπίμως να προκαλέσει διαστρέβλωση και να οδηγήσει από πλευράς του πρώτου σε μηνυτήρια αναφορά περί δήθεν εξυβρίσεως του κράτους. Προκλήσεις δέχονταν καθημερινώς οι δικοί μας με το τίποτε, καθ’ οδόν, σε χώρες εργασίας, σε καφενεία, σε κέντρα διασκεδάσεως. Μέσα στον περίβολο του Πατριαρχείου, παρόλο που τον τελευταίο καιρό το φύλαγε ενισχυμένη φρουρά της αστυνομίας, έριχναν κάθε τόσο πέτρες, ενώ έσπασαν τα τζάμια Μεγάλης Σχολής, από την πίσω πλευρά, εκεί που βρίσκεται η εκκλησία του Μουχλιού. Εφημερίδες ευρείας κυκλοφορίας, όπως η Χουριέτ, η Ντουνιά, η Ουλούς, η Γενί σαμπάχ, πρωτοστάτησαν σε ανθελληνικό οίστρο. Εκτόξευαν απροκάλυπτα ανυπόστατες κατηγορίες εναντίον της ομογένειας και προετοίμαζαν το έδαφος για τα Γεγονότα. Στη φανατική Τερτζουμάν δημοσιεύτηκε άρθρο στο οποίο το Φανάρι χαρακτηρίστηκε ως «ιστορικό κατάλοιπο του Βυζαντίου», ενώ ο δημοσιογράφος ζητούσε την εκδίωξή του από την Τουρκιά με το αιτιολογικό ότι αποτελεί «προγεφύρωμα μελλοντικών κινδύνων». Η Βατάν έγραψε ότι όχι μόνον η Κύπρος αλλά και η Δυτική Θράκη και τα νησιά του Αιγαίου ήταν τουρκικά. [σελ. 180-181]

Konstantinoypolis-1955-Septemvriana-04

  Συνέχεια ανάγνωσης

ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ: Ωρολόγιο Πρόγραμμα Μαθημάτων Ημερήσιου Γενικού Λυκείου

Ανοίξτε το παρακάτω αρχείο:νέο-λύκειο2014-15

ΙΣΤΟΡΙΑ Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ: ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ [ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΟΙ]

 

 Το ερώτημα 1β κάθε διαγωνίσματος Ιστορίας Α’ Λυκείου από την Τράπεζα Θεμάτων ειναι του τύπου:

“1.β. Να εξηγήσετε τους ακόλουθους ιστορικούς όρους:  αυτονομία, Ιωνική επανάσταση, χορηγία.”   

Μελετώντας τα περισσότερα απο τα διαγωνίσματα της Τράπεζας αντλούμε τους παρακάτω όρους κατά κεφάλαιο:         

 

ΜΥΚΗΝΑΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΟΜΗΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΑΡΧΑΙΚΗ ΕΠΟΧΗ
  • μυκηναϊκός πολιτισμός       σελ. 65
  • βασιλεύς (μυκηναϊκής εποχής) σελ.69
  • γραμμική Β΄ γραφή

         σελ. 66

  • Άνακτας σελ. 69
  • λααγέτας σελ.69
  • μέγαρο (μυκηναϊκής εποχής)

       σελ. 72

  • θολωτοί τάφοι

         σελ. 73

  • ομηρική εποχή            σελ. 76
  • ελληνικός μεσαίωνας ή σκοτεινοί χρόνοι σελ. 76
  • πρώτος ελληνικός αποικισμός        σελ. 78
  • Πανιώνιο σελ. 78
  • βασιλιάς (ομηρικών κοινωνιών) σελ. 81
  • γεωμετρική τέχνη σελ. 83
  • ραψωδοί σελ. 83
  • βουλή γερόντων (ομηρικών κοινωνιών) σελ. 82
  • δημιουργοί σελ. 81
  • αλφαβητική γραφή       σελ. 82

 

  • αυτάρκεια (πόλη- κράτος)  σελ. 85,
  • στενοχωρία       σελ. 89
  • χαλκιδικό αλφάβητο σελ.89
  • ισηγορία σελ. 94
  • ισονομία σελ. 94
  • νομοθέτ
  • αυτονομία σελ. 85
  • ες αισυμνήτες    σελ. 93
  • οπλιτική φάλαγγα σελ. 93
  • Ιωνική επανάσταση σελ. 96
ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΡΩΜΑΙΚΗ ΕΠΟΧΗ
  • κλασική εποχή σελ. 98
  • Χορηγία
  • γυμνασιαρχία.
  • λειτουργία
  • τριηραρχία.
  • Εστίαση
  • Αρχιθεωρία       σελ. 102
  • «τριακοντούτεις σπονδαί»          σελ. 100
  • Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος     σελ.104
  • Θεωρικά           σελ. 101
  • Ανταλκίδειος ειρήνη σελ. 104
  • Μετοίκιο           σελ. 101-102
  • Καλλίειος συνθήκη           σελ. 100

 

  • στωική φιλοσοφία σελ. 145
  • κοινή ελληνική ή κοινή       σελ. 142
  • θρησκευτικός συγκρητισμός        σελ. 144
  • γραμματικοί (ελληνιστική εποχή) σελ. 141 και 144
  • Πληβείοι         σελ. 172
  • Πατρίκιοι        σελ. 171
  • Πελάτες σελ. 171
  • Δωδεκάδελτος (Ρωμαϊκή δημοκρατία)            σελ. 173
  • Ρωμαϊκή δημοκρατία (Res publica)  σελ. 173
  • Ρωμαϊκή Πολιτεία ( Res publica) σελ. 173
  • Τιμητές σελ. 174
  • ύπατοι σελ. 174
  • δικτάτορας      σελ. 174
  • δήμαρχοι         σελ. 173
  • αγροτικός νόμος σελ. 195
  • ηγεμονία (principatus)    σελ. 208
  • Πραιτωριανοί σελ. 208
  • διάταγμα του Καρακάλλα σελ. 209
  • νομοδιδάσκαλοι   σελ. 214

Η ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ: Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ

http://faneromenihol.gr

Δεκαπενταύγουστος! Τὸ Πάσχα τοῦ Καλοκαιριοῦ. Ἡ μεγάλη θεομητορικὴ γιορτὴ τοῦ Αὐγούστου, ἡ Κοίμηση τῆς Θεοτόκου, συγκλονίζει κάθε πιστὴ ψυχή. Ἤδη ἀπὸ τὴν πρώτη του μηνὸς στὶς ἐκκλησίες ψάλλονται καθημερινὰ οἱ Παρακλήσεις – ἐναλλὰξ ἡ Μικρὴ καὶ ἡ Μεγάλη. Οἱ πιστοὶ προετοιμάζονται -νηστεύουν, ἐξομολογοῦνται, κοινωνοῦν- γιὰ νὰ γιορτάσουν ἀληθινὰ τὸ μεγάλο πανηγύρι.
Μητέρα τῆς Ζωῆς ἡ Παναγία μεθίσταται πρὸς τὴν ὄντως Ζωή, τὸν Υἱὸ καὶ Θεό Της. Ἡ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας ἀναφέρεται στὴν Μετάστασή Της. Χάρη σ᾿ αὐτὴν τὸ ἄχραντο σῶμα τῆς Νέας Εὔας, τῆς γυναίκας ποὺ γέννησε τὸν φθορέα τῆς φθορᾶς, δὲ γεύεται τῆς φθορᾶς τὴ δύναμη. «Ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς ἐν μνημείῳ τίθεται», ὅμως «κλίμαξ πρὸς οὐρανὸν ὁ τάφος γίνεται».
Ας δοῦμε όμως τὴν περιγραφὴ-ἑρμηνεία τῆς Βυζαντινῆς εἰκόνας τῆς Κοιμήσεώς της καὶ κάποια κείμενα σχετικά.
Ἡ ἁγία εἰκόνα τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου εἶναι πολυπρόσωπη. Δυὸ ὅμως πρόσωπα ξεχωρίζουν στὴν ὅλη παράσταση: Ὁ Χριστὸς καὶ ἡ Παναγία. Ὁ Χριστός μας μὲ τὸ ἡγεμονικό Του παράστημα ποὺ κρατεῖ τὴν ψυχὴ τῆς Παναγίας Μητέρας Του, βρέφος φασκιωμένο, καὶ τὸ λιπόσαρκο σκήνωμα τῆς Παναγίας.
«Στὴν εἰκόνα δεσπόζει τὸ νεκρικὸ κρεβάτι, στολισμένο μὲ πλούσια ποδέα, ὅπου ἀναπαύεται ἡ Παναγία μὲ τὰ χέρια σταυρωμένα. Μπροστὰ στερεωμένο σὲ ἕνα ἁπλὸ κηροπήγιο καίει ἕνα χοντρὸ κερί. Πίσω ἀπὸ τὸ νεκρικὸ κρεβάτι καὶ στὴ μέση ἀκριβῶς στέκει ὁ Χριστὸς μὲ τὸ σῶμα σὲ περίεργη στροφὴ πρὸς τὰ δεξιά, πρὸς τὴν κεφαλὴ τῆς Μητέρας Του. Στὰ χέρια Του ἁπλωμένα στὴν ἴδια κατεύθυνση, κρατεῖ τὴν ψυχή της, ποὺ ἔχει τὴ μορφὴ φασκιωμένου μωροῦ μὲ τὰ χέρια σταυρωμένα. Τὸν τριγυρίζει δόξα. Μέσα σ᾿ αὐτὴν εἶναι ζωγραφισμένοι στὴν κορυφὴ ἕνα ἑξαπτέρυγο καὶ σὲ μονοχρωμία

