spetsiotou blog Δάσκαλε … τον ήρωά μου!

Τον Σεπτέμβριο του 1998 εκδόθηκε ένα βιβλίο με τίτλο “Δάσκαλε … τον ήρωά μου”, υπότιτλο “Το κοινωνικό πρόσωπο της σχολικής λογοτεχνίας” και το συνοδό ερμήνευμα: ” Οι χαρακτήρες που δρουν στα Κείμενα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας του Λυκείου και η σύνδεσή τους με το σκοπό και τους ειδικούς στόχους του Αναλυτικού Προγράμματος“. “Το βιβλίο κοσμείται από σκίτσα του ΣΤΑΘΗ που -όπως δηλώνεται –  ευγενικά παραχώρησε στη συγγραφέα ο καλλιτέχνης”. Με αφορμή την “δρώσα” κοινωνία και τις συζητήσεις των τελευταίων ημερών απομονώνω ένα απόσπασμα από τα ειδικά συμπεράσματα της ερευνητικής μελέτης, που αφορά στην ανθολόγηση κειμένων νεοελληνικής λογοτεχνίας για τα σχολικά εγχειρίδια από το 1954 έως και το 1969.

“Γενικά το κριτήριο επιλογής των δημιουργών και των κειμένων τους, έτσι όπως ορίζεται στην προκήρυξη του 1954, χρωματίζεται λίγο από τον Νεοκλασικισμό και λίγο από τον Ρομαντισμό . Είναι ιστορικά και εθνικά μια δύσκολη  περίοδος για το Ελληνικό Έθνος, που βγαίνοντας ακρωτηριασμένο από τον Εμφύλιο προσπαθεί να ανασυσταθεί. Στην προσπάθεια αυτή ανασύρει τα έτοιμα κείμενα του προηγούμενου αιώνα. Δημιουργοί τους είναι εκείνοι , που με το λογοτεχικό ύφος και ήθος τους παρήγαγαν ποικίλες και μερικές φορές ενθουσιώδεις αναδημιουργίες κλασικών σχημάτων. Στα μέσα του 20ου αιώνα στην Ελλάδα παρουσιάζεται το ιδεολογικό σχήμα, που δικαιολογημένα υποστηριζόταν τον 19ο αιώνα: Εξομάλυνση των διαφορών, εθνική ανασυγκρότηση και αξιοποίηση των λύσεων, που προτείνονταν και προσφέρονταν από τη Δύση. Στα λογοτεχνικά κείμενα, που διδάσκονται οι μαθητές, συνυπάρχουν ειρηνικά, κείμενα, και με τις δυο γλωσσικές μορφές, με ιδιαίτερα ιδιώματα αλλά και ρητορικές ακρότητες.  Η θεματική ύλη και τα ανθολογημένα κείμενα των βιβλίων δεν άλλαξαν μετά την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1964. Δεν άλλαξε ούτε η διάταξη και ταξινόμηση της ύλης… Η πολιτειακή κατάσταση στην Ελλάδα μεταβάλλεται εκείνη την εποχή αλλά όχι και η “ιδεολογική γλώσσα” του μαθήματος στο χώρο του σχολείου. Κατά συνέπεια η σχολική κοινότητα αξιοποιεί την ιδιότητά της να ασκεί τη μορφωτική εξουσία  στον τόπο και να αναπαράγει δομές που επισήμως αρνείται.
Οι κοινωνικοί χαρακτήρες επομένως δεν κινούνται από μόνοι τους. Υπάρχουν μηχανισμοί στις ανθρώπινες κοινωνίες, που βοηθούν στην διατήρηση ή μετεξέλιξή τους. Αυταρχικά καθεστώτα, δημοκρατικά ή κατ’επίφαση δημοκρατικά,  κοινωνίες ποικίλων πολιτικών σχημάτων επιβιώνουν στον πλανήτη μέσα από την αναμφισβήτητη κυριαρχία των μηχανισμών. Ο κυριότερος, όπως αναλυτικά παρουσιάστηκε  μέχρι εδώ, είναι η εκπαίδευση. Σε κάθε περίπτωση πάντως τα μέσα που χρησιμοποιούνται αποτελεσματικότερα είναι τα σχολικά εγχειρίδια. Η φιλοσοφία της εκάστοτε ηγεσίας διακρίνεται από τις εισηγητικές εκθέσεις , λόγου χάρη, των νόμων που αφορούν στην εκπαίδευση και  που πρόκειται να εξεταστούν και να ψηφιστούν από το κοινοβουλευτικό “Με τα προκηρυσσόμενα βιβλία επιδιώκεται η πραγματοποίησή του σκοπού του μαθήματος στις Α,Β,Γ τάξεις, όπως αναφέρεται στο Β.Δ.72/1966″, σώμα. Κάθε νομοθετικό κείμενο για τη Γενική εκπαίδευση διατυπώνει με σαφές ή λανθάνον νόημα τις θέσεις της πολιτικής ηγεσίας. Επομένως αποκαλύπτει τις τάσεις και τους κοινωνικούς κανόνες που αυτή επιδιώκει να ισχύσουν.
 Ενδεικτικά αναφέρονται τα αναλυτικά προγράμματα του 1961 και του 1969 που προσδιορίζουν τις κατευθύνσεις όχι μόνο της διδασκαλίας αλλά και της εκλογής κειμένων. Τα συγκεκριμένα δεν συνοδεύονται από αντίστοιχες προκηρύξεις συγγραφής διδακτικών εγχειριδίων, πράγμα που επιτρέπει το σχηματισμό εντυπώσεων και αρνητικών θέσεων . Υπάρχει όμως η προκήρυξη του 1966 για τη συγγραφή βιβλίων κατά την οποία επιδιώκεται η πραγματοποίηση του σκοπού του μαθήματος, έτσι, όπως αυτός διατυπώνεται στο Β.Δ. 72/1966 , δηλαδή η γλωσσική, η φρονηματιστική και η αισθητική μόρφωση των μαθητών. Χρησιμοποιούνται τα ίδια βιβλία  και αλλάζει μόνο το εξώφυλλο τους. Πρόκειται, όμως, για εκείνα, που εκδόθηκαν με την προκήρυξη του 1954, και οι στόχοι τους καταγράφονται στα αναλυτικά προγράμματα  του 1966 και 1969”.

Και ο νοών νοείτω. Το βιβλίο διατίθεται αποκλειστικά από την συγγραφέα και όχι από βιβλιοπωλεία. © Ευγενία Σπετσιώτου-Μέλλιου, Δάσκαλε … τον ήρωά μου Το κοινωνικό πρόσωπο της σχολικής λογοτεχνίας, Αθήνα 1998, ISBN 960-375-005-0.

Ο Αντρέ Σέπαρντ είναι ο πρώτος Αμερικανός στρατιώτης που ζήτησε άσυλο στη Γερμανία υποστηρίζοντας και δικαιολογώντας το αίτημά του στο γεγονός  ότι “ο πόλεμος εκεί παραβιάζει το διεθνές δίκαιο”. O 31χρονος Σέπαρντ, θυμίζει το γερμανικό περιοδικό “Der Spiegel“, είναι “ένας από τους 25.000 Αμερικανούς στρατιώτες που έχουν λιποτακτήσει από το 2003 για να μην πολεμήσουν στο Ιράκ”. [Αλήθεια το ξέρατε αυτό; Μας το είπε ποτέ ως τώρα η αξιόπιστη ελληνική τηλεόραση;] Είναι επίσης ένας από τους τουλάχιστον 12 Αμερικανούς στρατιώτες που κρύφτηκαν στην αεροπορική βάση της Γερμανίας, όπου σταθμεύουν οι περισσότερες από τις στρατιωτικές μονάδες κατά την μετάβασή τους στο Ιράκ.  Το 2004 υπέγραψε συμβόλαιο με τον στρατό για να γίνει μηχανικός ελικοπτέρων. Όμως όταν βρέθηκε στο Ιράκ, σύντομα άρχισε να έχει αμφιβολίες για το αν η επιλογή του τον είχε εμπλέξει σε κάτι πιο σοβαρό από τον λόγο για τον οποίο είχε πάει στον στρατό: την έλλειψη χρημάτων για σπουδές και την ανεργία. “Κανένας δεν μπορούσε να μου απαντήσει στο ερώτημα για ποιον και γιατί πολεμούσαμε“, λέει στο γερμανικό περιοδικό. Στη διάρκεια μιας άδειας που πήρε για τη Γερμανία, βρήκε στο Ίντερνετ πληροφορίες για το ψέμα των ιρακινών όπλων μαζικής καταστροφής και για την έκταση των παράπλευρων απωλειών από την εισβολή και την κατοχή του Ιράκ. Όταν κλήθηκε για τη δεύτερη αποστολή του στη χώρα, είχε ήδη αποφασίσει ότι θα λιποτακτήσει. Εμφανίστηκε στο κέντρο προσφύγων της πόλης Γκίσεν με δύο βαλίτσες και τον δικηγόρο του. Σε λίγο έπαιρνε και την επίσημη ταυτότητα του πρόσφυγα και γινόταν ο πρώτος Αμερικανός λιποτάκτης που ζητούσε πολιτικό άσυλο στη Γερμανία. “Αν εκτελούσα τις διαταγές μου, θα γινόμουν εγκληματίας. Όμως έδωσα όρκο στο αμερικανικό Σύνταγμα που απαγορεύει κάθε είδους επιθετικό πόλεμο, όπως αυτός που γίνεται στο Ιράκ”. Οι Πράσινοι και το Αριστερό κόμμα έσπευσαν να ανακοινώσουν πως υποστηρίζουν το αίτημά του. Γερμανοί φίλοι τού προσέφεραν στέγη και ακτιβιστές τού έδωσαν νομικές συμβουλές. “Αν ο Σέπαρντ έχει μια πιθανότητα να πάρει πολιτικό άσυλο κάπου, είναι στη Γερμανία”, λέει ο Τιμ Χούμπερ του Στρατιωτικού Συμβουλευτικού Δικτύου. “Στο κάτω κάτω στις δίκες της Νυρεμβέργης καταδείχθηκε πως ουδείς, περιλαμβανομένου ενός στρατιώτη, μπορεί να αρνηθεί την προσωπική ευθύνη για πράξεις του ισχυριζόμενος μόνον ότι είχε διαταγές”. Είναι επίσης μια ευρωπαϊκή οδηγία που ισχύει από το 2006 στη Γερμανία και υποχρεώνει να αναγνωρίζεται ως πολιτικός πρόσφυγας κάθε πρόσωπο που αρνείται να λάβει μέρος σ΄ έναν πόλεμο που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο… Ο Αντρέ Σέπαρντ ξέρει πως η ρήξη με τη χώρα του είναι πλέον μόνιμη. “Όμως δεν θέλω να πάω στη φυλακή επειδή άκουσα τη συνείδησή μου”, λέει. “Δεν είμαι εγκληματίας. Οι άνθρωποι που ευθύνονται γι΄ αυτό κάθονται στην Ουάσιγκτον”. Περισσότερα στη διεύθυνση:

http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4492663&ct=2

Εγώ τώρα που έχω μια αφελή απορία να σας την πω ή όχι; Θα την πω: Αφού λοιπόν, έως τώρα και άλλοι λιποτάκτησαν, και άλλοι αντέδρασαν και δεν το μάθαμε, ποιος εξυπηρετείται που μαθαίνουμε το τελευταίο περιστατικό; Ας μας άφηναν στην ευτυχισμένη άγνοιά μας, με το πολεμικό μένος μας να φωνάζουμε παραληρηματικά: αμερικάνοι φονιάδες των λαών και να περνούμε το μήνυμα στο ασυνείδητο των παιδιών μας ότι μαζί με τις επιλογές των κυβερνήσεων φταίνε  και οι απλοί άνθρωποι. Γιατί ξαφνικά το Κέντρο που επιλέγει τις ειδήσεις για τους πολίτες του κόσμου ενέταξε μέσα στο 5% των ειδήσεων που πληροφορούμαστε την είδηση για τον Σέπαρντ; Είναι μάλλον αλήθεια, μου το λένε και στο σπίτι μου, από τότε που είδα τις “Θεωρίες Συνωμοσίας” με την Τζούλια Ρόμπερτς και τον Μελ  κάτι άλλαξε στα φίλτρα μου για τον κόσμο!! Αστειεύομαι. Μπορεί και όχι.

Η υπηρεσία από την οποία προερχόταν το βίντεο με τον Κορνήλιο Καστοριάδη δεν λειτουργεί προς το παρόν.

>3η Μαΐου 1808, 1814 Goya, Prado

και όχι μόνο. Και για την βία στις τάξεις των νέων και για τους έρωτες και τα όνειρά τους, αλλά και την διδασκαλία και την τεχνική της, την ψυχολογία και την συμβουλευτική, τις τέχνες και το σχολείο.

Συγκεντρώνω τους τίτλους ταινιών που κατά καιρούς προβάλλονται και στην Ελλάδα και περιλαμβάνουν θέματα για τους νέους διαφόρων βαθμίδων εκπαίδευσης. Αν κάποιοι από σας θυμούνται κάποιους τίτλους, ας μας τους γράψουν, ώστε να δημιουργήσουμε μια λίστα που θα εξυπηρετήσει τους συναδέλφους που την ζήτησαν. Είναι ένας τρόπος να επικοινωνήσουμε με τα παιδιά μας. Αρχίζω λοιπόν:

1. “history boys”, 2006
2.  “The Strawberry Statement”, 1970
3. Νόμος 4000, 1962
4. “entre les murs”, 2008
5. “die welle”, 2008
6. “Διαγωγή μηδέν”, 1949 (Λαμπέτη, Ηλιόπουλος)
7. “Χτυποκάρδια στο θρανίο”
8. Το ξύλο βγήκε απ’ τον Παράδεισο
9. Στον κύριό μας με αγάπη,
10. Ασυμβίβαστη γενιά
11. Ατίθαση γενιά
12. If, 1968
13. “Ακήρυχτος πόλεμος”
14. Η ζούγκλα του μαυροπίνακα, 1955
15. American graffity, 1973

21/12, επανέρχομαι συμπληρώνοντας:

16. Ο κύκλος των χαμένων ποιητών (βλ.  σχόλιο εδώ “laspan”)             17. Τα παιδιά της χορωδίας 

Θα επανέλθω με περισσότερα στοιχεία. Προς το παρόν αυτούς τους τίτλους θυμάμαι.

Νέος κύκλος μαθημάτων αρχίζει από τον Ιανουάριο στη Στοά του Βιβλίου με μαθήματα Φιλοσοφίας και τον κ. Χ Γιανναρά που πάντα γοητεύει τον νου μας και επιζητούμε να μην τελειώσει η μαθητεία μας κοντά του, μαθήματα Αρχαιολογίας και ενδιαφέρουσες εμπειρίες ζωής από τον δημόσιο και ιδιωτικό βίο στην αρχαία Ελλάδα, με μαθήματα επικοινωνίας και πολιτισμού, μαθήματα Όπερας και όσα χρειάζεται να ξέρουμε ώστε να ευαισθητοποιούμαστε ως ακροατές, μαθήματα Ψυχολογίας της Θρησκείας, Συγκριτικής Φιλολογίας. Περισσότερα στο www.stoabibliou.gr/ep

Ποια δεδομένα αξιολογεί ο κ. Υπουργός, ώστε να διατυπώνει ότι: «Δεν επιτρέπεται στο μάθημα Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού ο διορισμός σε μια δημόσια θέση να θεοποιείται ενώ να δαιμονοποιείται κάθε επάγγελμα που σχετίζεται με τη ζωντανή κοινωνία και τη ζωντανή αγορά εργασίας». Τι σημαίνει «δαιμονοποιείται» το «επάγγελμα που σχετίζεται με τη ζωντανή κοινωνία»; Δηλαδή υπάρχουν επαγγέλματα που «σχετίζονται με νεκρή κοινωνία»; Ποιο σχήμα λόγου επιτρέπει τέτοιες λογικές υπερβάσεις; Ως Σύμβουλος Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού θεωρώ εντελώς αδύνατο να υπάρχει συνάδελφος που παρωθεί τους μαθητές του να επιλέξουν τη δημόσια «εξασφάλιση» ως πανάκεια για την ανθρώπινη ευτυχία. Ίσως θα έπρεπε κάποιος να εξηγήσει στον κ. Υπουργό, ότι το θεματικό αντικείμενο του Σ.Ε.Π. εφαρμόζεται στο σχολείο με αναλυτικό πρόγραμμα και βιβλία και ιδεολογικούς άξονες που η ίδια η Πολιτεία έχει καθορίσει. Βέβαια, κατανοούμε ότι απορρίπτοντας τα ισχύοντα ανοίγουμε τον δρόμο για νέες εκδόσεις. Την λύση της απόρριψης αντί της βελτίωσης (με τη διαδικασία μιας διαμορφωτικής αξιολόγησης) την γνωρίζουμε πολύ καλά από τις εκάστοτε μεταρρυθμιστικές παρεμβάσεις και κατ’ ανάγκην την δεχόμαστε. Τους μόνους, όμως, που δεν πρέπει να εγκαλούμε για την «κακή αγωγή» των πολιτών είναι οι δάσκαλοι. Μην ξεχνάτε, κ.κ. πολιτικοί προϊστάμενοί μας, οι δάσκαλοι, εφαρμόζουν προγράμματα (δηλαδή εκτελούν εντολές) και πολλές φορές συγκρατούν τα παιδιά της κοινωνίας από τις μεταρρυθμιστικές χίμαιρες, αν και δεν προβλέπεται από τα αναλυτικά προγράμματα, στήνουν ως ανάχωμα τα όνειρά τους και αγωνίζονται για την από κοινού με τους γονείς θωράκιση των μαθητών τους χωρίς να υπολογίσουν το κόστος. Σας καλούμε, λοιπόν, όσοι από τους πολιτικούς θέλετε να είστε ενημερωμένοι, να έρθετε να μοιραστείτε μαζί μας, μέσα στην τάξη μια μέρα σας. Κάποτε ήσαστε μαθητές, αλλά δεν ξέρετε τα πάντα για μας, όπως δεν είναι χειρουργοί, όσοι έκαναν στη ζωή τους μιαν εγχείριση.

Στο: daskaletonhrwamou.blogspot.com