«Μάρτης» ή «Μαρτιά»

Τα χελιδονίσματα – έθιμο χελιδόνας, είναι ένα έθιμο που έχει η πατρίδα μας και συνδέεται με την άφιξη των χελιδονιών. Τα χελιδόνια επιστρέφουν την Άνοιξη, όταν αρχίζει να ζεσταίνει ο καιρός…!

Ο Μάρτης ή Μαρτιά αποτελεί ένα παμπάλαιο έθιμο με ευρεία διάδοση στα Βαλκάνια. Οι ρίζες του εντοπίζονται στην Αρχαία Ελλάδα και συγκεκριμένα στα Ελευσίνια Μυστήρια, όπου οι μύστες συνήθιζαν να δένουν μια κλωστή, την «Κρόκη», στο δεξί τους χέρι και στο αριστερό τους πόδι, όπως αναφέρει ο λαογράφος Νικόλαος Πολίτης.

Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, την 1η Μαρτίου οι μητέρες φορούν στα παιδιά τους ένα βραχιολάκι από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή, γνωστό ως «Μάρτης» ή «Μαρτιά». Το βραχιολάκι αυτό θεωρείται ότι προστατεύει από τον πρώτο ήλιο της Άνοιξης, ο οποίος, σύμφωνα με τις λαϊκές δοξασίες, είναι ιδιαίτερα έντονος και βλαβερός. Παράλληλα, πιστεύεται πως προφυλάσσει από τα κουνούπια, τους ψύλλους, τις αρρώστιες και κάθε είδους κακό.

Η κατασκευή του γίνεται την τελευταία ημέρα του Φεβρουαρίου και φοριέται την πρώτη ημέρα του Μαρτίου, πριν από την έξοδο από το σπίτι. Σε ορισμένες περιοχές, ο Μάρτης φοριέται και στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού σαν δαχτυλίδι, με σκοπό να προστατεύει από τα σκοντάμματα.

Το βραχιολάκι αφαιρείται στο τέλος του μήνα. Σε κάποιες περιοχές το αφήνουν πάνω σε τριανταφυλλιές μόλις εμφανιστεί το πρώτο χελιδόνι, ώστε τα πουλιά να το χρησιμοποιήσουν για το χτίσιμο της φωλιάς τους. Άλλοι το καίνε με το αναστάσιμο φως το Πάσχα.

Η Χριστιανική Εκκλησία, ήδη από τον 5ο αιώνα, μέσω του Ιωάννη του Χρυσοστόμου, χαρακτήρισε το έθιμο ως ειδωλολατρικό. Παρ’ όλα αυτά, ο Μάρτης διατηρείται μέχρι σήμερα ως ένα ζωντανό στοιχείο της λαϊκής μας παράδοσης.

Καλωσορίζουμε την Άνοιξη φορώντας το “Μάρτη”!

Τα όμορφα μαρτάκια, μας τα προσέφερε με αγάπη η γιαγιά της Έλενας μας και την ευχαριστούμε θερμά για την ευγενική της προσφορά…

Οι δημιουργίες μας