τέσσερεις ἄγγελοι ποὺ πλαισιώνουν τὸ Χριστὸ μὲ χειρονομίες καὶ ἔκφραση λύπης στὰ πρόσωπά τους… Πάνω ἀκριβῶς ἀπὸ τὸ Χριστὸ στὴν κορυφὴ τοῦ τόξου τῆς εἰκόνας ἔχουν ἀνοίξει οἱ πύλες τοῦ οὐρανοῦ καὶ φαίνονται δυὸ ἄγγελοι, πάλι σὲ μονοχρωμία, νὰ σκύβουν μὲ σκεπασμένα χέρια γιὰ νὰ πάρουν μὲ τὴ σειρὰ τοὺς τὴν ψυχή της. Στὴν κεφαλὴ καὶ στὰ πόδια τοῦ νεκρικοῦ κρεβατιοῦ εἶναι μαζεμένοι οἱ δώδεκα ἀπόστολοι μὲ ἐκφράσεις, στάσεις καὶ χειρονομίες ποὺ δείχνουν βαθειὰ λύπη. Ὁ Πέτρος θυμιατίζει στὴν κεφαλὴ τῆς Παναγίας, ὁ δὲ Ἀπόστολος Παῦλος καὶ ὁ Θεολόγος Ἰωάννης σκύβουν στὰ πόδια της καὶ τὴν ἀσπάζονται. Πιὸ πίσω εἶναι τρεῖς ἱεράρχες μὲ ἀνοιχτὰ βιβλία καὶ στὰ ἀριστερά, στὸ βάθος, θρηνοῦν τρεῖς γυναῖκες. Τὴ σύνθεση κλείνουν στὸ βάθος, πίσω ἀπὸ τὶς ὁμάδες τῶν μαθητῶν, δυὸ συμβατικὰ ἀρχαιόπρεπα κτήρια. Ἀνάμεσα σ᾿ αὐτὰ διαβάζεται ἡ ἐπιγραφὴ Η ΚΟΙΜΗΣΙΣ ΤΗΣ Θ(ΕΟ)ΤΟΚΟΥ» (Ἀ. Καρακατσάνη). Οἱ τέσσερεις (εἰκονίζονται οἱ τρεῖς) Ἱεράρχες ποὺ παραβρέθηκαν στὴν Κοίμηση, ἦταν: ὁ Ἰάκωβος ὁ Ἀδελφόθεος, ὁ Ἰερόθεος, ὁ Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης καὶ ὁ Τιμόθεος. Ὁ Ἰερόθεος δὲν εἰκονίζεται.

Σὲ κάποιες εἰκόνες βλέπουμε στὴ δεξιὰ ἄκρη τοῦ σπιτιοῦ τὸν Ἰωάννη τὸ Δαμασκηνὸ ποὺ βαστᾶ χαρτί (πάπυρο) μὲ τὰ ἑξῆς λόγια: «Ἀξίως ὡς ἔμψυχόν σε οὐρανὸν ὑπεδέξαντο οὐράνια Πάναγνε θεία σκηνώματα καὶ παρέστηκας…» Καὶ στὰ ἀριστερὰ τὸν ἅγιο Κοσμᾶ τὸν ποιητὴ κρατώντας ἄλλο χαρτὶ ποὺ λέει: «Γυναίκα σε θνητήν, ἄλλ᾿ ὑπερφυῶς καὶ μητέρα Θεοῦ εἰδότες, πανάμωμε…»
Σ᾿ ὅλα τὰ πρόσωπα διακρίνεται ἡ θλίψη, ἀνάμικτη ὅμως μὲ τὴ γλυκιὰ ἐλπίδα. Εἶναι ἡ «χαρμολύπην», τὸ «χαροποιὸν πένθος», γνώρισμα τῶν πιστῶν ποὺ ζοῦν μὲ τὴν προσμονὴ τῆς ἀνάστασης. Τοῦτο βλέπουμε καὶ στὰ τροπάρια τῆς ἑορτῆς, ποὺ ἄλλοτε τονίζουν τὸν τρόμο καὶ τὸ δέος τῶν Ἀποστόλων, τοὺς ὁποίους παρουσιάζουν νὰ δακρύζουν καὶ ἄλλοτε τονίζουν τὴ χαρά τους, ποὺ τὴν ἐκδηλώνουν μὲ ψαλμοὺς καὶ ὕμνους. Παραθέτουμε δυὸ ἀποσπάσματα «Ὅτε ἡ μετάστασις τοῦ ἀχράντου σου σκήνους ηὐτρεπίζετο, τότε οἱ Ἀπόστολοι περικυκλοῦντες τὴν κλίνην τρόμω ἐώρων σε» (Στιχηρὸ ἰδιόμελο ὄρθρου). «…Καὶ τὸ ζωαρχικὸν καὶ θεοδόχον σου σῶμα κηδεύσαντες ἔχαιρον, πανύμνητε» (Δοξαστικὸ ἀποστίχων Ἑσπερινοῦ).
Σὲ μερικὲς εἰκόνες εἰκονίζονται στὸν οὐρανὸ σύννεφα, ποὺ μετέφεραν τοὺς ἀποστόλους στὴν Ἱερουσαλήμ. Σὲ πολλὲς εἰκόνες τῆς Κοίμησης ζωγραφίζεται καὶ τὸ ἐπεισόδιο τοῦ ἀγγέλου καὶ κόβει μὲ τὸ ξίφος του τὰ χέρια τοῦ Ἰεφονία. (Πρόκειται γιὰ ἐκεῖνο τὸν Ἑβραῖο ποὺ ἀποπειράθηκε νὰ ρίξει στὸ ἔδαφος τὸ λείψανο τῆς Θεοτόκου).

Tα τριακόσια ονόματα της Παναγίας

http://synodoiporia.blogspot.gr/2012/08/t.html

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου
Στων  Ελλήνων όλες τις κοινότητες στην εορτή της Παναγίας γίνονται μεγάλα πανηγύρια και μαζεύονται σ’ αυτά όλοι, από όπου κι αν ζουν, από κάθε μέρος του πλανήτη. Η πίστη, η αγάπη, η γόνιμη σκέψη και η εφευρετικότητα όχι μόνο των καλλιτεχνών και των λογίων, αλλά και του απλού πιστού λαού προς  την Παναγία φαίνεται και από τις επωνυμίες που της έχουν δώσει, που ξεπερνούν  τις τριακόσιες και που μπορούν

να χωριστούν σε οκτώ κατηγορίες.

1.    Από την παράσταση της Παναγίας στην εικόνα. Τέτοια ονόματα είναι
της Βρεφοκρατούσας, της Γλυκοφιλούσας, της Γαλακτοτροφούσας, της Πλατυτέρας των Ουρανών, της Οδηγήτριας, της Εσφιγμένης και άλλα. Είναι ακόμη το επίθετο “Δεξιοκρατούσα”, ή “Δεξιά”, όταν κρατάει τον Χριστό στο δεξί της χέρι και όχι προς το μέρος της καρδιάς της. Ακόμη “Μεγαλομμάτα”, όταν ο εικονογράφος έχει ιστορήσει την Παναγία με μεγάλα μάτια. Υπάρχουν και ονόματα που συνδυάζονται με μιαν ιερή ιστορία. Λ.χ. Το όνομα της Εικόνας “Αξιον Εστί”, που είναι θησαυρισμένη στο Ναό του Πρωτάτου, στις Καρυές του Αγίου Όρους και πήρε το όνομα από  το θαύμα που επιτελέσθηκε από τον Αρχάγγελο Γαβριήλ. Κατά την Παράδοση ο Αρχάγγελος έψαλε τον γνωστό ύμνο “Αξιον εστίν..” σε πλάκα και έγινε άφαντος. Επίσης το επίθετο “Τριχερούσα” το πήρε η εικόνα  από το ότι υπάρχει σ’ αυτήν ένα τρίτο χέρι, που συμβολίζει το θαύμα που συνέβη στον υμνητή και δογματίσαντα για την Παναγία Άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό. Το δεξί χέρι του το έκοψαν Μουσουλμάνοι και θαυματουργικά αποκαταστάθηκε. Η Παναγία η “Εσφαγμένη” ονομάστηκε έτσι γιατί κατά την Παράδοση μοναχός θύμωσε μαζί της και με μαχαίρι κτύπησε την εικόνα της Παναγίας στο πρόσωπο. Τότε από την εικόνα άρχισε να τρέχει αίμα, ενώ ο μοναχός τυφλώθηκε και έκανε ως τρελός. Ο μοναχός ζήτησε συγγνώμη και συγχωρήθηκε, αλλά το χέρι που κτύπησε την Παναγία τιμωρήθηκε, αφού έμεινε άλυωτο μετά τον θάνατο του μοναχού. Υπάρχει ακόμη η Παναγία η ” Πυροβοληθείσα”, στη Μονή Βατοπεδίου, αφού την εικόνα της  την κτύπησαν με όπλο Τούρκοι. “Σφαγμένη” είναι και η εικόνα της Παναγίας της Πορταϊτισσας, της Μονής Ιβήρων, που ονομάστηκε έτσι με το θαύμα  που έκανε η Παναγία, να φανερώσει τη θέληση της να παραμείνει στην είσοδο της Μονής ως θυρωρός, για να την προστατεύει…
2.    Από τον τόπο της. Ετσι υπάρχει η Παναγία η Αθηνιώτισσα, η Βουρλιώτισσα, η Κυκκώτισσα, η Καστριώτισσα, η Κάμπου, η Πυργιανή, η Εγκλειστριανή ( από τη Μονή του Οσίου Νεοφύτου του Εγκλείστου στην Κύπρο), η Σπηλιανή, η Μεγαλοσπηλαιώτισσα ( του Μεγάλου Σπηλαίου Καλαβρύτων), η Τουρλιανή, η Θαλασσινή, η Καλαμού, η Καμινιώτισσα, η Βλαχερνίτισσα, η Ολυμπιώτισσα, η Σουμελιώτισσα, η Πλατανιώτισσα, η Καταπολιανή, η Χοζοβιώτισσα ( στην Αμοργό από τη Μονή Χοζεβά των Αγίων Τόπων), η Νεαμονήτισσα της Χίου, η Παμμακάριστος ( από τη Μονή της Κωνσταντινούπολης), η Αγία Σιών, η Μακεδονίτισσα στη Λευκωσία, η Έλωνη, η Τροοδίτισσα, η Κυκκώτισσα, η Μαλεβή ( από το όρος Πάρνων, που λέγεται και Μαλεβός), των Χαλκέων (χαλκουργών) στη Θεσσαλονίκη, η Αμπελακιώτισσα στη Θεσσαλία.

