spetsiotou blog Δάσκαλε … τον ήρωά μου!

Αν ο S. Freud, ο μέγας εφευρέτης της σύγχρονης ενοχοποιητικής μηχανής άκουγε την δισέγγονή του, Έστερ Freud, να μην αποδέχεται την ψυχανάλυση, ίσως πρόσεχε περισσότερο το περιεχόμενο της παρακαταθήκης που μας άφησε. Βέβαια, δεν θα τολμούσα να κρίνω τον S.F, αν δεν άκουγα και δεν διεπίστωνα, ίδιοις όμμασι αλλά και ωσί, το πάθος και την αφοσίωση στη φροϋδική θεωρία αλλά και την μεταμόρφωση μιας απλώς διατυπωμένης αμφισβήτησης σε “ανηλεή διωγμό”. Τι θα συμβεί λοιπόν; Θα ξαναδιαβάσουμε τον Freud για να τον απορρίψουμε ή να τον αποθεώσουμε; Μια προσπάθεια αποκατάστασης του ονόματός του γίνεται τώρα στον τόπο καταγωγής του, όπου δεν βρήκαν τόσα χρόνια, έστω κι ένα μικρό δρομάκι να δώσουν το όνομά του! Εκείνο, όμως που μπορώ να παρατηρήσω είναι ότι στις μέρες μας έχουν αυξηθεί ειδικότητες επαγγελματιών σχετικές με την ψυχοθεραπεία, οι οποίες ασκούνται ως συστηματικά επαγγέλματα. Και, αφόσον αυξάνονται οι επαγγελματίες και επιβιώνουν τα γραφεία τους, σημαίνει ότι η πελατεία αναπτύσσεται. Κάτι ανάλογο άκουσα στο κουτί της Πανδώρας συνοδευμένο από την αμφιβολία, “αν όλοι όσοι απευθύνονται σε ψυχολόγο, ψυχοθεραπευτή, ψυχαναλυτή ή ψυχίατρο χρειάζονται πραγματικά τη βοήθεια ενός ειδικού ή ακολουθούν μια “μόδα” έχοντας υποστεί “πλύση εγκεφάλου” από τα ΜΜΕ και τα περιοδικά life style”. Μάλλον όχι. Ζούμε όμως στην εποχή που περιέργως αντί να αναλαμβάνουμε θαρρετά τις ευθύνες μας, σκύβουμε το κεφάλι αποδίδοντας ενοχικά πλέγματα στον εαυτό μας και ερμηνεύοντας την πράξη μας με παιδικά τραύματα θεωρώντας αδιαμφισβήτητα την παιδική μας ηλικία υπόλογη. Έτσι αναποφεύκτως πείθουμε τους εαυτούς μας για την βοήθεια που χρειαζόμαστε από τον ειδικό. Πόσο ειδικός όμως είναι ο “ειδικός”. Ποιες είναι οι σπουδές του, ποια η εμπειρία του και κυρίως πόσο καλά είναι ο ίδιος; Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τις αντιστάσεις του “ειδικού”, την ικανότητά του να μην ταυτίζεται με το υποκείμενο-ασθενή-πελάτη του. -Ας προσέχουμε, λοιπόν, τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουμε στην Α΄ Λυκείου το θεματικό αντικείμενο της Ψ, τις ερμηνείες που δίνουμε στα  παιδιά (γιατί τις καταγράφουν ως πληροφορίες) και κυρίως τα όρια του ρόλου μας, όπως αυτός προσδιορίζεται από την ειδικότητα και την παιδαγωγική μας ταυτότητα.

Η γνωστή υπερφυσική ιστορία του νεκρού αδελφού, που τον σηκώνουν από το μνήμα οι κατάρες της μάνας για να εκπληρώσει την υπόσχεση που της έδωσε, είναι γνωστό ότι έχει αρκετές παραλλαγές. Σχετικά πρόσφατα (2006) η Aνθολογία Bαλκανικής Ποίησης «Aίμος» ξεκίνησε την δημιουργία ένός έργου με την υποστήριξη των κυβερνήσεων των χωρών που μετέχουν σ’ αυτό, όπου κάθε μία από επτά ανθολογούμενες χώρες προβάλλει στη γλώσσα της (ελληνική, αλβανική, βουλγαρική, ρουμανική, σερβική, βοσνιακή και σλαβομακεδονική γλώσσα) τους σημαντικότερους ποιητές της και δημιουργήματα του γλωσσικού της πολιτισμού. Κάθε τόμος (συνολικά επτά, όσες και οι χώρες) ξεκινά με το δημοτικό τραγούδι που είναι γνωστό στην ελληνική γλώσσα ως «Tο τραγούδι του νεκρού αδελφού», στην παραλλαγή της συγκεκριμένης γλώσσας. Aκολουθεί ένα σύντομο ιστορικό χρονολόγιο της κάθε χώρας που καλύπτει την περίοδο του 19ου και του 20ου αιώνα και μια εισαγωγή που προτάσσεται της ανθολόγησης. Kάθε ανθολογούμενος ποιητής συνοδεύεται από ένα σύντομο βιογραφικό σημείωμα και επίσης σύντομη εργογραφία. Tα επιλεγμένα ποιήματα που έχουν μεταφραστεί από έγκυρους μεταφραστές υπομνηματίζονται με τις απαραίτητες σημειώσεις, κυρίως πραγματολογικού περιεχομένου.

