Φεβ 26 2011

Κριτήριο Αξιολόγησης : “Ηθικά Νικομάχεια”, Ενότητα 5η

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ : «ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ», ΕΝΟΤΗΤΑ 5η

Σημεῖον δὲ δεῖ ποιεῖσθαι τῶν ἕξεων τὴν ἐπιγινομένην ἡδονὴν ἢ λύπην τοῖς ἔργοις· ὁ μὲν γὰρ ἀπεχόμενος τῶν σωματικῶν ἡδονῶν καὶ αὐτῷ τούτῳ χαίρων σώφρων, ὁ δ᾽ ἀχθόμενος ἀκόλαστος, καὶ ὁ μὲν ὑπομένων τὰ δεινὰ καὶ χαίρων ἢ μὴ λυπούμενός γε ἀνδρεῖος, ὁ δὲ λυπούμενος δειλός.[ περὶ ἡδονὰς γὰρ καὶ λύπας ἐστὶν ἡ ἠθικὴ ἀρετή· διὰ μὲν γὰρ τὴν ἡδονὴν τὰ φαῦλα πράττομεν, διὰ δὲ τὴν λύπην τῶν καλῶν ἀπεχόμεθα. διὸ δεῖ ἦχθαί πως εὐθὺς ἐκ νέων, ὡς ὁ Πλάτων φησίν, ὥστε χαίρειν τε καὶ λυπεῖσθαι οἷς δεῖ· ἡ γὰρ ὀρθὴ παιδεία αὕτη ἐστίν.]

Β.ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Να μεταφραστεί το χωρίο που βρίσκεται μέσα στις αγκύλες .

[Μονάδες 10]

2.Ποια είναι η σχέση ηθικής αρετής και λύπης ή ηδονής και πώς την εξηγεί ο Αριστοτέλης ;

[Μονάδες 15]

3.Χρησιμοποιώντας και στοιχεία του κειμένου να διατυπώσετε την άποψή σας σχετικά με την αξία της αγωγής από την παιδική ακόμη ηλικία του ανθρώπου .

[Μονάδες 15]

4.Ποιο είναι το περιεχόμενο των όρων «ευβουλία», «ευτυχία» κι «ευδαιμονία» την περίοδο κατά την οποία διάφοροι στοχαστές στρέφονται στη μελέτη της ηθικής και της αγωγής ;

[Μονάδες 10]

5.Να γράψετε ένα παράγωγο της νέας ελληνικής για κάθε μια από τους παρακάτω όρους του κειμένου : ἕξεων ,ἀχθόμενος, ἐπιγινομένην,ἦχθαί, ἐστὶν

[Μονάδες 10]

ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ !

[Το κριτήριο είναι προσαρμοσμένο για διάρκεια 45′]

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/854

Φεβ 25 2011

ΜΟΡΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Η εξεταστέα ύλη για τις εξετάσεις του Ιουνίου  είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκαν οι μαθητές κατά τη διάρκεια της χρονιάς, με την προϋπόθεση ότι αυτή δεν είναι λιγότερη από τη μισή διδακτέα ύλη (διδακτέα είναι η ύλη που προβλέπεται να διδαχθεί από το αναλυτικό πρόγραμμα). Σε κάθε μάθημα τα θέματα πρέπει να είναι τέτοια ώστε να «ελέγχεται η απόδοση πληροφοριακών γνωστικών στοιχείων και να διερευνάται η ικανότητα του μαθητή να επεξεργάζεται δημιουργικά ένα δεδομένο υλικό σχετικό με το αντικείμενο στο οποίο εξετάζεται». Τα θέματα είναι κοινά για όλη την τάξη, ορίζεται δε από επιτροπή που αποτελείται από όλους καθηγητές που δίδαξαν το μάθημα κατά τη διάρκεια της χρονιάς και το διευθυντή του σχολείου. Επιτρέπεται να υπάρχουν χωριστά θέματα για κάποιο τμήμα εάν συντρέχουν ειδικοί λόγοι οι οποίοι πρέπει να τεκμηριωθούν επαρκώς. Ακριβώς τα ίδια ισχύουν και για τις επαναληπτικές εξετάσεις του Σεπτεμβρίου.

  1. Γλωσσικά Μαθήματα
    1. Αρχαία Ελληνική Γραμματεία (από μετάφραση)

Δίνεται φωτοτυπημένο απόσπασμα 20-30 στίχων από διδαγμένη ενότητα και οι μαθητές καλούνται να απαντήσουν σε 4 ερωτήσεις:

1η ερώτηση (4 μονάδες). Αφορά το γραμματειακό είδος και το συγγραφέα του κειμένου (εποχή και έργο του συγγραφέα)

2η ερώτηση (4 μονάδες). Είναι σχετική με  το περιεχόμενο του κειμένου που εξετάζεται. Μπορεί να αναφέρεται σε κατανόηση φράσεων ή τμήματος του κειμένου, σε διερεύνηση θεμάτων ή προβλημάτων που τίθενται σε αυτό, ή ακόμα σε περιληπτική απόδοση όλου του κειμένου ή μέρους αυτού.

3η ερώτηση (6 μονάδες). Σχετίζεται με τη δομή του κειμένου και συνήθως θα αναλύεται σε δύο ισοδύναμα υποερωτήματα. Μπορεί να ζητηθεί ο χωρισμός σε μικρότερες ενότητες με κριτήρια αφηγηματικά ή θεματικά, ή απόδοση πλαγιότιτλων, ο εντοπισμός των στοιχείων της αφηγηματικής τεχνικής που χρησιμοποιείται στο συγκεκριμένο κείμενο κλπ.

4η ερώτηση (6 μονάδες). Αναλύεται σε δύο ισοδύναμα ερωτήματα που αναφέρονται σε χαρακτηρισμούς προσώπων ή στη συγκέντρωση, ταξινόμηση και αξιολόγηση πολιτισμικών στοιχείων που εντοπίζονται στο κείμενο.

Στους μαθητές της γ Γυμνασίου μπορεί να δοθεί και ένα δεύτερο κείμενο που να σχετίζεται με το κυρίως κείμενο και να ζητηθεί να προχωρήσουν σε συγκρίσεις των ιδεών, των στάσεων και των συμπεριφορών που περιγράφονται στα δύο κείμενα. Οι μαθητές αφού μελετήσουν και τα δύο κείμενα συντάσσουν ένα τρίτο δικό τους κείμενο 80-120 λέξεων, το οποίο αξιολογείται τόσο για το περιεχόμενό του, όσο και για τα μορφικά του στοιχεία (ορθογραφία, συντακτικό)

    1. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα (από πρωτότυπο)

Α γυμνασίου

Δίνεται φωτοτυπημένο κάποιο διδαγμένο κείμενο χωρίς το εισαγωγικό σημείωμα και τα γλωσσικά σχόλια του βιβλίου και ζητείται να απαντηθούν

i.        Δύο ασκήσεις γραμματικής (2,5 μονάδες η καθεμία)

ii.        Μία άσκηση συντακτικού (2 μονάδες)

iii.        Δύο ασκήσεις λεξιλογικές –σημασιολογικές (2,5 μονάδες η καθεμία)

iv.        Δύο ερωτήσεις κατανόησης οι οποίες θα αναλύονται συνήθως σε δύο υποερωτήματα η καθεμία (4 μονάδες η κάθε ερώτηση)

Β γυμνασίου

Δίνεται φωτοτυπημένο κάποιο διδαγμένο κείμενο χωρίς το εισαγωγικό σημείωμα και τα γλωσσικά σχόλια του βιβλίου και ζητείται να απαντηθούν

i.        Δύο ασκήσεις γραμματικής (2,5 μονάδες η καθεμία)

ii.        Μία άσκηση συντακτικού (2,5 μονάδες)

iii.        Δύο ασκήσεις λεξιλογικές –σημασιολογικές (2 μονάδες η καθεμία)

iv.        Τρεις ερωτήσεις περιεχομένου από τις οποίες οι δύο αναφέρονται στην κατανόηση του κειμένου που έχει δοθεί και η μία ζητεί τη σύγκριση του κειμένου αυτού με ένα δεύτερο παράλληλο κείμενο (2 μονάδες η κάθε ερώτηση)

Γ γυμνασίου

Δίνεται φωτοτυπημένο κάποιο διδαγμένο κείμενο χωρίς το εισαγωγικό σημείωμα και τα γλωσσικά σχόλια του βιβλίου, αυτούσιο ή διασκευασμένο και ζητείται:

i.        Μετάφραση 8-10 στίχων του(4 μονάδες)

ii.        Να απαντηθούν δύο ασκήσεις γραμματικής (2 μονάδες η κάθε μία)

iii.        Να απαντηθούν δύο ασκήσεις συντακτικού  (2 μονάδες η κάθε μία)

iv.        Να απαντηθούν δύο λεξιλογικές –σημασιολογικές ασκήσεις (2 μονάδες η καθεμία)

v.        Να απαντηθούν δύο ασκήσεις κατανόησης περιεχομένου από τις οποίες η μία μπορεί να αναφέρεται στη σύγκριση του κειμένου που έχει δοθεί με ένα δεύτερο παράλληλο κείμενο (2 μονάδες η κάθε ερώτηση)

    1. Γλωσσική Διδασκαλία

Δίνεται στους μαθητές ένα κείμενο που μπορεί να είναι φωτοτυπία από το σχολικό βιβλίο, απόσπασμα εφημερίδας ή περιοδικού ή ειδικά διασκευασμένο κείμενο για τις ανάγκες της αξιολόγησης. Το κείμενο αυτό μπορεί να περιέχει σκίτσα ή φωτογραφίες, πρέπει να ανταποκρίνεται στην αντιληπτική ικανότητα των μαθητών της συγκεκριμένης τάξης και να αναφέρεται σε ένα από τους θεματικούς κύκλους που έχουν διδαχθεί. Με βάση το κείμενο που δόθηκε, ζητείται

i.        Να απαντήσουν οι μαθητές σε 4 ερωτήσεις που βαθμολογούνται με 2,5 μονάδες η κάθε μία. Οι ερωτήσεις αυτές αναφέρονται

  • Στο περιεχόμενο του κειμένου (αντί για αυτή μπορεί να ζητηθεί η περιληπτική του απόδοση σε 50-80 λέξεις)
  • Στην αναγνώριση της οργάνωσης  του κειμένου (σύνδεση προτάσεων, ανάπτυξη παραγράφων κλπ.)
  • Στην αναγνώριση της λειτουργίας των διαφόρων μορφών και φαινομένων που έχουν διδαχτεί τα παιδιά και σχετίζονται με τους επικοινωνιακούς στόχους του κειμένου.
  • Στην αξιοποίηση του λεξιλογίου του κειμένου (συνώνυμα, αντώνυμα, σημασία λέξεων κλπ.)

ii.        Να συντάξουν οι μαθητές ένα κείμενο 2-3 παραγράφων με θέμα σχετικό με το περιεχόμενο του κειμένου που δόθηκε (10 μονάδες)

    1. Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας

Οι μαθητές απαντούν σε 4 ερωτήσεις (5 μονάδες η καθεμία) που αφορούν διδαγμένο πεζό ή ποιητικό κείμενο. Κάθε ερώτηση αναλύεται σε υποερωτήματα από την ίδια θεματική ενότητα. Οι ερωτήσεις αυτές αναφέρονται

  • Στο περιεχόμενο του κειμένου ( κατανόηση, ερμηνεία, αποτίμηση φράσεων, περίληψη)
  • Στη δομή του κειμένου (μορφοποίηση παραγράφων, αφηγηματικές τεχνικές κλπ.)
  • Στη γλωσσική αποτίμηση η οποία χωρίζεται σε δύο υποερωτήματα που αναφέρονται το ένα στα κύρια γνωρίσματα και ιδιοτυπίες της γλώσσας και το άλλο στα σχήματα λόγου
  • Στην αξιολογική κρίση του κείμενου η οποία εναλλακτικά μπορεί να αναφέρεται σε χαρακτηρισμούς προσώπων, σχολιασμό αξιών και ιδεών, σύγκριση με άλλα κείμενα του συγγραφέα ή συγγραφέων  που ανήκουν στην ίδια σχολή (μόνο για τη γ΄ γυμνασίου)
    1. Ιστορία

Στους μαθητές δίνονται 2 ομάδες ερωτήσεων. Η πρώτη ομάδα (Ομάδα Α) περιλαμβάνει 5 ερωτήσεις και οι μαθητές επιλέγουν και απαντούν σε 3, ενώ η δεύτερη ομάδα (Ομάδα Β) περιλαμβάνει 4 ερωτήσεις και οι μαθητές επιλέγουν και απαντούν σε 2. Όλες οι ερωτήσεις είναι δυνατό να αποτελούνται από 2 υποερωτήματα , είναι δε βαθμολογικά ισοδύναμες.

Οι ερωτήσεις της Α ομάδας ελέγχουν τη γνώση της συγκεκριμένης ύλης (εξήγηση όρων, ταξινόμηση και περιγραφή γεγονότων, περιγραφή σχέσεων, περιγραφή ιστορικής πηγής κλπ.) . Οι ερωτήσεις της Ομάδας Β είναι ερωτήσεις κρίσεως και ελέγχουν την ικανότητα των μαθητών να αναλύουν σχέσεις και στοιχεία, να αξιολογούν τη δράση προσώπων, να συνθέτουν ιστορικά δεδομένα. Ειδικά στη γ Γυμνασίου μπορεί να τεθεί μία ερώτηση που να αναφέρεται στη σύγκριση της αντικειμενικής ιστορικής πληροφορίας με την υποκειμενική γνώμη που εκτίθεται σε μία πηγή. Να επισημάνουμε ότι είναι δυνατόν να δοθεί στους μαθητές φωτοτυπημένο ιστορικό υλικό προς επεξεργασία το οποίο ας σημειωθεί ότι δεν είναι υποχρεωτικό να προέρχεται από το βιβλίο.

Πηγή : 18ο Γυμνάσιο Αθηνών

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/852

Φεβ 24 2011

Η ασφάλεια στο Διαδίκτυο με τα μάτια των νέων

Εκδήλωση της Microsoft
24/02/2011 ,ΤΑ ΝΕΑ

Εκδήλωση με θέμα «Ασφάλεια στο Διαδίκτυο: Μέσα από τα μάτια των νέων» διοργάνωσαν σήμερα η Microsoft Ελλάς και ο οργανισμός το Χαμόγελο του Παιδιού.

Περισσότεροι από εκατό μαθητές γυμνασίων και λυκείων αντάλλαξαν απόψεις και μοιράστηκαν εμπειρίες σχετικά με την ασφαλή χρήση των νέων τεχνολογιών και του Διαδικτύου.

Τη συζήτηση αναφορικά με την σχέση των νέων με το Διαδίκτυο τροφοδότησε η σύντομη παρουσίαση των βασικών γνώσεων ασφαλούς πλοήγησης από την Έλενα Ζαγλαρίδου, Υπεύθυνη Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Microsoft Ελλάς.

Η κ. Ζαγλαρίδου παρείχε στους μαθητές ένα σύνολο απλών και χρήσιμων συμβουλών για την καθημερινή χρήση του Διαδικτύου και τους ενημέρωσε σχετικά με μεθόδους και εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να προστατέψουν τους υπολογιστές τους, αλλά και να διαφυλάξουν τους εαυτούς τους από πιθανούς κινδύνους.

Οι βασικές συμβουλές ήταν:

1 Να «θωρακίζουν» τους ηλεκτρονικούς τους υπολογιστές, ενεργοποιώντας το Τοίχος Προστασίας του διαδικτύου, ενημερώνοντας τακτικά το λειτουργικό τους σύστημα, χρησιμοποιώντας λογισμικό antivirus και διατηρώντας αντίγραφα ασφαλείας,

2 Να αξιολογούν το περιεχόμενο που βρίσκουν στο διαδίκτυο και να μην εγκαθιστούν, μεταφορτώνουν ή αντιγράφουν υλικό (όπως εικόνες, video και μουσική), το οποίο προέρχεται από αναξιόπιστη πηγή ή διακινείται παρανόμως,

3 Να μην δημοσιοποιούν προσωπικά τους στοιχεία (όπως όνομα, διεύθυνση ή τηλέφωνο) και

4 Να ενημερώνουν τους γονείς τους σε περίπτωση που δέχονται οποιαδήποτε παρενόχληση μέσω διαδικτύου ή όταν άγνωστα άτομα επιχειρούν να επικοινωνήσουν μαζί τους.

Το κύριο μέρος της εκδήλωσης αναπτύχθηκε σε δύο διαφορετικές συζητήσεις, στις οποίες το νεαρό ακροατήριο κλήθηκε να παρέμβει δυναμικά, μεταφέροντας τις απόψεις, τις εμπειρίες και τους προβληματισμούς του.

Το πρώτο πάνελ συζήτησης είχε θέμα την «Εμπειρία της χρήσης του Υπολογιστή στο σπίτι από τα παιδιά και τη σχέση με τους γονείς», ενώ το θέμα του δεύτερου πάνελ ήταν «Cyberbullying και άλλες απειλές, διάγνωση κινδύνων και έξυπνη αντιμετώπιση».

Ο κ. Κωνσταντίνος Λουκάς, Εμπορικός Διευθυντής της Microsoft Ελλάς δήλωσε: «Το διαδίκτυο αποτελεί για όλους μας ένα μοναδικό μέσο ενημέρωσης, ψυχαγωγίας, διασκέδασης και επικοινωνίας. Η αμεσότητά του, η ευελιξία του και οι απεριόριστες δυνατότητές του συνιστούν ιδιότητες που ταιριάζουν απόλυτα στους εφήβους. Οι νέοι είναι ιδιαίτερα εξοικειωμένοι με την ψηφιακή τεχνολογία, ωστόσο θα πρέπει να είναι ενήμεροι για τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από απρόσεκτη συμπεριφορά».

Ο κ. Κώστας Γιαννόπουλος, Πρόεδρος του οργανισμού «Το Χαμόγελο του Παιδιού», ανέφερε: «Για Το Χαμόγελο του Παιδιού η τεχνολογία έχει πρωτεύοντα ρόλο. Ωστόσο ο ρόλος μας είναι διττός, αφενός είμαστε χρήστες, την αξιοποιούμε δηλαδή για την επιτέλεση του έργου μας, αφετέρου μέσω συγκεκριμένων δράσεων μας για τα παιδιά συμβάλλουμε στην πρόληψη και αντιμετώπιση των προβλημάτων τα οποία προκύπτουν από την εσφαλμένη χρήση της».

Συντονίστρια των συζητήσεων ήταν η δημοσιογράφος Βάλια Καϊμάκη. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Πληροφορικής και Επικοινωνιών Ελλάδας (ΣΕΠΕ) και τελούσε υπό την αιγίδα του Δήμου Αμαρουσίου.

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/851

Φεβ 24 2011

Η απαξίωση του μαθήματος της Ιστορίας και η κατ’ ουσία κατάργησή του στο Λύκειο, του Μιχάλη Η. Παπαδόπουλου

Η απαξίωση του μαθήματος της Ιστορίας και η κατ’ ουσία κατάργησή του στο Λύκειο, του Μιχάλη Η. Παπαδόπουλου.

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/850

Φεβ 22 2011

Από την ηλικία των τριών ετών ενδέχεται να ανιχνεύονται οι τάσεις παραβατικότητας

Τρίτη 22 Φεβρουαρίου 2011,ΤΟ ΒΗΜΑ

Από εκρήξεις πείσματος ή θυμού μπορεί κανείς να προβλέψει ευκολότερα μια μελλοντική αντικοινωνική συμπεριφορά.
Από εκρήξεις πείσματος ή θυμού μπορεί κανείς να προβλέψει ευκολότερα μια μελλοντική αντικοινωνική συμπεριφορά.

Σε ηλικία τριών ετών τα περισσότερα παιδιά ονειρεύονται να γίνουν αστροναύτες ή μπαλαρίνες. Όμως σύμφωνα με ολοένα και περισσότερους επιστήμονες, ακόμη και σε αυτή την τρυφερή ηλικία ορισμένα νήπια έχουν ήδη προδιάθεση για εγκληματικότητα. Κορυφαίοι αμερικανοί εγκληματολόγοι φαίνεται να πιστεύουν ότι οι βίαιες τάσεις έχουν και βιολογική εκτός από κοινωνική βάση και ότι μπορούν να απεικονιστούν από πολύ μικρή ηλικία μέσω κάποιων ιατρικών τεστ.

Υποστηρίζουν ότι προβλέποντας ποια παιδιά θα μπορούσαν στο μέλλον να εμφανίσουν παραβατική συμπεριφορά, θα μπορούσαν να τα βοηθήσουν από νωρίς να παραμείνουν στον «ίσιο δρόμο» εφαρμόζοντας συγκεκριμένες θεραπείες. Αν τα τεστ για τη διάγνωση της παραβατική συμπεριφοράς αποδειχτούν ακριβή, τότε θα μπορούν να χρησιμοποιούν όπως τα κοινά τεστ για την ανίχνευση ασθενειών.

Η εν λόγω θεωρία ανήκει στους διαπρεπείς καθηγητές εγκληματολογίας Άντριαν Ρέινι και Νάταλι Φοντέιν. Ο δόκτωρ Ρέινι ισχυρίζεται ότι μια ανωμαλία στην ανατομία του εγκεφάλου θα μπορούσε να σημαίνει αιτία εμφάνισης εγκληματικής συμπεριφοράς και παράλληλα τρόπο εξακρίβωσης της προδιάθεσης.

Σύμφωνα με τις μελέτες του, οι ψυχοπαθείς και οι εγκληματίες έχουν μικρότερες ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου, όπως είναι η αμυγδαλή και ο προμετωπιαίος φλοιός, και τα δύο κομβικά σημεία ρύθμισης και ελέγχου των συναισθημάτων και της συμπεριφοράς.

Η δόκτωρ Φοντέιν υποστηρίζει ότι παιδιά ηλικίας ακόμη και τεσσάρων ετών εμφανίζουν «έντονα χαρακτηριστικά έλλειψης συναισθημάτων», όπως η έλλειψη ενοχής και συμπάθειας που θα μπορούσαν επίσης να θεωρηθούν δείκτες μελλοντικής κακής συμπεριφοράς. Συνδέοντας τέτοιου είδους χαρακτηριστικά με «προβλήματα συμπεριφοράς», όπως εκρήξεις πείσματος ή θυμού μπορεί κανείς να προβλέψει ευκολότερα μια μελλοντική αντικοινωνική συμπεριφορά.

Και οι δύο επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η αναγνώριση αυτών των χαρακτηριστικών μπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά όσον αφορά την πρόληψη της μετέπειτα εκδήλωσης τους.

Συγκεκριμένα ο δόκτωρ Ρέινι προτείνει την χρήση συμβουλευτικής ώστε να επιλύονται τα εσωτερικά συμπεριφοριστικά προβλήματα του παιδιού και να μαθαίνει η οικογένεια πώς πρέπει να λειτουργεί απέναντι του, και την τόνωση του εγκεφάλου με φάρμακα ή τροφές που περιέχουν άφθονα λιπαρά ωμέγα-3.

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/846

Φεβ 20 2011

Ο Ρατσισμός σε αριθμούς

20/02/2011 ,”Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία”, 20/02/2011

Της ΟΛΥΜΠΙΑΣ ΛΙΑΤΣΟΥ

Ναι, βρίσκονται στο κοινωνικό περιθώριο. Ναι, υφίστανται κοινωνικό ρατσισμό. Ναι, είναι άνθρωποι με δύο πατρίδες. Και χωρίς δεύτερη σκέψη: «Ολοι οι πολίτες πρέπει να έχουν τα ίδια δικαιώματα, απ’ όπου κι αν προέρχονται». Είναι το μήνυμα που στέλνουν στην ελληνική κοινωνία, για τους μετανάστες που ζουν εδώ, φοιτητές και φοιτήτριες απ’ όλη τη χώρα.

Πρόσφατη έρευνα που διενήργησε το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας και το Κέντρο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΚΑΝΕΠ) της ΓΣΕΕ δείχνει ότι οι φοιτητές στην πλειονότητά τους έχουν θετική στάση απέναντι στους μετανάστες που ζουν στη χώρα μας και θα ήθελαν η κοινωνία να τους αποδέχεται και να τους φροντίζει ισότιμα, όπως και τους Ελληνες.

Η έρευνα ολοκληρώθηκε στις αρχές Ιανουαρίου και είχε στόχο να καταγράψει τη στάση της ελληνικής κοινωνίας απέναντι σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες. Το πρώτο σκέλος της έρευνας επιχειρεί να αναδείξει τις απόψεις μιας συγκεκριμένης κατηγορίας νέων, των φοιτητών, απέναντι στους μετανάστες που ζουν και εργάζονται στη χώρα μας.

Το δείγμα που κλήθηκε να απαντήσει σε συγκεκριμένες δηλώσεις ήταν 548 φοιτητές και φοιτήτριες που επελέγησαν τυχαία, από το Πανεπιστήμιο της Δυτικής Μακεδονίας, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και τα ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας και Θεσσαλονίκης.

Την έρευνα διεξήγαγαν οι καθηγητές Αργ. Κυρίδης, Αναστασία Αλευριάδου, Ιφιγένεια Βαμβακίδου, Ν. Φωτόπουλος και ο διευθυντής του ΚΑΝΕΠ της ΓΣΕΕ Χρ. Γούλας.

Το 50% των ερωτηθέντων θεωρεί πως οι μετανάστες πρέπει να έχουν τα ίδια δικαιώματα με τους γηγενείς. Το 76,2% πιστεύει πως η κοινωνία πρέπει να φροντίζει όλα τα μέλη της, άσχετα με την καταγωγή τους. Το 79,7% αναγνωρίζει πως οι μετανάστες υφίστανται κοινωνικό ρατσισμό και το 68,4% πως βρίσκονται στο κοινωνικό περιθώριο. Το 74,9% διαφωνεί με την άποψη πως ένα κράτος δεν έχει καμία υποχρέωση απέναντι στους μετανάστες που ζουν σε αυτό.

Το 34,9% των φοιτητών διαφωνεί με την άποψη ότι οι μετανάστες ευθύνονται για την αύξηση της εγκληματικότητας, ενώ το 28,1% συμφωνεί. Ενα σημαντικό ποσοστό της τάξης του 36,9% έχει ουδέτερη στάση, αφού ούτε διαφωνεί ούτε συμφωνεί.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το 49,1% των ερωτηθέντων διαφωνεί με την άποψη ότι οι ξένοι ευθύνονται για την ανεργία των ντόπιων και μόνο το 20,1% συμφωνεί.

Από την έρευνα προέκυψε ότι θετικότερη στάση απέναντι στους μετανάστες έχουν:

* Οι γυναίκες σε σχέση με τους άντρες.

* Οι φοιτητές κοινωνικών επιστημών.

* Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες που ο πατέρας τους είναι επιστήμονας, ελεύθερος επαγγελματίας ή αγρότης σε σχέση με αυτούς που ο πατέρας τους είναι εργάτης ή τεχνίτης.

* Οσο πιο αριστερά είναι ο φοιτητής τόσο αυξάνεται ο βαθμός ανοχής του απέναντι στους μετανάστες, με εξαίρεση αυτούς που τοποθετούνται στην άκρα αριστερά!

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/843

Φεβ 20 2011

ΚΙΚΗ ΔΗΜΟΥΛΑ : Μια απολαυστική συνέντευξη

«Οι μακροχρόνιες κρίσεις δίνουν μεγάλη εξουσία στην ελπίδα»

Μετά τη βράβευσή της με το Μεγάλο Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας, η ποιήτρια μιλάει για τη σημασία (ή όχι) μιας τέτοιας τιμής, για τον ρόλο της ποίησης σε περίοδο κρίσης και κατάθλιψης, για τους λόγους που εξακολουθεί να γράφει η ίδια και για τα πράγματα στα οποία αξίζει να ελπίζουμε

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ Ν.ΜΠΑΣΚΟΖΟ | Κυριακή 20 Φεβρουαρίου 2011,ΤΟ ΒΗΜΑ

«Αν η ποίηση είχε τη δύναμη να μας κάνει καλύτερους, θα το είχε πετύχει εδώ και αιώνες. Η επιρροή της όμως περιορίστηκε στο να εμπλουτίζει τους έμμετρους μονολόγους» λέει η Κική Δημουλά

Ακόμη ένα βραβείο για την πολυβραβευμένη ακαδημαϊκό Κική Δημουλά πιθανόν να μη σημαίνει πολλά για την ίδια. Ισως όμως να σημαίνει κάτι παραπάνω για την ποίηση και τους αναγνώστες της. Πάντα μελαγχολική αλλά όχι απαισιόδοξη, σε αυτή τη συζήτηση η ποιήτρια μας ξεναγεί στη σχέση της με την ποίηση και τον κόσμο σήμερα. Χαρακτηρίζει την ποίηση «ένα άτοκο δάνειο για τους χρεοκοπημένους» και «μια ελπίδα για όσους δεν έχουν καμία ελπίδα». Αν έχει να μας δώσει μια συμβουλή, αυτή είναι ότι οι μακροχρόνιες κρίσεις μάς κάνουν ανθεκτικούς, μας δοκιμάζουν. Και συστήνει, το λιγότερο, σεβασμό προς όσους υποφέρουν περισσότερο. Τέλος, πιστεύει ότι η ποίηση μπορεί να μας κάνει πιο επινοητικούς, πιο καχύποπτους, να ξαναδούμε τις σχέσεις μας και τις ανασφαλείς εκδηλώσεις μας, να γίνουμε πιο απελπισμένα πιστοί στην αγάπη.

– Κυρία Δημουλά,βραβευθήκατε για το σύνολο του έργου σας.Είναι μια τιμή για εσάς; Επηρεάζει άραγε το έργο σας;

«Ασφαλώς είναι μια μεγάλη τιμή για μένα, αλλά συγκρατώ τον πανηγυρισμό μου με την προειδοποιητική σκέψη ότι από αυτόν που βραβεύεται ως ο καλύτερος υπάρχει σίγουρα ο καλύτερός του. Και αυτό είναι το ξόρκι μου εναντίον πάσης επάρσεως και παντός εφησυχασμού. Προσπαθώ εν τω μεταξύ να μη σκέπτομαι ότι αυτή η μεγάλη διάκριση που μου δίνει η χώρα ίσως χαράζει κλειστά πια σύνορα μεταξύ της γόνιμης περιόδου και της άγονης ίσως ετούτης υπερήλικης που διανύω. Αντίθετα, προσπαθώ να ελπίζω ότι αυτή η αναγνώριση, που απονέμεται έστω στην αγάπη μου για την ποίηση, ίσως ενθαρρύνει τις προσπάθειές μου να γράψω κάποιο ακόμη γηραιό ποίημα, μακιγιαρισμένο με τη μαγική δύναμη της αναθρώσκουσας νεότητας».

– Είστε λίγο απαισιόδοξη,αν και πιστεύω ότι οι φίλοι της ποίησής σας περιμένουν πολλά ακόμη από εσάς.Αραγε σημαίνει κάτι για την ελληνική κοινωνία αυτό το βραβείο σας;

«Για το πώς η κοινωνία προσλαμβάνει τα θέματα της τέχνης γενικά, αυτό εξαρτάται από το πόσο ζυμωμένη είναι η ψυχή της με την πίστη ότι η τέχνη, και η ποίηση εν προκειμένω, δεν πρόκειται να επιβάλει περικοπές στη φυγή που μας παρέχει. Οτι δίνει δάνειο, άτοκο μάλιστα, σε κάθε χρεοκοπημένο θάρρος. Δεν ξέρω, αλήθεια, τι ποσοστό της κοινωνίας έχει ανάγκη από αυτό το ζωτικό δάνειο. Συναντώ πάντως αρκετούς ανθρώπους, συγκινημένους και ευγνώμονες προς την ποίηση ότι τους αλλάζει τη ζωή. Και δεν δυσκολεύομαι να τους απογοητεύσω λέγοντάς τους πως, περίεργο, η δική μου η ζωή δεν αλλάζει παρά μόνο τις ώρες που κόβω εξαντλητικές βόλτες έξω από την ποίηση, μήπως και βγει».

– Δηλαδή σε αυτή την εποχή της περιρρέουσας μελαγχολίας και της προϊούσας κατάθλιψης η ποίηση έχει,τελικά,κάτι να πει εκεί έξω στον κόσμο; «Βέβαια. Εχει να αντιπροσφέρει τη δική της κατάθλιψη, που, καθώς ανήκει σε ένα τέταρτο, ανάερο γένος ανακουφιστικής αοριστίας, ίσως προσλαμβάνεται από τον κόσμο ως λυτρωτική ομοιότητά του, κάτι σαν κοντινή θερμή συγγενής των προβλημάτων του· τέλος πάντων, σαν φευγαλέος σύμμαχος της μελαγχολίας του αλλά και εμπνευστής της γενναιότητας που απαιτεί αυτή η τάχα ηττοπαθής μελαγχολική διάθεση. Δεν είναι ηττοπαθής, είναι ερευνήτρια». – Εχετε πει πως «η νίκη ανήκει στους ηττημένους».Είναι αυτό μια παρηγοριά προς όσους υποφέρουν από τη σημερινή κρίση,με το μνημόνιο, τις μειώσεις μισθών,την καλπάζουσα ανεργία κτλ.;

«Ναι, το έχω πει, επειδή θεωρώ ότι αποτελεί ζωτική νίκη το να αντέξεις την ήττα, χωρίς να συντριβείς πηδώντας κάτω, στην παραίτησή σου. Και μπορεί αυτό το πιστεύω μου να λειτουργήσει και ως εκγύμναση της αντοχής για παν απειλητικό απρόοπτο και για κάθε αναμενόμενη εξόντωση της βεβαιότητάς μας από το επιθετικό αβέβαιο. Οσο και αν δεν έχω πληγεί υπέρμετρα από την πραγματικότητα των περικοπών, ο σεβασμός μου μνημονεύει συχνά το κουράγιο των βαρέως πληγέντων. Αλλά ξέρω ότι αυτό περισσότερο αποτελεί μεγάλα λόγια παρά συνδρομή».

– Αν θυμάμαι καλά,έχετε πει επίσης «αρνούμαι να γίνω οδηγός έστω κι ενός ανθρώπου,όταν δεν ξέρω πού πάω».Και όμως σας ακολουθούν χιλιάδες ενθουσιασμένοι από την ποίησή σας.

Τρεις κυρίες των ελληνικών γραμμάτων στο ίδιο τραπέζι: από αριστερά, η Ζυράννα Ζατέλη,η Κική Δημουλά και η Ιωάννα Καρυστιάνη, όπως τις απαθανάτισε ο φακός τον Ιούνιο του 2003 κατά την υποδοχή νέων μελών στην Εταιρεία Ελλήνων Συγγραφέων

«Μάλλον προσπαθώ να ανακόψω τον ενθουσιασμό των ανθρώπων που ίσως βλέπουν σε μένα έναν λυτρωτή των ανησυχιών τους. Αλλά μπορεί και να μην περιμένουν από μένα τίποτε άλλο παρά μόνο τον ελευθερωτή της δυσκολίας που έχουν να διατυπώσουν τα βάσανά τους, έτσι φυλακισμένα που μένουν σε μια άφωνη ζωή. Να τα ελευθερώσω, έστω φυλακίζοντάς τα πάλι, αλλά μέσα στην οικειότητα που νιώθουν για τη δική μου φωνή. Το προτιμούν. Αλλά ξέρω ότι δεν ζητάνε ακριβώς αλλαγή. Μια φυγή θέλουν, να φύγουν από αυτό που τους συμβαίνει και να πάνε σε αυτό που συμβαίνει σε μένα- και ας είναι ίδιο με αυτό από το οποίο θέλουν να διαφύγουν. Το ξέρουν, όπως μάλλον γνωρίζουν και το μάταιο της μετατόπισής τους, χωρίς ίσως να έχουν διαβάσει αυτούς τους προειδοποιητικούς στίχους του Καβάφη: “Ετσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ/ στην κώχη τούτη την μικρή, σ΄ όλην τη γη την χάλασες”».

– Με την επίκληση του Καβάφη με βάζετε στον πειρασμό να σας ρωτήσω τι είναι τελικά η ζωή μας; Μια παγίδα,μια απάτη ή τι άλλο;

«Τι είναι η ζωή μας; Ισως μια αποτυχούσα εκδικήτρια του θανάτου. Σίγουρα όμως είναι μια φιλόδοξη παγίδα, στην οποία δυστυχώς δεν πέφτει η αθανασία. Τι άλλο να είναι η ζωή μας; Εκτός από αυτό που μας δόθηκε προσωρινά και εκτός από το εντελώς ασυλλόγιστο ανεξήγητο, να ξεχνάμε δηλαδή ότι με σύμβαση αορίστου χρόνου μάς προσλαμβάνει η ζωή στα μάγια της, καθηλώνοντάς μας να την αγαπάμε με παράφρονα ένταση. Αλλά φαίνεται ότι κάθε μεγάλη αγάπη τη θρεπτική τροφή της την αντλεί κρεμασμένη στον άδειο μαστό της προσωρινότητας. Τι άλλο λοιπόν είναι η ζωή μας εκτός από μια ανταρσία κατά του θανάτου και τι άλλο από τη σχιζοφρενική ανυπομονησία του θανάτου να πατάξει αυτή τη ανταρσία; Ξέρω, είστε έτοιμος, κύριε Μπασκόζο, να μου φωνάξετε ότι τα είπαν άλλοι».

– Ο καθένας τα λέει με τον δικό του τρόπο και τους δίνει το δικό του βάρος.Τελικά,πιστεύετε ότι η ποίηση μπορεί να μας κάνει καλύτερους; Να γίνει,π.χ.,η φιλοσοφία της καθημερινής μας ζωής;

«Οχι βέβαια καλύτερους. Ισως λίγο πιο επινοητικούς, πιο καχύποπτους, πιο τσιμπούρια επάνω στις σχέσεις μας και πιο τσιγκούνηδες στις εκδηλώσεις μας από ανασφάλεια, και πάλι από ανασφάλεια πιο εφευρετικούς στις ποικιλίες του μίσους, και πιο απελπισμένα πιστούς στο ύστατο θείο ξεγέλασμα: την αγάπη. Αν η ποίηση είχε τη δύναμη να μας κάνει καλύτερους, θα το είχε πετύχει εδώ και αιώνες. Η επιρροή της όμως περιορίστηκε στο να εμπλουτίζει τους έμμετρους μονολόγους. Και αν μας προκαλεί κάθε τόσο μια έκσταση, αυτή είναι τόσο στιγμιαία όσο εκστατικούς μάς αφήνει για λίγο ένα μόνον άστρο που επιζεί σε ολόκληρο σκοτεινό ουρανό».

– Γιατί γράφετε; Για να ξορκίσετε ίσως τον θάνατο;

«Γιατί γράφω… Γιατί άπαξ και συνέβη θέλει να ξανασυμβεί, μετά ξανασυνέβη και ξανά και πάλι, είτε σαν προγραμματισμένο να επικρατήσει, είτε σαν εθισμός στην πιο ηδυπαθή δυνατότητά μου, ίσως και την πιο άοπλη από όλες. Γράφω γιατί δεν συνέβη να το διακόψει κάτι βασανιστικότερα αστάθμητο. Οχι, δεν ξορκίζω τον θάνατο. Προσαρτώ την αποστροφή μου γι΄ αυτόν στην αποστροφή που νιώθει γι΄ αυτόν η ποίηση, αλλά και καθετί που τιμωρήθηκε να είναι αβέβαιο, σύντομο, μηδέ του συναρπαστικού εξαιρουμένου- και ας του άξιζε διαφορετική μοίρα. Τον ξορκίζω βέβαια τον θάνατο, αλλά με την έννοια ότι γράφοντας προσπαθώ να διατηρήσω άλιωτα όσα περιγράφω, σαν να μην έχουν πεθάνει, σαν να έχουν πάει ένα μακρινό ταξίδι, στην αναλλοίωτη μορφή τους».

– Κάτι τελευταίο.Εχουν κατά καιρούς ακουστεί πολλά σχόλια για τα κρατικά βραβεία.Εχετε κάποια παρατήρηση για την καλυτέρευση του θεσμού;

«Δεν μπορώ να φανταστώ την καλυτέρευση του όποιου θεσμού, αφού λειτουργός του είναι ο απείθαρχος ανθρώπινος παράγοντας. Ετσι, σχετικά με τα βραβεία έχω περιοριστεί στη στασιμότητα του ερωτήματός μου. Γιατί άραγε πρέπει να ξαναβραβεύεται ένας δημιουργός- τι βλάσφημη κλεμμένη εξουσία-, αφού έλαβε το μέγιστο βραβείο από τη φύση να μπορεί να μαστορεύει αναπαυτική τη διαφορετικότητά του ώστε να κάθεται επάνω της και να ξεκουράζεται η περιπλανώμενη αγωνία της ύπαρξης; Ναι, σύμφωνοι, τα είπαν και άλλοι». – Ζείτε μέσα στη συνάφεια των ανθρώπων,στην πολιτική,στα ψέματα,στα κουτσομπολιά,στην κρίση. Τι από αυτά σας αγγίζει,σας εμπνέει ή σας απωθεί;

«Ολα αυτά που απαριθμείτε με ωθούν να ψάξω μέσα, βάθος βάθος μου, να δω αν τα φιλοξενώ όλα αυτά ή μερικά. Να βρω αν, από πρόθυμη συγγένεια μαζί τους, τα φιλοξενώ ή από υπακοή στη φύση που μου επέβαλε να τα εμπεριέχω. Οτι τα καταπνίγω όσο γίνεται, ναι, αυτό μπορεί να λέγεται και πολιτισμός, είναι πάντως κάτι που, αν μη τι άλλο, αποτρέπει τον εμφύλιο αλληλοφαγωμό».

– Τι θα λέγατε σε αυτούς που μας κυβερνούν,σε αυτούς που εξουσιάζουν την ελληνική κοινωνία; Εχετε να τους δώσετε μια σοφή ποιητική συμβουλή;

«Σοφή συμβουλή, όχι. Ανεφάρμοστη, ναι. Γι΄ αυτό και δεν έχω καν μπει στον κόπο να την αποστηθίσω». – Βαδίζουμε σε μια μακρόχρονη κρίση.Ελπίζετε σε κάτι;

«Μα πιστεύω ότι οι μακροχρόνιες κρίσεις δίνουν μεγάλη εξουσία στην ελπίδα. Και δεν χρειάζεται να ξέρουμε σε τι ελπίζουμε. Η αοριστία είναι που μας βοηθάει να υπομείνουμε. Αν μας έλεγαν ότι θα στενάζουμε επί πέντε ημέρες, αυτός ο προσδιορισμός θα έκανε αβίωτο και αυτό το μικρό διάστημα. Η υπομονή παίρνει κουράγιο μη γνωρίζοντας πόσα χιλιόμετρα δοκιμασίας τής μέλλονται».


Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=34&artId=385652&dt=20/02/2011#ixzz1EVLUxTmH

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/842

Φεβ 19 2011

Ο Καβάφης ποιητής της Ιστορίας

ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΚΟΥΖΕΛΗ | Παρασκευή 18 Φεβρουαρίου 2011 , ΤΟ ΒΗΜΑ

Οι φιλόλογοι και οι λογοτέχνες που κατέκλυσαν τη Μικρή Σκηνή στον πέμπτο όροφο της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών την Τετάρτη το βράδυ γνώριζαν βεβαίως ότι η Ιστορία αποτελεί μία από τις βασικές συνιστώσες του έργου του Καβάφη. Εκείνο που προσδοκούσαν να μάθουν ερχόμενοι ήταν πώς αποκωδικοποιείται η ιδιαίτερη σχέση του ποιητή με την Ιστορία – και οι τρεις ομιλητές, οι καθηγητές Ρενάτα Λαβανίνι, Νταϊάνα Χάας και Μιχάλης Πιερής, ήταν προετοιμασμένοι να ικανοποιήσουν τις αδήλωτες προσδοκίες.

Ζωντάνεψε με γραφικές λεπτομέρειες μέσα από τις ομιλίες τους ο Καβάφης ως συστηματικός αναγνώστης της Ιστορίας, ο οποίος κουβαλούσε τόμους Ιστορίας στα ταξίδια του και έλεγχε με εξακριβωτική διάθεση τα ιστορικά λεξικά και τις εγκυκλοπαίδειες ανατρέχοντας σε πρωτογενείς πηγές. Τη φημισμένη «Ιστορία της παρακμής και πτώσεως της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας» του Εντουαρντ Γκίμπον ανέφερε, μεταξύ άλλων, η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Πατρών Νταϊάνα Χάας, την οποία ο Καβάφης μελετούσε στο πρωτότυπο και σημείωνε τις αντιρρήσεις του διασταυρώνοντας γεγονότα με την «Ιστορία του ελληνικού έθνους» του Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου.

Εκεί όπου η ιστορική πληροφορία είναι ελλιπής, ο ποιητής αισθανόταν ότι μπορεί να παρέμβει αναπληρώνοντας με τη φαντασία του τα κενά της Ιστορίας, όπως ακριβώς γράφει ο ίδιος στο ποίημα «Καισαρίων»: «Στην ιστορία λίγες/ γραμμές μονάχα βρίσκονται για σένα, / κ’ έτσι πιο ελεύθερα σ’ έπλασα μες στον νου μου».

Ταυτόχρονα, σχολαστικός με την ιστορική ακρίβεια, επισημαίνει στα ποιήματά του τα γεγονότα που πρέπει να ελέγξει με τη σημείωση verified (ελεγμένο) ή to be verified (να ελεγχθεί).

Ποια ήταν, συγκεκριμένα, τα ιστορικά διαβάσματα του Καβάφη μπορούμε να το ανακαλύψουμε αν διατρέξουμε τους τόμους της βιβλιοθήκης του στο Αρχείο Καβάφη, το πληροφορούμαστε από μαρτυρίες ή από σημειώσεις του ποιητή. Ο Μιχάλης Πιερής, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, ανακοίνωσε ακόμη μία πηγή, το «Λεξικό Καβάφη», ένα «λεξικό» 560 λημμάτων, που επιμελήθηκε ο ίδιος και θα κυκλοφορήσει μέσα στο έτος από το Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού.

Όπως προκύπτει, ο Καβάφης αποδελτίωνε από τα διαβάσματά του λέξεις νέες, εξωτικές, λέξεις σε χρήσεις άγνωστες ή περίεργες, λέξεις όμορφες. Αντέγραφε ολόκληρα αποσπάσματα σε κομμάτια χαρτί, κρατούσε σημειώσεις από προφορικές κουβέντες και αποκόμματα από εφημερίδες και περιοδικά, τα οποία παράχωνε στο ερμηνευτικό λεξικό που είχε στη βιβλιοθήκη του. Από την καταγραφή και τη μελέτη τους προκύπτει ένας κατάλογος κειμένων που διάβαζε ο ποιητής με τρόπο συστηματικό. Ανάμεσα σε άλλα είναι το χρονικό της Κύπρου του Λεόντιου Μαχαιρά και του Βουστρώνιου, το «Χρονικόν του Μορέως» και διάφορες χρονογραφίες, ιστορικά δημοτικά τραγούδια και κλέφτικα, ενώ τα πολλά τεκμήρια από τον ημερήσιο και περιοδικό Τύπο μαρτυρούν ότι παρακολουθούσε με ενδιαφέρον τα πολιτικά και πολεμικά δρώμενα της εποχής του.

Αν στο σημείο αυτό απορεί κανείς σε τι αποσκοπούσαν οι αποδελτιώσεις και ποια ήταν τα κριτήρια της λεξικογραφικής πρακτικής του ποιητή, όπως αναρωτήθηκε ο γλωσσολόγος και λεξικογράφος Γεώργιος Μπαμπινιώτης, ο Μιχάλης Πιερής έδωσε μια πολύ παραστατική απάντηση: «Μάζευε λέξεις όπως ένας μάστορας μαζεύει πέτρες για να φτιάξει μια ξερολιθιά, χωρίς να ξέρει πόσες και ποιες θα χρειαστεί όταν έρθει η ώρα».

Το συμπέρασμα της συνάντησης, για ακόμη μία φορά, ήταν ότι οι τρόποι προσέγγισης της προσωπικότητας και της ποίησης του Καβάφη παραμένουν ανεξάντλητοι. Γιατί; Ποιο είναι το μυστικό της οικουμενικής και αειθαλούς απήχησής του; Η Ρενάτα Λαβανίνι, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Παλέρμο και εκδότρια των «Ατελών ποιημάτων» του, πρόλαβε το ερώτημα λέγοντας στο κλείσιμο της ομιλίας της: «Η απήχηση της ποίησης του Καβάφη είναι μεγάλη γιατί λειτουργεί με τον τρόπο που λειτουργούν το μυαλό και τα συναισθήματά μας».

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/841

Φεβ 18 2011

Όλοι στην Απεργία της 22ης και 23ης Φεβρουαρίου !

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/837

Φεβ 18 2011

Στοιχεία Γραμματικής Αρχαίων

1. Η ασυναίρετη ονομαστική, αιτιατική και κλητική τονιζόμενη στη λήγουσα, οξύνεται Ἡ χαρά, τήν χαράν, ὤ χαρά – ὁ χιτών, ἡ ἀσπίς
2. Η από συναίρεση προερχόμενη λήγουσα, τονιζόμενη περισπάται, όταν προ της συναίρεσης οξυνόταν η πρώτη από τις συναιρούμενες συλλαβές. Αν οξυνόταν η δεύτερη, τότε η συνηρημένη λήγουσα οξύνεται Ποιέω = ποιῶ, Ἐρμέας = ἤς

Ἐσταῶς = ἐστῶς
3. οι δίφθογγοι αι και οι, όταν βρίσκονται στο τέλος ευκτικής ή επιρρήματος είναι μακραί Βουλεύοι, βουλεύσοι, βουλεύσαι, οἶκοι
4. Οι καταλήξεις –α, -αν των θηλυκών της α’ κλίσης είναι βραχείαι, αν προ αυτών υπάρχει σύμφωνο πλην του ρ Γλώσσα, γλώσσαν
5. Οι καταλήξεις –α, -αν, των θηλυκών της α’ κλίσης είναι μακραί, αν προ αυτών υπάρχει φωνήεν ή ρ. Εξαιρούνται οι λέξεις: γραῖα, μαῖα, μυῖα, μοῖρα, πεῖρα, σπεῖρα, σφαῖρα, σφῦρα, πρῷρα Παιδεία, παιδείαν – ὥρα, ὥραν – ἡ ὁποία, τήν ὁποίαν
6. Η κατάληξη –ας της α’ κλίσης είναι πάντα μακρά Ὥρας, παιδείας, μοίρας, εὐθείας λαχούσας
7. Η κατάληξη –α της κλητικής ενικού των σε –ης αρσεν. Της α’ κλίσης είναι βραχεία Ὤ στρατιώτα
8. Τα σε –ατης πρωτόκλιτα εθνικά έχουν τα α μακρό, αν προηγείται αυτού φωνήεν, ενώ είναι βραχύ το α, αν προηγείται αυτού σύμφωνο Σπαρτιᾶται, Ἀσιᾶται

Δαλμᾶται, Γαλᾶται
9. Η κατάληξη –α, -αν του θηλυκού των σε –ύς, -εία, -‘υ επιθέτων είναι βραχεία Εὐθεία, εὐθείαν
10. Η κατάληξη –α, -αν του θηλυκού των μετοχών είναι βραχεία Στάσα- λελυκυῖα – τιμῶσα
11. Οι καταλήξεις –ας, -ασα, -αν των μετοχών έχουν το α της ενικής ονομ, στο αρσεν. Μακρό, και στο ουδ. βραχύ Λύσας – λῦσαν – βουλεύσας – βουλεῦσαν
12. Η κατάληξη –α των ουδέτερων είναι βραχέα δῶρα, τά οποῖα, τά τιμῶντα
13. οι καταλήξεις –α, -ας, -ι, -σι της γ’ κλίσης είναι βραχεία χιτῶνι – χιτῶνα – χιτῶσι – χιτῶνας
14. Τα αττικόκλιτα σ’ όλες τις πτώσεις τονίζονται όπως και όπου η ονομαστική του ενικού ὁ νεῶς, τοῦ νεῶ, τῷ νεῷ – ὅ ταῶς, τοῦ ταῶ, τῷ, ταῷ
15. Οι μονοσύλλαβοι τύποι και η αιτ. πληθ. των σε –υς, -υος ονομάτων, τονιζόμενοι στη λήγουσα περισπώνται ὁ μῦς, τόν μῦν, ὤ μῦ – τούς ἰχθῦς
16. Η δοτική πλ. των συγκοπτομένων ονομάτων και τοῦ ἀστήρ (ἀστράσι) οξύνεται Πατράσι, μητράσι, θυγατράσι, ἀνδράσι
17. Τα σε –ις, -ίδος ονόματα έχουν το ι βραχύ σ’ όλες τις πτώσεις. Εξαιρούνται τα: ἁψίς, βαλβίς, βλεφαρίς, κηλίς, κνημίς, κρηπίς, κεραμίς, νησίς, σφραγίς, χειρίς, ψηφίς Ἀσπίς, ἀσπίδος, ἀςπίδι

Κνημίς, κνημίδος, κνημίδι
18. Τα σε –άς, -άδος ονόματα έχουν το α βραχύ σ’ όλες τις πτώσεις Φυγάς, φυγάδος, φυγάδι
19. Τα σε –ίς, -ῖνος ονόματα έχουν το ι μακρό σ’ όλες τις πτώσεις Δελφίς, δελφῖνος, δελφῖνι
20. Τα σε –αν, -ᾶνος ονόματα έχουν το α μακρό σ’όλες τις πτώσεις Τιτάν, τιτᾶνος, τιτᾶνι
21. Το πᾶς, πᾶσα, πᾶν στους τύπους, που έχουν ντ, έχει το πα βραχύ Πᾶσα, πᾶσαι, πᾶσι – πάντα, πάντες, πάντας
22. Η δοτική πληθ. αν λήγει σε –αντσι = ασι ή –υντσι = υσι και τονίζεται στην παραλήγουσα περισπάται Ἰστάντ – σί = ἰστάσι, ἰμάντ –σί = ἰμάσι, ὀλλύντ – σί = ὀλλύσι
23. Το αρσενικό σε –ας, -άντος και –υς, -ύντος και το ουδέτερο σε –αν, -άντος και –ύν, -ύντος των μετοχών περισπώνται μόνο στη δοτική πληθυντικού Ἰστάς (αρς.), ἰστάν (ουδ.), ἰστάντος, ἰστάσι  (δοτ. πληθ)

Δεικνύς (αρς), δεικνύν (ουδ), δεικνύντος, δεικνῦσι  (δοτ. πλ)
24. Οι καταλήξεις –ασα, -υσα των θηλυκών των μετοχών έχουν το –α και –υ της παραλήγουσας μακρό Ἰστᾶσα, δεικνῦσα, βᾶσα, ὀλλῦσα
25. Τα σε -οῦς -ῆ (ᾶ), -οῦν συνηρημένα δευτερόκλιτα περισπώνται σε όλες τις πτώσεις χρυσοῦς -ῆ -οῦν, χρυσοῖ-αῖ -ᾶ
26. Τα σε –ώ, -οῦς στην αιτιατική ενικού οξύνονται, ενώ τα σε –ως, -οῦς περισπώνται Ἡ ἠχώ, τήν ἠχώ – ἡ αἰδώς- τήν αἰδῶ
27. Το αρσεν και θηλ. των σε –ής, -οῦς επιθέτων στην αιτ. ενικού λήγουν σε -ῆπρο της καταλήξεως –ης υπάρχει σύμφωνο ενώ αν υπάρχει φωνήεν λήγουν σε -ᾶ Ὁ ἐπιμελής, τόν ἐπιμελῆ

Ὁ ὑγιής, τόν ὑγιά
28. Τα σε –ης, -ες βαρύτατα σιγμόληκτα επίθετα αναβιβάζουν τον τόνο στους τύπους που λήγουν σε –ές (κλητική ενικού και ενική ονομ. αιτιατ. Και κλητ. του ουδέτερου) στη γενική πληθ. τονίζονται στη παραλήγουσα. Εξαιρούνται και δεν αναβιβάζουν τον τόνο τα σε –ώδης, -ώλης, -ήρης Ὁ,ἡ συνήθης, ὤ σύνηθες, τῶν συνήθων

Εὐώδης, εὐῶδες – ἐξώλης, ἐξῶλες – ξιφήρης, ξηφῆρες
29. Τα απαρέμφατα φάναι, ἰστάναι, ἐστάναι, τεθνάναι, πιμπλάναι, πιμπράναι,  ὀξύνονται (περισπάται το δρᾶναι)
30. Το απαρέμφατο ενεστ. Σε –ύναι των συμφωνολήκτων σε –μι οξύνεται Δεικνύναι, ὀλλύναι
31. Οι συνηρημένες μετοχές σε –ων τονιζόμενες στη λήγουσα περισπώνται Τιμῶν, τό τιμῶν, ὁ βαλῶν, τό βαλοῦν (μέλλον)
32. Οι ασυναίρετες μετοχές σε –ων τονιζόμενες στη λήγουσα οξύνονται Ὁ βαλῶν, τό βαλόν, ὁ ἰδών, τό ἰδόν  (αορ. Β’)
33. Τα σε –ιζω και –άζω ρήματα έχουν το ι και α βραχύ. Εξαιρούνται: τρίζω, κράζω Εψηφίσθαι, κομίζον, κομίσαι, διχάζον
34. Το φωνήεν που προηγείται των καταλήξεων –πτω, -ττω, -ανω είναι βραχύ. Εξαιρούνται: πίπτω, ρίπτω, πράττω, κηρύττω Τάττε, τύπτε, λαμβάνον

Πῖπτε, ρῖπτε, κηρῦττον
35. Τα σε –ίνω και –ύνω ρήματα έχουν το ι και το υ μακρό. Εξαιρούνται: φθίνω, τίνω Κλῖνον – αισχῦναι

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/836

Όροι χρήσης blogs.sch.gr | Δήλωση προσβασιμότητας
Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
Αντίθεση
Accessibility by WAH