Ο πατριώτης διαφέρει από τον εθνικιστή, όσο ο φίλαθλος από τον οπαδό.

   Στην εποχή μας η κρίση των πνευματικών αξιών και της παιδείας ευθύνεται και για τη σύγχυση εννοιών, που παρατηρείται πολύ έντονα σε κάθε επίπεδο κοινωνικό, εθνικό ή πνευματικό. Είναι δύσκολο δηλαδή να ξεχωρίσει κάποιος το γνήσιο από το νόθο, το υγιές από το άρρωστο, το ελπιδοφόρο από το οπισθοδρομικό.

    Ο πατριωτισμός είναι μια έννοια πολύπαθη τον τελευταίο καιρό και έχει διαστρεβλωθεί και από τα αριστερά και από τα δεξιά. Ας προσπαθήσουμε να διακρίνουμε τον πατριώτη από τον εθνικιστή με τη βοήθεια ενός άλλου ζεύγους εννοιών από τον αθλητικό χώρο, τον φίλαθλο και τον οπαδό. Από τη μία βρίσκεται ο φίλαθλος και ο πατριώτης και από την άλλη ο οπαδός και ο εθνικιστής.

   Κοινό χαρακτηριστικό των δύο τελευταίων είναι ο φανατισμός. Ο οπαδός αγαπά τυφλά και  παθολογικά την ομάδα του. Επιθυμεί μόνο αυτή να νικά είτε το αξίζει, είτε όχι. Έχει αποχωριστεί τη λογική  και δεν μπορεί να διακρίνει καλύτερη ομάδα από την δική του. Επιπλέον θεωρεί την υποστήριξη προς την ομάδα του σκοπό ζωής, ενώ άλλα σημαντικότερα πρόσωπα(οικογένεια,) ή ασχολίες (εργασία) τα έχει θέσει σε δεύτερη μοίρα. Παρομοίως ο εθνικιστής έχει εμπαθή προσήλωση  στο έθνος και το θεωρεί καλύτερο και αξιότερο από όλα τα άλλα, ή αν δεν μπορεί να το ισχυριστεί αυτό επινοεί κατορθώματα και κατακτήσεις για να το προβάλει ως πολύ σημαντικό. Το θύμα σε όλη αυτήν την προσπάθεια είναι φυσικά η ιστορία, η οποία “προσαρμόζεται” ανάλογα με τις επιδιώξεις του εθνικιστή.  Η λογική και από αυτόν δεν χρησιμοποιείται συχνά, αλλά το συναίσθημα είναι αυτό που κυριαρχεί.

   Επιπλέον, ο οπαδός από τη μία, ο εθνικιστής από την άλλη βλέπουν τον άλλο (ομάδα-έθνος)  ως κατώτερο, ασήμαντο και εχθρό. Αυτή η νοοτροπία καταλήγει πολλές φορές σε επιθετικότητα, βία και πολεμική. Γι’ αυτό εγγενές στοιχείο του οπαδισμού και του εθνικισμού είναι η βία. Αυτό γίνεται αντιληπτό από τον τρόπο του μιλούν και εκφράζονται: ύβρεις, προσβολές, έντονες χειρονομίες, πρόσκληση σε αγώνα εξόντωσης του αντιπάλου.

   Ας ασχοληθούμε τώρα με το άλλο ζεύγος: τον φίλαθλο και τον πατριώτη.

  Ο φίλαθλος αγαπά τον αθλητισμό, το ευ αγωνίζεσθαι, την προσπάθεια και  την απόλαυση που αυτή προσφέρει. Συνδέεται συναισθηματικά με μία ομάδα, αλλά χαίρεται και απολαμβάνει την ωραία και έντιμη προσπάθεια απ’ όπου κι αν αυτή προέρχεται. Δεν εγκλωβίζεται στο μερικό (ομάδα) και δεν αποκλείει το γενικό (άθλημα).

