Αρχείο ημέρας Οκτώβριος 21, 2008

Οκτώβριος 2008
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Σεπ   Νοέ »
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

Kατηγορίες

RSS Εκπαίδευση-ειδήσεις

Ελεύθερο λογισμικό ανοικτού κώδικα (Free/Open Source Software, FOSS) και ελεύθερο μαθησιακό περιεχόμενο (Free/Open Courseware)

Τα οφέλη από τη χρήση των τεχνολογιών της πληροφορίας και επικοινωνίας στη διδασκαλία και τη μάθηση είναι λίγο πολύ γνωστά: μπορούν να μετατρέψουν τη διδασκαλία σε ενεργή και δυναμική διαδικασία, ενεργοποιώντας κοινότητες μάθησης και καλύπτοντας διαφορετικά μαθησιακά στυλ. Το ελεύθερο λογισμικό ανοικτού κώδικα (Free/Open Source Software, FOSS) συμβάλλει αποτελεσματικά στην ευρεία διάδοση της χρήσης των τεχνολογιών αυτών στους κύκλους των εκπαιδευτικών και εκπαιδευόμενων.

Η έννοια του «ελεύθερου» λογισμικού αναφέρεται στην ελευθερία εκτέλεσης ενός προγράμματος για οποιαδήποτε σκοπό, στην ελευθερία τροποποίησής του, προσαρμογής του στις ανάγκες του χρήστη και βελτίωσής του, και  στην ελευθερία αναδιανομής του προγράμματος σε άλλους. Ωστόσο, η επιτυχία του ελεύθερου λογισμικού δεν οφείλεται κυρίως στις παραπάνω «ελευθερίες», όσο στην κοινότητα που «συνοδεύει» αυτό το λογισμικό: είναι οι εθελοντές που φτιάχνουν και δοκιμάζουν το πρόγραμμα, το βελτιώνουν συνεχώς με τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις τους, το διανέμουν επεξηγώντας τη χρήση του και βοηθούν όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα με τη χρήση του, απαντώντας στις ερωτήσεις τους στα διάφορα φόρα.

open_courseware.jpg

Το ερώτημα όμως είναι, γιατί παρά το σχεδόν μηδαμινό κόστος απόκτησης του ελεύθερου λογισμικού δεν υπάρχει μεγάλη ανταπόκριση στον χώρο της εκπαίδευσης. Η απάντηση βρίσκεται στις δυσκολίες των εκπαιδευτικών να μάθουν να χειρίζονται και να εκμεταλλεύονται αποτελεσματικά για τη διδασκαλία τους ελεύθερα λογισμικά. Και η λύση βρίσκεται στη δημιουργία υποστηρικτικών κοινοτήτων από εθελοντές, όπως και στην περίπτωση του ελεύθερου λογισμικού, που θα αναλάβουν να εξηγήσουν τις χρήσεις και τους τρόπους αξιοποίησης ελεύθερων λογισμικών σε συναδέλφους εκπαιδευτικούς. Σε αυτές τις κοινότητες είναι χρήσιμο να συμμετέχουν και μαθητευόμενοι, που μπορούν να προτείνουν νέες εφαρμογές και βελτιώσεις του ελεύθερου λογισμικού.

Έτσι, όπως με το ελεύθερο λογισμικό ανοικτού κώδικα, μπορούν να δημιουργηθούν κοινότητες ανοικτών «μαθημάτων» (open courseware) ή ανοικτού μαθησιακού περιεχομένου (open course content) ελεύθερης μάθησης (open learning). Η ελεύθερη χρήση, τροποποίηση και αναδιανομή του μαθησιακού υλικού θα πρέπει να υπόκεινται ασφαλώς σε αξιολόγηση, για να υπάρξουν και κάποια στάνταρ που θα ακολουθούνται από όλους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλα τα μαθησιακά περιβάλλοντα μοιάζουν μεταξύ τους. Αυτό που έχει σημασία είναι να συνειδητοποιήσει η εκπαιδευτική κοινότητα ότι η εθελοντική προσφορά όλων στην αποτελεσματική δημιουργία και διανομή μαθησιακού υλικού, αν και φαίνεται διαδικασία χρονοβόρα και επίπονη, θα έχει μακροχρόνια οφέλη, αφού θα μειώσει στο ελάχιστο τον απαιτούμενο χρόνο σχεδιασμού ενός μαθήματος και θα αυξήσει στο έπακρο τις επιλογές πηγών και πόρων που θα έχει ο εκπαιδευτικός. Ισχυρά κίνητρα σε μια τέτοια προσπάθεια, πέρα από την εύκολη και δωρεάν πρόσβαση σε ποικίλο μαθησιακό περιεχόμενο,  μπορούν να είναι η προσωπική καταξίωση και το αίσθημα ικανοποίησης από την επιτυχή εκπλήρωση του εκπαιδευτικού έργου.

πηγή: Stephenson, R. 2006. Open source/Open course learning: Lessons for educators from free and open source software. Innovate 3 (1).

http://www.innovateonline.info/index.php?view=article&id=345

πηγή εικόνας:

http://www.ocwconsortium.org/

Λογισμικό ανοικτού κώδικα (open source) και αλλαγή νοοτροπίας

open_source.gifΣτις μέρες μας ακόμα και ο μέσος χρήστης υπολογιστή μπορεί με ευκολία να χρησιμοποιήσει λογισμικό ανοικτού κώδικα, χωρίς να κατέχει ιδιαίτερες γνώσεις, όπως απαιτούνταν παλιότερα. Τα παραδείγματα τέτοιου λογισμικού είναι άφθονα: το Open Office μπορεί να χρησιμοποιηθεί αντί για το Microsoft Office, ο πλοηγητής Firefox αντί για τον Internet Explorer, το Thunderbird για την ηλεκτρονική αλληλογραφία, το Jabber για την ανταλλαγή άμεσων μηνυμάτων, το GIMP για την επεξεργασία εικόνων αντί για το Photoshop, το Moodle ή το Sakai ως σύστημα διαχείρισης μαθημάτων (course management system, CMS) αντί για το  Blackboard  κλπ.

open source softwares

Σε πολλές περιπτώσεις τα λογισμικά ανοικτού κώδικα είναι ισάξια, αν όχι καλύτερα από τα αντίστοιχα εμπορικά λογισμικά. Μπορούν να διαθέτουν, για παράδειγμα, χαρακτηριστικά, που είναι προχωρημένα και που υιοθετούνται αργότερα από τις εταιρείες που εμπορεύονται αντίστοιχα προγράμματα. Το σίγουρο πάντως είναι ότι ανεβάζουν τις προσδοκίες των χρηστών και τα στάνταρ. Εξάλλου είναι λύσεις οικονομικές και διαθέτουν και ένα ακόμα βασικό χαρακτηριστικό: μπορούν να προσαρμόζονται εύκολα στις ανάγκες των χρηστών και να υποστηρίζουν πλήθος εφαρμογών. Για παράδειγμα, ένα λογισμικό συλλογής και ανταλλαγής φωτογραφιών με δυνατότητα βαθμολόγησής τους, μπορεί να τροποποιηθεί για την ανταλλαγή και βαθμολόγηση εργασιών κλπ.

Η ευρύτατη χρήση λογισμικού ανοικτού κώδικα επιφέρει αλλαγές και στην νοοτροπία και τη στάση των περισσότερων εκπαιδευτικών σχετικά με τη δημιουργία και διανομή μαθησιακού υλικού και αποτελεσμάτων ερευνητικών έργων. Έτσι περισσότερα από 175 πανεπιστήμια, με πρώτο το MIT διαθέτουν στο διαδίκτυο δωρεάν τις σημειώσεις των μαθημάτων τους και διδακτικό υλικό (open courseware). Το Textbook Revolution είναι μια ιστοσελίδα που προσφέρει δωρεάν πρόσβαση σε περιεχόμενο βιβλίων που έχει εξασφαλίσει από δωρεές συγγραφικών δικαιωμάτων από τους συγγραφείς τους και καλεί και άλλους συγγραφείς να προσφέρουν ελεύθερα στο κοινό τα βιβλία τους. Το MERLOT είναι άλλος ένας διαδικτυακός χώρος που προσφέρει δωρεάν πρόσβαση σε περισσότερα από 15.000 μαθησιακά αντικείμενα. Επίσης στο Schoolforge οι εκπαιδευτικοί μπορούν να βρουν ελεύθερα λογισμικό, πολυμέσα και μαθησιακό υλικό για να σχεδιάσουν τα μαθήματά τους.

Η ανοικτή πρόσβαση σε μαθησιακούς πόρους κάθε λογής ίσως είναι η καλύτερη απάντηση σε μονοπωλιακές τακτικές που ακολουθούν εκδοτικοί οίκοι και επιστημονικά περιοδικά που αγοράζουν τα πνευματικά δικαιώματα και εμπορεύονται στη συνέχεια τη γνώση. Όσο για τους φόβους ορισμένων εκπαιδευτικών, ότι θα χάσουν τη δουλειά τους αν δώσουν ελεύθερα τις σημειώσεις τους στους μαθητές τους, είναι μάλλον αδικαιολόγητοι, εκτός και αν το μάθημα που προσφέρουν είναι τόσο διαδραστικό, όσο η ανάγνωση ενός βιβλίου ή ηλεκτρονικών σημειώσεων. Άλλωστε, η δημοσίευσή τους μάλλον θα αποτελέσει κίνητρο να τακτοποιήσουν τις σημειώσεις τους, γνωρίζοντας ότι θα υποστούν κριτική από συναδέλφους, μαθητές και γονείς.

πηγή: Wiley, D. 2006. Open source, openness, and higher education. Innovate 3 (1). http://www.innovateonline.info/index.php?view=article&id=354

πηγές εικόνων:

http://www.valeriovalerio.org/?m=200802

http://mappio.com/mindmap/rickny/free-open-source-softwares

χρήσιμη πηγή:  http://ioanninanews.gr/wp/?p=341

Top
 
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων