Οι Δημιουργικές Εργασίες καθιερώνονται ως υποχρεωτικές στο Γενικό Λύκειο, καθώς κρίνεται αναγκαίο να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στη δημιουργική σκέψη και δράση. Το ΙΕΠ, λαμβάνοντας υπόψη την ανατροφοδότηση που έλαβε από εκπαιδευτικούς στο πλαίσιο δειγματοληπτικής έρευνας του Ι.Ε.Π. για την αποτίμηση της εφαρμογής των Δημιουργικών Εργασιών κατά το σχολικό έτος 2016-17 εισηγήθηκε μια νέα διαδικασία υλοποίησης των Δημιουργικών Εργασιών στο Γενικό Λύκειο και κατά συνέπεια τροποποιείται το σχετικό άρθρο στο Προεδρικό Διάταγμα της αξιολόγησης του Γενικού Λυκείου.

1. Σκοπός και γενικά χαρακτηριστικά Η Δημιουργική Εργασία αποτελεί διδακτική πρακτική που ενισχύει την ενεργό εμπλοκή των μαθητών/-τριών στη διαδικασία οικοδόμησης της γνώσης προωθώντας την κριτική και δημιουργική σκέψη και δράση, μέσα σε ένα παιδαγωγικό κλίμα ελεύθερης και ισότιμης επικοινωνίας των μελών της σχολικής τάξης και αμοιβαίας δέσμευσής τους στην επιτέλεση ενός έργου. Δίνει επίσης έμφαση στις αρχές της διαφοροποιημένης διδασκαλίας, έτσι ώστε κάθε μαθητής/τρια να ωφελείται με συγκεκριμένο τρόπο, προσαρμοσμένο στις ιδιαίτερες ανάγκες και τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντά του/της. Ζητούμενο συνεπώς δεν είναι να αναλάβουν μια εργασία εγκυκλοπαιδικού χαρακτήρα, συσσωρεύοντας και παραθέτοντας πληροφορίες από διάφορες πηγές αλλά αυτό που επιδιώκεται είναι να εργαστούν με δημιουργικό τρόπο.

Στο πλαίσιο αυτό οι μαθητές/-τριες καλούνται
• είτε να επιλύσουν με τρόπο δημιουργικό ένα πρόβλημα/ερώτημα που τους κινεί το ενδιαφέρον και το οποίο σχετίζεται με κάποιο θέμα της διδασκόμενης ύλης σε ένα ή περισσότερα μαθήματα, εμβαθύνοντας τις γνώσεις τους γύρω από το συγκεκριμένο ζήτημα ή/και αναπλαισιώνοντάς τες με τρόπο κριτικό, πρωτότυπο, ευρηματικό
• είτε να εκφραστούν δημιουργικά, μέσα από ένα δικό τους καλλιτεχνικό έργο, εμπνεόμενοι από κάποια ενότητα που έχουν μελετήσει
• είτε να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν μια κατασκευή/ένα τέχνημα, που σχετίζεται με κάποια διδακτική ενότητα.

Οι Δημιουργικές Εργασίες αφορούν όλα τα μαθήματα Α΄ και Β΄ τάξης Ημερησίου και Α΄, Β΄ και Γ΄ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου εκτός από την Ερευνητική Εργασία, υλοποιούνται στο πλαίσιο των μαθημάτων που θα οριστούν για κάθε τμήμα με τη διαδικασία που περιγράφεται στην Ενότητα Οργάνωση, είναι ομαδικές αλλά, αν κριθεί απαραίτητο, δύναται να είναι και ατομικές.

Συνέχεια ανάγνωσης

Ν.Δ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΟΠΟΥΛΟΣ

http://www.kathimerini.gr/930321/article/politismos/vivlio/mhtera-grammatikh

Utinam essem bonus grammaticus
J. J. SCALIGER

Ω​​ραία φθινοπωρινή μέρα στο βορινό νησί και η σχολική τάξη είχε εμπρός της την άπλα του Αιγαίου. Δασκαλούδια και δάσκαλος είχαν κέφι κι ας ήταν ώρα Γραμματικής. Φιλοξενούσαν και επίσημον επισκέπτη, τον αναπληρωτή του ανύπαρκτου γενικού επιθεωρητή, που τους παρακολουθούσε με προσήλωση και ενθαρρυντικό χαμόγελο να παλεύουν με μια κατηγορία τριτοκλίτων. Το μάθημα κολύμπησε καλά και ο επισκέπτης δήλωσε στον διδάξαντα ότι λυπάται που δεν μπορεί, λόγω ειδικότητας, να του συντάξει έκθεση υπηρεσιακής ικανότητος.