   Ανάλογα και ο πατριώτης, αγαπά και τιμά το έθνος στο οποίο ανήκει, τη γλώσσα, την παράδοση και την ιστορία του. Αγωνίζεται για την πρόοδο και την την ευημερία της πατρίδας του μέχρι αφοσίωσης και θυσίας. Τιμά όμως και αποδέχεται ως ισότιμα άλλα έθνη με τα οποία είναι έτοιμος να συνεργαστεί για την γενική πρόοδο και ευημερία. Σε περιπτώσεις διαφορών προτάσσει το διάλογο και τη διαλλακτικότητα, χωρίς ενδοτισμό και συμπλέγματα κατωτερότητας. Αγαπά τον άνθρωπο και έχει πανανθρώπινη οπτική, σε ένα ανταγωνιστικό όμως και άδικο κόσμο, λειτουργεί και το ένστικτο της αυτοσυντήρησης.

  Είναι χρέος της εκπαίδευσης να νοηματοδοτεί ορθά τις λέξεις και να οπλίζει τους νέους με ασφαλείς οδοδείκτες από την πλούσια ιστορική και χριστιανική παράδοσή μας. Παράλληλα κάθε πολίτης οφείλει να πλουτίζει το πνευματικό του κεφάλαιο, ώστε να μην παρασύρεται από τους επαγγελματίες προπαγανδιστές του μίσους και του φανατισμού.

   Ο Γκαίμπελς , υπουργός προπαγάνδας του Χίτλερ, είχε πει: «Όταν οι λέξεις χάσουν τη σημασία τους, τότε έχει έρθει η ώρα μας.» Επιπλέον ο Θουκυδίδης θεωρεί  και τη γλώσσα ως ένα θύμα της βίας και του διχασμού. Από τα παραπάνω γίνεται αντιληπτό πόσο σημαντικό είναι να επιλέξουμε το σωστό ζεύγος (φίλαθλος-πατριώτης) για να αποφύγουμε παρόμοιες ιστορικές περιπέτειες, μ’ αυτές που περιγράφει ο Θουκυδίδης.

Δέκα συμβουλές για τη διόρθωση των μαθητικών εκθέσεων

 

Αντιγράφω από τη εξής ιστοσελίδα: http://thecornerstoneforteachers.com κάποιες συμβουλές για την διόρθωση των μαθητικών γραπτών δοκιμίων, τις οποίες βρήκα ενδιαφέρουσες.

«Το να βαθμολογείς εκθέσεις και ιστορίες μαθητών μπορεί να είναι πάρα πολύ χρονοβόρο. Εδώ δίνονται κάποιες ιδέες για το πώς να διορθώνεις γρηγορότερα και ευκολότερα (και κάνοντας την εμπειρία αυτή πιο ουσιώδη για τους μαθητές):

1.      Μην διορθώνεις κάθε λάθος που συναντάς. Σίγουρα θέλουμε οι μαθητές να γνωρίζουν τα λάθη τους. Το να τα δείχνουμε όλα, όμως, με τη μία μπορεί να είναι κουραστικό και αποθαρρυντικό για τα παιδιά. Και ας μην αναφέρουμε το γεγονός ότι παίρνει πάρα πολύ χρόνο στον καθηγητή να το κάνει! Είναι πολύ πιο ουσιώδες για τον καθηγητή και τον μαθητή όταν εστιάζεις σε ένα ή δύο θέματα σε κάθε έκθεση.
2.     Χρησιμοποίησε μία επικεφαλίδα για να διορθώσεις το γραπτό ενός μαθητή σε ένα μόνο κριτήριο. Αν σου επιτρέπεται διόρθωσε  στο γραπτό τα λάθη που αφορούν αυτό που διδάσκεις εκείνη την περίοδο. Φωτοτύπησα ένα φύλλο για κάθε από τα έξι χαρακτηριστικά και εγραψα πάνω ¨Αυτή η εργασία βαθμολογήθηκε με βάση μόνο το ___¨ και συμπλήρωνα το όνομα του χαρακτηριστικού. Όταν οι μαθητές έπαιρναν τις εκθέσεις τους σύρραπταν το φύλλο με την εργασία τους.  Όταν διάβαζα τις εκθέσεις εστίαζα στα κριτήρια που ήταν γραμμένα στο φύλλο και κύκλωνα την κατάλληλη βαθμολογία. Το μόνο που είχα στη συνέχεια να κάνω ήταν να γράψω κάποια σχόλια. Οι γονείς και οι μαθητές γνώριζαν καθαρά τα κριτήρια της βαθμολογίας και εγώ μπορούσα να βαθμολογώ πολύ γρηγορότερα, γιατί δεν πνιγόμουν αναλύοντας κάθε χαρακτηριστικό του γραπτού λόγου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Πλάτωνος “Πρωταγόρας” κεφάλαιο 1ο (ερώτησεις ΚΕΕ)

 

Ποια επιχειρήματα  χρησιμοποιεί ο Σωκράτης για το μη διδακτό της αρετής, από πού προέρχονται και πόσο ισχυρά είναι;

Χρησιμοποιεί δύο επιχειρήματα:

  •  α) Οι Αθηναίοι, άνθρωποι σοφοί, όταν πρόκειται να συζητήσουν για ορισμένα τεχνικά προβλήματα, συμβουλεύονται τους ειδικούς. Όταν πρόκειται να συζητήσουν για τη διοίκηση της πόλης, τότε μπορεί να μιλήσει ο καθένας, χωρίς να έχει μάθει την «τέχνη» αυτή από κανέναν. Άρα: Οι Αθηναίοι πιστεύουν ότι η (πολιτική) αρετή δε διδάσκεται. ¨
  • β) Οι άριστοι πολίτες που «ἔχουσιν ταύτην τήν ἀρετήν» δεν είναι σε θέση να τη μεταδώσουν σε άλλους, παράδειγμα ο Περικλής με τους γιους του, ο Περικλής με τον ανιψιό του Κλεινία και «πάμπολλοι» άλλοι αγαθοί, που δεν έκαναν κανέναν καλύτερο («οὐδένα πώποτε βελτίω ἐποίησαν»). Άρα: η (πολιτική) αρετή δε διδάσκεται. ¨ Στο επιχείρημα αυτό, με το παράδειγμα του Κλεινία και των άλλων «παμπόλλων» πολιτών, μεταπηδά από την πολιτική αρετή στην ηθική. Μπορούμε να το δούμε καλύτερα, αν το αναλύσουμε ως τρίτο επιχείρημα.  ¨
  • Τα επιχειρήματα προέρχονται από την πολιτική πρακτική και την καθημερινή ζωή. Το δεύτερο ειδικά οδηγεί σε αμφισβητούμενο συμπέρασμα, αφού θα μπορούσε να συμπεράνει κανείς ότι η κατοχή της αρετής είναι κάτι διαφορετικό από τη μετάδοσή της.
  • Το πρώτο χρειάζεται να αναλυθεί περισσότερο για να φανούν οι αδυναμίες του, π.χ. το γεγονός ότι ο αθηναϊκός λαός είναι σοφός, συνεπάγεται ότι η γνώμη του γίνεται δεκτή ως αληθινή, πράγμα που ο Σωκράτης δε διατυπώνει, αλλά  εξυπακούεται. Αυτό όμως μπορεί να ελεγχθεί ως προς την εγκυρότητά του. Εξάλλου αντιφάσκει με όσα λέει στην απολογία του (κεφ. 6-8). Εκτός αυτού είναι φύσει αδύνατο σε μια πολιτεία να κατέχουν όλοι την πολιτική αρετή. Επιπλέον παραβλέπει την δια βίου άτυπη διδασκαλία της αρετής στην αρχαία Αθήνα με τη δημοκρατία ως καθημερινό βίωμα, τη συνεχή τριβή των νέων με τα ζητήματα της κοινωνίας, τις συζητήσεις, την υποχρέωση για γνώση των νόμων.
  •  Η επιχειρηματολογία του ανήκει στην κατηγορία που ο Αριστοτέλης ονομάζει «ἐξ εἰκότων», δηλαδή πιθανολογική.

«Ο Σωκράτης επιχειρηματολογεί αριστοτελικά, καταφεύγοντας πρώτα στη γνώμη των πολλών και κατόπιν στη γνώμη των «σοφών», των αναγνωρισμένων δηλαδή ειδικών. Είναι απίθανο να στερείται κάθε βάσης πεποίθηση τόσο διαδεδομένηž είναι απίθανο οι πεποιθήσεις των «ειδικών» να είναι αστήρικτεςž και είναι ακόμη πιο απίθανο και οι δύο αυτές κατηγορίες ανθρώπων να αποτελούν  θύματα της ίδιας πλάνης. Το ζήτημα προβάλλεται μόνο ως πρόβλημα: ο Σωκράτης είναι έτοιμος να ακούσει την απόδειξη του Πρωταγόρα για το ότι, σε τελευταία ανάλυση, σφάλλουν και οι μεν όσο και οι δε. Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν η αρετή μπορεί να διδαχτεί ή όχι αλλά αν ο Πρωταγόρας μπορεί να πείσει τον Σωκράτη ότι είναι διδάξιμη, και μάλιστα με τις αρχές και τις μεθόδους του Πρωταγόρα.» [Α.Ε. Τaylor «Πλάτων» σελ. 287]

 

Ποια η σημασία της έννοιας «ἀρετή» στο κείμενο;

Ο όρος «ἀρετή» είναι ταυτόσημος με τους εὐβουλία, πολιτική τέχνη, πολιτική ἀρετή, ἀρετή ἀνδρός.

