14ο Νηπιαγωγείο Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκης

Το Φθινόπωρο έχει πλέον μπει για τα καλά και ήταν καιρός πλέον να ασχοληθούμε με τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της εποχής που διανύουμε. Ξεκινήσαμε με τα καθιερωμένα ( μήνες, καιρό, φύση, πουλιά, γιορτές ), αλλά ασχοληθήκαμε και θα συνεχίσουμε να ασχολούμαστε μέχρι το τέλος του μήνα  και λίγο αργότερα ίσως, με τα φρούτα, τις αγροτικές εργασίες και την ελιά.

Φέρνοντας τα παιδιά φρούτα στο σχολείο μας δόθηκε η ευκαιρία να τα μυρίσουμε και να τα ξεχωρίσουμε ως προς το χρώμα ,το μέγεθος , το σχήμα  και τη γεύση τους. Τα χωρίσαμε σε φρούτα που μπορούν να φαγωθούν με τη φλούδα και σε αυτά που πρέπει να καθαρίζονται και επιμείναμε ιδιαίτερα στη σημασία του υποχρεωτικού και σωστού πλυσίματός τους. Κόβοντάς τα ήρθαμε σε επαφή με τη μαθηματική έννοια του κλάσματος αναφέροντας το ολόκληρο, το μισό, ότι δύο μισά μας κάνουν ένα ολόκληρο κτλ. Τέλος αποκτήσαμε και υγιεινές διατροφικές συνήθειες, αφού φάγαμε όλα τα φρούτα μας.Κάναμε αρκετές μαθηματικές  δραστηριότητες αναφορικά με τα φρούτα είτε μετρώντας είτε ζωγραφίζοντας τόσα φρούτα όσα μας έλεγε ο αριθμός, όπως και εικαστικές. Θα σταθώ όμως ιδιαίτερα στις γλωσσικές  δραστηριότητες  μέσα από τις οποίες μάθαμε:

1.  Παροιμίες και τη σημασία τους .Τις αναπαράγαμε και είπαμε για τη σημασία της σωστής σειράς των λέξεων σε μια πρόταση .

 2.  Ανακαλύψαμε τα φρούτα μέσα από αινίγματα, εξασκώντας με τον τρόπο αυτό τη σκέψη μας ,γράψαμε το όνομά τους και τα ζωγραφίσαμε.

  3.  Είπαμε γλωσσοδέτη ( η συκιά μας η διπλή) με σκοπό την υποβοήθηση κυρίως παιδιών με δυσκολίες στην άρθρωση.

  4.  Διαβάσαμε την ιστορία “ Το μήλο της Μαριγώς” και μιλήσαμε για τη χρήση των υποκοριστικών  και τη σημασία τους. Τα παιδιά ανέφεραν τα υποκοριστικά των ονομάτων τους  και σε ποιους αναφέρονται  χρησιμοποιώντας υποκοριστικά ( μανούλα, μπεμπούλα/ης, σκυλάκι, γατούλα κτλ).Τέλος έφτιαξαν τη δική τους ιστορία με ήρωα ένα σταφύλι μαγικό που βοηθούσε 3 παιδάκια όταν αυτά αντιμετώπιζαν δυσκολίες και αυτά ζητούσαν τη βοήθειά του προσφωνώντας το ”σταφύλι σταφυλάκι μου γλυκό και ζουμερό” .

Παίξαμε τέλος ένα παιχνίδι μνήμης (memory) συνδιάζοντας φρούτα με χρώματα και τραγουδήσαμε πολλά τραγούδια.

Συντάκτρια Κυριακή Φαρδή

Ο πίνακας “Μαζεύοντας Φθινοπωρινά Φύλλα” του John Goerge Brown (1875) έχει νατουραλιστικά χαρακτηριστικά. Απεικονίζει μία γυναίκα και δύο μικρά κορίτσια μέσα στο δάσος που παίζουν με τα φθινοπωρινά φύλλα. Αποδίδονται με ακρίβεια λεπτομέρειες όπως τα σπασμένα κλαδιά, το πεταμένο μπροστά στη μεγάλη πέτρα βιβλίο, τα φύλλα στα χεράκια των παιδιών, τα διακοσμητικά στοιχεία (κορδέλες, καπέλα, ζωηρά χρώματα) στα ενδύματα κ.ά. Τα παιδιά του νηπιαγωγείου μπορούν να ανακαλύψουν αυτές τις λεπτομέρειες; Είναι κουραστικές γι’ αυτά ή μήπως εξάπτουν τη δημιουργική τους φαντασία;

“Μαζεύοντας Φθινοπωρινά Φύλλα” John Goerge Brown (1875)