Μηδαμινό το κακό. Η ανήκεστος βλάβη ήταν ότι αποκόπηκε, σχετικά νωρίς, από τις τάξεις της Γραμματικής και φθονούσε τρομερά τη συνάδελφό του Ειρήνη, που είχε το προνόμιο μια ζωή να αναστρέφεται με τον ευεργετικότατο Αχ. Α. Τζάρτζανο και δικαιότατα προσωνυμήθηκε «Μαμά Γραμματική»! Αυτός, που τις διδακτικές του ώρες καταβρόχθιζαν η λογική και η ψυχολογία, αναπολούσε ευτυχέστερες μέρες, όταν ενηδόνως παρέβαλλε τον Τζάρτζανο με τις παλαιότερες Γραμματικές του Φιλικού, του Παντελάκη, του Ζαγγογιάννη, του Φάβη, αλιευμένες στο Μοναστηράκι, αλλά και με την Ιστορική Γραμματική του Σταματάκου, τα Ακαδημεικά Αναγνώσματα του Γ. Χατζιδάκι και τις πανεπιστημιακές παραδόσεις Γλωσσολογίας του Γ. Κουρμούλη. Με τη συντροφιά τέτοιων γραμματικών – και συντακτικών– ανδρών είχε ταξιδέψει εύελπις, όταν άρχιζε τον διδασκαλικό του βίο, στην Ανατολική Μεσόγειο και ύστερα στα ψηλά του Αιγαίου. Εκεί μετακένωσε στις τάξεις του, παίζων άμα και σπουδάζων, τα αττικά της σχολικής Γραμματικής και τα διαλεκτικά των άλλων. Οι ελπίδες του δεν αποδείχθηκαν φρούδες.

* * *

Αυτά τού ήλθαν στον νου όταν διάβασε στο περιοδικό «Φρέαρ» (Ιούλιος 2017) το προσγειωμένο, θαρραλέο και μελαγχολικότατο άρθρο «Η φιλολογική κατάρτιση και επάρκεια των μελλοντικών φιλολόγων. Το σημαντικότερο πρόβλημα της Φιλοσοφικής Σχολής» του καθηγητή της Φιλοσοφίας –και όχι της Κλασικής Φιλολογίας– Κώστα Ανδρουλιδάκη. Εκεί διαβάζει κανείς και τις εξής καταθλιπτικές διαπιστώσεις:

«Το κυριότερο πρόβλημα, από την άποψη που μας απασχολεί, συνιστά το γλωσσικό επίπεδο των φοιτητών. Δεν πρέπει να εξακολουθήσει να παραμένει εφτασφράγιστο μυστικό ότι μεγάλο μέρος των φοιτητών των Φιλοσοφικών Σχολών έχει σοβαρότατα προβλήματα όσον αφορά στα ελληνικά τους (αρχαία και νέα): ορθογραφία, γραμματική, σύνταξη, στίξη, συλλαβισμό, τονισμό – αφήνω στην έκφραση, λεξιλόγιο, γλωσσικό πλούτο (ή μάλλον γλωσσική πενία) ή σε ακόμη ειδικότερα πεδία, όπως η ετυμολογία. Το πρόβλημα αυτό δεν περιορίζεται, φυσικά, στους φοιτητές των Φ.Σ., αλλά αφορά και μεγάλο μέρος των σημερινών “μορφωμένων”. Είναι, όμως, προφανές ότι οι ελλείψεις στην ελληνομάθεια και γενικότερα στη φιλολογική, ιστορική, ανθρωπιστική (ουμανιστική) κατάρτιση των μελλοντικών (και ικανού μέρους των σημερινών, ιδίως των νεοτέρων) φιλολόγων, είναι απαράδεκτες, ενώ οι σχετικές ελλείψεις σε άλλες κατηγορίες πολιτών είναι απλώς λυπηρές.

