Υλοποιήσαμε στο νηπιαγωγείο μας μια ξεχωριστή συνεργατική δράση στο πλαίσιο του Προγράμματος Δεξιοτήτων «Περιοδεία στον Γαλαξία», με τη συμμετοχή μητέρας, εκπαιδευτικού, του κλάδου Φυσικών. Η παρουσία της στην τάξη μας ανέδειξε με τον πιο όμορφο τρόπο τη σημασία της συνεργασίας σχολείου και οικογένειας, εμπλουτίζοντας τη μαθησιακή εμπειρία των παιδιών με βιωματικές και επιστημονικές προσεγγίσεις. Φώτο εδώ.
Ξεκινήσαμε το ταξίδι μας με την προβολή βίντεο για τον Νεύτωνα και το γνωστό περιστατικό με το μήλο, που οδήγησε στη διατύπωση της θεωρίας της βαρύτητας.
Στη συνέχεια, τα παιδιά με ρόλο επιστήμονα διατύπωσαν υποθέσεις για την πτώση των αντικειμένων, πειραματίστηκαν με διάφορα αντικείμενα, παρατήρησαν και κατέληξαν σε σημαντικά συμπεράσματα.
Μέσα από τα πειράματα κατανόησαν ότι:
-
Όλα τα αντικείμενα πέφτουν προς τα κάτω, προς τη Γη.
-
Η Γη «τραβάει» τα αντικείμενα με μια δύναμη, που ονομάζεται βαρύτητα.
-
Τα πιο βαριά αντικείμενα δεν πέφτουν πάντα πιο γρήγορα από τα ελαφριά.
- Ο αέρας επηρεάζει την πτώση των αντικειμένων: ένα ελαφρύ αντικείμενο, όπως ένα φτερό, καθυστερεί να πέσει επειδή «το κρατάει» ο αέρας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε ένα εντυπωσιακό πείραμα που παρακολουθήσαμε, όπου τα παιδιά παρατήρησαν την ταυτόχρονη πτώση μιας μπάλας και ενός φτερού μέσα σε ειδικό θάλαμο χωρίς αέρα. Παρά το διαφορετικό τους βάρος, τα δύο αντικείμενα έφτασαν στο έδαφος την ίδια στιγμή, επιβεβαιώνοντας ότι η αντίσταση του αέρα είναι αυτή που κάνει τη διαφορά στην καθημερινότητά μας. Η επιστημονική εξήγηση που προσεγγίσαμε με απλό τρόπο είναι ότι ο αέρας ασκεί μια δύναμη αντίθετη προς την κίνηση της πτώσης. Όσο μεγαλύτερη είναι η επιφάνεια ενός αντικειμένου και όσο πιο ελαφρύ είναι, τόσο περισσότερο επηρεάζεται. Αντίθετα, σε περιβάλλον χωρίς αέρα (κενό), η μόνη δύναμη που δρα είναι η βαρύτητα.
Στη συνέχεια, αναγνωρίσαμε το φαινόμενο της παλίρροιας μέσα από εικόνες της πόλης μας με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης
και το εξηγήσαμε με βιωματικές δραστηριότητες όπως:
Παιχνίδια με το νερό και τα ουράνια σώματα
Κινητικά παιχνίδια
Τα παιδιά έμαθαν τις έννοιες «πλημμυρίδα» (όταν η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει) και «άμπωτη» (όταν κατεβαίνει) και κατανόησαν ότι πρόκειται για ένα φαινόμενο που σχετίζεται άμεσα με τη βαρύτητα.
Δώσαμε μια απλή εξήγηση, κατάλληλη για την ηλικία τους:
Η Σελήνη «τραβάει» το νερό της θάλασσας με τη δύναμη της βαρύτητας, όπως η Γη τραβάει τα αντικείμενα προς τα κάτω. Έτσι, το νερό σε κάποια μέρη φουσκώνει και ανεβαίνει (πλημμυρίδα), ενώ σε άλλα μέρη κατεβαίνει (άμπωτη). Καθώς η Γη γυρίζει, αυτό αλλάζει συνέχεια και βλέπουμε πότε το νερό να ανεβαίνει και πότε να κατεβαίνει. Εξηγήσαμε, επίσης, ότι όταν σε μια πλευρά της Γης έχουμε πλημμυρίδα, τότε και στην απέναντι πλευρά συμβαίνει το ίδιο.
Ο Ήλιος επίσης επηρεάζει το φαινόμενο, αν και σε μικρότερο βαθμό. Όταν όμως η Γη, η Σελήνη και ο Ήλιος ευθυγραμμίζονται, οι βαρυτικές τους δυνάμεις συνδυάζονται, με αποτέλεσμα πιο έντονες παλίρροιες.
Η δράση μας ολοκληρώθηκε με ένα συμβολικό δώρο από τη Φυσικό μας: ένα μήλο και ένα φτερό, για να θυμόμαστε πάντα τη δύναμη της βαρύτητας αλλά και τον σημαντικό ρόλο της αντίστασης του αέρα.
Οι νέες γνώσεις των παιδιών αξιολογήθηκαν μέσα από διαδραστικό κουίζ, το οποίο μπόρεσαν να ολοκληρώνουν συνεργατικά και αυτόνομα. Μέσω της δυνατότητας ακρόασης και άμεσης ανατροφοδότησης (σωστό–λάθος), ενισχύθηκε η αυτενέργεια και η ενεργός συμμετοχή τους στη μαθησιακή διαδικασία.
Ήταν μια μοναδική εμπειρία που ενίσχυσε τη σύνδεση σχολείου και οικογένειας και έδωσε στα παιδιά την ευκαιρία να προσεγγίσουν βασικές έννοιες της φυσικής μέσα από την ανακάλυψη, το πείραμα και τη χαρά της μάθησης.