Αφορμή για να τα θυμηθώ όλα αυτά μου έδωσε, τι άλλο; Η διδασκαλία του τραγουδιού στην Α΄Λυκείου πριν λίγες μέρες και το … σκάλισμα των αρχείων μου για να βρω τις σημειώσεις μου για τον Όρκο του πεθαμένου, του Ζαχ. Παπαντωνίου.  

Είναι συναρπαστική πορεία, η διαδρομή που ακολουθούν οι άνθρωποι που αναζητούν τις ρίζες τους, άνθρωποι που δεν γνώρισαν ποτέ ο ένας τον άλλο. Οι προσπάθειες κάποιων συνανθρώπων μας ή οικογενειών  να βρουν ΄Ελληνες του εξωτερικού, να εντοπίσουν χαμένους συγγενείς, είναι υπεράνθρωπες. Οι διαδικασίες αρκετά δύσκολες παλαιότερα και κάπως ευκολότερες τώρα με τη χρήση του διαδικτύου. Χαμένοι, εξαφανισμένοι από ποικίλες αιτίες συγγενείς κοντινοί, μακρινοί, ένα όνομα από το πουθενά στο μικρό σύμπαν των αναζητούντων. Γι’ αυτό κι όταν σήμερα έλαβα μια επιστολή από το Holborn του Middelsex, England συνταγμένη από μια συνταξιούχο λογίστρια με γιούς κι εγγονό που ζητάει τη βοήθειά μου για να διασταυρώσει στοιχεία και πληροφορίες επικαλούμενη ένα ναυτικό του 1888 που ενδεχομένως είναι προπάππος μας, δεν ξαφνιάστηκα.
Σκέφτηκα όμως, όταν μετρούσα τους φορείς που την διευκόλυναν με βάσεις δεδομένων στην έρευνά της (όλα από το σπίτι της και το διαδίκτυο), ότι δυστυχώς στην Ελλάδα όχι μόνο δεν έχομε βάσεις δεδομένων με πληροφορίες λ.χ. πληρωμάτων, ασφαλισμένων, πολεμιστών και πεσόντων, μεταναστών κλπ, διαθέσιμες στο κοινό, αλλά δεν έχομε καν βάσεις πλήρεις για θέματα της καθημερινότητας. Επί τη ευκαιρία, αν γνωρίζετε κάποια βάση δεδομένων, θα θέλαμε να μάθουμε γι’ αυτήν. Επισημαίνω όμως, ότι το πρόβλημα με τις βάσεις δεδομένων και την δυνατότητα συλλογής πληροφοριών είναι μεγάλο. Στην πατρίδα μας, ένα τόπο θυσιών, εθνικών προβλημάτων και μεγάλων κοινωνικών θεμάτων, μόνο για λίγο και χωρίς συνέχεια, κάποια φωτεινά μυαλά φωτίζουν τομείς του γενικού ερευνητικού χώρου. Κρίμα.

 Σημ. Ακόμη μετά από τόσο καιρό – για κάποιους άλλους ερευνητικούς τομείς – περιμένουμε τα νέα Γ.Α.Κ., αλλά και στο Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας η ιδέα του φωτισμένου κ. Αλ. Δημαρά για την συλλογή, καταγραφή και ψηφιοποίηση των περιεχομένων των παιδαγωγικών περιοδικών (υλικό που αποτυπώνει κοινωνικά, εθνικά, εκπαιδευτικά, παιδαγωγικά δύο αιώνες) σταμάτησε στην δεύτερη έκδοση, αφού η επόμενη διοίκηση έκρινε αδιάφορη την ερευνητική σημασία αυτής της βάσης. Δεν γνωρίζω τι θα πράξει η νέα φωτισμένη διοίκηση, αλλά έως τώρα δεν είδα “φως”.

Λοιπόν, υπάρχουν πράγματα που δεν καταλαβαίνω, όπως: γιατί οι υπηρεσίες μας δεν κατανοούν τη λογική σχέση ή διάσταση των πραγμάτων, όταν καλούνται να αποφασίσουν για κάτι; Για παράδειγμα, πώς και γιατί θα ταυτίσουμε την εργασία σε φροντιστήριο ενηλίκων με την επιστημονική συμμετοχή σε οργάνωση ευρωπαϊκού προγράμματος για την διδακτική και την έρευνα; Γιατί το υπηρεσιακό συμβούλιο ζητάει δήλωση από τον εκπαιδευτικό ότι θα απασχοληθεί υπερωριακά  αν προκύψει τέτοια ανάγκη στο σχολείο του; Γιατί ειδικά αυτός ο εκπαιδευτικός  πρέπει να αναλάβει τέτοια υποχρέωση, αφού α) δεν θα δημιουργήσει κωλύματα στη σχολική λειτουργία Γιατί “τιμωρείται” ο εκπαιδευτικός που συμπεριφέρεται με ευρύνοια και φιλομάθεια; Εκτός κι οι υπεύθυνοι των συμβουλίων δεν διακρίνουν διαφορά ανάμεσα στα ερευνητικά επιστημονικά προγράμματα και τα φροντιστήρια πάσης φύσεως.

σημ.: συνάδελφοι, αν ξέρετε κάτι που δεν ξέρω, πείτε μου και μένα. 

Η παρουσίαση ενός αφιερώματος με εστίαση την εθνική ιστορία από την άλωση της Κωνσταντινούπολης μέχρι και την επανάσταση του 1821 φαίνεται φυσικό να γίνεται από ένα φιλόλογο αλλά έχει αξιοσημείωτο ενδιαφέρον όταν συμβαίνει από άλλες ειδικότητες. Το σχολείο, ακόμη και τώρα που είμαστε επισήμως στην εποχή της διαθεματικότητας, έχει ακόμη στεγανά και διαχωριστικές γραμμές. Φαίνεται περίεργο να συνεργάζονται οι κλάδοι και ακόμη περισσότερο να ασχολούνται με θεματικά αντικείμενα “ξένα” προς την ειδικότητα.

 Όμως στο ντοκυμαντέρ για την επανάσταση, που συνέθεσε ο συνάδελφος χημικός, παρουσιάζονται με τρόπο συγκλονιστικό τα ιστορικά στοιχεία με τη σκηνογραφία της λαογραφίας, η γλώσσα με την κοινωνική ανθρωπολογία της εποχής. Η εξαιρετική αυτή σύνθεση με τον ήχο και την εικόνα, με τους ιδιότυπους κώδικες απεικόνισης μηνυμάτων, υποστήριξε την διδασκαλία μου με “συναδελφικό” και επιστημονικό τρόπο. Ευχαριστώ θερμά τον συνάδελφο που αν μου το επιτρέψει ο σεμνός του χαρακτήρας θα σας πω κάποια στιγμή και το όνομά του.

Η γλώσσα είναι και πολυκύμαντη και πολύμορφη και πολύπλοκη. Αλλά όχι κι έτσι. Πώς; Διαβάστε και θα καταλάβετε:

” Δεν εννοώ αυτή τη συνεργασία, αλλά την άλλη”. Ποια άλλη σκέφτηκα; Μετά από ώρα κατάλαβα ότι υπάρχουν δύο είδη συνεργασίας με τους γονείς: η συνεργασία α: όταν έρχονται στο σχολείο και μαθαίνουν ότι τα παιδιά τους πήραν 6 (!) και τους κόβονται τα γόνατα. Η συνεργασία β: όταν τους καλούμε εκτός ωραρίου εκ μέρους του σχολείου για να τους πούμε ότι τα παιδιά τους έχουν πρόβλημα ηλικίας και να “τα βρούμε”. Τώρα “το ρίξιμο νερού” είναι προφανώς επιβεβλημένο επειδή το γράφει το “υλικό” που θα μας δώσει ο “ειδικός παιδαγωγός σύμβουλος” που τον καλούν τα σχολεία για να λύσει τις “αταξίες” της τάξης και τα προβλήματα “βίας”. Πρέπει εξάλλου να καταλάβουμε ότι τα παιδιά έρχονται “ντοπαρισμένα” από το σπίτι τους εναντίον μας  και πιστεύουν ότι αδιαφορούμε γι’ αυτά. Αν όμως κάνουμε συγκεντρώσεις όπου θα “πει ο καθένας (ενν. εκπαιδευτικός) ποιος είναι και που μπαίνει (ενν. τάξη, τμήμα), θα αλλάξουμε το κλίμα σε “ελάχιστη περίπτωση”. Έτσι τα παιδιά δεν θα μας “αλλάζουν τα πέταλα στον αέρα”.

Καταλάβατε; Όχι; Επαναλάβατε. Κι εγώ δυσκολεύτηκα να κατανοήσω το ύφος, το λεξιλόγιο, να συμφιλιωθώ με αυτό που έβλεπαν τα μάτια και άκουγαν τ’ αφτιά μου: Ένα φιλόλογο παιδαγωγικό επόπτη, σύμβουλο δηλαδή, να “μιλάει” σε φιλολόγους. Γι’ αυτό συνάδελφοι τον νου σας. “Δεν ξέρεις ποτέ, τι σε βρίσκει”.

Μάλιστα! σταφίδα για οξοποίηση ποσότητας 250 τόνων σταμάτησαν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της Νομαρχίας Πειραιά. Αλλά και 20 τόνους φασόλια και άλλα προϊόντα φυτικής παραγωγής, όλα προελεύσεως Κίνας. Αυτή η χώρα που κάποτε ο Νίκος Καζαντζάκης αποκάλεσε “χελώνα των εθνών” σήμερα τρέχει τόσο γρήγορα που δεν την προλαβαίνεις. Εξελίσσεται σε όλους τους τομείς: από το διαστημικό της πρόγραμμα, την επιστημονική της ανέλιξη, τον  αριθμό των ικανών και πάμπλουτων νεοκινέζων που σπουδάζουν σε Αγγλία και Αμερική για να κατακτήσει η χώρα τους μια ώρα γρηγορότερα τον κόσμο (στην Αθήνα ζουν περίπου 10.000 κινέζοι από επίσημα στοιχεία της κινεζικής πρεσβείας). Βρίσκει όμως το ίδιο γρήγορα και τους παράνομους τρόπους που ανοίγουν δρόμους για κέρδος και εξουσία: τόνοι ακατάλληλων προϊόντων “μαϊμού” (από παπούτσια μέχρι και γάλα), παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μόλυνση του περιβάλλοντος (associated press). Πάλι καλά που “σκόνταψαν” πάνω στα συνεργεία της Νομαρχίας. Ε, πώς να μην σταματήσεις τη σταφίδα που ερχόταν μάλιστα για οξοποίηση.

Αχ, πατρίδα μου Ελλάς! Πόσοι άνθρωποι σώθηκαν στην κατοχή από την πείνα τρώγοντας σταφίδα της οικογενειακής παραγωγής! Τώρα όμως δεν βρίσκεις ούτε δείγμα από την παραδοσιακή σταφίδα. “Γιατί να καλλιεργούμε”, λένε οι νεοέλληνες, “αφού μπορούμε να εισάγουμε; Νόστιμη, φθηνή, μελαμινάτη”; Αχ, πατρίδα μου Ελλάς. Τι σύγχυση περνάς; 

Αναστάτωση, έμαθα, ότι δημιούργησε η προσπάθεια να βρουν κάποιοι από την εκπαιδευτική κοινότητα προσκλήσεις για την εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί απόψε Ίδρυμα Ευγενίδου. Και είναι φυσικό να ενδιαφερόμαστε εμείς οι εκπαιδευτικοί ανεξαρτήτως (προσοχή χρησιμοποιούμε επίρρημα και όχι επίθετο) για την παράσταση με τίτλο «Τα 7 Θαύματα του Κόσμου» που θα πραγματοποιηθεί στο νέο ψηφιακό πλανητάριο του ιδρύματος Ευγενίδου. Έτσι λοιπόν κάποιοι από και από την εκπαιδευτική κοινότητα μαζί με τους κοσμικούς του πνεύματος και της πόλης θα γνωρίσουν απόψε, Δευτέρα στις 19.30 μ.μ «Τα 7 θαύματα του κόσμου» σε ένα μαγευτικό και ιδιότυπο ταξίδι στο χώρο και τον χρόνο. Οι έχοντες προσκλήσεις απόψε θα ταξιδέψουν με όχημα την τεχνολογία αιχμής και τις  εντυπωσιακές ψηφιακές αναπαραστάσεις στην Πυραμίδα του Χέοπα, στο Άγαλμα του Διός στην Ολυμπία, στους Κρεμαστούς Κήπους της Βαβυλώνας, στον Φάρο της Αλεξανδρείας, στο Ναό της Αρτέμιδος στην Έφεσσο, στον Κολοσσό της Ρόδου και στο Μαυσωλείο της Αλικαρνασσού.