»Ας μου επιτραπεί εδώ να μιλήσω πιο συγκεκριμένα. Η βαθμολόγηση των γραπτών των φοιτητών κατά τις εξετάσεις αλλά και άλλων εργασιών τους αποτελεί μια δεινή εμπειρία, χωρίς υπερβολή, ένα ψυχικό τραύμα. Πολλά γραπτά (πιθανώς τα περισσότερα) βρίθουν από τερατώδη γλωσσικά σφάλματα (γραμματικά, συντακτικά, λεξιλογίου, εκφραστικά). Αμέτρητες φορές, όταν βλέπεις λάθη βαριά σε στοιχειώδη πράγματα (π.χ. στην ορθογραφία, στις κλίσεις των ουσιαστικών, των επιθέτων ή των ρημάτων, αλλά και στον συλλαβισμό ή στη στίξη, αφήνω στον τονισμό), αναρωτιέσαι: Μα είναι ποτέ δυνατόν, είναι επιτρεπτό, οι άνθρωποι αυτοί να διδάξουν φιλολογικά μαθήματα;»

* * *

Utinam essem bonus grammaticus –είθε να ήμουν καλός γραμματικός– είχε ευχηθεί ο δεινός J.J. Scaliger και ασφαλώς δεν αυθαιρετεί ο R. Pfeiffer, όταν στη σπουδαία του «Ιστορία της Κλασικής Φιλολογίας» δίνει στο grammaticus του Σκαλιγέρου ευρύτατη σημασία. Και μακάρι οι νεότερες γενιές των φιλολόγων να έκαναν την ίδια ευχή, έστω και εννοώντας το «καλός γραμματικός» ως ισοδύναμο του «επαρκής γνώστης του Τζαρτζάνου». Και πάλι, τρεις και τετράκις μακάρι να υπήρχαν σε όλη την Ελλάδα δύο έστω νεόκοποι σχολικοί φιλόλογοι που θα μακάριζαν εαυτούς αν είχε μεταφραστεί στη γλώσσα μας η «Ελληνική Γραμματική» του E. Schwyzer.

* Ο κ. Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλος είναι φιλόλογος, συγγραφέας.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ*

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Η ​«Δουνκέρκη», η ταινία του 47χρονου Βρετανού σκηνοθέτη Κρίστοφερ Νόλαν, αφηγείται μια αντι-ηρωική στιγμή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Μεγάλο μέρος του βρετανικού στρατού ξηράς, το οποίο είχε αποβιβαστεί νωρίτερα στο γαλλικό έδαφος για να συνδράμει τους Γάλλους στη ναζιστική επίθεση που δέχονταν, βρίσκεται τον Μάιο του 1940 παγιδευμένο στις ακτές της Δουνκέρκης, με τον εχθρό να είναι σε απόσταση αναπνοής. Ο κίνδυνος είναι τεράστιος. Από φόβο να βγάλει στη Μάγχη ολόκληρη τη δύναμη του πολεμικού του ναυτικού, προκειμένου να μεταφέρει τον στρατό πίσω στο νησί, ο Τσώρτσιλ που έχει γίνει πρωθυπουργός μόλις λίγες ημέρες πριν, καταφεύγει σε μια απίστευτη λύση. Επιτάσσει ιδιόκτητα πλοιάρια απλών πολιτών με αποστολή να φθάσουν στις γαλλικές ακτές, κάτω από τις βόμβες των Μέσερμιτ, και να φέρουν πίσω «τα παιδιά μας». Κάπου 900 μικρά καΐκια και ιστιοπλοϊκά που μπορούν να μεταφέρουν μετά βίας 10-15 άτομα τη φορά, θα συνεισφέρουν στη μεγαλύτερη επιχείρηση εκκένωσης μετώπου στην ιστορία της ανθρωπότητας, παρότι θα βυθιστεί περισσότερο από το 1/4 αυτών. Περίπου 340.000 στρατιώτες θα αποβιβαστούν σώοι πίσω στην πατρίδα, με τους Γερμανούς να αναζητούν κατόπιν τους λόγους που έχασαν τέτοια ευκαιρία μέσα από τα χέρια τους.

Η επιχείρηση, παρά την αναπάντεχη διάσωση του βρετανικού στρατού, ήταν αναμφισβήτητα μια ήττα για τους Συμμάχους, και μάλιστα σοκαριστική. Επειτα από αυτήν, και την είσοδο των ναζιστικών στρατευμάτων στο Παρίσι, η Ευρώπη έμπαινε στην πιο μαύρη περίοδο της πρόσφατης ιστορίας της. Θα ακολουθούσαν, όμως, τους επόμενους μήνες ακόμη δύο μεγάλες αμυντικές μάχες στη «σκοτεινή ήπειρο»: η Μάχη της Αγγλίας που διεξήχθη από αέρος και οδήγησε στην αποτυχία της χιτλερικής εισβολής στο νησί, και ο Ελληνοϊταλικός Πόλεμος του 1940-41. Και οι δύο αποτέλεσαν τις πρώτες ήττες του φασισμού μετά το αρχικό σοκ της αιφνιδιαστικής γερμανικής επέλασης.

Τη διάσημη επωδό του Τσώρτσιλ, τον Ιούνιο του ’40, «θα πολεμήσουμε σε ακτές, χωράφια, δρόμους και βουνά, αλλά ποτέ δεν θα παραδοθούμε», την υιοθέτησαν και οι Ελληνες το φθινόπωρο του ίδιου χρόνου απέναντι στον Μουσολίνι. Μια δικιά τους συγκλονιστική μάχη δόθηκε τον Μάρτιο του 1941 στο Υψωμα 731, στα στενά της Κλεισούρας, όπου ο επικεφαλής ταγματάρχης Κασλάς διέταξε τους άνδρες του ότι «τότε μόνον θα διέλθη ο εχθρός εκ της τοποθεσίας μας, όταν αποθάνωμεν άπαντες επί των θέσεών μας». Δεν θα μπορέσει, τελικά, να διέλθει.

Συνέχεια ανάγνωσης

Μαρκαντωνάτος Α. Γ.

ΤΟ ΒΗΜΑ

Παρά τη βαθύτατη θλίψη που προκαλεί η προϊούσα υποβάθμιση της μελέτης και προβολής του αρχαιοελληνικού πολιτισμού στο πολύπαθο εκπαιδευτικό μας σύστημα, με ιδιαίτερη χαρά αλλά και έντονη ανακούφιση έγινε προσφάτως δεκτή η είδηση ότι επανεισάγεται επιτέλους η διδασκαλία του Επιτάφιου Λόγου του Περικλή στο Γενικό Λύκειο ύστερα από διετή αναιτιολόγητη απουσία. Η διόρθωση αυτή, απολύτως αναγκαία και εξόχως ευεργετική, έρχεται να εγκαθιδρύσει εκ νέου στο σχολικό πρόγραμμα ένα εμβληματικό κείμενο της κλασικής γραμματείας μας – την επικήδεια ομιλία που εκφώνησε ο περιώνυμος αθηναίος πολιτικός προς τιμήν των πρώτων πεσόντων του Πελοποννησιακού Πολέμου -, το οποίο μάλιστα είναι αριστοτεχνικά παρεντεθειμένο υπό τη μορφή δημηγορίας μέσα σε ευρύτερο θεμελιώδες κείμενο, αυτό της γνωστής ιστορικής πραγματείας του Θουκυδίδη.

Πολλοί θα αναρωτηθούν για τους λόγους αυτής της έντονα επιδοκιμαστικής θέσης, η οποία μάλιστα αιτία έχει την επαναφορά της διδασκαλίας μιας επιτάφιας ομιλίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Πράγματι, ίσως στους δικούς μας χαλεπούς καιρούς φαντάζει μια τέτοια εξέλιξη παρωχημένη και αλυσιτελής, διότι τείνει πλέον να επικρατήσει η παράδοξη και βεβαίως εσφαλμένη άποψη ότι κείμενα αυτού του είδους, κορυφαία όντως αλλά διερμηνευμένα και διδαγμένα μέχρι κορεσμού, πρόσφορο θα ήταν να αποσύρονται βαθμηδόν από τη σχολική χρήση και να αντικαθίστανται από άλλα, λιγότερο οικεία, ωστόσο περισσότερο ερεθιστικά και αμφιλεγόμενα.

Στην περίπτωση όμως του Επιτάφιου Λόγου του Περικλή κάτι τέτοιο δεν ισχύει ούτε κατ’ ελάχιστον, επειδή είναι τόσο εντυπωσιακή η διακειμενική, η θεματολογική και η νοηματική ευρύτητα των εγκωμιαστικών εξάρσεων του αθηναίου δημοκρατικού ηγέτη ενώπιον των τεθλιμμένων συμπολιτών του στο κοιμητήριο του Κεραμεικού, ώστε κάθε απόπειρα να αμφισβητηθεί η παιδευτική ωφελιμότητα αυτής της μνημειώδους δημηγορίας θα απέβαινε αβάσιμη και διαβλητή.