Γενικότερα:

Αρετή: το να είναι κάποιος καλός σε κάτι (ρίζα το αρ- από το οποίο ἂρρην, ἂριστος, Ἂρης)

 ανδρεία, γενναιότητα |το αποτέλεσμα της ανδρείας, συχνά σε πληθ. αἱ ἀρεταί=οι γενναίες πράξεις |δόξα, φήμη 2. ηθική ιδιότητα, ηθικό χαρακτηριστικό, αρετή, ιδίως στον πληθ. αἱ ἀρεταί|καθήκον 3. τέλεια σωματική διάπλαση, ομορφιά |για άνθρωπο |ομορφιά, ικανότητα, εξέχουσα ιδιότητα |για πράγματα ή ζώα 4. Ηθικοπνευματική ικανότητα |πολιτική ικανότητα Β. προκοπή, ευδοκίμηση |ευφορία, γονιμότητα

Πολιτική αρετή: πολιτική ικανότητα και επάρκεια

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΤΗΣ Γ’ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-15

ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ:17-7-2014 Εξεταστέα ύλη μαθημάτων Γ Λυκείου 2014-2015

 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

A. ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Από το βιβλίο «Αρχαία Ελληνικά, Φιλοσοφικός Λόγος», Γ΄ τάξης Γενικού Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης, των Μ. Κοπιδάκη, Δ. Λυπουρλή, κ.ά., έκδοση 2014.

1. Εισαγωγή:

Ι. Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ: σ. 34−39 (Κεφ. Δ2: Οι φιλοσοφικές ιδέες του Σωκράτη. Διαλεκτική, μαιευτική, ειρωνεία. Η αναζήτηση των ορι− σμών, η επαγωγική μέθοδος και η ηθική. Κεφ. Δ3: Η δίκη και ο θάνατος του Σωκράτη).

ΙΙ. Ο ΠΛΑΤΩΝ: σ. 40−42 (κεφ. Ε1: Ο βίος του).

ΙΙΙ. Πλάτωνος Πρωταγόρας: α) σ. 49−52 (Α. Η διάρθρωση του διαλόγου και τα πρόσωπα: «Εισαγωγή…» έως και «Η απάντηση του Πρω− ταγόρα…») β) σ. 56−57 (Β. Η φιλοσοφική σημασία του διαλόγου).

IV. Πλάτωνος Πολιτεία: Εισαγωγή στην Πολιτεία α) σ. 92−93 (1. Νεανικές φιλοδοξίες και απογοητεύσεις, 2. Η συγγραφή της Πολιτείας και 3. Η σκηνοθεσία και τα πρόσωπα του διαλόγου) β) σ. 96−102 (6. Οι τρεις τάξεις, 8. Η αγωγή των φυλά− κων, 12. Οι φιλόσοφοι−βασιλείς, 13. Η δικαιοσύνη και 14. Οι φαύλες πολιτείες). γ) σ. 113 (Η αλληγορία του σπηλαίου).

V. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ (Βίος και έργα): α) σ. 139−141 («Πότε και πού γεννήθηκε ο Αριστοτέλης− Λίγα λόγια για την καταγωγή του» και «Ο Αριστοτέλης στην Ακαδημία του Πλάτωνα: μαθητής πρώτα, δάσκαλος στη συνέχεια»). β) σ. 145−149 («Ο Αριστοτέλης στη Μακεδονία: δάσκα− λος του Αλεξάνδρου», «Επιστροφή του Αριστοτέλη στην Αθήνα: αρχίζει η τρίτη περίοδος της φιλοσοφικής του δραστηριότητας. Ο Αριστοτέλης διδάσκει στο Λύκειο» και «Ο Αριστοτέλης εγκαταλείπει οριστικά την Αθήνα− Το τέλος της ζωής του»).

VI.Αριστοτέλη Ηθικά Νικομάχεια, σ. 151−153 VII. Αριστοτέλη Πολιτικά, σ. 178−179 2.

Κείμενα:

Ι. ΠΛΑΤΩΝ Πρωταγόρας: οι ενότητες 1, 2, 3, 4, 5, 6 και 7. Πολιτεία: οι ενότητες 11, 12 και 13.

ΙΙ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ Ηθικά Νικομάχεια: οι ενότητες: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 και 10. Πολιτικά: οι ενότητες: 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 και 20.

B. ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Αδίδακτο πεζό κείμενο αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων της αττικής διαλέκτου. 2. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ − ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ α. Η ύλη που περιλαμβάνεται στα βιβλία του Γυμνα− σίου «Αρχαία Ελληνική Γλώσσα» Α΄, Β΄, Γ΄ Γυμνασίου, έκδοση 2014. β. Ολόκληρη η ύλη που περιλαμβάνεται στο βιβλίο της Α΄ τάξης Γενικού Λυκείου «Εγχειρίδιο Γλωσσικής Διδασκαλίας», έκδοση 2014 (ενότητες 1 − 21).

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Από το βιβλίο «Νεοελληνική Λογοτεχνία» της Γ΄ τά− ξης Γενικού Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης των Κ. Ακρίβου, Δ. Αρμάου κ.ά, έκδοση 2014.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
Αντίθεση