Η παρατήρηση του πίνακα και η συζήτηση που ακολούθησε δίνουν θετικές απαντήσεις στα προηγούμενα ερωτήματα. Η παιδαγωγική προσέγγιση του πίνακα επιχείρησε να αξιοποιήσει μία μεθοδολογία που αναπτύσσεται σε τρία στάδια: α) τα παιδιά παρατηρούν τον πίνακα, β) διατυπώνουν ερωτήσεις ώστε να εκφράσουν απορίες ή κάτι που δεν καταλαβαίνουν σχετικά με τον πίνακα και γ) εκφράζουν τις εντυπώσεις τους, περιγράφουν, συζητούν (Veccia, S. (2004). Uncovering our History. Teaching with Primary Sources. Chicago: American Library Association). Ωστόσο, η δημιουργική φαντασία των παιδιών άλλαξε τη μεθοδολογική προσέγγιση ως εξής: α) διατύπωση ερωτήσεων και β) δημιουργία της ιστορίας του πίνακα και έφερε στο προσκήνιο μία πρωτότυπη προσέγγιση αποκαλύπτοντας την “κρυφή” ή φανταστική ιστορία του πίνακα, μια ιστορία που, ενδεχομένως, ούτε ο ίδιος ο ζωγράφος είχε στο μυαλό του όταν τον δημιουργούσε.

Τα παιδιά έθεσαν ερωτήσεις όπως: γιατί έπεσε το βιβλίο κάτω; γιατί έσπασε το κλαδί; τι σημαίνουν οι μπλε πινελιές πάνω δεξιά στον πίνακα; τι φοράει το πιο μικρό κοριτσάκι πάνω στο κεφάλι του; κ.ά.

Προσπαθήσαμε όλοι και όλες μαζί να μαντέψουμε τις απαντήσεις. Τα ίδια τα παιδιά αποφάσισαν ότι οι μπλε πινελιές ήταν πεταλούδες που φοβήθηκαν και πέταξαν μακριά ενώ η κυρία και τα παιδιά έπαιζαν με τα κλαδιά και τα φύλλα, ότι άφησαν να πέσει το βιβλίο κάτω γιατί δεν ήθελαν να διαβάζουν άλλο και αποφάσισαν να μαζέψουν φύλλα κ.ά. Δημιουργήθηκε, έτσι, μία “συνομιλία” των παιδιών με τον πίνακα και άρχισε σιγά-σιγά να αναδύεται μία κρυμμένη ιστορία.

Στα ερωτήματα που έθεσαν τα παιδιά προστέθηκαν άλλα δύο για να εμπλουτιστεί η φανταστική τους συνομιλία με τον πίνακα: 1) πότε ζωγράφισε ο ζωγράφος τον πίνακα τώρα ή τα παλιά χρόνια; και 2) μπορούμε να μαντέψουμε τι έκαναν πριν και τι θα κάνουν μετά τα πρόσωπα του πίνακα;

Στην πρώτη ερώτηση ένα παιδί απάντησε ότι τα πρόσωπα του πίνακα ζούσαν σίγουρα πριν από πολλά χρόνια και, τώρα, σίγουρα, δε θα ζουν πια, επειδή τα ρούχα που φοράνε τα φορούσαν οι άνθρωποι τα παλιά χρόνια. Με τον τρόπο αυτό “χρονολογήθηκε” ο πίνακας. (Στα παιδιά νηπιαγωγείου η χρήση γενικών εκφράσεων για το χρόνο όπως τα παλιά χρόνια κ.ά. προσδιορίζει έναν κατάλληλο και ενδεικτικό τρόπο προσέγγισης του χρόνου και του παρελθόντος).

Οι απαντήσεις στη δεύτερη ερώτηση έδωσαν την αφορμή για να δημιουργηθεί η “κρυφή” ή φανταστική ιστορία του πίνακα. Με τη μέθοδο της δημιουργικής αυτόματης γραφής, διατυπώνοντας τις ιδέες τους το ένα μετά το άλλο τα παιδιά κατάφεραν να ολοκληρώσουν μία αφήγηση με αρχή, μέση και τέλος, με πρόσωπα που έχουν φωνή και ενέργεια, “ζωντανεύοντας” ένα ακίνητο έργο τέχνης.

Η ιστορία του πίνακα:

“Μαζεύοντας Φθινοπωρινά φύλλα”

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν μία κυρία που την έλεγαν Κλάρα. Και η κυρία Κλάρα είχε δύο κοριτσάκια που τα έλεγαν Μαρία και Τέτε. Η μαμά και τα παιδιά ήταν στο σπίτι τους. Μετά τους είπε η μαμά: “Δεν πάμε καμιά βόλτα στο δάσος; Να πάρουμε και το βιβλίο μας;” Έφτασαν στο δάσος κάθησαν σε μία πέτρα και διάβασαν το βιβλίο τους. Άρχισαν να πέφτουν τα φύλλα και μετά που άρχισαν να πέφτουν τα φύλλα το άφησαν σε μια άκρη το βιβλίο τους και μετά βρήκαν κάτι άλλο να κάνουνε. Και η Τέτε που είναι η πιο μικρή τράβηξε τα φύλλα και έπεσαν κάτω και τρόμαξαν οι πεταλούδες και πέταξαν ψηλά. Η Μαρία κρατάει στο ένα της χέρι κίτρινα φθινοπωρινά φύλλα. Η μαμά τους η Κλάρα κρατάει ένα κλαδί. Μέχρι να σπάσει το κλαδί το κουνούσαν με πολλή δύναμη και έσπασε και μετά έπεσε πίσω από το βιβλίο. Παίξανε πολύ ώρα μάζεψαν τα φύλλα τους και αποφάσισαν να πάνε στο σπίτι τους, να φάνε και να φυλάξουν τα φύλλα τους σε μια κούτα. Και ζήσαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα!”

Συντάκτρια Κυριακή Φαρδή

Στο αναλυτικό πρόγραμμα για το νηπιαγωγείο (ΦΕΚ 304/13-03-03, τ. Β’) αναφέρεται η ενότητα “παιδί και πληροφορική”. Οι ικανότητες που επιδιώκεται να αναπτυχθούν σε σχέση με την πληροφορική για τα παιδιά του νηπιαγωγείου σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα είναι: η αναγνώριση του υπολογιστή ως εργαλείο για την εργασία και την ψυχαγωγεία, η γνωριμία με τα βασικά μέρη του υπολογιστή (κεντρική μονάδα, πληκτρολόγιο, ποντίκι, εκτυπωτή, ηχεία κ.ά.), η εξοικείωση με το πληκτρολόγιο και τη χρήση του (αναγνώριση γραμμάτων, αλλαγή από πεζά σε κεφαλαία κ.ά.), η εξοικείωση με εκπαιδευτικά λογισμικά κατάλληλα για την ηλικία των παιδιών νηπιαγωγείου, η ανάπτυξη καλών πρακτικών σε σχέση με τη χρήση του υπολογιστή (συντονισμός ματιών-χεριών, κατάλληλη στάση του σώματος, συνεργασία σε ομάδες για την επίτευξη διαφόρων έργων κ.ά.)

Τα τελευταία χρόνια έχουν σχεδιαστεί λογισμικά με εκπαιδευτικούς και παιδαγωγικούς σκοπούς τα οποία είναι κατάλληλα για την ενσωμάτωσή τους στην καθημερινή διδακτική πράξη. Ανάλογα με τα επίκαιρα θέματα που διαπραγματευόμαστε στο νηπιαγωγείο με τους στόχους και τους σκοπούς της διδασκαλίας επιλέγουμε κάποιο από αυτά τα λογισμικά, διαμορφώνουμε τις κατάλληλες συνθήκες ώστε να εργαστούν τα παιδιά και παράλληλα να χαρούν τη χρήση του υπολογιστή ατομικά ή σε μικρές ομάδες. Η χρήση τπε στο νηπιαγωγείο οργανώνει τη σκέψη των παιδιών και τα βοηθά να αναπτύξουν γνώσεις και δεξιότητες οι οποίες είναι δύσκολο να αναπτυχθούν με την οικειακή χρήση, επειδή από τους προσωπικούς και οικογενειακούς χώρους, συνήθως, απουσιάζει το κατάλληλο εκπαιδευτικό πλαίσιο.

Στη συνέχεια επιλέγονται και παρουσιάζονται μερικά από τα ελεύθερα λογισμικά που χρησιμοποιούμε στο νηπιαγωγείο, αλλά μπορεί κάποιος/α να τα τοποθετήσει και στον προσωπικό του υπολογιστή ώστε να τα χρησιμοποιήσει με το παιδί του στο σπίτι:

Tux.Paint : Λογισμικό ζωγραφικής, γραφής και δημιουργικής έκφρασης. (Για να το κατεβάσετε πατήστε εδώ)

RNA (Revelation Natural Art) : Λογισμικό ζωγραφικής, γραφής και δημιουργικής έκφρασης. (Για να το κατεβάσετε πατήστε εδώ)

Γλώσσα και Μαθηματικά Α’ Δημοτικού (Για να το κατεβάσετε πατήστε εδώ και στη συνέχεια πάνω στον κατάλληλο σύνδεσμο)

Εξερευνητής του υπολογιστή-Ηλεκτρονικός Ταχυδρόμος (Για να το κατεβάσετε πατήστε εδώ)

Kindspiration : Λογισμικό δημιουργίας εννοιολογικού χάρτη (Για να το κατεβάσετε πατήστε εδώ)

Μικροί καλλιτέχνες (Για να το κατεβάσετε πατήστε εδώ)

Ένα παράδειγμα ενσωμάτωσης των τπε στη διδακτική πράξη που εντάσσεται στη διδακτική ενότητα για τα σχήματα θα βρείτε εδώ.

Την Κυριακή 19 Οκτωβρίου 2014 θα παρουσιαστεί στην Κεντρική Βιβλιοθήκη του Δήμου Θεσσαλονίκης το πολιτιστικό πρόγραμμα “Όψεις του παρελθόντος μέσα από την λαϊκή παράδοση” που εφαρμόστηκε στο νηπιαγωγείο μας κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 2013-2014 (ώρες 10.30-12.40) στο πλαίσιο Διημερίδας που διοργανώνει η υπεύθυνη πολιτιστικών θεμάτων Δυτικής Θεσσαλονίκης κα Βιργινία Αρβανιτίδου με θέμα “ΠαιΔεία…τέχνας κατεργάζεται”. Η διημερίδα είναι ανοιχτή και μπορούν να την παρακολουθήσουν όσοι και όσες θέλουν.

Συνεχίσαμε την ενασχόλησή μας με την ”οικογένεια” μέσα από δραστηριότητες ενγραμματισμού των παιδιών χρησιμοποιώντας τα πρότυπα όπως φαίνεται στην φωτογραφία και ζητώντας από τα παιδιά να αναπαράγουν τις λέξεις χρησιμοποιώντας τα γράμματα.Σκοπός της δραστηριότητας ήταν να καταλάβουν τα παιδιά πως για να διαβαστεί μία λέξη σωστά πρέπει τα γράμματα να μπαίνουν στη σωστή σειρά.

Έχοντας στην τάξη μας και ένα παιδί από ξένη χώρα το ρωτήσαμε να μας πει πως φωνάζει τη μαμά και τον μπαμπά του και μας είπε mummy και daddy και έτσι μάθαμε και την ονομασία του μπαμπά και της μαμάς στην αγγλική γλώσσα. Μιλήσαμε και για άλλες οικογένειες όπως ζώων, φυτών και  μουσικών οργάνων.Αναφέραμε παραδείγματα από την καθεμιά και προσπαθήσαμε να μιμηθούμε κινήσεις και ήχους όπου αυτό ήταν δυνατό.Παίξαμε τέλος με μουσικά όργανα γνωστά τραγουδάκια.

Η παρακάτω δραστηριότητα συνδιάστηκε  με την προηγούμενη καθώς παίρνοντας σαν αφορμή την χρήση των μουσικών οργάνων από τα παιδιά προσπαθήσαμε να καταλάβουμε τι δείχνει ο πίνακας του Γιώργου Ιακωβίδη πατήστε εδώ και να φτιάξουμε μία ιστορία κοιτώντας τον. Τα παιδιά έδωσαν διάφορους τίτλους στην ιστορία όπως τα μουσικά παιδιά , η μουσική μπάντα, τα μουσικά όργανα, μουσική οικογένεια, το κοριτσάκι που χαμογελάει κ.α.Συμφώνησαν τελικά να την ονομάσουν ”Μουσική οικογένεια’‘ και η ιστορία που έφτιαξαν είχε ως εξής: Μια φορά και ένα καιρό ήταν μια μεγάλη οικογένεια .Είχε μια μαμά, ένα μικρό κοριτσάκι και 5 ακόμα αδερφάκια μεγαλύτερα από το κοριτσάκι.Και τα 5 παιδιά κρατούσαν στα χέρια τους μουσικά όργανα, γιατί ήταν μουσικοί.Μια μέρα που το κοριτσάκι έκλαιγε και η μαμά του δε μπορούσε να το ησυχάσει αποφάσισαν τα μεγάλα αδέρφια να παίξουν μουσική για να το ηρεμήσουν.Μετά από λίγο το μικρό κοριτσάκι σταμάτησε να κλαίει και άρχισε να γελάει και να κουνάει τα χέρια του σαν μαέστρος.Του άρεσε τόσο πολύ που ήθελε και αυτό να πάρει ένα όργανο να παίξει.Αφού έπαιξε και χόρεψε στο τέλος κουράστηκε και το πήρε ο ύπνος στην αγκαλιά της μαμάς του.

Ολοκληρώσαμε τις δραστηριότητές μας για την οικογένεια διαβάζοντας το ποίημα ”η γελαστή οικογένεια” και ζωγραφίζοντας τις οικογένειές μας.

Η οικογένεια αποτελεί ένα από τα αγαπημένα θέματα των παιδιών νηπιακής ηλικίας, γιατί όλα έχουν εμπειρίες και βιώματα μέσα από τηνοικογένειά τους και μπορούν άνετα να πάρουν μέρος σε συζητήσεις που λαμβάνουν χώρα στην παρεούλα.

Τα παιδιά από τις πρώτες κιόλας μέρες παρουσίας τους στηντάξη μιλούσαν για την οικογένειά τους και ρωτούσαν κι εμένα για τη δική μου και αυτό το ενδιαφέρον  αποτέλεσε αφορμή να μιλήσουμε για την ”Οικογένεια” .

Αφού ονομάσαμε τα μέλη της οικογένειά μας , είδαμε φωτογραφίες που μας έφεραν παιδιά και είπαμε πράγματα που κάνουμε με την οικογένειά μας, φτιάξαμε ένα πίνακα διπλής εισόδου σημειώνοντας τα μέλη της οικογένειας  κάθε παιδιού και μετρώντας το σύνολο βρήκαμε ποιών παιδιών οι οικογένειες είναι ισομελείς, ποια παιδιά έχουν τις μικρότερες και ποια τις μεγαλύτερες οικογένειες.

Αναφέραμε και καταγράψαμε λέξεις όπως 3μελής , 4μελής , 5μελής , πολύτεκνη, θετή και μονογονεική οικογένεια.

Συνεχίσαμε με λέξεις που μας έρχονται στο μυαλό όταν ακούμε τη λέξη” οικογένεια” και τα παιδιά ανέφεραν αγάπη, αγκαλιά, φιλί, βοήθεια, προστασία, συγχώρεση ,μαμά, μπαμπάς,αδέρφια κτλ.Τις έγραψα σε χαρτί , τα παιδιά τις αντέγραψαν σε κάνσον, έκαναν και μία ζωγραφιά  και έτσι ετοιμάσαμε την αφίσα της οικογένειας.

Είδαμε φωτογραφίες σύγχρονων οικογενειών και οικογενειών παλαιοτέρων χρόνων και τις συγκρίναμε ως προς το ρουχισμό, τις δραστηριότητες και τον αριθμό των ατόμων που ζούσαν μέσα σ΄ενα σπίτι και καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι ήταν δύσκολα τα χρόνια που ζούσαν  οι παππούδες και οι γιαγιάδες μας.

Διαβάσαμε την ιστορία του Τζιάνι Ροντάρι ”Ποιος διευθύνει” και αντιληφθήκαμε πως αυτό που χρειάζεται να υπάρχει σε μια οικογένεια για να λειτουργεί σωστά είναι η αγάπη και όχι οι φωνές, οι εντολές και οι καυγάδες.Όλοι έχουμε δικαιώματα αλλά και υποχρεώσεις και αυτό είναι κάτι που δεν θα πρέπει να ξεχνάμε.

Αφορμή για την παρακάτω δραστηριότητα μας έδωσε το αποτέλεσμα του πίνακα με το αγαπημένο χρώμα των παιδιών , όπου κυριάρχησαν στις προτιμήσεις τους το κόκκινο και το μαύρο. Επικεντρωθήκαμε λοιπόν στα δύο αυτά χρώματα και ξεκινώντας από το κόκκινο  αναφέραμε και ομαδοποιήσαμε πράγματα μέσα και έξω από την τάξη που έχουν κόκκινο χρώμα ( φρούτα, λαχανικά, λουλούδια, τρόφιμα, αντικείμενα διάφορα, παιδιά με κόκκινο χρώμα στα ρούχα τους, σημαίες ομάδων και κρατών, παραμύθια κτλ). Η λίστα μεγάλη και αναπόφευκτο το ερώτημα ” Με τόσα κόκκινα πράγματα που βρήκαμε τι μπορούμε να κάνουμε;”Ακούστηκαν πολλές προτάσεις και συμφωνήσαμε να υλοποιήσουμε τρεις  από αυτές. α) Να δημιουργήσουμε μια κόκκινη ιστορία β) Να ζωγραφίσουμε κάτι κόκκινο γ) Να κάνουμε μία σημαία για την τάξη μας με κυρίαρχο το κόκκινο χρώμα. Στην προσπάθειά μας να φτιάξουμε την ιστορία μας αντιληφθήκαμε ο,τι είναι ευκολότερο να φανταστούμε τον τρόπο με τον οποίο κάποιο από τα πράγματα της λίστας μας έγινε κόκκινο, από το  να προσπαθήσουμε να χρησιμοποιήσουμε πολλά κόκκινα πράγματα στην ίδια ιστορία. Έτσι κι έγινε. Η ομάδα συμφώνησε πως η ιστορία της θα έχει σαν θέμα το κόκκινο χρώμα του μήλου και πως αυτό προέκυψε.Μετά από έναν έντονο καταιγισμό ιδεών και απόψεων τα παιδιά κατέληξαν στην παρακάτω ιστορία που της έδωσαν τον τίτλο ” Η κόκκινη μηλιά’‘.

Μια φορά κι ένα καιρό ζούσε σε ένα σπιτάκι μέσα στο δάσος ένα κοριτσάκι που το έλεγαν Μαργαρίτα. Ήταν καλό και ευγενικό με όλους , γι΄αυτό όλοι το αγαπούσαν.Κάθε φορά που χαμογελούσε τα πουλάκια κελαηδούσαν ,ο ήλιος έλαμπε και τα λουλούδια μοσχομύριζαν.Μια μέρα η Μαργαρίτα αποφάσισε να πάει μία βόλτα στο δάσος , χωρίς όμως να το καταλάβει απομακρύνθηκε αρκετά από το σπίτι της. Η ώρα είχε περάσει και άρχισε να πεινάει. Δεν είχε όμως τίποτα μαζί της να φάει. Ξαφνικά είδε μπροστά της μία μηλιά . Έτρεξε με λαχτάρα να κόψει ένα μήλο,όμως δεν πρόσεξε το κλαδί με τα αγκάθια ενός διπλανού δέντρου και τρύπησε το δάχτυλό της. Αίμα άρχισε να τρέχει τότε απο το χέρι της και έβαψε κόκκινο το μήλο που έκοψε. Η μηλιά θέλοντας να κρατήσει κάτι από τη Μαργαρίτα για να τη θυμάται αποφάσισε να βάψει όλα τα μήλα της κόκκινα. Έτσι από τότε έχει αυτό το κόκκινο χρώμα.Μόλις τελειώσαμε την ιστορία αναρωτηθήκαμε τί άλλο μένει να κάνουμε για να γίνει κανονικό παραμύθι. Τα παιδιά με μια φωνή απάντησαν ζωγραφιές. Χωρίστηκαν σε 4 ομάδες  και η κάθε ομάδα ζωγράφισε μία σκηνή της ιστορίας.

Σε συνέχεια των δραστηριοτήτων για τα χρώματα προσπαθήσαμε να φέρουμε τα παιδιά σε μία πρώτη επαφή με τα γράμματα της αλφαβήτας μέσα από δραστηριότητες που αφορούσαν αρχικά την ταύτιση της λέξης με το χρώμα, έχοντας σαν οδηγό το πρότυπο όπως φαίνεται στην φωτογραφία: Στη συνέχεια χωρίς το πρότυπο, τα παιδιά αναγνώρισαν το πρώτο γράμμα της λέξης , προφέροντας τη φωνούλα του και βρίσκοντας και άλλες λέξεις που ξεκινούν από το ίδιο γράμμα. Η  δραστηριότητα ολοκληρώθηκε με χορό σε δύο φάσεις: α) στην πρώτη δραστηριότητα δόθηκαν στα παιδιά οι λέξεις και τα παιδιά έπρεπε να βρουν το ταίρι τους (δηλαδή το άλλο παιδί που κρατούσε την ίδια λέξη ) και να χορέψουν ζευγαράκια και β) τα παιδιά χωρίστηκαν σε ομάδες των τεσσάρων και αφού πήραν την κάρτα με το όνομα ενός χρώματος και την ταύτισαν στον πίνακα αναφοράς με το χρώμα για να καταλάβουν ποιο χρώμα είχαν, σηκώνονταν και χόρευαν την ώρα που ακούγονταν το τραγούδι τους  (Ζουζούνια τα χρώματα), ενώ τα υπόλοιπα τραγουδούσαν το τραγούδι.

Συντάκτρια Κυριακή Φαρδή

Αφορμές για τη δημιουργία της “επιπεδοχώρας” (μιας αφηγηματικής ιστορίας που δημιουργήθηκε από τα ίδια τα παιδιά του νηπιαγωγείου μας με τη μέθοδο της δημιουργικής γραφής) ήταν: 1) η θεματική προσέγγιση για τα σχήματα, θέμα γνωστό σε όλα τα νηπιαγωγεία, 2) το γνωστό βιβλίο του Edwin Abbot, “Flatland” (“Η Επιπεδοχώρα”), 3) οι “Μπαμπούσκες” αγαπημένο ξύλινο παιχνίδι και βιβλίο ενός παιδιού, τα οποία και έφερε στο νηπιαγωγείο για να τα δούμε όλοι και όλες και να διαβάσουμε την ιστορία τους (Ντιμίτερ Ινκιόφ, “Η κούκλα που ήθελε να αποκτήσει ένα μωρό”, Εκδ. Πατάκη).

Οι μπαμπούσκες στο νηπιαγωγείο μας

Σε ένα πρώτο στάδιο μιλήσαμε για τα σχήματα ξεκινώντας από τις υπάρχουσες γνώσεις των παιδιών. Ονόμασαν και περιέγραψαν τα σχήματα που γνώριζαν και στη συνέχεια εξηγήσαμε τη σημασία τους, μιλήσαμε για σχήματα που δε γνώριζαν, αναγνώρισαν σχήματα στο χώρο του νηπιαγωγείου. Σε επόμενη δραστηριότητα δημιούργησαν με μικτή τεχνική σε κολάζ τα δικά τους έργα. Χωρίστηκαν σε ομάδες και πάνω σε κάνσον κόλλησαν σχήματα από χαρτόνι, και ζωγράφισαν με μαρκαδόρους και μολύβια με σκοπό να σχηματίσουν ανθρώπους, σπίτια, φυτά, δέντρα από σχήματα ώστε κάθε ομάδα να ετοιμάσει τη δική της σχηματοχώρα.

Μερικές από τις σχηματοχώρες

Όταν “επισκέφτηκαν” το νηπιαγωγείο μας οι “Μπαμπούσκες” παρατηρήσαμε ότι είχαν ύψος και μέσα στην πρώτη τη “Μάνουσκα” (το όνομα από την ιστορία που διαβάσαμε) χωρούσαν άλλες πέντε, ενώ η βάση της Μάνουσκας ήταν ένας κύκλος. Έτσι, τα παιδιά κατάλαβαν ότι τα σχήματα δεν είναι μόνο επίπεδα, αλλά πολλοί κύκλοι μαζί μπορούν να δημιουργήσουν έναν κύλινδρο και μια σφαίρα, πολλά τετράγωνα έναν κύβο κ.ά.

Τότε, θέσαμε μία κατάσταση προβληματισμού: Πώς θα ήταν η ζωή σε μια χώρα που όλα θα ήταν επίπεδα; Τι θα έπρεπε να κάνει κάποιος σ’ αυτή τη χώρα για να δει και την τρίτη διάσταση (για τα παιδιά για να μοιάσει με τις Μπαμπούσκες, τους κυλίνδρους και τους κύβους) ;

Για να απαντήσουμε στα προηγούμενα ερωτήματα δημιουργήσαμε όλοι μαζί συμπληρώνοντας ο ένας τις ιδέες του άλλου μία ιστορία για μια χώρα που όλοι και όλα ήταν επίπεδα και ονομαζόταν επιπεδοχώρα (όπως στο βιβλίο του Abbot). Να, λοιπόν, τι πιστεύουν τα παιδιά για μια τέτοια χώρα:

“Επιπεδοχώρα”

“Μια φορά κι έναν καιρό ήταν μια χώρα που όλα ήταν επίπεδα. Ένα ανθρωπάκι της επιπεδοχώρας θα είχε ένα κεφάλι από κύκλο και ένα σώμα από τετράγωνο. Δεν θα είχε μάτια,μύτη, δεν θα είχε πόδια, δε θα είχε στόμα για να φάει. Δεν θα υπήρχαν φαγητά στην επιπεδοχώρα. Δε θα είχε λαιμό για να καταπιεί. Δε θα μπορούσε να κάνει τίποτα. Μπορούσε να δει αλλά θα καθόταν όλη μέρα στην καρέκλα. Θα περπατούσε με το κεφάλι του από κύκλο και το σώμα του από τετράγωνο και θα σερνόταν σαν το σκουλίκι. Και δε θα μπορούσε να ζωγραφίσει. Δε θα μπορούσε να στολίσει ένα δέντρο. Σερνότανε και κάποια στιγμή χτύπησε σε μια γωνία. Και πόνεσε. Και τότε σηκώθηκε όρθιο. Όλα άλλαξαν. Η επιπεδοχώρα έγινε ψηλή και σταθερή. Και άλλαξαν και όλα. Και το φαγητό και το τραπέζι και τα παιχνίδια. Το παιδάκι άλλαξε και τώρα έχει χέρια πόδια μύτη και θα μπορούσε να βάλει ρούχα. Και μπορούσε να στολίσει και δέντρο. Και την είπε τη χώρα του “Σταθερή” και άλλαξαν και τα βουνά και έγιναν όμορφα και τα λουλούδια θα ήταν χρωματιστά. Και το παιδάκι φόρεσε τα παπούτσια του και άρχισε το χορό και ζήσαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα!”

Ένα “ατύχημα”, μία διαφορετική ματιά στη ζωή, μπορεί να μας βοηθήσει να ανακαλύψουμε νέες “πλευρές” και “διαστάσεις”.

Με τη βοήθεια αυτών των δραστηριοτήτων προσεγγίσαμε μαθηματικές έννοιες (σχήματα, επίπεδα και στερεά), καλλιεργήσαμε τη φιλαγνωσία, αναπτύξαμε δεξιότητες προφορικού και γραπτού λόγου, εκφραστήκαμε δημιουργώντας τα δικά μας έργα κολάζ.

Το μήνυμά μας: Η ζωή είναι πιο χαρούμενη όταν δεν είναι μόνο επίπεδη!

Τα χρώματα είναι ένα αγαπημένο θέμα των μικρών και των μεγάλων. Τι θα γινόταν εάν ζούσαμε χωρίς χρώματα; Ποια θα ήταν τα συναισθήματα των ανθρώπων που θα ζούσαν σε μια άχρωμη πολιτεία; Τι θα έκαναν για να χρωματίσουν ξανά τις ζωές τους;

Αυτά τα καυτά ερωτήματα έθεσε στα παιδιά του νηπιαγωγείου μας η κουκουβάγια η Σοφία, σύντροφος και συνοδοιπόρος στις αναζητήσεις και στις έρευνές τους.

Η Σοφία παρατηρεί τα παιδιά από το κλαδί της που βρίσκεται πάνω στη στέγη του κουκλοθεάτρου και που και που έρχεται στην παρέα τους για να συζητήσει μαζί τους. Μια μέρα, λοιπόν, που είδε ότι τα παιδιά μιλούσαν για τα χρώματα και ανέφεραν τα δικά τους αγαπημένα χρώματα αποφάσισε να τους θέσει ένα πλαίσιο προβληματισμού. Αφηγήθηκε την ιστορία μιας άχρωμης πολιτείας όπου όλα ήταν ασπόμαυρα, οι άνθρωποι, τα λουλούδια, τα δέντρα, η βροχή…Και ρώτησε πώς θα ήταν η ζωή των κατοίκων μιας τέτοιας πολιτείας; Τι θα έκαναν για να βρούνε τα χρώματα;

Για να απαντήσουν στις ερωτήσεις αυτές τα παιδιά με τη μέθοδο της δημιουργικής γραφής (και με την προτροπή της Σοφίας) δημιούργησαν την πρώτη τους αφήγηση στο νηπιαγωγείο: “την ιστορία της άχρωμης και της χρωματιστής πολιτείας”

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΧΡΩΜΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΩΜΑΤΙΣΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ

Μια φορά κι ένα καιρό ήταν μια άχρωμη πολιτεία. Και δεν θα μπορούσαν να ζήσουν οι άνθρωποι χωρίς χρώμα και να φάνε. Και τα λαχανικά και τα φρούτα και τα φύλλα θα είναι ασπρόμαυρα και τα ξύλα και τα ψάρια και δε θα μπορούσαν να ζήσουν οι άνθρωποι χαρούμενοι. Δεν μπορούσαν να βάψουν γιατί δεν είχαν χρώματα και βρήκαν χρώματα και πήρανε πιο πολλά φαγητά για τα παιδιά. Μια φορά έβρεξε ασπρόμαυρη βροχή και μετά βγήκε το μαγικό ουράνιο τόξο. Οι άνθρωποι της άχρωμης πολιτείας πήραν τα χρώματα από το ουράνιο τόξο. Και η πολιτεία τους έγινε χρωματιστή. Μετά έβαψαν τα σπίτια, τα μαγαζιά, του τοίχους και τα δέντρα έγιναν πάλι όπως ήταν. Είχαν πράσινα φύλλα και από κάτω είχαν τα κλαδιά και τον κορμό σε καφέ χρώμα. Οι άνθρωποι έγιναν χαρούμενοι, αγαπημένοι και ευχαριστημένοι. Και τον ήλιο τους τον βάψανε κίτρινο χρώμα. Για να νοιώθουν καλύτερα έπαιρναν χρωματιστά λουλούδια για τις γυναίκες τους και τα παιδιά τους. Και τα φαγητά έγιναν χρωματιστά και νόστιμα. Και θα τρώει όλη η πολιτεία. Και θα κάνουν μεγάλο γλέντι με τραγούδια και χορούς για να το γιορτάσουν. Και να ζήσουν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα.

Σε επόμενη δραστηριότητα ενημερώθηκαν για το πώς γράφουμε μία ιστορία στον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Η ιστορία τους μοιράστηκε σε πέντε μικρά κομματάκια με αρχή μέση και τέλος, ακριβώς όπως την αφηγήθηκαν. Στη συνέχεια και αφού χωρίστηκαν σε πέντε ομάδες χρωμάτισαν τα μέρη της ιστορίας τους δοκιμάζοντας τις μίξεις των χρωμάτων.

 Η Σοφία σε ώρα περισυλλογής!

Ομάδα 1

Ομάδα 2

Ομάδα 3

Ομάδα 4

Ομάδα 5

Ατομικές ζωγραφιές παιδιών με τη μίξη χρωμάτων:

Το αγαπημένο τραγούδι των χρωμάτων. Για να το ακούσετε πατήστε εδώ.