Αξίζει όντως στο σημείο αυτό να υπογραμμίσουμε εν συντομία κάποιες από τις σημαντικότερες λογοτεχνικές αρετές αυτού του συγκλονιστικού λόγου, ο οποίος – ενσφηνωμένος σκοπίμως καθώς είναι μέσα στο σώμα της θουκυδίδειας συγγραφής –  κατορθώνει να υποτυπώσει με γνήσια τραγικό τρόπο την απαράμιλλη δόξα και την πολιτιστική ακτινοβολία της αθηναϊκής πολιτείας πριν από την επερχόμενη καταστροφή.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΟΛΗ Η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ:ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Οι Σχολές, τα Τμήματα και οι Εισαγωγικές Κατευθύνσεις Τμημάτων των Πανεπιστημίων, των Ανωτάτων Εκκλησιαστικών Ακαδημιών, των Τ.Ε.Ι., των Α.Σ.Τ.Ε., των Στρατιωτικών Σχολών, των Σχολών της Αστυνομικής και Πυροσβεστικής Ακαδημίας, καθώς και της Ακαδημίας Εμπορικού Ναυτικού κατατάσσονται σε τέσσερα (4) Επιστημονικά Πεδία, που ορίζονται ως εξής:

1 ο Επιστημονικό Πεδίο: Ανθρωπιστικές, Νομικές και Κοινωνικές Επιστήμες

2 ο Επιστημονικό Πεδίο: Θετικές και Τεχνολογικές Επιστήμες

3 ο Επιστημονικό Πεδίο: Επιστήμες Υγείας και Ζωής

4 ο Επιστημονικό Πεδίο: Επιστήμες Οικονομίας και Πληροφορική

Οι μαθητές της Γ΄ τάξης Ημερήσιου και Δ΄ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου σχολικού έτους 2017-18 έχουν ήδη επιλέξει και παρακολουθούν μία από τις παρακάτω Ομάδες Μαθημάτων Προσανατολισμού:

• Ομάδα Προσανατολισμού ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

• Ομάδα Προσανατολισμού ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

• Ομάδα Προσανατολισμού ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

Ι. Ομάδα Προσανατολισμού ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

Τα κοινά μαθήματα, στα οποία εξετάζονται υποχρεωτικά οι υποψήφιοι της Ομάδας Προσανατολισμού Ανθρωπιστικών Σπουδών, σε όποιο Επιστημονικό Πεδίο και αν κατευθύνονται, είναι τα εξής τρία (3):

1. Αρχαία Ελληνικά Ομάδας Προσανατολισμού

2. Ιστορία Ομάδας Προσανατολισμού

3. Νεοελληνική Γλώσσα Γενικής Παιδείας

Οι υποψήφιοι εκτός από τα ανωτέρω τρία κοινά μαθήματα θα πρέπει να εξεταστούν:

α) στα Λατινικά Ομάδας Προσανατολισμού, για να έχουν πρόσβαση στο 1 ο Επιστημονικό Πεδίο

β) στη Βιολογία Γενικής Παιδείας, για να έχουν πρόσβαση στο 3 ο Επιστημονικό Πεδίο Οι υποψήφιοι μπορούν να επιλέξουν ένα (1) ή δύο (2) Επιστημονικά Πεδία.

Ειδικότερα, οι εναλλακτικοί συνδυασμοί πανελλαδικώς εξεταζομένων μαθημάτων της Ομάδας Προσανατολισμού Ανθρωπιστικών Σπουδών ανά Επιστημονικό Πεδίο και οι συντελεστές βαρύτητας των δύο μαθημάτων παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα:

Όπου (Ο.Π.): Ομάδας Προσανατολισμού και (Γ.Π.): Γενικής Παιδείας

Ανακοινώθηκαν οι οδηγίες διδασκαλίας  για τη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων:

1. ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (τάξεις: Α΄, Β΄ Ημερήσιου ΓΕΛ)

2. ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ (τάξεις: Α΄, Β΄ Ημερήσιου ΓΕΛ)

3. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (τάξη: Β΄ Ημερήσιου ΓΕΛ)

4. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ (τάξεις: Α΄, Β΄ Ημερήσιου ΓΕΛ)

α. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (τάξη: Α΄ Ημερήσιου ΓΕΛ)

β. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (τάξη: Β΄ Ημερήσιου ΓΕΛ)

ΑΝΟΙΞΤΕ ΕΔΩ ΤΟ ΦΕΚ:ΕΞ – 168785 – 2017 -ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΤΙΣ Α ΚΑΙ Β ΤΑΞΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΛ