kantonopou’s blog

Η Εκκλησία είναι θεμελιωμένη ταυτόχρονα πάνω στη Θεία Ευχαριστία και στην Πεντηκοστή. Στην εποχή του Ευαγγελίου ο Χριστός ήταν ιστορικά ορατός, ήταν ενώπιον των μαθητών Του. Αλλά η Πεντηκοστή αποδίδει στον κόσμο τη μυστική παρουσία του Χριστού και Τον φανερώνει – όχι ενώπιον των μαθητών – αλλά εντός των μαθητών, στις καρδιές τους.

 Αυτή η μυστική παρουσία του Χριστού ενεργείται ακριβώς διά του Αγίου Πνεύματος. Το Άγιο Πνεύμα δεν είναι μια αφηρημένη θεία ενέργεια, αλλά ένα από τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδας, που εκπορεύεται από τον Πατέρα και αναπαύεται στον Υιό.

Έτσι ο Χριστός αποστέλλει το Άγιο Πνεύμα και το Άγιο Πνεύμα μορφώνει τον Χριστό μέσα στις καρδιές μας. Ο Ιησούς Χριστός έρχεται εξ’ ονόματος του Πατρός για να αποκαλύψει και να εργαστεί το θέλημα Του στον κόσμο. Το Άγιο Πνεύμα έρχεται εξ’ ονόματος του Υιού για να μαρτυρήσει γι’ Αυτόν, να Τον φανερώσει και να τελειώσει το έργο Του.

Οι Πατέρες μαρτυρούν τη συμφωνία της Εκκλησίας επάνω στη σχέση της ζωής μας και του Αγίου Πνεύματος. Η βεβαιότητα της πατερικής θεολογίας είναι ότι χωρίς την κοινωνία του Αγίου Πνεύματος η μαρτυρία καταντά κενός τύπος, η διακονία επιτήδευση, η προσευχή μονόλογος, η κοινωνία απρόσωπη μάζα, ο ποιμαντικός μόχθος οργανωτική κίνηση στο κενό. Αντίθετα, με το Άγιο Πνεύμα έχουμε ζωή Θεού, από την πτώση νίκη, από την αμαρτία μετάνοια και καινούργια ζωή. Όσοι βαπτίζονται στο όνομα της Αγίας Τριάδας και ενδύονται τον Κύριο και εισέρχονται στο Σώμα του, την Εκκλησία, με την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος οικειοποιούνται τη ζωή του Θεού.

Όλη η επιμέλεια και ο αγώνας του ανθρώπου συγκεντρώνεται στην απόκτηση του Πνεύματος του Κυρίου και στην καρποφορία των καρπών του, από τους οποίους γνωρίζεται και με τους οποίους εκφράζεται η χριστιανική ζωή. Σκοπός όλων των ανθρώπων που ζουν κατά Θεό, είναι να ευαρεστήσουν τον Χριστό, τον θεό, και με τη μετοχή τους στο Άγιο Πνεύμα να γίνουν φίλοι με τον Θεό και Πατέρα κι έτσι να αποκτήσουν τη σωτηρία τους. Αυτή η σωτηρία που πραγματοποιήθηκε με τον Χριστό δε νοείται χωρίς το Άγιο Πνεύμα. Η πατερική παράδοση είναι πλούσια σ’ αυτό το σημείο: «Χωρίς το Άγιο Πνεύμα είμαστε ξένοι και μακριά από τον Θεό, με τη μετοχή μας όμως στη χάρη του Πνεύματος συναπτόμαστε με τη θεότητα. ώστε το να είμαστε στον Θεό – Πατέρα, δεν είναι δικό μας κατόρθωμα, αλλά του Πνεύματος που είναι και δικό μας κατόρθωμα, αλλά του Πνεύματος που είναι και μένει μέσα μας», μας λέγει ο αγ. Ειρηναίος. Αν ο άνθρωπος είναι θεοειδής και χριστόμορφος, αν είναι «ποίημα Θεού κτισθείς εν Χριστώ Ιησού», αυτό οφείλεται στην παρουσία του Αγίου Πνεύματος.

Το Άγιο Πνεύμα οικοδομεί το Σώμα του Χριστού, τελειώνει τα μυστήρια, χορηγεί, ενεργεί, αυξάνει και τελειώνει τα πάντα, μας χαρίζει κάθε πλήρωμα ευλογίας στον παρόντα αιώνα και στον μέλλοντα.

 Η απουσία από το Πνεύμα του Θεού γεννά την εσωτερική ερήμωση και ερείπωση του ανθρώπου, τη σύγχυση και τη διαστροφή, το ψέμα και την τραγωδία, την αδυναμία και αποτυχία του καλούμενου πνευματικού βίου. Η αλλοτρίωση του κόσμου από το Άγιο Πνεύμα γεννά την κρίση και τα δεινά του. Πρόκειται για την εισβολή του φρονήματος της εκκοσμικεύσεως στη ζωή μας, με την οποία σβήνεται η πνοή και ενέργεια του Αγίου Πνεύματος και αντικαθιστάται ολοκληρωτικά με το ανθρώπινο θέλημα και την ανθρώπινη δραστηριότητα.

Ζώντας σ’ ένα κόσμο που προσφέρει προγράμματα βελτιώσεως του ανθρώπινου βίου και καταγίνεται στη διαφήμιση των υλικών πραγμάτων πρέπει να επανεκτιμήσουμε τη σημασία της εορτής της Πεντηκοστής που μας διδάσκει ότι κάθε φορά που η ανθρώπινη ύπαρξη απαντά καταφατικά στη Χάρη του Πνεύματος, τότε μεταμορφώνεται. Γι’ αυτό να ευχόμαστε και αυτό ας επιδιώκουμε. «Πνεύμα άγιον, το εκ του Πατρός εκπορευόμενον και εν Υιώ αναπαυόμενον, ελθέ, απερίγραπτον Φως, το πάντα πληρούν και ζωοποιούν, και φώτισον ημάς τους εσκοτισμένους τοις πάθεσιν· ίασαι την φύσιν την συντριβείσαν εκ της πτώσεως του Αδάμ και δια της μεταλήψεως των αχράντων του Χριστού Μυστηρίων τύπωσον εν ημίν την εικόνα Αυτού, του ταπεινού και πράου Αμνού του Θεού, του αίροντος τας αμαρτίας του κόσμου· δεόμεθά Σου, ταχύ επάκουσον και ελέησον».  

 Γιώργος Σαββίδης- Ιερά Μητρόπολη Πάφου

Η πτώση των πρωτοπλάστων και η απώλεια του παραδείσου, σαν αποτέλεσμα της παρακοής, επέφερε το θάνατο και στέρησε από τον άνθρωπο την αιώνια ζωή. Αυτή η στέρηση της αιώνιας ζωής προκάλεσε στον άνθρωπο θλίψη και οδύνη πολλή. Η αποκατάσταση αυτής της ζωής, που δεν μπορούσε να γίνει με τις δυνάμεις του ανθρώπου, επιτυγχάνεται τώρα μέσω του λυτρωτικού έργου του Υιού και Λόγου του Θεού, του Ιησού. Τελικός στόχος, η χαρά της πληρότητας με την αποδοχή της αιώνιας ζωής.

Αυτή η αιώνια ζωή είναι ιδιαίτερα σημαντική. Είναι το «παν» που προσφέρει ο Θεός στον άνθρωπο με την αποστολή του Υιού του στον κόσμο. Και αυτό το «παν» που προσφέρεται από το Θεό στον άνθρωπο, όπως τονίζει σήμερα ο ίδιος ο Κύριος, είναι η αιώνια ζωή. Δηλαδή, η αποκατάσταση της κοινωνίας του ανθρώπου με το Θεό. Με άλλα λόγια, να καταστούν και πάλι οι άνθρωποι κοινωνοί της ζωής του Θεού. Μιας ζωής που θα προσφέρεται στην ψυχή του πιστού από την παρούσα ζωή και θα φθάσει στην ολοκλήρωσή της κατά τη μέλλουσα ζωή, με την πλήρη απόλαυση του Θεού. Όπως λέει και ο Απόστολος Παύλος: «βλέπομεν γαρ άρτι δι’ εσόπτρου εν αινίγματι, τότε δε πρόσωπον προς πρόσωπον». Τώρα βλέπουμε τα πράγματα θαμπά, σαν μέσα από μεταλλικό καθρέφτη. Τότε όμως πρόσωπο με πρόσωπο θα δούμε το Θεό.

Ο Ιησούς, λοιπόν, έρχεται να προσφέρει ξανά στον άνθρωπο την αιώνια ζωή. Όμως, τι είναι η αιώνια ζωή και πώς εξασφαλίζεται; Απάντηση στα πιο πάνω ερωτήματα δίνει σήμερα ο ίδιος ο Κύριος: «Αύτη δε έστιν η αιώνιος ζωή, ίνα γινώσκωσι σε τον μόνον αληθινόν Θεόν και ον απέστειλας Ιησούν Χριστόν». Και να ποια είναι η αιώνια ζωή. Ν’ αναγνωρίζουν οι άνθρωποι εσένα ως το μόνο αληθινό Θεό, καθώς κι εκείνον που έστειλες, τον Ιησού Χριστό.

Αιώνια ζωή, σημαίνει αληθινή θεογνωσία. Σημαίνει γνώση του αληθινού Θεού. Σημαίνει γνώση του Ιησού Χριστού. Άρα αποδοχή της ύπαρξης του αληθινού Θεού σημαίνει και αποδοχή του Ιησού ως αληθινού Θεού. Δεν μπορούμε να δεχθούμε τον Πατέρα ως Θεό και να αρνούμαστε τη θεότητα του Υιού. «Εγώ και ο Πατήρ εν εσμέν» (Ιωάν. ι΄ 30) τονίζει με καθαρότητα ο Ιησούς.

Αυτό το «ομοούσιον» του Υιού με τον Πατέρα υπερασπίσθηκαν με σθένος οι 318 Πατέρες της Εκκλησίας που πήραν μέρος στην πρώτη Οικουμενική Σύνοδο και τη μνήμη των οποίων τιμούμε σήμερα. Μάλιστα με τη σύνταξη των επτά πρώτων άρθρων του συμβόλου της πίστεως, διετύπωσαν την ορθή διδασκαλία της Εκκλησίας περί του Υιού και παράλληλα απέρριψαν την αιρετική διδασκαλία του Αρείου που ισχυριζόταν ότι ο Υιός είναι «κτίσμα», δημιούργημα του Θεού! Η διδασκαλία των Πατέρων της Εκκλησίας για το Δεύτερο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος είναι ξεκάθαρη. Τον αναγνωρίζουν ως «Υιόν του Θεού», «Μονογενή», «τον εκ του Πατρός Γεννηθέντα προ πάντων των αιώνων». Με την ομολογία δε για τον Υιό, ότι είναι Θεός αληθινός εκ Θεού αληθινού και «Γεννηθέντα ου ποιηθέντα, ομοούσιον τω Πατρί δι ου τα πάντα εγένετο», επιτυγχάνουν ένα διπλό στόχο. Δηλαδή να διατυπώσουν τη σωστή διδασκαλία της Εκκλησίας και παράλληλα να απορρίψουν τη διδασκαλία του Αρείου.

Βλέποντας τα μεγάλα προβλήματα που δημιούργησαν δια μέσου των αιώνων οι διάφορες αιρέσεις, κατανοούμε περισσότερο τόσο την εναγώνια προσευχή του Ιησού για τους Μαθητές του «ίνα ώσιν εν», όσο και τη σύσταση του Αποστόλου Παύλου προς τους επισκόπους της Μικράς Ασίας «προσέχετε ουν εαυτοίς και παντί τω ποιμνίω». Μάλιστα ο Απόστολος Παύλος εξηγεί στη συνέχεια τους λόγους που τον κάνουν να ανησυχεί. «Εγώ το ξέρω ότι μετά την αναχώρησή μου θα εισβάλουν σ’ εσάς λύκοι άγριοι, που δε θα λυπηθούν το ποίμνιο. Ακόμα και από εσάς θα βγουν πρόσωπα που θα διδάσκουν πλάνες για να παρασύρουν τους πιστούς με το μέρος τους».

Κανείς δεν μπορεί να πειραματίζεται με την πίστη. Κανείς δεν μπορεί να ακροβατεί με την πίστη, γιατί δεν υπάρχει προσωπική πίστη του καθενός. Υπάρχει μόνο η πίστη της Εκκλησίας, όπως την παρέλαβε από τον Κύριο και τους Αποστόλους και η οποία στη συνέχεια διατυπώθηκε και στις αποφάσεις των Οικουμενικών Συνόδων. Δεν υπάρχει προσωπική πίστη, γιατί αυτή καλλιεργεί τον εγωισμό και διασπά την ενότητα των πιστών και της Εκκλησίας. Μεγάλη είναι για τούτο η ευθύνη ποιμένων και ποιμνίου της Εκκλησίας για τη διαφύλαξη της ενότητας της πίστεως και κατ’ επέκταση της Εκκλησίας. Κληρικοί και λαϊκοί έχουμε εξίσου μεγάλη ευθύνη γι’ αυτή την ενότητα, συμβάλλοντας ο καθένας «υπέρ της των πάντων ενώσεως».

Η ευχή αυτή και συνάμα προσευχή της Εκκλησίας μπορεί να γίνει πραγματικότητα μόνο αν ο καθένας από μας αποκαταστήσει την αληθινή ενότητα με το Θεό. Αν οι άνθρωποι δεν ξαναβρούμε το θεμέλιο της πίστης, τότε η ενότητα θα παραμείνει ανεκπλήρωτη επιθυμία. Πίστη και ζωή θα πρέπει να συνυπάρξουν για να μπορέσουν να μας οδηγήσουν στο δοκιμασμένο και σίγουρο θεμέλιο, που είναι ο Χριστός. Κατά τον Απόστολο Παύλο «θεμέλιον γαρ άλλον ουδείς δύναται θείναι παρά τον κείμενον, ος εστιν Ιησούς Χριστός» (Α΄ Κορ. γ΄ 11).

Μοναδικό, λοιπόν, θεμέλιο της πίστης μας ο Χριστός. Όμως δεν αρκεί αυτή η διαπίστωση. Δεν αρκεί να δακτυλοδεικτούμε το Χριστό σαν θεμέλιο της ζωής μας και την ίδια στιγμή να χτίζουμε τη ζωή μας χωρίς τη διδασκαλία του Χριστού και ιδιαίτερα τη διδασκαλία της αγάπης. Μιας αγάπης που σαρκάζεται στην εποχή μας από αυτούς που δεν έχουν τη δύναμη ν’ αγαπήσουν. Μιας αγάπης, λοιπόν, που σαρκάζεται από «εχθρούς» και σκοτώνεται από «φίλους»!! Αλήθεια, πού πάμε; Ζούμε σε ένα κόσμο διαλυμένο. Τα χαλάσματα πληθαίνουν καθημερινά. Για τούτο η πρόσκληση για ενότητα αποκτά άλλη διάσταση και δυναμική, αφού μπορεί να βγάλει τον άνθρωπο από τα αδιέξοδα. Μιας ενότητας στη βάση της πίστης και που θα εκφράζεται με τον τρόπο της ζωής μας. Γιατί τότε ο καθένας θα αγωνίζεται για να καταστήσει τον εαυτό του πρότυπο για τους άλλους. Ο καθένας θα πρέπει να μπορεί να λέει με τον τρόπο της ζωής του αυτό που λέει σήμερα και ο Απόστολος Παύλος: «Με κάθε τρόπο σας έδωσα το παράδειγμα». Για τούτο δικαιολογημένα αργότερα θα μπορεί να προτρέψει τους πιστούς να τον μιμηθούν, γιατί πρώτος αυτός μιμήθηκε τη ζωή του Χριστού: «Μιμηταί μου γίνεσθε καθώς καγώ Χριστού» (Α΄ Κορ. ια΄ 1). Σε μια εποχή δύσκολη, που με ευκολία θανατώνεται ο άνθρωπος και το ανθρώπινο γένος διαπομπεύεται μέσα από γενοκτονίες και βασανιστήρια, ας προβάλουμε την αξία του ανθρώπου μέσα από την ενότητα της πίστεως και της ζωής. Με τον τρόπο αυτό θα συμβάλουμε στην ενότητα για την οποία προσευχήθηκε ο Κύριος «ίνα ώσιν εν». Αμήν.

 Θεόδωρος Αντωνιάδης- Ιερά Μητρόπολη Πάφου

«Που έχομεν τα μάτια μας», λόγος του αειμνήστου Μητροπ. Νικαίας Γεωργίου Παυλίδου.

 (Πράξεων των Αποστόλων: Κ.16 – 18, 28 – 36)

«Προσέχετε ουν…».

Είναι αληθώς συγκινητική η συνάντησις αυτή του Αποστόλου Παύλου με τους πρεσβυτέρους της Εφέσου. Τους υπενθυμίζει με θερμότητα ψυχής τους αγώνας του, τας συμβουλάς του, τα δάκρυα που έχυσε. Έπειτα τους επισημαίνει τους κινδύνους που θα διατρέξη η Εκκλησία από τους ψευδοδιδασκάλους, που σαν «λύκοι βαρείς» θα θελήσουν να βλάψουν τους πιστούς. Τους παρακαλεί δι’ αυτό με φωνήν παλλομένην από συγκίνησιν, να προσέχουν. Να προσέχουν και τον εαυτόν των. Πώς θα συμπεριφέρωνται, τι θα διδάσκουν. Αλλά να προσέχουν και τους πιστούς, επί των οποίων το Πνεύμα το Άγιον τους ετοποθέτησε ποιμένας. Ευθύς δε αμέσως, μετ’ ολίγας γραμμάς σημειώνει πάλιν: «Διό γρηγορείτε».

Μίαν βασικήν και θεμελιώδη αρετήν του Χριστιανού επισημαίνει σήμερον ο Απόστολος Παύλος, αγαπητέ. Την προσοχήν. Την άγρυπνον δηλαδή εκείνην εσωτερικήν του ανθρώπου διάθεσιν, με την οποίαν παρακολουθεί ούτος όλας τας εκδηλώσεις της ζωής του. Και εις τας πονηράς ημέρας που ζώμεν, η προσοχή αυτή είναι απολύτως απαραίτητος προυπόθεσις νίκης εις τον αγώνα μας. Χρήσιμον λοιπόν θα είναι να αφιερωθή το σημερινόν κήρυγμα του φυλλαδίου μας εις το θέμα αυτό της προσοχής.

1. Η απειλή.

Θα ρωτήσετε, ίσως, τι απειλούνται. Πολλά και μεγάλα. Η ορθή πίστις πρώτα. Παρελάβομεν μίαν πίστιν καθαράν και γνησίαν, την ορθόδοξον. Μας την παρέδωσαν με αφαντάστους θυσίας οι αγωνισταί της Εκκλησίας μας, μεταξύ των οποίων είναι και οι σήμερον εορταζόμενοι 318 Θεοφόροι Πατέρες της Α’ εν Νικαία Οικουμενικής Συνόδου. Θησαυρός η πίστις αυτή. Και όμως κινδυνεύει. Κινδυνεύει από τους «βαρείς λύκους», όπως τους ονόμασεν ο Απόστολος Παύλος, τους αιρετικούς, τους ψευδοδιδασκάλους, οι οποίοι και εις τας ημέρας μας κυκλοφορούν με πανουργίαν και δολιότητα, δια να παραπλανήσουν τους Χριστιανούς και να τους απομακρύνουν από την Εκκλησίαν και την αλήθειαν.

Κινδυνεύει έπειτα η ψυχή μας, η αρετή του Χριστιανού. Διερχόμεθα μίαν περίοδον ηθικής κρίσεως. Η αμαρτία και ο διάβολος κινούνται με σύστημα και δραστηριότητα δια να υποτάξουν το ψυχικόν μας φρούριον. Αυτόν τον κίνδυνον θέλει να υπογραμμίση ο Απόστολος Πέτρος, όταν γράφη: «Νήψατε, γρηγορήσατε, ο αντίδικος υμών διάβολος ως λέων ωρυόμενος, περιπατεί ζητών τίνα καταπίη». Λιοντάρι αγριεμένο ο διάβολος, που με μανία γυρίζει παντού, δια να συλλάβη το ανύποπτο θύμα του. Η πίστις, λοιπόν, και η ψυχή μας κινδυνεύουν. Και δεν έχει ο άνθρωπος κανέναν άλλον θησαυρόν μεγαλύτερον από αυτά.

2. Το απατηλό κάλυμμα.

Και ο κίνδυνος γίνεται μεγαλύτερος, διότι έρχεται καμουφλαρισμένος, με απατηλό κάλυμμα. Δεν φαίνεται στην αρχή τι θέλει. Ιδίως η αμαρτία. Χρησιμοποιεί τόσες προσωπίδες! Αρχίζει με την πρόφασιν ότι δήθεν είναι αυστηρά και απηρχαιωμένη η Εκκλησία. Χρειαζόμεθα, σου λέγουν, έναν Χριστιανισμόν συγχρονισμένον. Σύμφωνον με τας νέας αντιλήψεις, με το νέον πνεύμα της ζωής. Και λέγοντας αυτά εννοούν, ούτε λίγο ούτε πολύ, μίαν συμμαχίαν της αμαρτίας με την Εκκλησίαν. Να υποχωρήση ο Θεός και να νικήση ο διάβολος. Έτσι ακούτε να υποστηρίζουν. Να, αι κοινωνικαί σχέσεις, απαιτούν τον α’ ελιγμόν. Η φύσις της εργασίας μάς ζητεί την β’ υποχώρησιν. Η επαγγελματική μου ανάγκη με υποχρεώνει εις τον γ’ συμβιβασμόν. Η εποχή και αι σύγχρονοι ιδέαι υπαγορεύουν την δ’ τακτικήν. Και στο τέλος τι μένει; Ένας Χριστιανισμός χωρίς ψυχήν. Μερικά κόκκαλα πεταμένα στην άκρη. Αυτό θέλει βέβαια η αμαρτία, να νεκρώση την αντίστασιν. Και, επειδή δεν ημπορεί κατ’ ευθείαν, ενεργεί κεκαλυμμένα. Κάνει ό,τι γίνεται πολλές φορές στον πόλεμο. Είναι γνωστόν ότι συχνά οι στρατοί καταλαμβάνουν υψώματα με τεχνάσματα. Κάποτε εις έναν πόλεμον οι στρατιώται μιας διμοιρίας εντύθησαν την νύκτα με άσπρα σενδόνια, έβγαλαν τα άρβυλά των, εκάλυψαν τα πόδια των με τσουβάλια, δια να μη κάνουν θόρυβο στο χιόνι, και σιγά σιγά, ντυμένοι έτσι στα λευκά, αθέατοι μέσα στη λευκότητα του χιονιού, έφθασαν στα χαρακώματα των εχθρών και τους έπιασαν να κοιμώνται. Επήραν έτσι το ύψωμα, χωρίς να στάξη σταγόνα αίματος. Το ίδιο κάνει και η αμαρτία. Μεταμορφώνεται, και κατακτά τα ψυχικά υψώματα με τεχνάσματα πονηρίας. Ύστερα πια όλα είναι χαμένα. Αιχμάλωτη η ψυχή στα χέρια της αμαρτίας, του πλέον σκληρού και απαισίου τυράννου. Αιχμάλωτη!

3. Η άμυνα.

Εμπρός εις τον σοβαρόν αυτόν κίνδυνον επιβάλλεται ο Χριστιανός να αμυνθή. Και η καλυτέρα άμυνα είναι η προσοχή. Ο σκοπός είναι να προλάβωμεν το κακόν. Να μη καταλάβη ο εχθρός την ψυχή μας. Να μη μας αιχμαλωτίσει η αμαρτία. Δι’ αυτό διδάσκει ο ίδιος ο Κύριος: «Προσέχετε εαυτοίς, μήποτε βαρηθώσιν υμών αι καρδίαι εν κραιπάλη και μέθη και μερίμναις βιοτικαίς». Προσέχετε μήπως καμφθούν αι καρδίαι σας από την αμαρτίαν, και στο τέλος γίνετε παίγνιον του διαβόλου.Δια τον λόγον αυτόν και ο Απόστολος Παύλος συμβουλεύει τον μαθητή του Τιμόθεον και του παραγγέλλει: «Συ δε νήφε εν πάσι». Πρόσεχε, του λέγει, αγρύπνως εις όλα.

Είναι ανάγκη, αγαπητέ, να επιμείνωμεν εις το σημείον αυτό. Αν από την αρχή προσέξωμεν, ο εχθρός δύσκολα θα μας νικήση. Θα συναντά παντού το άγρυπνο μάτι μας και θα υποχωρή. Αν όμως αρχίσωμεν σιγά σιγά και εις τα μικρά να μη προσέχωμεν, να υποχωρούμεν, τότε ο κίνδυνος είναι μέγιστος. Έτσι πολλοί στη ζωή των ενικήθησαν. Δεν επρόσεξαν στην αρχή. Έκαμαν την πρώτην υποχώρησιν, τον πρώτον συμβιβασμόν. Αυτό ήτο. Έπειτα άρχισε το κατρακύλισμα. Είναι πολύ παραστατικός ο μύθος εκείνος του Αισώπου, κατά τον οποίον ένας ξυλοκόπος μπήκε κάποτε σ’ ένα δάσος και εζήτησεν από τα δένδρα να του δώσουν μια μικρούλα λεύκα που του χρειαζόταν. Τα δένδρα του την έδωσαν ευχαρίστως. Πόσο όμως μετάνοιωσαν αργότερα, όταν είδαν ότι ο ξυλοκόπος, με τη λεύκα αυτή έκαμε το τσεκούρι του και άρχισε να ρίχνη κατάχαμα τα καλύτερα δένδρα του δάσους!

Το ίδιο παθαίνομε κι εμείς. Δεν προσέχομε στα μικρά και υποχωρούμε. Σε λίγο αυτά τα μικρά γίνονται στυλιάρι, που προσαρμόζεται στο τσεκούρι του διαβόλου και συντρίβει κατόπιν της ψυχής μας τα ωραιότερα δένδρα.

Έτσι γίνεται στη ζωή. Ο νεαρός μαθητής του Γυμνασίου παραδείγματος χάριν αρχίζει από το τσιγάρο, προχωρεί μετά στο χαρτοπαίγνιο, κάμνει εν συνεχεία ένα βήμα προς τα ποτά, ακολουθούν κατόπιν οι παρέες. Σιγά σιγά όλα αυτά. Στο τέλος γίνεται ένας αιχμάλωτος στο άρμα του κακού. Μόνος του έβαλε την πρώτη σπίθα. Σήμερα η πυρκαγιά του κατέστρεψε την ευτυχία. Αν επρόσεχε στην αρχή!

Το ίδιο γίνεται και με την κοπέλα. Σιγά σιγά αρχίζουν αι απροσεξίαι. Για να μην είναι ακοινώνητη, εμπρός οι παρέες, οι νεώτεροι χοροί, οι γνωριμίες, οι κοινές εκδρομές, η πλαζ και η συνέχεια… Ας μην προχωρήσωμεν όμως… Στο τέλος γίνεται ένα κουρέλι θλιβερό. Αν επρόσεχε στην αρχή, σήμερα δεν θα θρηνούσε.

Πόσον μεγάλες αυτές οι αλήθειες! Πόσον μεγάλες!

4. Σταυρός ή ημισέληνος;

Γνωρίζομεν όλοι πώς έπεσεν η Κωνσταντινούπολις το 1453. Οι πολιορκημένοι είχαν οχυρώσει τα πάντα. Όλες οι επάλξεις είχαν επανδρωθή. Όλες οι πόρτες είχαν κλεισθή. Ο Μωάμεθ επανειλημμένως επετέθη, αλλά δεν κατόρθωσε να τους υποτάξη. Αλλοίμονον όμως! Μια μικρή πλαγία πόρτα, γνωστή ως Κερκόπορτα, είχε μείνει ανοιχτή. Πώς έμεινεν άραγε; Κατά λάθος; Προδοσία; Κανείς δεν έμαθε. Έφθασεν όμως αυτό για να πέση η βασιλεύουσα. Σε λίγο εκυμάτιζεν, αντί του Σταυρού, η ημισέληνος στο Ναό της Αγίας Σοφίας. Έτσι εχάσαμε την Πόλι…

Αδελφέ,

Δεν πρέπει να χάσωμεν με κανένα τρόπο τον θησαυρόν μας, την ψυχήν μας, που είναι αγορασμένη όχι με αργύριον και χρυσάφι, αλλά με αίμα του Κυρίου, με την θυσίαν του Σταυρού. Οι κίνδυνοι βέβαια είναι πολλοί. Αλλά και η βοήθεια του Κυρίου είναι μεγάλη. Μεγαλυτέρα από την αντίδραση του διαβόλου. «Μείζων εστίν ο εν υμίν ή ο εν τω κόσμω», βεβαιώνει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης. Αν προσέχωμεν και ημείς από την αρχήν και φρουρώμεν την ψυχήν μας, τότε η νίκη μας θα είναι βεβαία. Ο θησαυρός της πίστεώς μας της αληθινής και της ψυχής μας της αιωνίου δεν θα πέση στα χέρια των εχθρών μας. Εις την υψηλοτέραν τότε κορυφήν του ψυχικού μας ναού θα στηθή ακτινοβολούν το αιώνιον σύμβολον των αγώνων και νικών, ο Σταυρός!

Να δώση ο Θεός!

Αγαπητοί, ήταν κάποτε ένας βασιλεύς της Ανατολής, προς τον οποίον παρουσιάσθη κάποιος από τους υπηκόους του και τον ηρώτησε πώς θα κατορθώση να αποφύγη τους πειρασμούς της ζωής. Την άλλην ημέραν ο βασιλεύς εκάλεσε τον άνθρωπον αυτόν. Σ’ ένα τραπέζι ήτο ένα δοχείον γεμάτο λάδι έως τα χείλη. «Θα πάρης, του λέγει ο βασιλεύς, αυτό το δοχείο. Θα γυρίσης στην πόλη. Πρόσεξε, δεν θα χυθή ούτε μία σταγόνα. Θα σε παρακολουθούν δύο στρατιώται με τα ξίφη των. Άμα χυθή και το ελάχιστον, θα αποκεφαλισθής. Τώρα πηγαίνετε…

Ο ταλαίπωρος επήρε το δοχείον. Ήτο ημέρα εορτής. Οι δρόμοι και αι πλατείαι γεμάται κόσμον. Ο άνθρωπος μας προχωρεί και κρατεί το δοχείο με το λάδι. Με τι όμως προσοχήν! Δεν εχύθη ούτε μία σταγόνα.

─Τι γίνεται εις την πόλιν; τον ηρώτησεν ο βασιλεύς, όταν επέστρεψεν. Ποιούς είδες στον δρόμο; ─Κανένα, Μεγαλειότατε. Εκοίταζα το λάδι, τίποτε άλλο δεν είδα. ─Ιδού, λέγει σοβαρά ο βασιλεύς. Ιδού το μέσον δια να αποφύγης τους πειρασμούς. Να προσέχης την ψυχή σου, να προσηλώνης το βλέμμα σου εις τον Θεόν. Τότε μη φοβήσαι. Όλοι οι πειρασμοί γύρω δεν θα μπορέσουν να σε παρασύρουν.

Αγαπητέ μου,

Και σήμερα κόσμος γύρω μας. Πειρασμοί, τραγούδια απατηλά, προκλήσεις, τεχνάσματα του διαβόλου, φωνές σειρήνων… Πού έχομε τα μάτια μας και την προσοχήν μας;

Στην ψυχήν μας;

Στον Θεόν;

Αν ναι, μη φοβώμεθα. Θα νικήσωμεν. Αν όμως όχι, τότε… Αλήθεια, πού έχομεν τα μάτια μας;

Από το βιβλίο «Φως ταις τρίβοις μου», του Μητροπολίτου Νικαίας, Γεωργίου Παυλίδου, σελίς 40 και εξής.Επιμέλεια κειμένου Δημήτρης Δημουλάς.

Πηγή:http://www.orp.gr/?p=969

Η έκτη κατά σειρά Κυριακή μετά το Άγιο Πάσχα είναι αφιερωμένη από την Εκκλησία μας στην μνήμη των 318 Αγίων Πατέρων, οι οποίοι έλαβαν μέρος στην Α’ Οικουμενική Σύνοδο που συνήλθε στην Νίκαια της Βιθυνίας το 325 μ.Χ. Η σύνοδος συνήλθε κατά πρόσκληση του Μέγα Κωνσταντίνου κατά το εικοστό έτος της βασιλείας του.

Διακριθείσες μορφές της συνόδου ήταν ο Αλέξανδρος ο Κωνσταντινουπόλεως, ο Αλέξανδρος ο Αλεξανδρείας, ο Μέγας Αθανάσιος, ο Ευστάθιος ο Αντιοχείας, ο Μακάριος ο Ιεροσολύμων, ο Παφνούτιος, ο Άγιος Σπυρίδων, ο Άγιος Νικόλαος, κ.α.

Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος καταδίκασε τον Άρειο και τον Αρειανισμό. Διατύπωσε τους πρώτους όρους ορθού Χριστιανικού δόγματος και ιδιαίτερα τα περί του δευτέρου Προσώπου της Αγίας Τριάδος, τον Ιησού Χριστό, ως ομοούσιον τω Θεώ Πατρί.

Συνέταξε τα πρώτα επτά άρθρα του Συμβόλου της Πίστεως.

Επίσης αποφάσισε τους κάτωθι ιερούς Κανόνες:

Κανών Α’: Καταδικάζει τη συνήθεια του οικειοθελούς ευνουχισμού και απαγορεύει τη χειροτονία ευνουχισμένων, πλην όσων για ιατρικούς λόγους ή λόγω βασανιστηρίων εξετμήθησαν.

Κανών Β’: Απαγορεύει τη χειροτονία ως κληρικών στα νέα μέλη (νεόφυτοι) της εκκλησίας.

Κανών Γ’: Καταδικάζει την συνήθεια των κληρικών όλων των βαθμών να συζούν με νεαρές γυναίκες τις οποίες δεν είχαν παντρευτεί (συνείσακτοι).

Κανών Δ’ – Ε’: Εισάγεται το «μητροπολιτικό σύστημα», το οποίο ίσχυε στην οργάνωση της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, και καθορίζουν την αρμοδιότητα της επαρχιακής συνόδου στη χειροτονία των επισκόπων.

Κανών ΣΤ’: Αναγνωρίζει κατ’ εξαίρεση το αρχαίο έθος της συγκεντρωτικής δικαιοδοσίας του επισκόπου της Αλεξάνδρειας στις εκκλησίες της Αιγύπτου, Λιβύης και Πεντάπολης —όπως συνέβαινε και με την εκκλησία της Ρώμης—, ενώ εξαιρεί τη Ρώμη και την Αντιόχεια από το γενικό μέτρο του μητροπολιτικού συστήματος.

Κανών Ζ’: Ορίζεται ότι ο επίσκοπος Αιλίας (δηλ. Ιερουσαλήμ) να είναι ο επόμενος στη σειρά απόδοση τιμών.

Κανών Η’: Ορίζει τον τρόπο επιστροφής στην εκκλησία της Αιγύπτου των λεγόμενων «Καθαρών» (Μελιτιανό σχίσμα).

Κανών Θ’: Αναφέρεται στην συνήθη περίπτωση χειροτονίας πρεσβυτέρων των οποίων δεν εξετάστηκαν τα προσόντα ή οι οποίοι δεν παραμένουν άμεμπτοι.

Κανών Ι’: Καταδικάζει τη χειροτονία πεπτωκότων.

Κανών ΙΑ’ – ΙΒ’: Καθορίζεται η μετάνοια των πεπτωκότων, με αυστηρότερα κριτήρια.Κανών ΙΓ’: Δέχεται ότι είναι δυνατόν να παρασχεθεί Θεία Ευχαριστία επί της επιθανατίου κλίνης.

Κανών ΙΔ’: Ορίζεται η μετάνοια των πεπτωκότων κατηχουμένων.

Κανών ΙΕ’ – ΙΣΤ’: Καταδικάζεται η επιδίωξη κληρικών για μετάθεση σε άλλες εκκλησίες.

Κανών ΙΖ’: Καταδικάζει την πλεονεξία και αισχροκέρδεια των κληρικών που προέρχεται από τον έντοκο δανεισμό.

Κανών ΙΗ’: Απαγορεύει στους διακόνους να μεταδίδουν και να αγγίζουν τη Θεία Ευχαριστία πριν από τους πρεσβυτέρους, και δεν επιτρέπεται το να κάθονται μεταξύ των πρεσβυτέρων.

Κανών Κ’: Απαγορεύει τη γονυκλισία στη Θεία Λειτουργία της Κυριακής και την ημέρα της Πεντηκοστής.

Επιπρόσθετα καθορίστηκε η κοινή ημέρα εορτασμού του Πάσχα.

Τα συμπεράσματα τις συνόδου υπογράφηκαν από περισσότερους από 318 και ο αριθμός αυτός επικράτησε για συμβολικούς λόγους. Οι επίσκοποι που ήταν παρόντες στη σύνοδο συνοδεύονταν από κατώτερους κληρικούς.

Στο ιερό Ευαγγέλιο της Κυριακής των Αγίων Πατέρων της Α’ Οικουμενικής Συνόδου ακούμε ένα τμήμα της λεγομένης αρχιερατικής προσευχής του Κυρίου μας. Μιας προσευχής συγκλονιστικής που έκανε ο Κύριος μπροστά στους μαθητές του τη Μεγάλη Πέμπτη το βράδυ. Εκεί στο υπερώο της Ιερουσαλήμ μετά το Μυστικό Δείπνο ο Κύριος, αφού ύψωσε τα μάτια του στον ουρανό, είπε:Πάτερ, ήλθε η ώρα να θυσιασθώ για τη σωτηρία του κόσμου. Δέξου τη θυσία μου αυτή και δόξασε τον Υιό σου, για να Σε δοξάσει και ο Υιός σου, για να λυτρώσει όσους πίστεψαν σ’ Αυτόν και να τους προσφέρει την αιώνια ζωή. Και αυτή είναι η αιώνια ζωή, το να γνωρίζουν οι πιστοί Εσένα τον μόνο αληθινό Θεό και Εμένα που με έστειλες στον κόσμο.

Εγώ Σε δόξασα πάνω στη γη. Και με τη θυσία που θα προσφέρω σε λίγο πάνω στο σταυρό, ολοκλήρωσα τελείως το έργο που μου έδωσες να επιτελέσω. Και τώρα που θα φύγω από τον κόσμο αυτό, δόξασέ με και ως άνθρωπο εσύ, Πάτερ, με την δόξα την οποία είχα κοντά σου πριν να δημιουργηθεί ο κόσμος.

Μέσα στη συγκλονιστική αυτή αρχιερατική προσευχή ακούμε τον Κύριο πολλές φορές να μιλάει για τη δόξα Του. Σε ποια όμως δόξα αναφέρεται; Όσο κι αν μας φαίνεται παράξενο, ο Κύριος αναφέρεται στη δόξα της σταυρικής του θυσίας που θα ακολουθήσει. Βέβαια ο Κύριος δοξάστηκε και με τα εκπληκτικά θαύματά Του, με την αγία ζωή Του, με την απαράμιλλη διδασκαλία Του, με την Ανάστασή του και την Ανάληψή του.

Όμως η μεγαλύτερη δόξα του Κυρίου μας δεν πραγματοποιήθηκε σ’ αυτές τις στιγμές του θριάμβου, αλλά στις τραγικότερες και πιο ταπεινωτικές στιγμές της ζωής του. Ο Κύριός μας ανήλθε στην κορυφή του μεγαλείου του όταν ανυψώθηκε στην κορυφή του Γολγοθά και αποκάλυψε στους ανθρώπους το ανυπέρβλητο ύψος της αρετής Του. Μιας αρετής που ακτινοβόλησε στον ουρανό, στη γη και τα καταχθόνια. Διότι ο Κύριός μας πάνω στο σταυρό αποκάλυψε στο μεγαλύτερο βαθμό την τέλεια αγάπη Του για τα πλάσματά του. Εκεί στην τρομερή αγωνία του Πάθους έδειξε τη βασιλική του μεγαλειότητα. Με ανεξικακία και υπομονή δοκίμασε όχι μόνο τους αφόρητους πόνους του μαρτυρίου, αλλά και σήκωσε με εγκαρτέρηση το αβάστακτο βάρος των αμαρτιών μας. Ο Σταυρός του έγινε το υψηλότερο βήμα της ανθρωπότητας, που διακηρύττει μία δόξα άφθαστη. (Επιγραφή σε Σταυρό: Ο Βασιλεύς της δόξης).

Σε τέτοιου είδους δόξα όμως ο Κύριος καλεί και όλους εμάς. Διότι όλοι οι άνθρωποι είμαστε πλασμένοι για τη δόξα. Δυστυχώς όμως αναζητούμε την καταξίωσή μας σε λάθος δρόμο: στη ματαιότητα, στα τάλαντα, στην εξουσία, στην αναγνώριση. Αυτή όμως η κοσμική καταξίωση είναι ψεύτικη, φευγαλέα. Η αληθινή δόξα βρίσκεται στο δρόμο της θυσίας, στην κοινωνία των παθημάτων του Κυρίου μας. Υψωνόμαστε όταν θυσιαζόμαστε, όταν υπομένουμε πειρασμούς, περιφρονήσεις, συκοφαντίες, αδικίες, όταν ξέρουμε να συγχωρούμε και να ευεργετούμε, όταν σταυρώνουμε καθημερινά τον εαυτό μας και τα πάθη του.

Η ενότητα των πιστών.

Στην συνέχεια της αρχιερατικής του προσευχής ο Κύριος προσεύχεται για τους μαθητές του και για όλους του πιστούς. Πάτερ άγιε, λέει, εγώ φανέρωσα το όνομά Σου στους ανθρώπους που μου εμπιστεύθηκες. Απεκάλυψα σ’ αυτούς τις αλήθειες που μου έδωσες. Και αυτοί δέχθηκαν τον λόγο σου και πίστεψαν ότι όλα όσα έχω από Σένα προέρχονται και ότι εγώ από Σένα γεννήθηκα. Τη στιγμή αυτή Σε παρακαλώ για εκείνους που μου έδωσες. Εγώ δεν θα είμαι πλέον σωματικώς στον κόσμο. Αυτοί όμως θα είναι. Όσο ήμουν μαζί τους τους φύλαξα. Πάτερ άγιε, φύλαξέ τους με την πατρική σου δύναμη, ώστε να παραμείνουν ενωμένοι μαζί μου και μεταξύ τους. Να είναι ενωμένοι, όπως κι εμείς είμαστε ένα.

Στο δεύτερο αυτό τμήμα της αρχιερατικής προσευχής του ο Κύριος προσεύχεται για όλους τους μαθητές του, ώστε να έχουν μεταξύ τους ενότητα. Αυτή είναι η μεγαλύτερη επιθυμία του Κυρίου κατά τη συγκλονιστική αυτή ώρα. Να μένουμε όλοι οι πιστοί ενωμένοι μαζί του και μεταξύ μας μέσα στην αγία του Εκκλησία. Και γιατί το επιθυμεί αυτό ο Κύριος τόσο πολύ; Διότι γνώριζε ότι οι αιρετικοί ως λύκοι άγριοι θα ορμήσουν να καταπληγώσουν το σώμα της και θα το κομματιάσουν. (σημερινό αποστολικό ανάγνωσμα). Και προσεύχεται για την ενότητα των πιστών, διότι γνωρίζει ότι όταν οι Χριστιανοί χάσουν την ενότητα της πίστεως, χάνουν και τη Χάρη του Θεού, συγκεκριμένα ότι όλοι οι αιρετικοί, Παπικοί, Προτεστάντες και τόσοι άλλοι, δεν είναι μέλη της μίας αγίας Εκκλησίας, και γι’ αυτό δεν έχουν τη Χάρη του Θεού, δεν έχουν πραγματικά Μυστήρια, δεν ανήκουν στην Εκκλησία, αλλά είναι αιρετικές ομάδες. Όλοι αυτοί έχουν απομακρυνθεί από τον Χριστό και την αλήθεια του. Και δεν μπορούν να φθάσουν στον αγιασμό και στη θέωση έξω από τη μία αληθινή Ορθόδοξη Εκκλησία.

Την αλήθεια αυτή τη γνώριζαν πολύ καλά οι άγιοι θεοφόροι Πατέρες της Α’ Οικουμενικής Συνόδου. Γι’ αυτό και πολέμησαν δυναμικά τον αιρεσιάρχη Άρειο. Διότι κατανοούσαν ότι όποιος δεν είναι ενωμένος με την Εκκλησία, είναι στην πλάνη, είναι στο σκοτάδι, είναι επικίνδυνος. Αυτή την παρακαταθήκη άφησαν και σε μας: να μένουμε άρρηκτα ενωμένοι με τον Χριστό μας και την Εκκλησία του. Διότι ή είσαι ενωμένος με τον Χριστό και ανήκεις στη μία αληθινή Ορθόδοξη Εκκλησία ή είσαι αιρετικός, οπότε είσαι εκτός της Εκκλησίας.

Παραθέτουμε το ποίημα του Γεωργίου Νικομηδείας, που αποτελεί κ’ ένα από τά καλύτερα μαθήματα της παραδόσεως της βυζαντινής μουσικής, και που ψάλλεται σε ήχο πλάγιο του τετάρτου:

Τών αγίων Πατέρων ο χορός,

εκ των της οικουμένης περάτων συνδραμών,

Πατρός και Υιού και Πνεύματος Αγίoυ,

μίαν ουσίαν εδογμάτισε και φύσιν•

και το μυστήριον της Θεολογίας,

τρανώς παρέδωκε τη Εκκλησία.

Ους ευφημούντες εν πίστει,

μακαρίσωμεν λέγοντες•

Ω θεία παρεμβολή,

θεηγόροι οπλίται παρατάξεως Κυρίου•

αστέρες πολύφωτοι του νοητού στερεώματος•

της μυστικής Σιών οι ακαθαίρετοι πύργοι•

τα μυρίπνοα άνθη του Παραδείσου•

τα πάγχρυσα στόματα του Λόγου•

Νικαίας το καύχημα, οικουμένης αγλάϊσμα•

εκτενώς πρεσβεύσατε, υπέρ των ψυχών ημών.

Πηγή:http://www.monipetraki.gr/oikoum_a.htm

π. Χερουβείμ Βελέτζας

Κατά τη σημερινή Κυριακή έχει ορίσει η Εκκλησία μας να εορτάζουμε και να τιμούμε την μνήμη των αγίων 318 Πατέρων της Α’ Οικουμενικής Συνόδου, που συνήλθε στη Νίκαια της Βιθυνίας το 325 μ.χ., καταδίκασε την αίρεση του Αρειανισμού και θέσπισε το Σύμβολο της Πίστεως, κοινό για όλους τους χριστιανούς, το οποίο περιέχει συνοπτικά τα κύρια σημεία της ορθής Πίστεως. Ο σημερινός εορτασμός, μια Κυριακή πριν την Πεντηκοστή, θεσπίστηκε για να τονιστεί η θεότητα του προσώπου του Χριστού και η μεγάη σημασία αυτής της αλήθειας για ολόκληρη την Εκκλησία.

Ο Άρειος με τη διδασκαλία του αρνούνταν ουσιαστικά την θεότητα του Χριστού, και αυτό ακριβώς πολέμησαν οι άγιοι Πατέρες της Α’ Οικουμενικής Συνόδου: κατέδειξαν και υπερασπίστηκαν την ορθή πίστη, όπως προκύπτει μέσα από τα λόγια του ίδιου του Χριστού που διαβάζουμε στα Ευαγγέλια, ότι δηλαδή ο Ιησούς Χριστός είναι ο σαρκωθείς Υιός και Λόγος του Θεού, που έπαθε και Αναστήθηκε για την σωτηρία του κόσμου. Γι αυτό και στο Σύμβολο της Πίστεως ομολογούμε με έμφαση ότι ο Ιησούς Χριστός είναι “φῶς εκ φωτός, θεός ἀληθινός ἐκ θεοῦ ἀληθινοῦ”, ότι δεν είναι κτίσμα, και ότι υπήρχε πάντα μαζί με τον Πατέρα. Ομολογούμε επίσης ότι ο θεάνθρωπος Χριστός έπαθε και ετάφη και αναστήθηκε την τρίτη μέρα, και ανελἠφθη στους ουρανούς και θα έλθει, τέλος, κατά την ημέρα της Δευτέρας παρουσίας Του, να κρίνει τους ζώντες και τους νεκρούς.

Παράλληλα με την ορθή πίστη, οι Άγιοι Πατέρες διαφύλαξαν και την ενότητα της Εκκλησίας, μιας που η κάθε αίρεση γίνεται αφορμή για τη διάσπαση των πιστών, για την καταρράκωση του ίδιου του σώματος του Χριστού, που είναι η Εκκλησία. Και προϋπόθεση για την ενότητα των πιστών αποτελεί η ενότητα στην πίστη και η επενέργεια του Αγίου Πνεύματος, όπως θα δούμε και θα ζήσουμε την ερχόμενη Κυριακή.

Όλες αυτές οι αλήθειες, και κυρίως ό,τι αφορά στο πρόσωπο του Χριστού, περιέχονται στην Προσευχή του Κυρίου προς τον Θεό Πατέρα, το βράδι του Μυστικού Δείπνου, την οποία, όπως μας την παρέδωσε ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, διαβάσαμε σήμερα κατά τη Θεία Λειτουργία. “Πάτερ”, προσεύχεται, “δόξασε τον Υιό σου”, εννοώντας την τριήμερο Ανάστασή Του, “για να σε δοξάσει κι εκείνος και να δώσει ζωή αιώνιο σε κάθε άνθρωπο”… “Γιατί αυτή είναι η αιώνιος ζωή”, συνεχίζει, “το να γνωρίζουν οι άνθρωποι εσένα, τον μόνο αληθινό Θεό, και τον Ιησού Χριστό, που εσύ απέστειλες στον κόσμο”…. “και τώρα δόξασέ με, με την δόξα που είχα μαζί σου, πριν ακόμα τη δημιουργία του κόσμου. Φανέρωσα το όνομά σου στους ανθρώπους … και γνώρισαν ότι αληθινά είμαι Υιός σου και πίστεψαν ότι εσύ με απέστειλες”. Γι αυτό και παρακαλεί τον Θεό Πατέρα να διαφυλάξει ενωμένους τους μαθητές Του, και κατ’ επέκταση όλους όσους πίστεψαν σε Αυτόν: “δεν ζητάω για τον κόσμο, αλλά για αυτούς που μου έδωσες… Πάτερ άγιε, διαφύλαξε αυτούς με τη δύναμη του ονόματός σου, το οποίο μου έδωσες, ώστε να είναι ένα, όπως κι εμείς είμαστε ένα”.

Το ζήτημα της ενότητας μεταξύ των ανθρώπων είναι από τα πλέον δύσκολα, αν αναλογιστούμε την παγκόσμια, αλλά και την προσωπική του ο καθένας μας ιστορία. Ιδιαίτερα μάλιστα στις μέρες μας, όπου η σύγχρονη βαβυλωνία της ατομοκεντρικότητας από τη μια και της “πολυ-πολιτισμικότητας” από την άλλη, σφυροκοπούν τα θεμένια της κοινωνίας, διαβρώνοντας αντίστοιχα κάθε ευαισθησία προς τον πλησίον και κάθε δυνατότητα συμφωνίας στο πολιτισμικό και πνευματικό πεδίο. Το ότι η ενότητα προϋποθέτει την ταύτιση στα θέματα της πίστεως, το εκφράζει η Εκκλησία μας σε κάθε Θεία Λειτουργία,όταν λίγο πριν κοινωνήσουμε μας καλεί να ζητήσουμε από τον Χριστό “τήν ἑνότητα τῆς πίστεως καί τήν κοινωνίαν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος” και να εμπιστευτούμε σε Αυτόν “ἑαυτούς καί ἀλλήλους καί πᾶσαν τήν ζωήν ἡμῶν”.

Αυτή την εμπιστοσύνη προς τον Θεό, την ομόνοια ως προς την πίστη και την ενότητα εν Χριστώ μας διδάσκουν σήμερα τόσο ο ίδιος ο Κύριος όσο και οι άγιοι Πατέρες που εορτάζουμε. Και για να γίνει πράξη η ενότητα στη ζωή μας, σύμφωνα με την προσευχή του Ιησού, οφείλουμε να γνωρίσουμε τις αλήθειες της πίστεώς μας, να μελετάμε τον λόγο του Θεού και την διδασκαλία της Εκκλησίας, και να προσευχόμαστε στον Θεό να μας σκεπάζει με την φωτιστική και αγιαστική και ενοποιό δύναμη του Αγίου Πνεύματος.

Πηγή:http://xerouveim.blogspot.com/2010/05/16-5-2010.html#more

(Πραξ. Απ. Κ΄ 16-18, 28-36)

Γράφει ο Αρχιμ. Ιωήλ Κωνστάνταρος,

Ιεροκήρυξ της Ι. Μητρ. Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης

Από τους πλέον συγκινητικούς λόγους του Αποστόλου Παύλου, μας καταγράφει ο Ευαγγελιστής Λουκάς στο Κ΄ κεφάλαιο των Πράξεων των Αποστόλων.

Ο Μεγάλος Απόστολος, ως πνευματικός πατέρας, δίνει τις τελευταίες του συμβουλές στους πρεσβυτέρους της Εφέσου. Τους επαναλαμβάνει μέσα σε μια ισχυρά φορτισμένη από συγκίνηση ατμόσφαιρα τις μεγάλες αλήθειες, ότι ο Κύριος και Θεός Ιησούς Χριστός, διά του ιδίου του Αίματος, κατέστησε κτήμα του την Εκκλησία.

Την Εκκλησία η οποία αποτελεί σώμα Χριστού και που οι ποιμένες, από την αρχή έως και το τέλος της ιστορίας, θα πρέπει να προσέχουν, μαζί βέβαια με τους εαυτούς των, και ολόκληρο το ποίμνιο στο οποίο τους τοποθέτησε το Πνεύμα το Άγιον.

Είναι τόσο το βάθος και το ύψος των θείων αυτών αληθειών!

Ο Απόστολος των εθνών «εν βραχύ ρήματι», αποδίδει τις δογματικές, Εκκλησιολογικές και Χριστιανικές αλήθειες, μαζί βέβαια με την αδήριτη ανάγκη για την ποιμαντική μέριμνα και την άγρυπνη προσοχή που θα πρέπει να επιδεικνύουν οι ποιμένες.

Αυτό όμως που στη συνέχεια προξενεί μεγάλη εντύπωση, είναι η προφητεία που εξαγγέλλει ο Απόστολος. Μια προφητεία που ισχύει ως ζοφερή πραγματικότητα διαχρονικά : «Εγώ το γνωρίζω ότι μετά την αναχώρησή μου, θα εισβάλουν σ’ εσάς λύκοι άγριοι, που δε θα λυπηθούν το ποίμνιο. Ακόμα και από ανάμεσά σας, θα βγουν πρόσωπα που θα διδάσκουν πλάνες για να παρασύρουν τους πιστούς με το μέρος τους». (Πραξ.Απ. Κ΄21-30).

Δεν συγκλονίζει τους ποιμένες και το ποίμνιον της κάθε εποχής, τόσο το γεγονός ότι θα επιπέσουν οι πλανεμένοι και οι αιρετικοί ως άλλοι άγριοι λύκοι για να κατασπαράξουν το λογικό ποίμνιο. Αυτό θα λέγαμε πως το περιμένει κανείς. Εκείνο όμως που στην κυριολεξία θολώνει τον ορίζοντα και κάνει να εμφανίζονται τα μαύρα σύννεφα της απελπισίας, είναι η ξεκάθαρη προφητεία ότι : «Και εξ υμών αυτών, αναστήσονται άνδρες λαλούντες διεστραμμένα, του αποσπάν τους μαθητάς οπίσω αυτών» δηλ. στην πλάνη και στη αίρεση.

Φυσικά, δεν πραγματοποιείται ο λόγος αυτός διότι τον προφήτευσε ο Απόστολος, αλλά τον προφήτευσε, ακριβώς διότι θα ελάμβαναν χώρα τέτοια τραγικά γεγονότα, με αποτέλεσμα ομάδες ολόκληρες να αποσπώνται από το Σώμα του Χριστού.

Μια σύντομη ματιά να ρίξει κανείς στην Εκκλησιαστική ιστορία, με οδύνη θα διαπιστώσει του λόγου το αληθές.

Βέβαια, το ότι γίνονταν αυτά και γίνονται και φυσικά θα εξακολουθήσουν έως τέλους, τούτο σε καμμία των περιπτώσεων δεν εξασφαλίζει το άλλοθι σε ορισμένους, οι οποίοι ελαφρά τη καρδία, κινούνται σε χώρους οι οποίοι απεργάζονται τελικώς τέτοιου είδους αποτελέσματα. Αποτελέσματα δηλ. τραγικά για την ενότητα του σώματος της Εκκλησίας μας…

Αλλά ποια μπορεί να είναι η ασφαλιστική δικλείδα η οποία μας εξασφαλίζει τη σιγουριά ως προς την ασφαλή πορεία μας, μέσα στους τόσους αγώνες και τις πνευματικές μας αγωνίες;

Ποιες επιτέλους είναι αυτές οι προσωπικότητες που ως φωτεινοί οδοδείκτες μας καθοδηγούν στον υψηλό προορισμό μας, χωρίς να χάσουμε από τα μάτια μας την οδόν;

Ο αμέσως επόμενος στίχος φωτίζει το σημείο που είναι ανάγκη να προσέχουμε απολύτως στην όλη μας πορεία: «Διο γρηγορείτε, μνημονεύοντες ότι τριετίαν νύκτα και ημέραν ουκ επαυσάμην με τα δακρύων νουθετών ένα έκαστον» (Κ΄31).

Οι αυθεντικοί ποιμένες, που στο απαύγασμα του αγώνα τους εκφράζουν όλα όσα υπογραμμίζει ο κήρυκας της οικουμένης, τελικώς είναι αυτοί που μπορούμε αλλά και επιβάλλεται να τους έχουμε εμπιστοσύνη. Και αυτό συμβαίνει διότι, τόσο στο δόγμα, όσο και στο ακέραιο ήθος που οι ίδιοι βιώνουν και κηρύττουν, οι πιστοί αναπαύονται και αισθάνονται την βεβαιότητα της σιγουριάς. Οι ποιμένες αυτοί, είναι τα πρόσωπα που απορρίπτουν τον «χρυσόν και τον άργυρον», που δεν επιθυμούν τον κόσμο και τα του κόσμου, παρά μόνο αγωνίζονται για την σωτηρία του κόσμου.

Αδελφοί μου, δεν έχουμε παρά να γονατίσουμε κι εμείς μαζί με τον Απόστολο Παύλο και να παρακαλέσουμε την Κεφαλή του Σώματος της Εκκλησίας μας, τον Κύριό μας Ιησούν Χριστόν, να προστατεύει το ποίμνιον από τους βαρείς λύκους και ταυτοχρόνως να συνέχει το όλο Σώμα της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας, χαρίζοντάς μας ποιμένες γνησίους οι οποίοι θα ζουν και θα κηρύττουν την Αποστολική διδαχή. Αμήν.

Πηγήhttp://thriskeftika.blogspot.com/2010/05/blog-post_3721.html

ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΟΛΛΗ σοφία και μεγάλη σύνεση στον τρόπο, με τον οποίον η αγία Εκκλησία μας καθόρισε τον εορταστικό κύκλο του εκκλησιαστικού λειτουργικού χρόνου. Κ’έχει πολύ βαθειά σημασία το γεγονός της συχνής υπομνήσεως, που κάνει η Εκκλησία στους πιστούς, με τις μνήμες ή τις Κυριακές των αγίων Πατέρων: θέλει δηλ. να μας δείξει αυτούς που αγωνίστηκαν κ’ έφτασαν μέχρι και το μαρτυρικό θάνατο, για να μείνει καθαρή κι αμόλυντη η πίστη των ορθοδόξων. Μας θυμίζει τους μεγάλους πολέμους, μέσα στις ταραγμένες εποχές στη ζωή της Εκκλησίας, και τους αγώνες των Πατέρων, που, με τη χάρη του Θεού, πάντοτε καταλήγουν στη νίκη της Ορθοδοξίας.

Αυτό είναι για μας μια ελπίδα, αλλά και μια μεγάλη κ’ επίσημη διάψευση των φόβων, των αγωνιών και ανησυχιών μας για το μέλλον της Ορθοδοξίας, που νομίζουμε πως οι αιρέσεις και οι πόλεμοι που κάθε μέρα αντιμετωπίζει -έσωθεν και έξωθέν- θα την εξαντλήσουν τάχα και θα την αφανίσουν. Οι γιορτές των αγίων Πατέρων μας δείχνουν, πως η Εκκλησία πέρασε πολύ πιο δύσκολες στιγμές απ’ τις σημερινές, αλλά με το να μείνει σταθερή στα ορθόδοξα δόγματα και στη γερή κι ασάλευτη πέτρα της Παραδόσεως στερεωμένη, νίκησε πάντοτε τους πολεμίους της, όποιοι κι αν ήταν αυτοί, κ’ έβγαινε ύστερ’ από κάθε μάχη πιο λαμπερή και πιο φωτεινή και με περισσότερα κάστρα γύρω της, που οι Πατέρες έχτιζαν για να φυλάξουν τους αρίφνητους θησαυρούς της αγίας μας Ορθοδοξίας. Έτσι, με τους αγώνες και τους πολέμους που αντιμετώπιζαν οι άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας, απαντούσαν στους εχθρούς της Ορθοδοξίας μ’ ένα πλήθος συνοδικών κανόνων και δογμάτων, που ερμηνεύουν αυθεντικά την Αγία Γραφή και θεμελιώνουν με το βίο και τη διδασκαλία τους την Παράδοση της Ορθοδοξίας, που είναι η ωραιότερη, η αληθινώτερη και -παρόλες τις ποικιλίες και αποχρώσεις στη διδασκαλία των αγίων Πατέρων- η πιο πολύ σφιχτά ενωμένη, απ’ όλες τις παραδόσεις, με το πνεύμα του Ευαγγελίου• γιατί η «συμφωνία» που υπάρχει μέσα στο θείο χορό των αγίων Πατέρων, και η οποία δείχνει τη βιωματική συνοχή της Εκκλησίας, είναι καρπός και αποτέλεσμα του θείου φωτισμού και της χάριτος του Θεού.  

Οι άγιοι Πατέρες, με το ορθό δόγμα της πίστεως και με την αγία ζωή τους, είχαν γίνει άξιοι των επιλάμψεων του αγίου Πνεύματος, το Οποίο κυρίως τους φώτιζε να ερμηνεύουν και να διδάσκουν ορθά το άγιο Ευαγγέλιο, και να το προσφέρουν, ανάλογα με την προσληπτικότητά μας, ως δόγμα, ως λόγο και ως ζωή. Να γιατί -πολύ εύστοχα- ονομάζεται η αγία Ορθοδοξία μας Εκκλησία των αγίων Πατέρων. «Διότι την υπερφυά παρουσίαν του αγ.Πνεύματος εντός της Εκκλησίας, διά των Πατέρων εμάθομεν. Την ερμηνείαν του Ευαγγελίου της χάριτος του Χριστού, οι Πατέρες έδωκαν εις τον κόσμον: Τι θα ήτο η Εκκλησία δίχως «τα πάγχρυσσα στόματα του Λόγου», τους «οπλίτας παρατάξεως Κυρίου», τα «oργανα του αγ. Πνεύματος»; Ίδετε τον κονιορτοποιήσαντα την Εκκλησίαν Προτεσταντισμόν. Καταμάθετε τας αντορθοδόξους καινοτομίας, τας αιρέσεις, τας υπερβολάς, την εγκοσμιότητα της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, υποκαταστησάσης την δι’ αγίου Πνεύματος πυριζομένην ακράδαντον αυθεντίαν των Πατέρων, διά των εξ υψηλοφροσύνης επίσφαλών ανθρωπίνων συλλογισμών (αλάθητον του Πάπα κ.λ.π.). Φοβήθητε την επιφαινομένην νόθευσιν του Ευαγγελίου εν τη Εκκλησία.

Αποτολμά ο λόγος να υποστηρίζη, ότι οι Άγιοι Πατέρες αποτελούν τα ασφαλή μέτρα της περί Θεού και ανθρώπων καθολικής και επί μέρους αληθείας. Αυτοί είναι οι οξυδερκείς της Εκκλησίας οφθαλμοί… oι απλανείς οδηγοί, οι φυσικοί ερμηνείς του Ευαγγελίου, ως θεωρίας και πράξεως» (Θεοκλήτου Διονυσιάτου, Αθωνικά άν0η, σελ. 113).

Η Ορθόδοξος Εκκλησία μας στηρίζεται πάνω στην αγία Γραφή και στην ιερά Παράδοση, δηλ. στο Άγιον Ευαγγέλιο και στους αγίους Πατέρας. Όλος ο αγώνας των τέκνων της Εκκλησίας ειναι να φτάσουν στη θείαν αλήθεια και σωτηρία της ψυχής τους, διά μέσου της αγιότητος, που διδάσκει το άγιο και ιερόν Ευαγγέλιο.

Γι’ αυτό κ’ ένας νεώτερος συγγραφέας λέγει για την Εκκλησία του Θεού, πώς «είναι οι κληθέντες άγιοι, η συνάθροισις των πιστών, των κληθέντων εις αγιότητα» (Κορέσιος). Για να φτάσουμε, όμως, στη σώζουσα αλήθεια του Ευαγγελίου, χρειαζόμαστε ένα έμπειρον οδηγό• γιατί, κι αμαρτωλότητα πολλή έχει σκοτίσει τα πνευματικά μάτια μας, και η πείρα μας λείπει για πνευματικές πορείες τόσο φοβερές, και οι κίνδυνοι που μας περιμένουν σ’ αυτό το δρόμο είναι μεγάλοι και δυσκολοπολέμητοι.

Κι αυτός ο οδηγός δεν είναι άλλος απ’ την Παράδοση των Πατέρων της Ορθοδοξίας. Οι φωτεινότεροι οδηγοί της πορείας μας προς τη σωτηρία είναι οι άγιοι Πατέρες.

Έξω απ’ αυτούς καραδοκεί ο κίνδυνος των αιρέσεων. Ας μη μας κατηγορήσει εδώ κανείς, πως υπερτονίζουμε τη σημασία της Παραδόσεως εις βάρος της αγίας Γραφής.

Τα άκρα του Προτεσταντισμού και του Ρωμαιοκαθολικισμού δεν ανήκουν στις συνήθειες της Ορθοδοξίας, η οποία πλησιάζει τον απλό αλλά βαθύ και υψηλό σε σώζοντα νοήματα λόγο του Θεού, με την ταπείνωση και την αγιότητα των αγίων Πατέρων. Η Εκκλησία μας τάχει ενωμένα Ευαγγέλιο και Παράδοση. Ούτε Ευαγγέλιο θα υπήρχε, αν δεν μας τα διέσωζε η Παράδοση, και δεν το ερμήνευαν οι πνευματέμφοροι άγιοι Πατέρες• ούτε άγιοι Πατέρες μπορούν να νοηθούν δίχως τη θεωρία του Ευαγγελίου. Οι άγιοι Πατέρες είναι η πράξη του Ευαγγελίου. Μια πράξη, που ενώνει διά των μυστηρίων της σωτηρίας τη ζωή όλης της Εκκλησίας κάτω απ’ το σταυρό του Χριστού. «το γαρ της Εκκλησίας όνομα, λέγει ο θείος Χρυσόστομος, ου χωρισμού, αλλ’ ενώσεως και συμφωνίας εστίν όνομα». Αυτή η πράξη μας δείχνει πως η ορθή διδασκαλία είναι καρπός αγίας ζωής. Αν η θεολογία των Πατέρων ήταν μια απλή γνώση, δίχως τη βίωση του λόγου του Θεού, η θεολογία τους δεν θα διέφερε απ’ τις ευσεβείς φλυαρίες των αιρετικών. Γιατί κ’ οι αιρετικοί ήταν δεινοί στη μόρφωση και στη γνώση. Αλλά η εκτροπή τους απ’ την οδό της αγιότητος (στους πιο πολλούς, τουλάχιστον, αυτή είναι η σπουδαιότερη αιτία), τους έρριξε σε σατανικές αιρέσεις και τους παρέσυρε έξω απ’ την Εκκλησία. Έξω, όμως, από τον αγιασμένο περίβολο της Εκκλησίας, κατά την αρχαία ρήση του αγίου Κυπριανού, δεν υπάρχει σωτηρία – «extra ecclesiam nulla salus». Βγαίνοντας κανείς απ’ την Εκκλησία, για οποιοδήποτε λόγο, είναι σα να παραδίδει τον εαυτό του στη δυναστεία του σατανά, όπως λέγει ο Μέγας Φώτιος: «οι γαρ των εκκλησιών εξωθούμενοι, έξω της θείας γινόμενοι κηδεμονίας, υπό την βουλήν και δυναστείαν πίπτουσι του σατανά». Μ’ αυτούς τους αιρετικούς μοιάζουν κ’ εκείνοι, που για να δικαιολογήσουν την εγωϊστική τους και σατανική φυγή από την Εκκλησία, ρίχνουν το βάρος στους λειτουργούς της Εκκλησίας, λέγοντας: «Με αυτόν τον ιερέα, και με αυτόν τον επίσκοπο, δεν μπορώ να προσευχηθώ, σκανδαλίζομαι. Προτιμώ να κάμω την προσευχή μου στο σπίτι, στο χωράφι, στην αίθουσα ενός συλλόγου ή όπου αλλού, παρά να πάω στην Εκκλησία, που διακονείται από αυτά τα πρόσωπα…». Πόσο, αλήθεια, θα χαίρεται ο σατανάς, με κάτι τέτοιες δικαιολογίες των ευσεβοφρόνων πιστών!

Δεν είναι ο τόπος εδώ να εξηγήσουμε με λεπτομέρειες όλη την τακτική του σατανά σ’ αυτό τον πόλεμο τον εσωτερικό. Πρέπει όμως να πούμε, πως αυτοί οι τύποι,πολλές φορές είναι πιο επικίνδυνοι από πολλούς αδιάφορους ή άθεους. Στις Πράξεις των Αποστόλων βρίσκεται μια σχετική ομιλία του Αποστόλου Παύλου, προς τους πρεσβυτέρους της Εκκλησίας της Μιλήτου και της Εφέσου: «και εξ υμών αυτών αναστήσονται άνδρες λαλούντες διεστραμμένα, του αποσπάν τους μαθητάς οπίσω αυτών» (Πράξ. κ’ 30). «Δεν είναι ανάγκη, λέγει ένας σύγχρονος ποιμήν και εκκλησιαστικός συγγραφέας, να ονομάσωμεν αυτούς τους «εξ ημών αυτών», περί των οποίων ομιλεί ο Απόστολος. Είναι όλοι ανεξαιρέτως όσοι θέτουν σκοπόν των «αποσπάν τους μαθητάς οπίσω αυτών» -να αποσπούν τους πιστούς και να τους σύρουν οπίσω των, να δημιουργούν συμπαθείας και προτιμήσεις γύρω από τα πρόσωπά των και να γίνωνται αρχηγοί κομμάτων εις την Εκκλησίαν. Οι αληθινοί ποιμένες δεν χωρίζουν τους πιστούς, και δεν προβάλλουν τον εαυτόν τους μεταξύ των πιστών, δεν τους κατατυραννούν ψυχικώς, και δεν δεσμεύουν την πνευματικήν των ελευθερίαν. Διότι αυτό συμβαίνει, με όσους κινούνται και δρουν έξω από την παράδοσιν και την τάξιν της Εκκλησίας• δημιουργούν ένα κύκλον εντος της Εκκλησίας, και εις το κέντρον του κύκλου τοποθετούν τον εαυτόν τους» («Οικοδομή» εβδομαδιαία, έτος Β’ άρ. 22, 29 Μαΐου 1960). Τους κινδύνους αυτούς φοβάται κι ο ιερός Χρυσόστομος, όταν συμβουλεύει εκείνους που έχουν ελαττωμένη την εμπιστοσύνη τους προς τα πρόσωπα της Εκκλησίας και θέλουν ν’ απομακρυνθούν απ’ την ευλογημένη μάνδρα της: «μένε εις την Εκκλησίαν, λέγει, και ου προδίδοσαι υπό της Εκκλησίας• αν δε φύγης από Εκκλησίας, ουκ αιτία η Εκκλησία. Εάν μεν γαρ ης έσω, ο λύκος ουκ εισέρχεται• εάν δε εξέλθης έξω, θηριάλωτος γίνη• αλλ’ ου παρά την μάνδραν τούτο, αλλά παρά την σην μικροψυχίαν. Εκκλησίας γαρ ουδέν ίσον».

Πρέπει επίσης να προσέχουμε πολύ στη σύγχυση που δημιουργεί ο σατανάς με τις διαβολές του γύρω απ’ τό αιώνιο θέμα της Εκκλησίας και των φορέων της ιερωσύνης.

Δεν μπορούμε, δυστυχώς, να έχουμε πάντοτε ιερείς ή επισκόπους του ύψους του Χρυσοστόμου ή του αγ. Ισιδώρου του Πηλουσιώτη. Αλλ’ αυτό δεν πρέπει να μας απομακρύνει από την Εκκλησία. Αν μπορούμε, πρέπει να προσευχόμαστε γι’ αυτούς, ή να μπούμε κ’ εμείς μέσα στο δοκιμαζόμενο σκάφος της Εκκλησίας και, με τον άγιο βίο μας και την ορθή διδασκαλία, να διακονήσουμε το Ευαγγέλιο, και όχι να αποσπάσουμε μια μερίδα πιστών, τάχα για να εκδικηθούμε τον ιερέα ή τον επίσκοπο, και να φτιάξουμε δική μας Εκκλησία ή δικό μας σύλλογο, πράγμα πολύ συνηθισμένο σήμερα «της μόδας», όπως λέγει ο Παπαδιαμάντης κάπου: «θα ήτο θρασύτης εκ μέρους μας, λέγει, αν ενομίζαμεν ότι έπρεπε να κάμωμεν ενταύθα λόγον περί τινων άλλων διακεκριμένων θεολόγων, οίτινες μετέφερον τας θρησκευτικάς συνάξεις εις μίαν αίθουσαν συλλόγου. Πολύ παράξενοι δεν είμεθα, και εννοούμεν κάλλιστα, ότι καθ’ ον τρόπον υπάρχουσι λ.χ. φωτογράφοι της μόδας, φραγκορράπται της μόδας κ.λ.π., ούτως επόμενον είναι να υπάρχουσι και θεολόγοι της μόδας»! Αλλά σ’ ενα άλλο σημείο ο Παπαδιαμάντης ξεκαθαρίζει τη στάση των πιστών τέκνων της Εκκλησίας -και απέναντι σ’ Εκείνη και απέναντι στους φορείς της ιερωσύνης- όταν απαντά στο «Λόγο» του Απ. Μακράκη: «Εγώ είμαι τέκνον γνήσιον της Ορθοδόξου Εκκλησίας, εκπροσωπουμένης υπό των Επισκόπων της. Εάν δε τυχόν πολλοί τούτων είναι αμαρτωλοί, αρμοδία είναι να κρίνη μόνη η Εκκλησία και μόνον το άπειρον έλεος του Θεού ημείς πρέπει να επικαλούμεθα». Πρέπει, πραγματικά, να προσέχει πολύ o χριστιανός, γιατί ο σατανάς χρησιμοποιεί με καταπληκτική ευκολία και πονηριά και τα δεξιά και τ’ αριστερά όπλα, για να μας βγάλει απ’ το δρόμο της Εκκλησίας, κ’ ύστερα να μας παραδώσει «εις νουν αδόκιμον», να μας διχάσει και από τους φίλους και ομοιδεάτες μας, και να μας ρίξει στην απώλεια.

***

Πρέπει, να υπογραμμίσουμε, με πολλή λύπη, μια νοσηρή κατάσταση που υπάρχει στους ορθοδόξους χριστιανούς της Εκκλησίας μας σήμερα, που αδιαφορούν για τα δόγματα των Πατέρων και τη γραμμή της Ορθοδοξίας. Έτσι αφήνεται ελεύθερο το έδαφος σ’ ένα πλήθος καλοθελητών, που άλλοτε με το πρόσχημα της «φιλανθρωπίας» του δολλαρίου και άλλοτε της «διδασκαλίας» του λόγου του Θεού, κάνουν θραύση μέσα στο ευσεβές ποίμνιο της Ορθοδοξίας. Αυτοί οι βαρείς λύκοι, που πολεμούντην ενότητα της Εκκλησίας, έχουν πολλά ονόματα, αλλά τα πιο φοβερά είναι των «Χιλιαστών» («μαρτύρων του Ιεχωβά»), των «Ευαγγελικών», των «Αντβεντιστών»,των παραλλαγμένων κάπως και μεταμορφωμένων Ρωμαιοκαθολικων κ.ά. Εμείς, βέβαια, δεν δίνουμε και πολλή σημασία, γιατί δεν υποψιαζόμαστε τι κινδύνους κρύβει η αλιεία αυτή εκ μέρους των αιρετικών στα νερά της Ορθοδοξίας, όπου τα «χωρικά ύδατα» δεν φυλάγονται όπως πρέπει από μας. Οι Πατέρες όμως λέγουν, πως η αίρεση είναι θάνατος και χωρισμός από το Θεό. Σ’ ένα βιβλίο παμπάλαιο της Ορθοδοξίας βρίσκεται τούτο το γεγονός, που αναφέρεται στον αββά Αγάθωνα.

Μερικοί ασκηταί, που άκουσαν τη φήμη του και τη μεγάλη διάκριση που είχε, πήγαν να τον επισκεφθούν. Θέλοντας να τον δοκιμάσουν αν οργίζεται, τον ρώτησαν: «Εσύ είσαι ο Αγάθων, που λένε πως είσαι πόρνος και υπερήφανος;» –«Nαι, αδελφοί μου, εγώ είμαι». -«Εσύ είσαι o Αγάθων ο φλύαρος και κατάλαλος;» -«Nαι, αδελφοί μου, εγώ είμαι». «Εάν είσαι ο Αγάθων ο αιρετικός;» Τότε ο Αγάθων αποκρίθηκε: «Όχι, δεν είμαι αιρετικός!» Οι ασκηταί τον ρώτησαν να τους πει, γιατί όσα του έλεγαν πρώτα τα παραδέχονταν για τον εαυτό του, ενώ το λόγο τούτο, με την κατηγορία του αιρετικού, δεν τον βάσταξε; Κ’ εκείνος, ο γέροντας ο άγιος και διακριτικός, τους απάντησε: «Τα πρώτα, εμαυτώ επιγράφω• όφελος γαρ έστι τη ψυχή μου. Το δε αιρετικός, χωρισμός εστι από του Θεού, και ου θέλω χωρισθήναιαπό Θεού». Οι ασκηταί θαύμασαν την πνευματική σοφία της διακρίσεως του γέροντα, κ’ έφυγαν πνευματικά οικοδομημένοι.

***

Η Ορθόδοξη Εκκλησία, είναι το «πίον και τετυρωμένον όρος», που δεν έχει να φοβηθεί τιποτε από τις αιρέσεις και τους αιρετικούς. Όλα τα πράγματα της Εκκλησίας είναι σε μια ιερή ενότητα δεμένα, που δεν αφήνουν περιθώρια για λιποταξίες -στους πραγματικούς τουλάχιστον και συνειδητούς ορθοδόξους. «Έκλυτον γαρ ουδέν, ή υδαρές εν τη Εκκλησία λέγει ο άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας, αλλ’ έστι τα πάντα συνεσφιγμένα προς ευσέβειαν». Ο φόβος, όμως, είναι όταν οι αιρέσεις, που μνημονεύσαμε, εκμεταλλεύονται τη δική μας αδράνεια ή αμαρτωλότητα. Κι αυτό γίνεται αιτία να αληθεύει ο λόγος του προφήτου: «το γαρ όνομα του Θεού δι’ υμάς βλασφημείται». Γιατί, όσες γνώσεις κι αν έχουμε για την Ορθοδοξία και τους αγίους Πατέρας, δεν πρόκειται να μας ωφελήσουν σε τίποτε, αν δεν βιώσουμε οι ίδιοι ό,τι εκείνοι πρώτα έζησαν κ’ ύστερα μας εδίδαξαν. «Ου πας ο λέγων μοι, Κύριε, Κύριε, εισελεύσεται εις την βασιλείαν των ουρανών, αλλ’ ο ποιών το θέλημα του Πατρός μου του εν Ουρανοίς». Κ’ επειδή η φύση και o χαρακτήρας της Ορθοδόξου Εκκλησίας, της Εκκλησίας των Πατέρων είναι ασκητικός, πρέπει μεάσκηση κ’ εμείς να μιμηθούμε το βίο τους, το κατά δύναμη, για να καταλάβουμε τη διδασκαλία τους ως το πιο μυστικό βάθος. Αυτό θα μας δώσει μια καινούργια δύναμη και θα σβήσει τη φλογισμένη δίψα μας. Αυτή την αλήθεια τονίζει και ο υμνογράφος, στην γ’ ωδή του Κανόνος της Κυριακής των Αγ. Πατέρων:

«Ανακαθαίρει θολερούς και βορβορώδεις χειμάρρους,εκ πηγών του σωτηρίου αντλήσας, και διψώντα τον λαόν, τον του Χριστού κορέννυσι,των διδαχών τοις ρείθροις, ο των Πατέρων κατάλογος».

Από το βιβλίο του: Π.Β.Πάσχου, Έρως Ορθοδοξίας,εκδ. Αποστολικής Διακονίας, Αθήνα 1987. από: Ορθόδοξη Πορεία

Κρατώ μια βαλίτσα γεμάτη ιδέες και βιβλία. Κάτι τετράδια με γραμμένες σημειώσεις μαθητών που τα έχω για διόρθωση, τα κουβαλάω  κι αυτά συνήθως μαζί μου. Περπατώ μια ολόκληρη ζωή, μεταφέροντας  μια βαλίτσα. Έχω μέσα, εδώ και χρόνια, τα εργαλεία της γνώσης που απευθύνω σε μια νέα γενιά. Απέχω ήδη τέσσερις δεκαετίες από την ηλικία των νεαρών μαθητών μου. Σκέφτομαι καμιά φορά- με σκωπτική πάντως διάθεση-  πως η βαλίτσα που κουβαλώ στο χέρι,  μοιάζει με εκείνη των προφεσσόρων γιατρών που μέσα μεταφέρουν τα αναγκαία  εργαλεία,  που είναι χρήσιμα  για μια πρώτ η διάγνωση πασχόντων,  όπου δει. Και ιδιαίτερα σε περιπτώσεις σοβαρές και επείγουσες.   Μήπως  όμως έτσι  είναι τα πράγματα, και γω ο δάσκαλος μοιάζω   γιατρός του πνεύματος; Δεν ξέρω, αν αυτό συμβαίνει. Αν όμως έτσι έχουν τα πράγματα,το αποδεικνύω με την καθημερινή πρακτική μου και  άρα  μπορώ να το επικαλεσθώ, έστω και ταπεινολογών;

Συλλογίζομαι συχνά τι από τα δυό θα πρέπει ο καθηγητής  να περιμένει: Να φυτέψει το σπόρο σωστά ή να αναμένει να χαρεί την βλάστηση και την καρποφορία; Στην περίπτωση αυτή,  η βαλίτσα μου  θα μπορούσε να είναι και σπορέας, σαν αυτός που χρησιμοποιούν οι γεωργοί τότε  που ,αυλακώνοντας βαθειά τη γη, αρχίζουν τα φυτέματα.

Ανοίγω τη βαλίτσα μου προσεκτικά και κυττάζω μέσα το βαθμολόγιο. Σε άλλες εποχές το αντικείμενο αυτό φάνταζε ανάλογα εφιάλτης αποτρόπαιος  ή αντικείμενο χρήσιμο. Για το μαθητή ένα σκιάχτρο, που τον φόβιζε μόνο η σκόπιμη προβολή της  θέας  του και κείνη η προστατική «Γεωργιάδη παιδί μου, λέγε μάθημα». Απ΄την άλλη για τον καθηγητή μια έμμεση μορφή άσκησης  επιβολής και καταπίεσης στο μαθητή της τάξης. Τι είναι  τελικά ένα βαθμολόγιο; Ανάλογα, ένα κάτι ή ένα τίποτα. Αν εκεί σημειώνεις την αριθμητική αποτίμηση της ικανότητας του μαθητή σου είναι απλά ένας δείκτης. Λίγο ή ελάχιστο χρήσιμος. Τι βαθμολογάς καλέ μου δάσκαλε; Το 20 του ήθους ή το 2 0 του μυαλού; Το μάξιμουμ  της αδιαφορίας και απάθειας  ή το 10 της φιλότιμης προσπάθειας  που καταβλήθηκε με το άπαν  των δυνάμεων του  μαθητή σου;

Σκέφτομαι καμιά φορά να αντιστρέψω τους όρους.  Να βαθμολογήσω τον εαυτό μου, τον αξιότιμο κύριο εαυτό μου. Βάζω κριτήρια: Θέλω να αξιολογήσω πόσο κοντά ήμουν στο μαθητή, πόσο πολύ κατέθεσα την ψυχή μου, πόσες νύκτες σκεφτόμουνα  τρόπο παρέμβασης για να σταθεί στα πόδια του αυτός εκεί  ο έφηβος με τη ξεχωριστή προσωπικότητα, τα μάτια τα φοβισμένα, το ύφος το ανήσυχο.  Βαθμολόγησε τον εαυτό σου, βαθμολογητή. Βάλε   το κριτήριο από μόνος σου και κρίνε εσύ, εσένα. Πόσο βαθμό βάζεις με βάση αυτά τα κριτήρια ; Μην είσαι επιεικής, μην οχυρώνεσαι πίσω από φράσεις του τύπου « Αλλάξαν οι εποχές άρα και οι δάσκαλοι». Οι δάσκαλοι είναι αξία  διαχρονική. Νυν και αεί, αμετάθετη. Σταθερή  και αμετακίνητη απ’ εκεί που την έθεσε η κοινή των ανθρώπων συνείδηση.

Κρατώ μια βαλίτσα γεμάτη ιδέες. Σαν τι ιδέες είναι αυτές; Μιας γνώσης που μαθαίνεται ή μιας άλλης  που βιώνεται; Μιας γνώσης που προσθέτει ζωή, χαρά και αξίες  ή μπερδεύει και παραπλανεί με τη λογική ότι αύριο- μεθαύριο αυτή θα μεταφραστεί σε  χρήμα, αυτοκίνητο, δύναμη, κοινωνική επιφάνεια; Χρήσιμη και αυτή, δεν αντελέγω, αλλά μόνη αυτή, αχρείαστη.

Έχω  ιδέες σαν σπόρους για μιά νέα γενιά. Είναι    όμως σπόροι χρήσιμοι μόνο και μόνο  για να γίνεται ο μικρός μαθητής καθώς ξανοίγεται στη ζωή ένας μεγάλος οσφυοκάπτης, έτοιμος να τα δώσει όλα για μια ανέλιξη ή είναι ιδέες που ωριμάζουν και μορφώνουν σφαιρικά  τον άνθρωπο;

Τέλος,  μιλώ και με ακούνε οι μαθητές  ή τα λόγια μου ενεργούν ως ηρεμιστικά που τους  κοιμίζουν; Ξυπνώ και αναβαπτίζω ως δάσκαλος  ή μιλώ και οι νεότεροι χασμουριούνται μόνο επί τη ακοή μου;

Είσαι  δάσκαλος;  Κρατάς  μια βαλίτσα και περπατάς.  Δεν γίνεται αλλιώς. Αυτό είναι το σήμα κατατεθέν σου. Ρίξε όμως σπόρους μέσα απ’αυτήν, κράτα  στα σκοτεινά διπλώματά της, εργαλεία χρήσιμα για μια ζωή που να βοηθά τους νέους να  διολισθαίνουν μέσα από  τα τεχνάσματα της πανουργίας των καιρών. Τότε θα σε πω δάσκαλο, γιατρό, σπορέα. Όπως θέλεις ή δεν θέλεις. Να είσαι• αυτό είναι που έχει την αξία. Όχι απλώς να φαίνεσαι με την βαλίτσα στο χέρι.

Αλέξης Αλεξάνδρου, Δρ Θεολογίας.

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΥΠΡΟΥ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΠΑΝ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟY hadjidemetriou@alithia-news.com

Η ένταξη ή επανένταξη των κρυπτοχριστιανών λεγόμενων Λινοβάμβακων στην ορθόδοξη κοινότητα της Κύπρου, επί Αγγλοκρατίας, για διάφορους παράγοντες δεν ολοκληρώθηκε. Αποτέλεσμα σημαντικό ποσοστό των λεγόμενων Λινοβάμβακων να αποτελεί σήμερα μεγάλο μέρος της τουρκοκυπριακής κοινότητας, όπως την ξέρουμε σήμερα. Με δυο λόγια οι Κύπριοι αυτοί έχουν τις ίδιες καταβολές μαζί με τους Ελληνοκυπρίους. Δεν είναι άσχετο ότι αρκετά τ/κυπριακά χωριά έχουν ονόματα αγίων.

Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα μας ο Φαίδωνας Θ. Παπαδόπουλος, Δρ Θεολογίας – θρησκειολόγος, αναλύει το θέμα των Λινοβάμβακων –  κρυπτοχριστιανών της Κύπρου, οι οποίοι λόγω των αβάστακτων φορολογιών και άλλων πιέσεων επί οθωμανικής κατοχής δήλωναν μουσουλμάνοι. Ωστόσο όταν η Κύπρος πέρασε στην αγγλική αποικιοκρατία ένα μεγάλο ποσοστό των Λινοβάμβακων επανεντασσόταν ομαδικά στη χριστιανική ορθόδοξη κοινότητα της Κύπρου. Η πολιτική των βρετανικών αποικιοκρατικών αρχών, η διαμάχη στους κόλπους της Εκκλησίας της Κύπρου για τον αρχιεπισκοπικό θρόνο και άλλοι παράγοντες έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη διακοπή της επανένταξης των Λινοβάμβακων στη χριστιανική κοινότητα.

Ε/Κύπριοι και Τ/Κύπριοι με τις ίδιες ρίζες

• Οι συνθήκες επί αγγλοκρατίας δεν επέτρεψαν να επανέλθουν στη χριστιανική κοινότητα όλοι οι κρυπτοχριστιανοί γνωστοί ως Λινοβάμβακοι 
• Σε δύο βιβλία του Δρα Θεολογίας – θρησκειολόγου Φαίδωνα Παπαδόπουλου παρουσιάζεται τεκμηριωμένα η σύνθεση του κυπριακού πληθυσμού
• Οι Λινοβάμβακοι μαζικά, με τον έλεγχο της Κύπρου από την Αγγλία, επέστρεφαν στη χριστιανική κοινότητα
• Σε κάποιες κοινότητες στην απογραφή οι κάτοικοι παρουσιάζονται ως μουσουλμάνοι και στην επόμενη απογραφή ως χριστιανοί
• Χιλιάδες κάτοικοι της Κύπρου δήλωναν μουσουλμάνοι στο θρήσκευμα και ως μητρική γλώσσα την ελληνική 

Υπάρχουν παραδείγματα κοινοτήτων όπου μαζικά οι κάτοικοι επέστρεψαν στο Χριστιανισμό. Τέτοια χωριά, σύμφωνα με το Δρα Φαίδωνα Παπαδόπουλο και τη μελέτη του, συναντούνται κατά κύριο λόγο στην επαρχία Λεμεσού, όπως τα χωριά Ακρούντα, Άγιος Τύχωνας, Μαθηκολώνη, Μοναγρούλι, Παλώδια, Φασούλα, Φοινικάρια, Πύργος, Πάνω Κυβίδες και Λιμνίτης. Στην επαρχία Λευκωσίας αναφέρονται τα χωριά Βαρίσια, Λυθροδόντας και Ευρύχου. Στην επαρχία Λάρνακας τα χωριά Λιβάδια και Χοιροκοιτία. Στην επαρχία Πάφου τα χωριά Μαμώνια και Κρήτου – Μαρόττου και στην επαρχία Αμμοχώστου το χωριό Λιοπέτρι. Καταγράφονται επίσης μεγάλα ποσοστά πληθυσμού που εντάσσονται στη χριστιανική πίστη και πληθυσμού από πολλές άλλες κοινότητες.

 Λινοβάμβακος

Η ονομασία Λινοβάμβακος, σύμφωνα με τον κ. Παπαδόπουλο, προέρχεται από το ρούχο με δύο όψεις, τη βαμβακερή και τη λινή. Η βαμβακερή εξωτερική πλευρά καταδεικνύει τη φαινομενική πλευρά των κρυπτοχριστιανών και η εσωτερική πλευρά την κρυφή θρησκευτική ταυτότητα.

Ο κ. Παπαδόπουλος έχει εκδώσει και δύο βιβλία που αναφέρονται στους Λινοβάμβακους της Κύπρου, στα οποία παρουσιάζονται πολύ σημαντικά ντοκουμέντα. Πρόκειται για τα βιβλία «Τούρκοι, Μουσουλμάνοι ή Κρυπτοχριστιανοί  (Λινοβάμβακοι); Γνωριμία με το σύνοικο στοιχείο», «Η Εδαφική και Πληθυσμιακή Πτυχή του Κυπριακού Προβλήματός, Χάρτες και Ποσοστά υπό το Φως της Ιστορίας».

Στα δύο βιβλία παρουσιάζονται έγγραφα ντοκουμέντα απογραφής πληθυσμού, όπου ο πληθυσμός σε κάποια χωριά οι κάτοικοι στην ολότητά τους παρουσιάζονται με θρήσκευμα μουσουλμανικό και στην επόμενη απογραφή με χριστιανικό θρήσκευμα. Δημοσιεύεται επίσης επιστολή κατοίκων των χωριών Αμπελιών και Πύργου στην περιοχή της Τηλλυρίας, ημερομηνίας 6/1/1882, όπου κάτοικοι ζητούν από το Διοικητή Λευκωσίας επί Αγγλοκρατίας, να εγγραφούν στους καταλόγους των χριστιανών.

Το φαινόμενο της επιστροφής Λινοβάμβακων παρουσιάζεται ιδιαίτερα στην περιοχή  της Τηλλυρίας, η οποία κατά κοινή ομολογία χαρακτηρίζετο ως λινοβαμβακική. Αυτούσια η επιστολή των Λινοβάμβακων των χωριών Αμπελιών και Πύργου Τηλλυρίας, προς το διοικητή Λευκωσίας παρατίθεται πιο κάτω.

«Ενδοξότατε Διοικητά

της Λευκωσίας κύριε Ίγγλις.

Οι ευσεβάστως υποφαινόμενοι λινοβάμβακοι του χωριού Αμπέλια και του Πύργου Τηλλυρίας του διαμερίσματος Λεύκας παρουσιαζόμεθα διά της παρούσης ημών ταπεινής αναφοράς ίνα φέρωμεν εις γνώσιν της Υμ. Ενδοξότατος ότι έως τώρα όντες χριστιανοί Ορθώδοξοι εν τω κρυπτώ διά τον φόβον των διοικούντων την Κύπρο Τούρκων, αναγκαζόμεθα εν τω φανερώ να φαινόμεθα Μωαμεθανοί. Ήδη δε διατελούντες υπό την ελευθέραν και ανεξίθρησκον κυβέρνησιν της Σεπτής Ανάσσης του Μεγάλου Αγγλικού έθνους ενθαρρυνόμεθα να μην κρύπτωμεν τας θρησκευτικάς πεποιθήσεις ημών και να δηλώνουμε ότι από τούδε θέλουμεν να πρεσβεύουμεν φανερά την Χριστιανικήν Ορθόδοξον θρησκείαν. Επί τούτω παρακαλούμεν θερμώς και ικετεύουμεν ίνα ευαρεστηθήτε να διατάξητε όπου δει ίνα τα κάτωθεν σημειωμένα τουρκικά ονόματά μας απαλειφθώσιν από του τουρκικού Νοφοσίου και εγγραφώσι τα Χριστιανικά ονόματα ως είναι ενός εκάστου ημών σημειωμένον απέναντι του τουρκικού.

Ευλπιστούμεν ενδοξότατε ότι η παράκλησις μας θέλει εισακουσθή παρ’ υμών, και θέλετε διατάξει τα δέοντα, διατελούμεν της υμετέρας ενδοξότητος ταπεινοί δούλοι.

Αμπέλια τη 6η

Ιανουαρίου 1882

Τω Ενδοξοτάτω Διοικητή

της Λευκωσίας κυρίω Ίγγλις».

Στην ίδια επιστολή προς το διοικητή Λευκωσίας, αναφέρονται τα έντεκα τουρκικά ονόματα των Λινοβαμβάκων του χωριού Αμπέλια και δύο τουρκικά ονόματα Λινοβαμβάκων του χωριού Πύργου Τηλλυρίας και σε διπλανή στήλη τα αντίστοιχα χριστιανικά ονόματα με τα οποία ζητούσαν να εγγραφούν στον κατάλογο.

Χωριό Αμπέλια

Τουρκικά ονόματα  – Χριστιανικά ονόματα (Προς αντικατάσταση)

–          Κουσεής Κουτομπής  – Νικόλαος Κουτουμπής

–          -Χιόνης Κουσεή             – Παρασκευάς Νικολάου

–          -Σελεϊμάνης Κουσεή     – Σολομών Νικολάου

-Ισούφ Σελεϊμάνη          – Μιχαήλ Σολομώντος

-Σελεϊμάης Ρεζέμη     – Σολομών Χριστοδούλου

-Ουσεής Σελεϊμάνη     – Αβραάμ Σολομώντος

-Ισούφ Μουσταφά    – Γεώργιος Ιωάννου

-Υμπραχήμ Ισμαήλ     – Μιχαήλ Χριστοδούλου

-Ισούφ Χουσεή            – Σάββας Ιωάννου 

-Δεστέμης                    – Χριστόδουλος Ιωάννου

-Σελεϊμάνης Ισούφη     – Μιχαήλ Σάββα.

Χωριό Πύργος

Τουρκικά ονόματα – Χριστιανικά ονόματα

–          Κουσεής Κάπρος Οσμάνη – Αντώνιος Δημητρίου

–          – Ταχίρης  Κάπρου   – Χριστόδουλος Δημητρίου.

–          Η εγγραφή τους ως χριστιανών αφορούσε, όπως εκτιμάται, όλα τα μέλη της οικογένειάς τους.

 Η διακοπή της επανένταξης 

Με βάση τα στοιχεία που παρουσιάζει ο κ. Παπαδόπουλος κατά το διάστημα 1878 -1914 αποτελεί το χρονικό πλαίσιο μέσα στο οποίο έχουν συντελεσθεί οι σχετικές με την κοινότητα των Λινοβαμβάκων ζυμώσεις και ιδίως εκείνες οι οποίες παρουσίασαν μαζικό χαρακτήρα. Κατά το διάστημα αυτό κοινότητες, οι οποίες εφέροντο ως μουσουλμανικές, λινοβαμβακικές ή μικτές, επέστρεψαν οριστικά στο Χριστιανισμό, άλλες παρέμειναν οριστικά στο Ισλάμ. Το φαινόμενο της επιστροφής στη Χριστιανική Κοινότητα πήρε τέτοιες διαστάσεις, σε σημείο ώστε η αναμενόμενη εξέλιξη να ήτο η επανένταξη του συνόλου των Λινοβαμβάκων στην ορθόδοξη κοινότητα. Αυτό όμως δεν έχει συμβεί και σύμφωνα με το Δρα Παπαδόπουλο οι βασικοί λόγοι είναι:

– Η προσπάθεια επιστροφής των Λινοβαμβάκων δεν είχε πάντοτε την πρέπουσα στήριξη εκ μέρους των μελών και της ηγεσίας της ορθόδοξης  κοινότητας, με αποτέλεσμα να βρει πρόσφορο έδαφος εκ μέρους των μουσουλμάνων προσπάθεια συγκράτησης των εν λόγω στο μωαμεθανισμό. Όλα αυτά συνέπεσαν και με τις έριδες στην Εκκλησία της Κύπρου όσον αφορούσε τη διαμάχη για τον αρχιεπισκοπικό θρόνο.

– Η βρετανική διοίκηση, για πολιτικούς λόγους, όχι μονό δεν ενεθάρρυνε την επάνοδο των Λινοβαμβάκων, αλλά τουναντίον έπραξε ότι ήτο δυνατόν για να την αποθαρρύνει. Βασικό εμπόδιο ήταν η γραφειοκρατία.

– Σημαντικός αριθμός Λινοβαμβάκων λόγω στράτευσης ή μικτών γάμων και γενικά λόγω πολυετούς διαβίωσης υπό μουσουλμανικό μανδύα, έκλινε τελικά προς το Ισλάμ.

– Η αβεβαιότητα σχετικά με το πολιτικό μέλλον της Κύπρου και ιδιαίτερα η φημολογία περί επανόδου των Οθωμανών, αποτέλεσε ανασχετικό παράγοντα του φαινομένου της ελεύθερης εκδήλωσης του χριστιανικού φρονήματος των Λινοβαμβάκων.

Δεν είναι η μόνη απόδειξη τα ονόματα Αγίων σε τουρκοκυπριακά χωριά αλλά και πολλά άλλα στοιχεία όπως οι πολλές εκκλησίες και εξωκλήσια σε πολλά άλλα τουρκοκυπριακά χωριά. Υπάρχουν ολόκληρες κοινότητες όπου οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι δεν γνώριζαν άλλη γλώσσα εκτός από την Ελληνική. Για παράδειγμα στην κοινότητα Λουρουτζίνας, στην επαρχία Λευκωσίας, μέχρι το 1930 οι μαθητές του υποτιθέμενου μουσουλμανικού σχολείου, όπως και οι γονείς τους, μιλούσαν ελληνικά και σε περίπτωση δυσκολιών τους ή τραυματισμού τους επικαλούντο την Παναγία. Μέσα στις αίθουσες του σχολείου υπήρχαν επιγραφές στην ελληνική γλώσσα, οι οποίες προέτρεπαν τους μαθητές να μην μιλούν ελληνικά. Αποκλειστικά την ελληνική γλώσσα τη μιλούσαν και στο τουρκοκυπριακό χωριό Γαληνόπορνη στην Καρπασία. Οι νεότεροι σήμερα Τουρκοκύπριοι στα χωριά αυτά μιλούν σίγουρα και την τουρκική γλώσσα αλλά και την ελληνική. Ωστόσο υπάρχουν ακόμη ηλικιωμένοι Τουρκοκύπριοι που η μοναδική γλώσσα που γνωρίζουν είναι τα Ελληνικά. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι σε απογραφή που έγινε, μερικές χιλιάδες κατοίκων δήλωναν στο θρήσκευμα μωαμεθανοί και ως μητρική γλώσσα την ελληνική.

Επί αγγλοκρατίας η εκκλησία είχε βοηθήσει σε αρκετές περιπτώσεις κοινότητες και άτομα Λινοβαμβάκων, για να επανέλθουν στη χριστιανική κοινότητα. Στα πλαίσια αυτά υπήρξε βοήθεια για ανέγερση εκκλησιών και σχολείων. Ωστόσο η προσπάθεια αυτή φαίνεται να μην ήταν καθολική και χωρίς συνέχεια, λόγω όπως προαναφέραμε και της κρίσης στους κόλπους της εκκλησίας.

Σημαντική δράση με στόχο τη συγκράτηση των Λινοβαμβάκων στο μουσουλμανικό χώρο, στον οποίο ανήκαν θεωρητικά, είχαν αναπτύξει θρησκευτικές και άλλες προσωπικότητες της ισλαμικής κοινότητας. Με πρωτοβουλία του Εβκάφ και τη συνδρομή εύπορων μουσουλμάνων, κτίστηκαν τεμένη και ιδρύθηκαν σχολεία σε χωριά της Τηλλυρίας.

Ο Δρ Φαίδωνας Παπαδόπουλος υποστηρίζει ότι λανθασμένα η περίοδος της οθωμανικής κατοχής καθιερώθηκε ως τουρκοκρατία. Δεν υπήρχε η Τουρκία όπως την γνωρίζουμε σήμερα. Με βάση τα στοιχεία που παραθέτει ελάχιστοι Τουρκοκύπριοι έχουν τις ρίζες τους από τη γεωγραφική περιοχή της Τουρκίας. Συμπλήρωσε ότι οι μουσουλμάνοι που ήλθαν στην Κύπρο επί οθωμανικής κατοχής προερχόντουσαν από διάφορες αραβικές χώρες, όπως για παράδειγμα τη Συρία. Ωστόσο τους επιβλήθηκε τουρκική ταυτότητα με την πάροδο του χρόνου. Ο κ. Παπαδόπουλος διαφωνεί και  με τον όρο Τουρκοκύπριοι, αφού όπως σημειώνει ελάχιστοι από αυτούς έχουν ρίζες στην Τουρκία. Βασικός πυρήνας των Τουρκοκυπρίων, όπως υποστηρίζεται, ήταν κρυπτοχριστιανοί – Λινοβάμβακοι. Δύσκολο είναι να πεις και τους Τουρκοκυπρίους μουσουλμάνους της Κύπρου αφού οι περισσότεροι ως γνωστό δεν θρησκεύουν και δεν διατηρούν ισλαμικό θρησκευτικό συναίσθημα. Απεναντίας αρκετοί Τουρκοκύπριοι διατηρούν χριστιανικό θρησκευτικό συναίσθημα.

 Χωριά Αγίων και Τουρκοκυπρίων

Σύμφωνα με τα στοιχεία των πινάκων απογραφής πληθυσμού του 1960, κατά το έτος αυτό υπήρχαν στην Κύπρο 634 οικισμοί (χωριά), από τους οποίους οι 117 ήταν αμιγώς μουσουλμανικοί  (τουρκοκυπριακοί). Αυτό βέβαια, όπως τονίζει ο κ. Φαίδωνας Παπαδόπουλος, δεν σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες κοινότητες ήσαν ανέκαθεν μουσουλμανικές. Απεναντίας υπάρχουν επαρκείς ιστορικές μαρτυρίες, επί τη βάσει των οποίων καταδεικνύεται το χριστιανικό παρελθόν της συντριπτικής πλειοψηφίας τους.

Χαρακτηριστικό είναι και τα αμιγή τουρκοκυπριακά χωριά με ονόματα αγίων. Στην επαρχία Λευκωσίας τα χωριά Άγιος Επιφάνιος Σολέας, Άγιος Θεόδωρος Τηλλυρίας, Άγιος Ιωάννης Σελέμανι, στην επαρχία Λεμεσού Άγιος Θωμάς, στην επαρχία Αμμοχώστου Άγιος Ανδρόνικος (Τοπσού Κιογιού), Άγιος Ευστάθιος, Άγιος Ιάκωβος, Άγιος Συμεών, Άγιος Χαρίτων, στην επαρχία Πάφου Άγιος Γεώργιος, Άγιος Ιωάννης. Ονόματα αγίων φέρουν και μικτά χωριά όπως τα χωριά Αγία Μαρίνα Σκυλλούρας, Άγιος Γεώργιος Λεύκας, Άγιος Σωζόμενος στην επαρχία Λευκωσίας, Άγιος Ανδρόνικος (Καρπασίας), Αγία Άννα, Άγιος Θεόδωρος στην επαρχία Λάρνακας, Αγία Βαρβάρα, Άγιος Ισίδωρος, Άγιος Νικόλαος στη επαρχία  Πάφου, Αγία Ειρήνη, Άγιος Επίκτητος στην επαρχία Κερύνειας.

Ο Ντενκτάς από τον Αγ. Επιφάνιο. Ο για χρόνια Τ/κύπριος ηγέτης Ραούφ Ντενκτάς κατάγεται από χωριό που φέρει το όνομα αγίου. Πρόκειται για τον Άγιο Επιφάνιο Σολέας, όπου σε αρχική καταγραφή πληθυσμού η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων παρουσιάζονται ως χριστιανοί. Σε επόμενη απογραφή όλοι οι κάτοικοι είναι δηλωμένοι οθωμανοί.

 Λινοβάμβακοι: Τούρκοι, Μουσουλμάνοι ή Κρυπτοχριστιανοί; (του Δρος Φαίδωνος Παπαδόπουλου).

Linovamvakoi: Turks, Muslims or Crypto-Christians?

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΥΠΡΟΥ

 Ο Κύριος “ανελήφθη εις τον ουρανόν και εκάθισεν εκ δεξιών του Θεού”. Το γεγονός της Αναλήψεως του Κυρίου είναι το ορατό σημείο της συμφιλίωσης Θεού και ανθρώπου, αλλά και του δοξασμού της ανθρώπινης φύσης.

Η καταλλαγή αυτή και ο δοξασμός του ανθρώπου επιτεύχθηκε με την ενανθρώπηση του Υιού και Λόγου του Θεού -με την οποία ο Θεός ένωσε την ανθρώπινη φύση με τη θεία Του φύση  ασυγχύτως, ατρέπτως, αχωρίστως και αδιαιρέτως- το επι γης έργο Του, τα εκούσια Του Πάθη, την ένδοξη Ανάστασή Του.

Οι πολλαπλές εμφανίσεις του Θεανθρώπου,  μετά την Ανάστασή Του, σκοπό είχαν να πείσουν τους Μαθητές Του ότι, όντως, αναστήθηκε και να χαρίσει σε αυτούς την ειρήνη, τη χαρά και το φως της ανεσπέρου αυτής ημέρας. Στις Πράξεις των Αποστόλων (1:3), o αναστημένoς Ιησούς εμφανιζόταν στoυς Μαθητές Τoυ και τoυς «δίδασκε τα περί της Βασιλείας τoυ Θεoύ για σαράντα ημέρες».

Την Πέμπτη της έκτης εβδoμάδας από την Ανάστασή Τoυ, o Χριστός, αφoύ ευλόγησε τoυς μαθητές Τoυ, αναλήφθηκε στoυς Ουρανούς (Λoυκ. 24, 50-51), στην περιoχή της Βηθανίας, έτσι ώστε την ημέρα της Πεντηκοστής να επιστρέψει εν Αγίω Πνεύματι, για να συνεχίσει, ως Εκκλησία πλέον, το έργο της σωτηρίας των ανθρώπων. Η εν Αγίω Πνεύματι σωματική παρουσία του Κυρίου υπάρχει και θα υπάρχει συνεχώς, μέχρι τη συντέλεια του κόσμου, στο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, όπου οι πιστοί μπορούν να ενωθούν μαζί Του. Ο Απ. Παύλος μας υπενθυμίζει με το λόγο του, ότι «έπειτα ημείς οι ζώντες οι περιλειπόμενοι άμα συν αυτοίς αρπαγησόμεθα εν νεφέλαις εις απάντησιν του Κυρίου εις αέρα, και ούτω πάντοτε συν Κυρίω εσόμεθα.» (Α΄ Θεσ. 4: 17).

Το γεγονός της Αναλήψεως αποτελεί ένα από τα βασικότερα δόγματα της Εκκλησίας μας και αναφέρεται στo Σύμβoλo της Πίστεως. Αμήν.

Δρ Ελένη Ρωσσίδου-Κουτσού, Φιλόλογος-Βυζαντινολόγος 

Ιωάννου του Χρυσοστόμου,

 Λόγος εις την Ανάληψη του Κυρίου Ημών Ιησού Χριστού

Κατά το γεγονός της Αναλήψεως, πραγματοποιήθηκε στην πράξη η συμφιλίωση του Θεού με το ανθρώπινο γένος. Διαλύθηκε η παλιά έχθρα, τελείωσε ο μακροχρόνιος πόλεμος. Κι αυτό συνέβαινε έως τώρα, όχι επειδή μισούσε ο Θεός τον άνθρωπο, αλλά επειδή ο άνθρωπος επιδείκνυε αδιαφορία και αχαριστία. Και τώρα, η αλλαγή δεν έγινε εξαιτίας των δικών μας κατορθωμάτων ή επειδή αλλάξαμε στάση και συμπεριφορά, αλλά λόγω της απροσμέτρητης αγάπης και του ενδιαφέροντος του Θεού…

Τώρα στην Ανάληψη, εμείς που δεν ήμασταν άξιοι να κατοικούμε στον παράδεισο, εμείς που στο τέλος καταντήσαμε να μην αξίζουμε να ζούμε εδώ στη γη, με αποτέλεσμα να γίνει ο κατακλυσμός και να χαθεί όλο το ανθρώπινο γένος εκτός της οικογένειας του Νώε, εμείς τώρα οι ανάξιοι ανεβαίνουμε στον ουρανό. Τα χερουβίμ, παλαιά, φυλάγανε τον παράδεισο για να μην μπούμε ξανά και τώρα εμείς τα υπερβαίνουμε. Η ανθρώπινη φύση, στο πρόσωπο του Χριστού, έτυχε τιμής που δεν έτυχε η φύση των αγγέλων. Ο Θεός έγινε άνθρωπος. Δεν έγινε άγγελος. Ενώθηκε μόνο με την ανθρώπινη φύση. Και οι άγγελοι δεν ζηλεύουν, αντίθετα χαίρονται, διότι χαρά των αγγέλων είναι η προκοπή μας και πόνος τους η εξαθλίωσή μας.

Για την αλλαγή αυτή οφείλουμε ευγνωμοσύνη στον Χριστό. Αυτός έγινε μεσίτης. Ούτε άγγελος, ούτε άνθρωπος, αλλά αυτός ο ίδιος. Ο Θεός ήταν οργισμένος με μας και εμείς τον μισούσαμε. Και μας συμφιλίωσε ο Υιός Του. Πώς μας συμφιλίωσε; Δεχόμενος την τιμωρία που έπρεπε να επιβάλει σε μας. «Εξηγόρασεν εκ της κατάρας του νόμου γενόμενος υπέρ ημών κατάρα» (Γαλ., 3: 13). Δέχτηκε την τιμωρία του ουρανού, δέχτηκε και τις προσβολές των ανθρώπων. «Οι ονειδισμοί των ονειδιζόντων σε επέπεσον επ’ εμέ» (Ψαλμ. 68:10) … Πολλές φορές μιλούμε για τη μεσιτεία της Παναγίας και των αγίων και ξεχνούμε ότι μεσίτης πάνω απ’ όλους τους αγίους είναι ο ίδιος Χριστός. Αυτός ως άνθρωπος συνεχώς μεσιτεύει για μας τους ελεεινούς αδελφούς Του. Όπως ακριβώς παίρνουμε κάτι από τη σοδειά μας και το προσφέρουμε στο Θεό για να τον ευχαριστήσουμε και να ευλογήσει όλη τη σοδειά μας, έτσι ακριβώς και ο Χριστός την ανθρώπινη φύση, που προσέλαβε στη μήτρα της παρθένου Μαρίας την κάνει προσφορά στον Θεό, για να ευλογηθεί όλο το ανθρώπινο γένος…

Ενώ πλαστήκαμε από τον Θεό «κατ’ εικόνα και ομοίωσή Του», ο άνθρωπος δεν πρόσεξε και ωμοιώθη τοις κτήνεσι. Το να γίνει, δε, κάποιος σαν τα ζώα είναι σαν να έγινε χειρότερος από αυτά. Το να σέρνεται ένα φίδι είναι φυσικό, το να σέρνεται, όμως, ένας αετός είναι η εσχάτη κατάπτωση … Μερικές φορές, ο άνθρωπος γίνεται χειρότερος των ζώων. Έτσι ο Ησαΐας λέγει, «έγνω βους τον κτησάμενον, και όνος την φάτνη του κυρίου αυτού· Ισραήλ, δε, εμέ ουκ έγνω» (Ησαΐας 1: 3) … Για να μας συνετίσει ο Κύριός μας, βάζει διδασκάλους τα έντομα. «Πορεύθητι προς τον μύρμηγκα, και ζήλωσον τας οδούς αυτού» (Παροιμ. 6: 6) … Εμείς οι κατώτεροι των ζώων, τα παιδιά του διαβόλου, με την Ανάληψη του Χριστού γίναμε ανώτεροι και από τους αγγέλους.

Επιμέλεια: Δρ Ελένη Ρωσσίδου-Κουτσού,Φιλόλογος-Βυζαντινολόγος

Βλ.: Χρυσοστόμου, Ι., «Εις την Ανάληψιν του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού»,  Ε.Π.Ε., 36

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΥΠΡΟΥ

Αδελφοί και πατέρες, ήρθε το Πάσχα, η χαρμόσυνη μέρα της Ανάστασης του Χριστού, η αιτία κάθε ευφροσύνης και αγαλλίασης, που έρχεται μια φορά το χρόνο ή μάλλον έρχεται καθημερινά και συνεχώς σε εκείνους που κατανοούν το μυστικό της νόημα. Ήρθε και γέμισε τις καρδιές μας χαρά και αγαλλίαση λύνοντας τον κόπο της πάνσεπτης νηστείας και τελειοποιώντας και παρηγορώντας τις ψυχές μας.

Ας ευχαριστήσουμε, λοιπόν, τον Κύριο, που μας πέρασε μέσα από το πέλαγος της νηστείας και μας οδήγησε με ευφροσύνη στο λιμάνι της Ανάστασής Του. Ας τον ευχαριστήσουμε και όσοι διανύσαμε το δρόμο της νηστείας πρόθυμα, με ζέουσα προαίρεση και αγώνες για την αρετή και όσοι υστερήσαμε από ολιγωρία και μικροψυχία. Επειδή Αυτός είναι που χαρίζει γενναιόδωρα στους αγωνιστές τα στεφάνια και τους άξιους μισθούς των έργων τους και στους ασθενέστερους πάλι ως ελεήμων και φιλάνθρωπος χαρίζει τη συγγνώμη. Γιατί αποβλέπει περισσότερο στη διάθεση και στην προαίρεση των ψυχών μας παρά στους σωματικούς κόπους και αναλόγως μας ανταποδίδει τα έπαθλα και τα χαρίσματα του πνεύματος και ή δοξάζει τον αγωνιστή ή τον αφήνει ακόμη αφανή, επειδή έχει ανάγκη από πιο επίπονη κάθαρση.

Ας εξετάσουμε, λοιπόν, ποιο είναι το μυστήριο της Ανάστασης του Χριστού και Θεού μας, που συντελείται κατά παράδοξο τρόπο σε όσους το επιθυμούν, πώς θάπτεται ο Χριστός μέσα μας σαν σε μνήμα και πώς ενώνεται με τις ψυχές μας και ανασταίνεται συνανασταίνοντας μαζί του κι εμάς;

Ο Χριστός και Θεός μας, αφού κρεμάστηκε στο σταυρό, σταύρωσε πάνω σε αυτόν την αμαρτία του κόσμου κι αφού γεύτηκε το θάνατο, κατέβηκε στα κατώτατα του Άδη. Όπως, λοιπόν, τότε ανεβαίνοντας από τον Άδη επέστρεψε στο άχραντο σώμα Του, από το οποίο δεν αποχωρίσθηκε καθόλου, και αμέσως αναστήθηκε και μετά ανήλθε στους ουρανούς με δόξα πολλή και δύναμη, έτσι ακριβώς και τώρα, όταν εμείς εξερχόμαστε από τον κόσμο και εισερχόμαστε με την εξομοίωση των παθημάτων του Κυρίου στον τάφο της μετανοίας και της ταπείνωσης, αυτός ο ίδιος κατεβαίνει από τους ουρανούς, εισέρχεται στο σώμα μας σαν σε τάφο, ενώνεται με τις νεκρωμένες πνευματικά ψυχές μας και τις ανασταίνει. Έτσι παρέχει τη δυνατότητα σε εκείνον που συναναστήθηκε μαζί Του, να βλέπει τη δόξα της μυστικής του ανάστασης.

Ανάσταση, λοιπόν, του Χριστού είναι η δική μας ανάσταση. Γιατί, πώς θα αναστηθεί Αυτός, που ποτέ δεν έπεσε σε αμαρτία, καθώς είναι γραμμένο, μήτε αλλοιώθηκε στο ελάχιστο η δόξα Του; Ή πώς θα δοξαστεί Εκείνος, που είναι υπερδεδοξασμένος και εξουσιάζει τα σύμπαντα;

Η Ανάσταση και η δόξα του Χριστού είναι η δική μας δόξα. Η ανάσταση της ψυχής είναι η ένωσή της με τη ζωή. Όπως ακριβώς το νεκρό σώμα δεν μπορεί να ζει αν δεν δεχτεί μέσα του τη ζωντανή ψυχή, έτσι και η ψυχή δεν μπορεί να ζήσει μόνη της, αν δεν ενωθεί αρρήτως κι ασυγχύτως με τον Θεό, που είναι η όντως αιώνια ζωή …

«Αναστασιν Χριστού θεασάμενοι, προσκυνήσωμεν Άγιον Κύριον Ιησούν τον μόνον αναμάρτητον». Η Ανάσταση του Χριστού συντελείται μέσα στον κάθε πιστό και όχι μόνο μία φορά, αλλά κάθε ώρα θα λέγαμε, αφού αυτός ο ίδιος ο Δεσπότης Χριστός ανασταίνεται μέσα μας και λαμπροφορεί και απαστράπτει τις αστραπές της αφθαρσίας και της θεότητας.

Για αυτό και λέμε: «Θεός Κύριος και επέφανεν ημίν» (Ψαλμ. 117: 27) και έχοντας υπόψη μας τη δευτέρα Του παρουσία προσθέτουμε: «Ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου» (Ψαλμ. 117: 26). Σε όσους, λοιπόν, αποκαλυφθεί ο αναστημένος Χριστός, πνευματικά εμφανίζεται στα πνευματικά τους μάτια. Γιατί, όταν έρχεται σε μας διά του Αγίου Πνεύματος, μας ανασταίνει εκ νεκρών, μας ζωοποιεί και μας δίνει τη χάρη να Τον βλέπουμε μέσα μας ολοζώντανο, αυτόν Τον αθάνατο και να γνωρίζουμε πλήρως, ότι Αυτός μας συνανασταίνει και μας συνδοξάζει.

Αυτά είναι, λοιπόν, τα θεία μυστήρια των χριστιανών, αυτή είναι η μυστική δύναμη της πίστης μας, που οι άπιστοι ή οι δύσπιστοι ή μάλλον οι ημίπιστοι δεν βλέπουν, ούτε μπορούν να δουν ποτέ. Άπιστοι, δύσπιστοι και ημίπιστοι είναι αυτοί που δεν φανερώνουν την πίστη τους με έργα. Γιατί χωρίς έργα και οι δαίμονες πιστεύουν και ομολογούν ότι ο Δεσπότης Χριστός είναι Θεός, όπως λέει: «Οίδα σε, τίς ει, ο άγιος του Θεού» (Πρβλ. Μάρκ. Α: 24, Λουκ. Δ: 34, Ματθ. Η: 29).

Αλλά ούτε τους δαίμονες, ούτε αυτούς τους ανθρώπους θα ωφελήσει τέτοια πίστη, επειδή είναι νεκροί κατά τον Απόστολο, που λέει: «Η πίστις χωρίς των έργων νεκράν εστί». (Ιακ. Β: 26), όπως ακριβώς και τα έργα χωρίς πίστη. Γιατί είναι νεκρή; Διότι δεν έχει μέσα της τον Θεό που ζωογονεί, ούτε απέκτησε αυτόν που λέει: «Ο αγαπών εμέ, τας εντολάς τας εμάς τηρήσει, και εγώ και ο Πατήρ ελευσόμεθα και μονήν παρ’ αυτώ ποιήσομεν» (Πρβλ. Ιωάν. ΙΔ: 21, 23), ώστε με την παρουσία Του να αναστήσει εκ νεκρών εκείνον, που κατέχει την ενεργόν πίστη, να τον ζωοποιήσει και να τον αξιώσει να δει τον Αναστάντα μέσα του, που τον συνανέστησε.

Μια τέτοια πίστη, λοιπόν, είναι νεκρή ή μάλλον νεκροί είναι αυτοί, που έχουν πίστη χωρίς έργα. Γιατί η πίστη στον Θεό πάντοτε ζει και ζωοποιεί εκείνους που την δέχονται με αγαθή προαίρεση, η οποία και προ της εργασίας των εντολών πολλούς οδήγησε από το θάνατο στη ζωή και τους αποκάλυψε τον Χριστό και Θεό.

Σας παρακαλώ, λοιπόν, να τηρήσουμε τις εντολές του Θεού με όλη μας τη δύναμη, ώστε να κερδίσουμε και τα παρόντα και τα μέλλοντα αγαθά, δηλαδή τη θέα του Θεού, που είθε όλοι μας να την απολαύσουμε με τη χάρη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, στον οποίο ανήκει η δόξα εις τους αιώνες. Αμήν».

Επιμέλεια: Δρ Ελένη Ρωσσίδου-Κουτσού, Φιλόλογος-Βυζαντινολόγος

Βλ.: Πρωτοπρεσβυτέρου Σμέμαν, Αλ., Η Μεγάλη Εβδομάδα (Από το Σταυρό στην Ανάσταση), Σύντομη λειτουργική εξήγηση των ημερών της Μεγάλης Εβδομάδας (1990).

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΥΠΡΟΥ

    Είπαν  πώς ή απελπισία μοιάζει με παράφορο παιδί, πού, όταν του πάρης ένα από τα παιχνίδια του, ρίχνει με πείσμα και όλα τα άλλα στη φωτιά. Ή απελπισία, δηλαδή, αχρηστεύει το λογικό και, κατ επέκταση, τον όλο άνθρωπο. Έτσι ένα απλό ατύχημα μπορεί να γίνη αληθινό δυστύχημα.

       Πολλές οι αφορμές. Κάποτε -και μάλιστα αναπά ντεχα- το ένα κακό διαδέχεται το άλλο. Αλλεπάλληλα τα χτυπήματα δεν αφήνουν χρόνο για ήρεμη σκέψη και αντιμετώπιση. Αν δεν υπάρχει ή κατάλληλη ψυχική προετοιμασία, ό άνθρωπος τα χάνει, απελ πίζεται, φθάνει στην απόγνωση. Παγιδεύεται στα γρανάζια της απελπισίας και γίνεται αγνώριστος. Αξιολύπητος. Τότε αρχίζει να διερωτάται:” Τί νόημα μπορεί να έχη μια τέτοια ζωή πού όλο δεινά του σωρεύει; Αξίζει να την ζή; Έτσι, επειδή χάνει κάτι, νομίζει πώς έχασε το πάν. Και φθάνει στο τέλος να χάνη, από την ηττοπάθεια του, το πάν.

Ό πιστός όμως και όταν όλα γύρω του φαίνωνται σκοτεινά αντλεί θάρρος από την αστείρευτη πηγή της θείας δυνάμεως και στέκεται αλύγιστος.«Κλυδωνίζεται, άλλ’ου καταποντίζεται». Το βλέμμα της πίστεως διατρυπά τα σκοτάδια και βλέπει ήλιο τα μεσάνυχτα.

Να πώς μας συμβουλεύει ό πολυδοκιμασμένος αγωνιστής ιερός Χρυσόστομος. Τι μας λέει:

Πρέπει πάντοτε να ελπίζουμε και ποτέ να μην άπελπιζώμαστε. Σε καμιά περίπτωση δεν δικαιολο γείται ή απελπισία. Και όταν δεν υπάρχει καμιά λύση και όταν τα πράγματα μας δυσκολεύουν αφάνταστα και τότε, περισσότερο τότε, να ελπίζετε. «Δυνατόν γαρ τω Θεώ και έξ άπορων πόρον εύρείν», Να το μυστικό. Για τον Θεό δεν υπάρχουν αδιέξοδα. Όλα είναι δυνατά. Ή παντοδυναμία Του έχει διεξόδους στα ανθρώπινα αδιέξοδα. Αρκεί να στηρίζουμε όλη την εμπιστοσύνη μας στον άναστάντα Κύριο και να αντλούμε από Αυτόν την δύναμη. Τότε δεν θα δί νουμε όλη την προσοχή μας μονάχα στις δυσκολίες πού μας γεμίζουν απόγνωση. Θα προσέχουμε και θα στηριζώμαστε πιο πολύ στη δύναμη του Θεού. Και αυτή ή δύναμη θα μας γεμίζη ελπίδα και θάρρος.

Παραστατική ή εικόνα του μικρού ναυτόπουλου. Σφύριζαν οι άνεμοι και λυσσομανούσε ή τρικυμία και αυτό ατρόμητο σκαρφάλωνε πάνω στο κατάρτι για να δέση τα σχοινιά. Όσο κοίταζε ψηλά τίποτα δεν το πτοούσε. Περιφρονούσε και τα κύματα και τούς άνεμους. Όταν όμως σε μια στιγμή γύρισε το βλέμμα του στην αγριεμένη θάλασσα, άρχισε να δειλιάζη, να τρέμη και να κινδυνεύη να σωριασθή στο κατά στρωμα. Και τότε αντήχησε βροντερή ή φωνή του καπετάνιου: «Κοίτα ψηλά και προχώρα».

«Κοίτα ψηλά και προχώρα». Ένα σύνθημα γεμά το δύναμη και ελπίδα. Κοίτα ψηλά και τότε προχώρα ατρόμητος στη ζωή. Ύψωσε τα μάτια σου στον ουρανό και θα δής πόσο σταθερή θα είναι ή πορεία σου στη γη. Οι δυσκολίες και οι αντιξοότητες δεν θα λείψουν. Θα μεταμορφωθούν. Θα χάσουν την άγριωπή τους όψη. Τα κύματα ήταν τα ιδία για το ναυτόπουλο. Όσο κοίταζε τον ουρανό, δεν το τρόμα ζαν. Τα αντιμετώπιζε, χωρίς να το επηρεάζουν. Όταν όμως έστρεψε το βλέμμα του περίτρομο σ’ αυτά, ένιωσε τον ίλιγγο. Παρέλυσαν οι δυνάμεις του.

Το ίδιο κι εμείς. Όταν ατενίζουμε τις δυσκολίες της ζωής με το φοβισμένο βλέμμα της ολιγοπιστίας ή μόνο με τις φτωχές ανθρώπινες δυνάμεις, τις βλέπουμε τρομερές, αξεπέραστες. Όταν όμως τις παρατηρούμε μέσα από το πρίσμα της πίστεως και με εμπιστοσύνη στην πατρική πρόνοια και προστασία του Θεού, τότε και τα πιο δυνατά χτυπήματα τα αντι μετωπίζουμε με αισιοδοξία. Όχι μόνο τα ξεπερνάμε, αλλά γίνονται αφορμή να ίσχυροποιούμεθα στην πνευματική, αλλά και στην καθημερινή μας ζωή. Οι θλίψεις πού συντρίβουν τον χωρίς την «άγκυραν της ελπίδος», πού στηρίζεται στον ουρανό, αναδεικνύ­ουν τον πιστό. Τον γυμνάζουν και τον ισχυροποιούν. Ή ελπίδα διώχνει την δειλία και την ηττοπάθεια. Εξουδετερώνει την απελπισία, τον δήμιο αυτόν της ψυχής, του υπενθυμίζει, πώς τον Γολγοθά ακολουθεί ή Ανάσταση. Θριαμβεύει ή ελπίδα και «ή ελπίς ού καταισχύνει» (Ρωμ. ε 5).

“ΖΩΗ” 6/05/2010

Ηλία Βουλγαράκη (Πάντα τα έθνη, Τεύχος 31, γ΄ Τρίμ. 1989, σελ. 23 – 24)

Σε ένα από τα πρώτα τεύχη του περιοδικού μας κάναμε λόγο για το υποκείμενο της ιεραποστολής. Είπαμε τότε ότι διακρίνεται σε κύριο και σε δευτερεύον. Το κύριο, σύμφωνα και με το νόημα που έχει η λέξη, είναι εκείνο που κατεξοχήν επιτελεί το έργο της ιεραποστολής. Κι αυτό είναι ο Τριαδικός Θεός. Το δευτερεύον, σύμφωνα και πάλι με το νόημα της λέξεως, είναι εκείνο που συντρέχει την ιεραποστολή κατά ένα τρόπο, που θα τον ονομάζαμε, υποβοηθητικό. Το υποκείμενο αυτό είναι ο λαός του Θεού, δηλαδή η Εκκλησία και τα μέλη της.

Σε αυτό το δευτερεύον υποκείμενο ανήκουν και τα λειτουργικά πνεύματα του Θεού, δηλαδή οι άγγελοι. Ίσως μερικοί να απορήσουν. Καταρχήν η συναρίθμηση αυτή γίνεται σε αναφορά με την ιεραποστολή και όχι με άλλα δεδομένα, όπως για παράδειγμα τη δημιουργία των αγγέλων σε σχέση με τη δημιουργία των ανθρώπων και αντίστοιχα την ανάμεσά τους διαφορά ως προς την υποστατικότητά τους, την ηθική τελείωσή τους, τα καθήκοντά τους και άλλα ανάλογα. Κατά δεύτερο λόγο δεν πρέπει να ξεχνούμε, ότι τόσο οι άγγελοι όσο και οι άνθρωποι, αλλά ακόμη και η υπόλοιπη κτίση, είναι δημιούργημα του Θεού. Με άλλα λόγια η μεταξύ τους σχέση είναι πολύ πιο στενή από τη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στα δημιουργήματα, είτε ως σύνολο, είτε το καθένα τους ξεχωριστά, και το Θεό. Για τους λόγους αυτούς εντάσσονται οι άγγελοι στο δευτερεύον υποκείμενο της ιεραποστολής.

Οι άγγελοι και ο κόσμος

Σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας μας οι άγγελοι, όπως αργότερα και οι άνθρωποι, δημιουργήθηκαν από τον Θεό με κίνητρα την «εκστατική» αγάπη Του για να συμμεριστούν και άλλα όντα τη μακαριότητά Του. Οι άγγελοι, αναγνωρίζοντες ο δώρημα αυτό του Θεού, Τον δοξολογούν και συγχρόνως προσφέρονται πρόθυμα, τόσο από ευγνωμοσύνη, όσο και για τη δική τους πρόοδο προς την ατέλεστη τελειότητα και πάνω απ’ όλα από αγάπη, να υπηρετούν τον ανενδεή Θεό.

Η σχέση των αγγέλων με την υπόλοιπη κτίση αρχίζιε από τη στιγμή της δημιουργίας της: «Ότε εγενήθησαν άστρα ήνεσάν με φωνή μαγάλη πάντες άγγελοί μου» (Ιώβ 38,7). Όταν αργότερα, ως απώτερη συνέπεια του προπατορικού αμαρτήματος, διαμορφώθηκαν τα έθνη (Γεν. 10, 8-10 και Γεν. 10, 1-32), ο Θεός κατέστησε σε κάθε έθνος άγγελο προστάτη. Η άποψη αυτή διδάχτηκε αρκετά νωρίς από διάφορους χριστιανούς Συγγραφείς, όπως τον Κλήμεντα Αλεξανδρέα (ΒΕΠ 8, 238, 39 8,246,26), Ιππόλυτο (ΒΕΠ 6, 62,27), Ωριγένη (GCS 6, 220, 14 7,86,18) και Μ. Βασίλειο (ΒΕΠ 52, 221, 10). Στηρίχθηκε δε σε διάφορα χωρία της Π. Διαθήκης και της Καινής, όπως στο Δευτερονόμιο 32, 8: «ότε διεμέριζεν ο ύψιστος έθνη, ως διέσπειρε υιούς Αδάμ, έστησαν όρια εθνών κατά αριθμόν αγγέλων Θεού…», στην όραση Δανιήλ 10, 13 και 10, 20-21 και στην Αποκάληψη 9, 14. Διδάχθηκε επίσης ότι παράλληλα με τα έθνη υπάρχουν επίσης προστάτες άγγελοι και για τις πόλεις (Ωριγένης GCS 7, 84, 21).

Εκτός από τους αγγέλους των εθνών η Εκκλησία μας διδάσκει ότι υπάρχουν κατ’ αντιστοιχία και άγγελοι στους οποίους έχει ο Θεός διαπιστευτεί την προστασία και φροντίδα των κατά τόπους Εκκλησιών. Τη διδασκαλία αυτή, που είναι κτήμα της παραδόσεώς μας, τη συναντάμε ήδη διαμορφωμένη στους αρχαίους εκκλησιαστικούς Συγγραφείς, όπως στον Τερτυλλιανό (CCSL ΙΙ 1093 και 1310), τον Ωριγένη (GCS 5, 95, 1 7,34, 21) και το Μεθόδιο Ολύμπου (GCS 461, 15). Ο Ιππόλυτος, επίσης, παρομοιάζοντας σε κάποια περίπτωση, την Εκκλησία με καράβι, παραβάλλει τους ναύτες με τους αγγέλους (ΒΕΠ 6, 218, 7). Σε άλλη περίπτωση γίνεται λόγος ότι οι άγγελοι κατασκηνώνουν στην Εκκλησία (Κλήμ. Αλεξ. ΒΕΠ 8, 388, 1 και Ωριγένης ΒΕΠ 14, 321, 15). Τέλος ο Γρηγόριος Θεολόγος διδάσκει ότι κάθε Εκκλησία έχει τους δικούς της αγγέλους (ΒΕΠ 60, 126, 16), τους οποίους χαρακτηρίζει ως «Εφόρους», δηλ. επόπτες (ΒΕΠ 60, 134, 40).

Ένας αρχαίος χριστιανός προφήτης, στα μέσα του β΄ αιώνα, ο Ερμάς, διατείνεται, ότι, παράλληλα με τους αγγέλους των κατά τόπους Εκκλησιών, ο αρχάγγελος Μιχαήλ έχει αναλάβει την ευθύνη της συνόλου Εκκλησίας (ΒΕΠ 3, 81, 19).

Εκτός από τους αγγέλους των εθνών και των Εκκλησιών η παράδοση της Εκκλησίας διδάσκει ότι και κάθε χριστιανός έχει τον προσωπικό του φύλακα άγγελο. Η αφετηρία της παραδόσεως αυτής ανάγεται στη γνωστή διήγηση της Π. Διαθήκης για τον Τωβία (Τωβίτ 5,4) και στη μαρτυρία του προφήτη Ζαχαρία: «και είπεν προς με ο άγγελος ο λαλών εν εμοί» (1,9). Στη συνέχεια, συναντάμε ανάλογες μαρτυρίες στο Ευαγγέλιο του Ματθαίου 18,10: «Οράτε μη καταφρονήσετε ενός των μικρών τούτων· λέγω γαρ υμίν ότι οι άγγελοι αυτών εν ουρανοίς δια παντός βλέπουσι το πρόσωπον του πατρός μου του εν ουρανοίς». Ακολουθεί το Πράξεων 12, 15, όπου γίνεται λόγος για τον άγγελο του απ. Πέτρου.

Σύμφωνα με τους εκκλησιαστικούς Συγγραφείς ο ρόλος του αγγέλου, στον οποίο έχει εμπιστευτεί ο Θεός την ψυχή πιστού, είναι το «συνεργείν αυτού τη σωτηρία» (Ωριγένης ΒΕΠ 10, 244, 29). Το καθήκον αυτό διατυπώνεται με πολλούς τρόπους, όπως καλλιέργεια (Ωριγένης GCS 7, 81, 6 7, 81, 8), βοήθεια (Ωριγένης GCS 5, 13, 2 5, 251, 2 και 5, 181, 20) ή καθοδήγηση, και συμβουλή (Ωριγένης GCS 7, 194, 13).

Η συνέργεια για την προετοιμασία της σωτηρίας

Στο μακρό χρονικό διάστημα που διέρρευσε γενικά για την προετοιμασία της σωτηρίας, που συντελέστηκε με την ενανθρώπηση του Λόγου, οι άγγελοι χρησιμοποιήθηκαν από τον Θεό σε πολλές και διάφορες περιπτώσεις. Εδώ περιοριζόμαστε να υπενθυμίσουμε δυο από αυτές, που είναι οι πιο σημαντικές, και που συγχρόνως τις μνημονεύει και η Κ. Διαθήκη. Η πρώτη συνδέεται με το περιστατικό της φλεγόμενης βάτου στο όρος Χωρίβ, όπου ο Θεός, μέσω αγγέλου φανερώθηκε στο Μωυσή και τον κατέστησε «άρχοντα και λυτρωτήν» του εβραϊκού λαού (Πράξ. 7, 35 Εξόδ. 3,2). Η δεύτερη περίπτωση συνδέεται με τη διαθήκη του Σινά, όπου ο νόμος δόθηκε μέσω αγγέλων (Πράξ. 7, 53 Γαλ. 3, 19 Εβρ. 2,2 Βλ. Δευτ. 33,2).

Κατά τον Κλήμεντα Αλεξανδρέα εκτός από την παραπάνω προετοιμασία των Εβραίων για να υποδεχθούν τον Μεσσία, υπήρξε και ένα άλλο είδος προετοιμασίας, αλλά τη φορά αυτή των Ελλήνων, μέσω της φιλοσοφίας, την οποία τους παρέδωσε ο Θεός «δια των υποδεέστερων αγγέλων» (ΒΕΠ 8, 246, 26).

Όταν τελικά ήρθε το πλήρωμα του χρόνου για την ενανθρώπιση του Υιού του Θεού, οι άγγελοι έλαβαν ενεργό μέρος. Ο αρχάγγελος Γαβριήλ ευαγγελίζεται στη Θεοτόκο τη γέννηση του Χριστού (Λουκ. 1,26-35). Σε ενύπνιο ειδοποιεί άγγελος τον Ιωσήφ να μη διαλύσει τον αρραβώνα του με τη Μαρία (Ματθ. 1,20). Κατά τη γέννηση του Χριστού άγγελος πληροφορεί το γεγονός στους ποιμένες (Λουκ. 2,9), ενώ συγχρόνως ένα πλήθος αγγέλων δοξολογούν τον Θεό (Λουκ. 2,13). ’γγελος πάλι σε ενύπνιο ειδοποιεί τον Ιωσήφ να αναχωρήσει στην Αίγυπτο (Ματθ. 2,13) και, αργότερα, να επιστρέψει (Ματθ. 2,19). Στη συνέχεια άγγελοι διακονούν το Χριστό στους πειρασμούς Του (Ματθ. 4,11· Μαρκ. 1,13), και, αργότερα, αναγγέλλουν την ανάστασή Του (Ματθ. 28,5).

Οι άγγελοι όταν άρχισε οι διάδοση του Ευαγγελίου

Αρχίζουμε με ένα λόγο του ιδίου του Χριστού που διαδηλώνει το μεγάλο ενδιαφέρον των αγγέλων για τη σωτηρία των ανθρώπων:…χαρά γίνεται ενώπιον των αγγέλων του Θεού επί ενι αμαρτωλώ μετανοούντι» (Λουκ. 15,10). Το ενδιαφέρον αυτό το βλέπουμε και στην έντονη συμμετοχή τους στο έργο της ιεραποστολής.

Καταρχήν σημειώνουμε μερικές απόψεις του Ωριγένη για το ρόλο των αγγέλων στην ιεραποστολή. Ο Ωριγένης, λοιπόν, τονίζει ότι ο «Ιησούς πέμπει ου μόνον αγίους, αλλά και αγίους και αγγέλους· και πέμπει με τους δια το αποστέλλεσται υπ’ αυτού, αποστόλους ονομαζόμενους» (ΒΕΠ 12,310,5). Ο ίδιος σε άλλη περίπτωση παραβάλλει τους αγγέλους με ιατρούς: «Ιατροί δε άγγελοι, υπό τον μέγαν όντες ιατρόν τον Θεόν και θεραπεύσαι τους πειθομένους εθέλοντες» (ΒΕΠ 11,172,8). Αλλού παρομοιάζει τους αγγέλους με καλλιεργητές, των οποίων ο αγρός είναι οι καρδιές των ανθρώπων (GCS 7,86,6). Υποστηρίζει, τέλος, ότι η ιεραποστολή στους Εβραίους ανατέθηκε, μετά την απομάκρυνση των αποστόλων από την Ιουδαία, στους αγγέλους (ΒΕΠ 11,220,18).

Στη συνέχεια συγκεντρώνουμε τις πληροφορίες που μας προσφέρει η Κ. Διαθήκη για τη δράση των αγγέλων στην ιεραποστολή και τις παραθέτουμε σε νοηματικές ενότητες. Στη πρώτη περιλαμβάνουμε τις περιπτώσεις που ενεργούν οι άγγελοι είτε ως εντολείς, είτε ως μεταφορείς εντολών. Έτσι έχουμε τον άγγελο που είπε στο Φίλιππο να πάει στο δρόμο που συνδέει τα Ιεροσόλυμα με τη Γάζα, γεγονός που εξελίχθηκε σε μεταστροφή του Αιθίοπα (Πράξ. 8,26). Στην Καισάρεια, ώρα τρεις το μεσημέρι, εμφανίζεται άγγελος σε όραμα στον απ. Παύλο και τον πληροφορεί για το αίσιο τέλος του ταξιδιού (Πράξ. 27,23).

Στη δεύτερη ενότητα αναφερόμαστε σε συγκεκριμένες ενέργειες των αγγέλων. Όταν οι αρχιερείς των Ιουδαίων φυλάκισαν τους αποστόλους, επειδή κήρυτταν και θαυματουργούσαν, «άγγελος Κυρίου» άνοιξε την πόρτα της φυλακής και τους έβγαλε έξω, λέγοντάς τους: «πορεύσθε, και σταθέντες λαλείτε εν τω ιερώ τω λαώ πάντα τα ρήματα της ζωής ταύτης» (Πράξ. 5,19). Όταν αργότερα ο Ηρώδης κήρυξε διωγμό κατά της Εκκλησίας και φόνευσε τον απ. Ιάκωβο, φυλάκισε και τον απ. Πέτρο. Τη νύχτα «άγγελος Κυρίου» ξύπνησε τον απ. Πέτρο που κοιμόταν και τον οδήγησε έξω από τη φυλακή, χωρίς να το αντιληφθούν οι φύλακες (Πράξ. 12,7). Τέλος, μια ημέρα που ο Ηρώδης ντυμένος τη βασιλική του στολή αγόρευε, το πλήθος τον επευφημούσε, λέγοντας: «Θεού φωνή και ουκ ανθρώπου». Επειδή ο Ηρώδης δεν αντέδρασε αρνητικά στα λόγια αυτά, αλλά δέχτηκε να δοξάζεται ως Θεός, «άγγελος Κυρίου» τον έρριξε σε ξαφνική αρρώστια, ώστε να γεμίσει το σώμα του σκουλήκια και να πεθάνει (Πράξ. 12,23).

Η τελευταία ενότητα αφορά τα έσχατα. Σύμφωνα με την Αποκάλυψη ο αρχάγγελος Μιχαήλ με τους αγγέλους του θα συγκρουστεί με το διάβολο και τους δικούς του και θα πετάξει από τον ουρανό στη γη (12,7). Τέλος ένας άγγελος πετώντας μεσουρανίς θα ευαγγελιστεί σε όλους τους κατοίκους της γης «ευαγγέλιον αιώνιον», εξαγγέλλοντάς τους: «φοβήθητε τον Θεόν και δότε αυτώ δόξαν, ότι ήλθεν η ώρα της κρίσεως αυτού, και προσκυνήσατε τω κτήσαντι τον ουρανόν και την γην και την θάλασσαν και πηγάς υδάτων» (Αποκ. 14,7).

Από τα παραπάνω έργο των αγγέλων υπέρ της σωτηρίας των ανθρώπων γενικά, αλλά και από την άμεση συμβολή τους στην ιεραποστολή προβάλλει σε μας ένα μεγάλο παράδειγμα για μίμηση. Και το παράδειγμα αυτό γίνεται πιο μεγάλο, αν αναλογιστούμε, ότι οι άγγελοι, σε αντίθεση με μας, δεν έχουν καμιά ευθύνη για το προπατορικό αμάρτημα στο οποίο έπεσαν οι πρωτόπλαστοι. Κι όμως οι άγγελοι, παραβλέποντας άκαιρους καταλογισμούς ευθυνών στους ανθρώπους, δόθηκαν, δίνονται και θα δίνονται και θα δίνονται για το μέγα έργο της σωτηρίας των ανθρώπων, ως έκφραση της αγιότητάς τους που έχει τελειωθεί στην αγάπη. Την αγάπη εκείνη που έφερε τον Θεό στη γη και οδήγησε τους αποστόλους στην οικουμένη. Την ίδια εκείνη αγάπη που κινεί τους σύγχρονους ιεραποστόλους να ευαγγελίζονται τη σωτηρία.

Αν γυρίσης τον κόσμο, θα δης πως δεν θάβρης παρά σπάνια ευτυχισμένους ανθρώπους, και κείνους με λιγόχρονη κι άστατη ευτυχία, πικραμένους όμως θα βρης πολλούς, σε κάθε πάτημά σου. Αδέρφια σου στη χαρά δεν θα βρης πολλά, μα αδέρφια στην πίκρα θα βρης πάρα πολλά. Αυτό φανερώνει πως τούτος ο κόσμος είναι ένας τόπος που έρχεται ο άνθρωπος για να δοκιμασθή κι’ όχι για να ευτυχήση. Αφήνω πως ευτυχία δεν είναι η καλοπέραση του κορμιού, κι’ αυτό φαίνεται τρανώτατα από το ότι οι καλο περασμένοι κ’ οι πλούσιοι δεν είναι ευτυχισμένοι, αλλά κάνουνε τον ευτυχισμένο και στο τέλος βαριούνται τη ζωή τους. Γιατί κι’ άρρωστοι να μην είναι, κ’ οικογενειακές σκο τούρες να μην έχουνε, κι’ από τις εμπορικές έγνοιες να στέκουνται μακρυά, πάλι καταλαβαίνουνε πως η ευτυχία τους είναι ρηχή και ψεύτικη, κι’ ολοένα ζητάνε να βρούνε την αληθινή την ευτυχία, κ’ επιχειρούνε κάθε τόσο ν’ αλλάξουνε τη ζωή τους, πλην μάταια, επειδή όλα όσα κάνουνε για να ευτυχήσουνε, καταντούνε στο ίδιο συμπέρασμα, γιατί δεν βγαίνουνε έξω από την καλοπέραση του κορμιού. Πίνουνε από ένα νερό που δεν ξεδιψά τον άνθρωπο. Και το μονάχο νερό που ξεδιψά είναι εκείνο που αποζητά η ψυχή.

Η ψυχή μπορεί να είναι ευτυχισμένη και μέσα σ’ ένα κορμί δυστυχισμένο, κακοπερασμένο και στερημένο, άρρω στο κι’ ασκημισμένο. Αυτό είναι το παράδοξο. Η πίστη κ’ η ελπίδα είναι η χαρά της ψυχής, και κοντά στην ψυχή που νοιώθει την χαρά αυτή, δροσίζεται κι’ ανακουφίζεται και το σώμα, κι’ ας είναι κακοπαθιασμένο. Ίσια-ίσια μέσα σε τέ τοιο κορμί η ψυχή λυτρώνεται και χαίρεται, ερχόμενη σε κατάνυξη. Για τούτο είπε το γλυκύτατο στόμα του Χριστού: «Μακάριοι οι πενθούντες, ότι αυτοί παρακληθήσονται», «μακάριοι οι δεδιωγμένοι ένεκεν δικαιοσύνης, ότι αυτών εστιν η βασιλεία των ουρανών», «μακάριοι οι κλαίοντες νυν, ότι γελάσετε. Πλην ουαί υμίν τοις πλουσίοις, ότι απέ χετε την παράκλησιν υμών», που θα πη «αλλοίμονο σε σας τους πλούσιους, τους ξεκούραστους, τους καλοπερασμέ νους, γιατί δεν θα βρήτε πουθενά παρηγοριά». Κι’ ο απόστολος Παύλος λέγει πως οι χριστιανοί φαίνουνται λυπη μένοι, μα από μέσα χαίρουνται «ως λυπούμενοι, αεί δε χαίροντες», γράφοντας στους Κορινθίους. Και στους Κολασσαείς γράφει: «Νυν χαίρω εν τοις παθήμασί μου», «έχω χαρά, λέγει, που βασανίζουμαι για τον Χριστό». Κι’ αλλού γράφει πως σαν παρακάλεσε τον Χριστό να τον ανακουφίση λίγο από τους πειρασμούς, ο Κύριος του είπε: «Σου φτά νει η χάρη μου, γιατί η δύναμή μου με τη δική σου αδυναμία φανερώνεται», δηλαδή «δεν παίρνω από πάνω σου τις δυστυχίες, γιατί μ’ αυτές η ψυχή σου δυναμώνει και νοιώ θει τη χαρά της αθανασίας».

Αλλά, η θλίψη κ’ η στενοχώρια του κάθε ανθρώπου δεν φέρνει στην ψυχή του την πνευματική αγαλλίαση, αλλά μοναχά αν ο άνθρωπος πιστεύη στον Θεό και έχει μέσα του «την μακαρίαν ελπίδα», πως όσα υποφέρει είναι δοκιμασίες για να καθαρισθή και για να γίνη άξιος της θεϊκής μακα ριότητας. Αυτά θα φαίνουνται σε πολλούς σαν παραδοξολογίες. Μα ο Χριστός δεν έλεγε παραδοξολογίες, αλλά αλήθειες. Επειδή όμως οι άνθρωποι κρίνουνε με τα δικά τους τα μέτρα, μην πιστεύοντας στα λόγια του Χριστού, δεν είναι σε θέση να ξεχωρίσουνε τη ψευτιά από την αλήθεια, και λένε μάλιστα την αλήθεια παραδοξολογία και τη ψευτιά αλή θεια.

Μια από τούτες τις μέρες βρέθηκα σ’ ένα βουνό πυκνοδασωμένο και μοσκοβολημένο, και σαν να ξαναγεννήθηκα. Περπατούσα σ’ ένα έρημο μονοπάτι, κι’ ανάσαινα το δρο σερό αγεράκι που κατέβαινε από τις ραχούλες, και δόξαζα τον Θεό που μπορούμε ακόμα να καταφεύγουμε σε τούτη την αγνή πλάση, που είναι ως τα σήμερα όπως την έφτιαξε η σοφία κ’ η αγάπη Του, μακρυά από την πνιχτική βρώμα της αλεποφωλιάς που τη λένε πολιτεία, και που βράζει μέσα της κάθε λογής αμαρτία, κακία, πονηριά, κάθε λογής ασκή μια, μ’ όλα τα ψεύτικα στολίδια που στολίσανε αυτή τη σιχαμερή πόρνη οι εραστές της.

Εκεί που περπατούσα, βλέπω να βγαίνη από το δάσος μια μικροκανωμένη γυναίκα, μ’ ένα σακκί στον ώμο. Ήτανε ξυπόλητη, με το κεφάλι τυλιγμένο μ’ ένα τσεμπέρι, και βαστούσε στο χέρι της ένα ραβδί. Σαν ήρθε κοντά μου με χαιρέτησε μ’ έναν έμορφον χαιρετισμό, ταπεινά και λίγο φοβισμένα. Το πρόσωπό της ήτανε πολύ εκφραστικό και συμπαθητικό, αλλοιώτικο από τα πρόσωπα που βλέπουμε στην πολιτεία, που είναι γεμάτα αφηρημάδα, αδιαντροπιά, αδιαφορία, ανέκφραστες μάσκες. Με κύτταζε με προσοχή σαν μιλούσε, και με περισσότερη προσοχή μ’ άκουγε όποτε της απαντούσα. Η όψη της ήτανε βασανισμένη, μα γεμάτη αξιοπρέπεια, ταπείνωση και σεμνότητα. Το μικρό πρόσωπό της, τυλιγμένο με το τσεμπέρι, ήτανε ψημένο από τον αγέρα κι’ από τον ήλιο. Η μύτη της ήτανε μικρή, το στόμα της είχε λίγο χνούδι σαν μουστάκι, που την έκανε να μοιάζη με τον άγιο Εφραίμ τον Σύρο, όπως είναι ζωγραφισμένος στις αρχαίες εικόνες. Τα μάτια της όμως ήτανε τόσο εκφραστι κά κ’ η ομιλία της τόσο σπουδαία, απονήρευτη και συμπα θητική, που τραβούσε τον άνθρωπο σαν μαγνήτης. Το σώμα της ήτανε κοκκαλιάρικο και πολύ σβέλτο, και μ’ όλο που ήτανε κακοντυμένη και ξυπόλητη, είχε επάνω της κάποιο ανεξήγητο μεγαλείο, τόσο, που ν’ απορή κανένας και να συλλογίζεται γιατί δεν βρίσκουνται πια τέτοιοι άνθρωποι ανάμεσά μας.

Μου μίλησε πρώτα για την πίστη μας, που μας έδωσε ο Χριστός να τη φυλάγουμε καλά για να μην την χάσουμε, ας είναι και με το αίμα μας. «Αμ τί έχουμε πιο ακριβό από την πίστη μας;». Μου μίλησε για τα πρόβατα που τα φύλαγε ο γυιος της και κείνη η ίδια, μου μίλησε για τα βάσανα που τραβάνε με τους βαρειούς χειμώνηδες και για κάποιους «επίσημους ανθρώπους» που έρχουνται από την Αθήνα με συνοδεία και που τους φοβερίζουνε πως θα πάρουνε τις βοσκές και που λένε πως δεν χρειάζουνται τα πρόβατα και πως θα τα διώξουνε, επειδή στα βουνά κάνουνε περίπατο οι άνθρωποι που έρχουνται από τα ξένα μέρη, και που δεν θέλουνε να βλέπουνε πρόβατα που κοπρίζουνε, μηδέ γιδερά, αλλά μονάχα δέντρα. «Έλα, Χριστέ και Παναγιά, μου λέγει. Η κοπριά που κάνουνε τα πρόβατα, μοσκοβολά. Η δική μας η κοπριά βρωμά, η ανθρωπινή. Εμένα ο παππούς μου κι’ ο προπάππος μου, ο πατέρας μου κι’ ο άντρας μου κι’ όλοι οι συγγενοί μου, αυτή τη δουλειά κάνανε, με τα ζωντανά ζούσανε. Τα βιβλία γράφουν πως αυτή η δουλειά είναι βλογημένη, γιατί είναι η πρώτη που έκανε ο άνθρω πος, πριν να μάθη να σπέρνη και να θερίζη. Κι’ ο Χριστός μας αυτή τη δουλειά έκανε, σαν ήτανε μικρός, και σαν του πήρανε κ’ εκείνου τα πρόβατα, έγινε διακονιάρης. για τούτο άμα έρχεται στο σπίτι σου διακονιάρης, πρέπει να του δίνης ελεημοσύνη, γιατί είναι του Χριστού αδερφός. Εκεί νος έκανε τα βουνά και τα φυτουργήματα, για να βοσκάνε τα ζωντανά, να πίνη ο κόσμος γάλα, να τρώγη τυρί και να ντύνεται με το μαλλί, να τρώγη και το κρέας. «Α!; Το γάλα, το κρέας και το μαλλί το θέλουνε οι άνθρωποι που έρχου νται από την Αθήνα με τ’ αυτοκίνητα; Ε; Τα κακόμοιρα τα πρόβατα τους μποδίζουνε, δεν τα θέλουνε. Εμ γιατί, μαθές; Πειράζουν κανέναν; Ενοχλούν κανέναν; Ημείς ζούμε κρυ­φά απ’ τον Θεό. Ήμαστε καλοί άνθρωποι, άβλαβοι, σαν τα πρόβατα που έχουμε».

Μου είπε τα οικογενειακά της, τα βάσανά της, ήσυχα, χω ρίς να κλαίγεται για να την λυπηθώ. Καρτερία κ’ υπομονή. Την ρώτησα πως τη λένε. Μούπε: «Λέγουμαι Ελένη Σφέτσα, κ’ έχω πέντε παιδιά και τέσσαρα αγγόνια. Του λόγου σου έχεις οικογένεια;». Της είπα κ’ εγώ τα δικά μου, και μούπε «Να τα χαίρεσαι!». Ακουμπισμένη στο ραβδί, με κύτταζε σαν να με ήξερε από χρόνια. Είχα μπροστά μου έναν άνθρωπο που τον ένοιωθε η καρδιά μου, που του είχα εμπιστοσύνη, έναν άνθρωπον απλόν και καθαρόν, αξιαγάπητον, καλοκάγαθον, ελεύθερο, χωρίς εγωισμό, δίχως φι λοδοξίες, δίχως μπερδεμένα πράγματα μέσα του, έναν ξεκουραστικόν άνθρωπο, μια αληθινή εικόνα του Θεού. Τέτοιον άνθρωπο ξεσυνηθίσαμε να βλέπουμε.

Με ρώτησε ταπεινά: «θέλεις να κοπιάσης στο φτωχικό μας να ξεκουραστής; Να, εδώ παρακάτω είναι. Κοντά στον Αγι’ Αντώνη, την εκκλησιά. Φαίνεσαι της θρησκείας άν θρωπος». Της είπα πως θα πάγω άλλη φορά και χωριστήκαμε. Πήρε το σακκί της, και σε μια στιγμή χάθηκε στα δεξιά του δρό μου, πίσ’ από τα δέντρα.

Τράβηξα τον δρόμο μου συλλογισμένος και συγκινημέ νος. Θυμήθηκα ένα συναξάρι που γράφει για μια τέτοια γυναίκα και που τη λέγει «η ορεινή γυνή». Ύστερ’ από λίγες μέρες πήγα πάλι κατά τα λημέρια της κυρά Λένης. Βρήκα τον Αγι’ Αντώνη, ένα μικρό εκκλησά κι, φτωχό σαν και κείνη. Φτάνοντας απ’ έξω, άκουσα σιγα νές ψαλμωδίες. Ήτανε Σαββατόβραδο, παραμονή της Σαμαρείτιδος.

Μπήκα μέσα ήσυχα, να μη με πάρη κανένας είδηση. Τον εσπερινό τον έκανε ένας μεσόκοπος παπάς με αρχαία όψη. Ο ψάλτης ήτανε πιο νέος, κ’ έψελνε πολύ κατανυχτικά και ταπεινά. Όλοι-όλοι οι προσκυνητές ήτανε πεντέξη, γυναί κες, τρεις άντρες βουνήσιοι, κ’ ένα παιδάκι που υπηρετούσε τον παπά. Όπως ήτανε σκοτεινά, κρύφτηκα πίσω από μια γωνιά.

Κείνη την ώρα έψελνε ο ψάλτης το δοξαστικό της Σαμαρείτιδος, ένα από τα πιο εξαίσια τροπάρια, που όποτε τ’ ακούσω να τα ψέλνη κανένας καλλίφωνος και ευλαβής ψάλτης, νοιώθω τόση συγκίνηση, που τρέχουνε δάκρυα από τα μάτια μου. Φαντάσου, αγαπητέ αναγνώστη, τι συγκίνη ση ένοιωσα κείνη την ώρα, μέσα στην ταπεινή εκείνη εκκλη σιά, μαζί με τους βουνήσιους ανθρώπους και με την κυρά Ελένη, ακούγοντας εκείνο το τροπάρι να το ψέλνη με βαθειά κατάνυξη ο καλλίφωνος και ταπεινός ψάλτης του βουνού, που δεν τον ήξερε κανένας. Ήρθανε στο νου μου τα λόγια της κυρά Λένης «Εμείς ζούμε κρυφά από τον Θεό», κ’ έλεγα μέσα μου «Πόσο κοντά στον Θεό ζούνε τού τοι οι αληθινοί Χριστιανοί!». «Έχω ακούσει πολλούς ψαλτάδες. Μα σαν κ’ εκείνον τον ψάλτη σε κείνον τον εσπερινό, δεν άκουσα άλλον κανέναν. Θα τον θυμάμαι με κατάνυξη ως που να πεθάνω.

Από κείνη τη μέρα έψαλα μοναχός στο σπίτι μου πολλές φορές το δοξαστικό της Σαμαρείτιδος, για να θαρρώ πως ξαναβρίσκουμαι στον Αγι’ Αντώνη του βουνού:«Παρά το φρέαρ του Ιακώβ ευρών ο Ιησούς την Σαμαρείτιδα, αιτεί ύδωρ παρ’ αυτής, ο νέφεσι καλύπτων την γην. Ω, του θαύματος! ο τοις Χερουβίμ εποχούμενος, πόρνη γυναικί διελέγετο, ύδωρ αιτών ο εν ύδασι την γην κρεμάσας, ύδωρ ζητών ο πηγάς και λίμνας υδάτων εκχέων…».

Σ’ όλον τον εσπερινό ένοιωθα ζωηρά πως μαζί μου κάνα νε την προσευχή τους εκείνοι οι ταπεινοί κ’ οι συντετριμμέ νοι, και μια θεϊκή φλόγα δρόσιζε την καρδιά μου. Με τρόπο έρριχνα καμμιά κρυφή ματιά κατά το μέρος που στεκόντανε οι γυναίκες και σταυροκοπιόντανε, με τα μακρυά χοντροφούστανα, με τα τσεμπέρια, οι περισσότερες ξυπόλη τες, βασανισμένες. Τέτοιες γυναίκες αγιασμένες και κατα φρονεμένες πού να βρεθούνε σήμερα! Ανάμεσά τους ήτανε κρυμμένη κ’ η Ελένη Σφέτσα, ακόμα πιο εκφραστική και πιο ταπεινή απ’ όσο την είχα δη την πρώτη φορά στο βουνό, αληθινό εικόνισμα κάποιας αγίας, ζωγραφισμένο από αρχαίον ζωγράφο, από κείνα που λες πως δεν τα έκανε χέρι ανθρώπινο, αλλά πως τυπωθήκανε από τη θεϊκή χάρη. Έσκυβε το κεφάλι της και μαζευότανε, σαν νάθελε να κρυφτή πίσω από τις άλλες να μη φαίνεται. Μιαν άλλη νεώ τερη, είχε και κείνη όψη αγιασμένη. Στεκότανε κρυμμένη πίσω από μια πιο ψηλή, και κύτταζε με ταπείνωση και με ευλάβεια κατά το τέμπλο, και δεν έπαψε μήτε μια στιγμή να κάνη τον σταυρό της, αργά και με προσοχή. Είχε το ένα χεράκι της στο στήθος της και κρατούσε σεμνά ένα μαντήλι διπλωμένο, και με το άλλο έκανε τον σταυρό της. Τ’ ακου μπούσε πρώτα στο μέτωπό της κάμποση ώρα, σαν να συγκέ ντρωνε τη διάνοιά της, ύστερα το κατέβαζε χαμηλά κάτω από το στήθος της, κατόπι το πήγαινε στον δεξίν ώμο της και τέλος στον αριστερό, με μια κίνηση που δεν περιγράφε ται. Το πρόσωπό της, που το έκρυβε ολοένα, σκύβοντας πίσω από τις άλλες γυναίκες, ήτανε γεμάτο από ταπείνωση, υπομονή, κ’ εγκαρτέρηση. Ήτανε σαν το αγριολούλουδο που κρύβεται ντροπαλά κάτω από την πέτρα. Τα χέρια της και το σταυροκόπημά τους δεν θα τα ξεχάσω ποτέ, θ’ απομείνουνε μέσα στην ψυχή μου για πάντα.

«Ω! Τί πνευματικός δείπνος μέσα σε κείνο το σκοτεινό και ξεχασμένο εκκλησάκι, που δεν το ήξερε κανένας! Ποιός από τους σημερινούς τετραπέρατους ανθρώπους που θαρρούνε πως τα ξέρουνε όλα, θα καταδεχότανε να μπη μέσα, να απογευτή από τη μυστική αμβροσία κι’ από το μυστικό νέκταρ, μαζί με τις φτωχές γυναίκες και με τους τσομπάνηδες; Πού να ξέρουνε πως από την περηφάνεια τους είναι καταδικασμένοι να ζούνε μακριά από το αθάνα το νερό που έδωσε ο Κύριος στη Σαμαρείτιδα;

Ανάμεσα σ’ αυτούς τους ακατάδεχτους κατάδικους, βρίσκουνται κ’ οι «επίσημοι άνθρωποι», που μούλεγε η κυρά Λένη που έρχουνται από την Αθήνα και που δεν θέλουνε να βλέπουνε πρόβατα και τσομπάνηδες. Θεέ μου, γιατί να βρίσκουνται πάντα σε διωγμό οι αγα πημένοι σου σε τούτον τον κόσμο• Αυτούς που δεν πειράζουνε κανέναν, γιατί να τους πειράζουνε όλοι; Γιατί να κινδυνεύουνε να εξοντωθούνε οι ταπεινοί κ’ οι άβλαβοι κι’ όσοι πιστεύουνε σε Σένα και προσκυνούνε το υποπόδιο των ποδών Σου; Προστάτεψέ τους, Κύριε, για να μην πάψη να λατρεύεται το πανάγιο όνομά Σου απάνω στα βουνά από τους ταπεινούς ανθρώπους.

(Απόσπασμα από το βιβλίο » Ασάλευτο Θεμέλιο«, Εκδόσεις ΑΚΡΙΤΑΣ)

 Ορθόδοξη Πορεία

Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος θεωρείται ως ο μεγαλύτερος ρήτορας διά μέσου τών αιώνων καί οι ομιλίες του είναι εντρύφημα Κληρικών καί λαϊκών. Σέ αυτές μεταξύ άλλων ο ιερός Χρυσόστομος αναφέρεται αφ’ ενός μέν στόν ορισμό τής Εκκλησίας, αφ’ ετέρου δέ στό έργο πού επιτελεί.

Κατ’ αρχάς θά δούμε μερικούς εύστοχους ορισμούς γιά τήν Εκκλησία.

Σέ μιά ομιλία του γράφει: «Εκκλησία συστήματος καί συνόδου εστίν όνομα». Δηλαδή, τό όνομα Εκκλησία σημαίνει σύστημα καί σύνοδο, πού δηλώνει ότι η Εκκλησία είναι κοινωνία ανθρώπων καί αγγέλων, κεκοιμημένων καί ζώντων, ανδρών καί γυναικών καί γενικά όλων τών ανθρώπων πού έχουν βαπτισθή καί ζούν σύμφωνα μέ τίς εντολές τού Χριστού.

Σέ άλλη ομιλία του δίδει τόν ακόλουθο ορισμό γιά τήν Εκκλησία: «Εκκλησία διά τούτο λέγεται, ότι κοινή πάντας υποδέχεται». Ο ορισμός αυτός δείχνει ότι η Εκκλησία δέν ανήκει σέ μιά ομάδα ανθρώπων, αλλά είναι ανοικτή σέ όλους τούς ανθρώπους, ανεξαρτήτου χρώματος, φυλής, φρονημάτων, φύλου, ηλικίας κλπ., υποδέχεται τούς πάντας. Η διηρημένη κοινωνία μέσα στήν Εκκλησία συναντά τήν ενότητά της.

Έπειτα, πρέπει νά δούμε πώς ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος ομιλεί γιά τό έργο πού επιτελεί. Στίς ομιλίες του χρησιμοποεί πολλούς χαρακτηρισμούς γιά νά παρουσιάση τό πολυποίκιλο έργο τής Εκκλησίας.

Ένας χαρακτηρισμός είναι ο οίκος, δηλαδή η Εκκλησία είναι ένα σπίτι, μέσα στό οποίο κατοικεί η οικογένεια.

Σέ μιά ομιλία του γράφει: «Οικία κοινή πάντων εστίν η Εκκλησία. Καί κυριωτέρα αύτη η οικία». Σέ άλλη ομιλία χρησιμοποιεί πάλι τόν ίδιο χαρακτηρισμό: «Οίκος εστίν η εκκλησία πατρικός. Έν σώμα καί έν πνεύμα». Εδώ ονομάζεται πατρικός οίκος καί αναφέρεται στόν Θεό ως πατέρα καί βεβαίως προσδιορίζεται ότι όλοι μας είμαστε αδέλφια μεταξύ μας, δηλαδή είναι η πατρική μας οικία. Σέ άλλη ομιλία του γράφει: «Οίκος εστί δεσποτικός η εκκλησία, σκεύη τίμια εισίν οι πιστοί». Τά πολύτιμα στολίδια στό αρχοντικό πού λέγεται Εκκλησία είναι οι Χριστιανοί. Ό,τι πολυτιμότερο υπάρχει στήν Εκκλησία δέν είναι τά ιερά σκεύη, αλλά οι Χριστιανοί, γιατί γι’ αυτούς υπάρχει η Εκκλησία.

Ένας άλλος χαρακτηρισμός πού χρησιμοποιείται από τόν άγιο Ιωάννη τόν Χρυσόστομο είναι ότι η Εκκλησία είναι η πνευματική μητέρα όλων τών ανθρώπων. Προηγουμένως είδαμε ότι χαρακτηρίζεται ως «οίκος πατρικός», εδώ ονομάζεται «μήτηρ πνευματική». «Η εκκλησία μήτηρ εστί τών οικείων τέκνων». Όλα τά τέκνα της τήν αισθάνονται ως μητέρα καί όπως είναι γνωστόν η μητέρα δέν διαχωρίζει τά παιδιά της, αλλά τά αγαπά όλα εξ ίσου, μερικές δέ φορές αγαπά περισσότερο τά πιό ατίθασα παιδιά της. Τό ίδιο συμβαίνει καί μέ τήν Εκκλησία μας, πού εκφράζεται μέ τήν μητρική της ιδιότητα.

Ένας άλλος χαρακτηρισμός πού αποδίδει τό έργο τής Εκκλησίας καί χρησιμοποιείται από τόν άγιο Ιωάννη τόν Χρυσόστομο σχετίζεται μέ τό ιατρείο. Δηλαδή η Εκκλησία θεωρείται ως πνευματικό ιατρείο πού θεραπεύει τά ψυχικά τραύματα τών ανθρώπων.

Σέ μιά ομιλία του λέγει: «Ιατρείον εστίν πνευματικόν η εκκλησία, καί δεί τούς ενταύθα παραγενομένους, κατάλληλα τά φάρμακα λαμβάνοντας καί τοίς οικείοις τραύμασιν επιτιθέντας, ούτως επανιέναι». Μέ άλλα λόγια η Εκκλησία είναι ένα πνευματικό νοσοκομείο καί θεραπεύει όσους τραυματισμένους προσέρχονται σέ αυτήν τοποθετώντας στίς πληγές τους τά κατάλληλα φάρμακα. Τό ίδιο εκφράζει σέ άλλη ομιλία του, όταν λέγη ότι η Εκκλησία δέν είναι δικαστήριο πού δικάζει τούς ανθρώπους, αλλά ιατρείο πού θεραπεύει τίς πληγές τους. «Ιατρείον εστίν ενταύθα, ου δικαστήριον, ουκ ευθύνας αμαρτημάτων απαιτούν, αλλά συγχώρησιν αμαρτημάτων παρέχον». Όσοι αισθάνονται τήν Εκκλησία ως δικαστήριο, σφάλλουν καί διαστρεβλώνουν τό έργο της καί τήν αποστολή της. Αυτό τό βλέπουμε καί σέ άλλη ομιλία του όταν γράφη: «Ιατρείον θαυμαστόν τής Εκκλησίας τό διδασκαλείον εστίν. Ιατρείον ψυχών καί αμαρτήματα διανοίας διορθούται». Αυτό σημαίνει ότι καί όταν οι Ιερείς διδάσκουν τούς ανθρώπους, τούς θεραπεύουν μέ τόν λόγο, απαλύνουν τίς πληγές καί δέν τίς οξύνουν μέ επιθετικότητες καί άστοχες ενέργειες.

Είναι σημαντικός καί ένας άλλος χαρακτηρισμός πού δίνεται από τόν άγιο Ιωάννη τόν Χρυσόστομο στήν Εκκλησία καί συνδέεται μέ τά προηγούμενα, ότι δηλαδή η Εκκλησία είναι ένα «βαλανείον», ήτοι λουτρό πνευματικό πού καθαρίζει τήν ψυχή από τίς ακαθαρσίες καί τίς πληγές. Σέ μιά ομιλία του γράφει: «Βαλανείον εστίν η Εκκλησία πνευματικόν, ου ρύπον σώματος, αλλά ψυχής αποσμίχον κηλίδα τοίς πολλοίς τοίς μετανοίας τρόποις». Τό ίδιο συναντούμε καί σέ άλλη ομιλία του, όταν υπογραμμίζη ότι αυτό τό πνευματικό λουτρό είναι στήν πραγματικότητα η θέρμη καί η δύναμη τού Αγίου Πεύματος, πού καθαρίζει τίς πληγές καί τά ρυπαρά χρώματα πού λερώνουν τήν λευκότητα τής ψυχής. Λέγει: «Βαλανείόν εστι καί ενταύθα πνευματικόν τή θέρμη τού Πνεύματος πάντα αποσμίχον ρύπον αλλά καί βαφήν».

Επί πλέον δέ ο χαρακτηρισμός τής Εκκλησίας ως λιμένος δείχνει ότι η Εκκλησία αναπαύει τόν άνθρωπο καί κυρίως εκείνον πού περνά τρικυμίες στόν βίο του. Λέγει σέ μιά ομιλία του: «Λιμήν εστί πνευματικός». Είναι ένα παραδείσιο λιμάνι πού δέχεται τήν κιβωτό, η οποία μεταμορφώνει τούς ανθρώπους. «Λιμήν καί παράδεισος. Μείζων τής κιβωτού η εκκλησία. Η γάρ κιβωτός παρελάμβανε ζώα καί εφύλαττε ζώα, η δέ εκκλησία παραλαμβάνει τά ζώα καί μεταβάλλει». Εδώ, όπως γίνεται αντιληπτό, αναφέρεται στήν Κιβωτό τού Νώε, η οποία δέχθηκε πρίν τόν κατακλυσμό διάφορα ζώα, αλλά όταν τελείωσε ο κατακλυσμός τά απελευθέρωσε πάλι ως ζώα. Η Εκκλησία όμως μεταμορφώνει τόν άνθρωπο, τού αποβάλλει όλες τίς τυχόν θηριώδεις διαθέσεις καί τόν εξευγενίζει.

Τέλος δέ η Εκκλησία κατά τόν άγιο Ιωάννη τόν Χρυσόστομο είναι πανήγυρη αγγέλων καί όχι χρυσοχοείο καί αργυροκοπείο: «Ου γάρ χρυσοχοείον, ουδέ αργυροκοπείον εστίν η Εκκλησία, αλλά πανήγυρις αγγέλων». Δέν είναι δυνατόν η Εκκλησία νά μεταβάλλεται σέ χώρο χρημάτων καί κτημάτων, αφού είναι χώρος ουρανίου πανηγύρεως. Μέλη τής Εκκλησίας είναι οι Προφήτες καί οι Απόστολοι καί οι Άγιοι, στό μέσον είναι Αυτός ο Ίδιος ο Χριστός, όπως λέγει ο ιερός Χρυσόστομος: «Τού συλλόγου τούτου ουχ ημείς μόνον, αλλά καί προφήται καί απόστολοι κοινωνούσι καί τό δή μείζον πάντων, αυτός ο τών όλων απάντων δεσπότης μέσος ημών έστηκεν Ιησούς».

Επομένως, η Εκκλησία κατά τόν άγιο Ιωάννη τόν Χρυσόστομο χαρακτηρίζεται οίκος πατρικός, μητέρα πνευματική, ιατρείον πνευματικόν, λουτρόν πνευματικόν, λιμήν πνευματικός, πανήγυρις αγγέλων. Σέ όλα αυτά τά χρυσοστομικά χωρία φαίνεται τό μεγαλείο καί η δόξα τής Εκκλησίας πού κινείται πάνω από σκοπιμότητες, πάθη καί ανθρώπινες διαιρέσεις.

 ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ – ΜΑΡΤΙΟΣ 2010 

Σεβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου

Τήν σημερινή Κυριακή, Β’ Κυριακή τών Νηστειών, η Εκκλησία μας εορτάζει τήν μνήμη τού αγίου Γρηγορίου τού Παλαμά Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, πού έζησε τόν 14ο αιώνα καί είναι μιά σημαντική πατερική φυσιογνωμία, τού οποίου η διδασκαλία έχει μεγάλη σημασία γιά τήν Ορθόδοξη Εκκλησία.

Ο ιερός υμνογράφος τής ακολουθίας τού Αγίου, πού είναι ο μεγάλος ησυχαστής Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως άγιος Φιλόθεος ο Κόκκινος, πού ήταν συμμοναστής του στό Άγιον Όρος καί μετέπειτα βιογράφος του, προσέδωσε στόν άγιο Γρηγόριο πολλά κοσμητικά επίθετα, πού δείχνουν τήν μεγάλη του αξία. Σέ ένα τροπάριο γράφει γι’ αυτόν: «Χαίρε Πατέρων καύχημα, Θεολόγων τό στόμα, τής ησυχίας σκήνωμα, τής σοφίας ο οίκος, τών Διδασκάλων ακρότης, πέλαγος τό τού λόγου πράξεως χαίρε όργανον, θεωρίας ακρότης».

Βεβαίως, η Εκκλησία εορτάζει τήν μνήμη κάθε αγίου τήν ημέρα τής κοιμήσεώς του, πού είναι η γενέθλια ημέρα του, καί η μνήμη τού αγίου Γρηγορίου τού Παλαμά είναι η 14η Νοεμβρίου. Σήμερα όμως θεσπίσθηκε νά εορτάζεται η μνήμη τού αγίου Γρηγορίου τού Παλαμά επειδή η Εκκλησία θεώρησε τήν σημερινή Κυριακή ως εορτολογική συνέχεια τής προηγούμενης Κυριακής, πράγμα πού δείχνει τήν μεγάλη σημασία τής διδασκαλίας τού αγίου Γρηγορίου.

Όπως γνωρίζουμε, τήν προηγούμενη Κυριακή εορτάσαμε τήν Ορθοδοξία, μέ τήν αναστήλωση τών ιερών εικόνων. Αυτό έχει μεγάλη σημασία, γιατί όλα τά Χριστολογικά καί σωτηριολογικά δόγματα πού εθέσπισαν οι άγιοι Πατέρες φαίνονται στήν αγιογράφηση τού προσώπου τού Χριστού καί τών φίλων Του, πού είναι οι Άγιοι.

Ο τρόπος πού αγιογραφείται ο Χριστός δείχνει ότι είναι αληθινός Θεός καί αληθινός άνθρωπος, καί όχι τό κτίσμα τού Θεού ότι στό πρόσωπό Του ενώθηκαν ατρέπτως, ασυγχύτως, αδιαιρέτως, αναλλοιώτως η θεία μέ τήν ανθρώπινη φύση ότι ο Θεάνθρωπος Χριστός έχει θεία καί ανθρώπινη θέληση καί γι’ αυτό είναι σωτήρας τών ανθρώπων. Μέ αυτό φαίνεται ότι ο Χριστός είναι τό Φώς τού κόσμου, ο σωτήρας τών ανθρώπων. Καθώς επίσης στίς ιερές εικόνες φαίνεται καθαρά ότι ο άνθρωπος μπορεί νά μεθέξη τής ακτίστου Χάριτος τού Θεού, νά ενωθή μέ τόν Χριστό καί νά φθάση στήν θέωση καί τόν αγιασμό.

Τό δόγμα τής ενανθρωπήσεως τού Δευτέρου Προσώπου τής Αγίας Τριάδος καί η θέωση τού ανθρώπου φαίνεται καθαρότατα μέσα στίς ιερές εικόνες πού αγιογραφούν οι ορθόδοξοι αγιογράφοι. Όλα τά πρόσωπα, πού συνδέονται μέ τόν Χριστό, ακόμη καί αυτή η κτίση, βρίσκονται μέσα στό άκτιστο Φώς.

Η Β’ Κυριακή τών Νηστειών, δηλαδή η σημερινή Κυριακή, εορτολογικά είναι συνέχεια τής προηγουμένης, γιατί η Εκκλησία θέλει νά μάς δείξη πώς μπορεί κανείς νά συμμετάσχη σέ αυτήν τήν δόξα τού Χριστού, πώς μπορεί νά γίνη φίλος τού Χριστού, πώς μπορεί καί αυτός νά φθάση στήν κατά Χάρη θέωση, νά ενωθή μέ τόν Χριστό, μέ άλλα λόγια πώς μπορεί νά εισέλθη στήν ιερά εικόνα καί νά συμμετάσχη μαζί μέ όλα τά άλλα πρόσωπα τά οποία αγιογραφούνται στήν δόξα τής Βασιλείας τού Θεού. Ετσι, τό θέμα δέν είναι απλώς νά προσκυνούμε τήν ιερά εικόνα τού Χριστού καί τών άλλων εικόνων πού δείχνουν τούς σταθμούς τής θείας οικονομίας καί τίς εικόνες τών Αγίων, αλλά καί πώς θά εισέλθουμε κι εμείς μέσα στήν ιερά εικόνα, πώς θά συμμετάσχουμε σέ αυτό τό πανηγύρι τών Αγίων στήν αιώνια άκτιστη Εκκλησία, τήν Εκκλησία τών πρωτοτόκων τών απογεγραμμένων εν ουρανώ πού περιγράφει, όσον είναι δυνατόν στά ανθρώπινα πράγματα, η ορθόδοξη εικόνα.

Μέ άλλα λόγια, τό πρόβλημα είναι πώς τά δόγματα θά γίνουν εμπειρία καί ζωή σέ μάς. Τά τρόφιμα δέν τά έχουμε γιά νά παραμένουν στά ράφια τής κουζίνας καί νά τά συντηρούμε στό ψυγείο, αλλά πρέπει νά τά τρώμε γιά νά γίνουν τροφή καί αίμα καί νά εμπλουτίζουν τήν ζωή μας μέ τίς θερμίδες καί τίς βιταμίνες, προκειμένου νά ζήσουμε. Τό ίδιο γίνεται καί μέ τά δόγματα, τά οποία δέν είναι γιά νά τά γράφουμε στά βιβλία, νά τά βάζουμε στό εικονοστάσι, νά τά τιμούμε καί νά τά σεβόμαστε, νά τά γνωρίζουμε διανοητικά καί νά τά εορτάζουμε πανηγυρικά, αλλά γιά νά αγωνιζόμαστε γιά τό πώς αυτά θά γίνουν πνευματική μας τροφή, πώς θά εισέλθουν μέσα στόν πνευματικό μας οργανισμό γιά νά αποκτήσουμε προσωπική γνώση ότι ο Χριστός είναι Θεάνθρωπος, καί οι Άγιοι δέν είναι απλώς οι καλοί άνθρωποι, αλλά είναι φίλοι τού Χριστού, οι οποίοι συμμετέχουν στήν δόξα Του.

Σέ αυτό τό σημείο μπορούμε νά δούμε τήν αξία τής διδασκαλίας τού αγίου Γρηγορίου τού Παλαμά, γι’ αυτό τόν προβάλλει σήμερα η Εκκλησία μας. Μέ όλα τά κείμενά του μάς διδάσκει όχι μόνον τί είναι ο Χριστός, αλλά καί πώς συνδέεται κανείς μαζί Του όχι τί είναι η θέωση, αλλά πώς μπορεί κανείς νά βιώση τήν θέωση στήν προσωπική του ζωή όχι μόνον τί είναι η Εκκλησία, αλλά καί πώς μπορεί κανείς νά γίνη πραγματικό καί δοξασμένο μέλος τής Εκκλησίας.

Αυτός είναι ο λόγος γιά τόν οποίον στό «Συνοδικό τής Ορθοδοξίας», τμήμα τού οποίου διαβάσαμε τήν προηγούμενη Κυριακή, τό πρώτο μέρος αναφέρεται στήν θεολογία τών ιερών εικόνων καί γενικά στά ορθόδοξα δόγματα, όπως καταγράφηκε στήν Ζ’ Οικουμενική Σύνοδο, καί τό δεύτερο μέρος αναφέρεται στήν ορθόδοξη διδασκαλία τού αγίου Γρηγορίου τού Παλαμά καί κυρίως στό Φώς τού Θεού πού είδαν οι Απόστολοι στό όρος Θαβώρ, όπως καταγράφηκε στήν Θ’ Οικουμενική Σύνοδο, καί σέ αυτό γίνεται λόγος γιά τήν μεθοδολογία τού ορθοδόξου δόγματος, δηλαδή πώς τό δόγμα θά γίνη ζωή.

Όλην αυτήν τήν διδασκαλία τού αγίου Γρηγορίου τού Παλαμά μπορούμε νά τήν δούμε καταγεγραμμένη στό έργο του πού τιτλοφορείται «Υπέρ τών ιερώς ησυχαζόντων», πού ονομάζεται αλλιώς «Οι τρείς τριάδες». Εκεί μπορούμε νά διαβάσουμε ότι η γνώση πού δίνει ο Θεός είναι ανώτερη από τήν ανθρώπινη γνώση καί οι Προφήτες καί οι Απόστολοι υπέρτεροι από τούς φιλοσόφους ότι η προσευχή καί μάλιστα η νοερά προσευχή φωτίζει τήν ψυχή τού ανθρώπου καί τόν οφθαλμό τής ψυχής πού είναι ο νούς, αλλά αγιάζει καί τό σώμα ότι ο βαθύς σκοπός τού ανθρώπου είναι νά φθάση στήν θέωση, στήν θεωρία τού ακτίστου Φωτός, όπως τό βλέπουμε στήν ζωή όλων τών Αγίων, γι’ αυτό καί γύρω από τίς κεφαλές τους ζωγραφίζεται τό φωτοστέφανο.

Η διδασκαλία αυτή δέν είναι απλώς διδασκαλία τού αγίου Γρηγορίου τού Παλαμά, αλλά διδασκαλία τής Ορθοδόξου Εκκλησίας όπως εκφράσθηκε από τούς Προφήτας, τούς Αποστόλους, τούς Πατέρας καί τούς Αγίους διά μέσου τών αιώνων. Αυτή η διδασκαλία καταγράφεται επαρκώς στήν Παλαιά καί τήν Καινή Διαθήκη, στούς Αποστολικούς Πατέρας τών πρώτων αιώνων καί γενικά σέ όλους τούς Πατέρας. Αυτήν τήν διδασκαλία τήν βρίσκουμε στά Συναξάρια τών Αγίων, αλλά καί στήν υμνογραφία τής Εκκλησίας. Όλη αυτή η διδασκαλία ανευρίσκεται μέσα στήν θεία Λειτουργία, αλλά καί στίς ευχές τών Μυστηρίων τής Εκκλησίας. Αυτός είναι ο βαθύτερος σκοπός τής θείας Λειτουργίας καί τών άλλων Μυστηρίων.

Κάθε επιστήμη έχει τήν θεωρία καί τήν πράξη, τήν θεωρητική διδασκαλία καί τήν εφαρμογή, τήν παρουσίαση τού δόγματος καί τήν επιβεβαίωσή του. Αυτό γίνεται καί στήν Ορθοδοξία. Η θεωρία διατυπώθηκε τήν Α’ Κυριακή τών Νηστειών μέ τήν εορτή τής Ορθοδοξίας καί τήν αναστήλωση τών ιερών εικόνων, καί η επαλήθευση καί επιβεβαίωσή της προβάλλεται μέ τήν σημερινή εορτή τού αγίου Γρηγορίου τού Παλαμά, τού οποίου η ησυχαστική παράδοση δείχνει τό πώς κανείς μπορεί νά επαληθεύση όλα τά δόγματα στήν ζωή του.

Στήν εποχή μας πολλοί άνθρωποι, ακόμη καί βαπτισμένοι, έχουν απορίες γιά τόν Θεό καί τήν ύπαρξή Του, γιά τήν Εκκλησία καί τήν αποστολή της, γιά τούς Αγίους καί τήν ζωή τους. Οι άνθρωποι σήμερα είναι πρακτικοί καί θέλουν νά επαληθεύσουν όλα αυτά τά οποία διδάσκει η Εκκλησία. Δέν θέλουν απλώς νά ακολουθούν τήν παράδοση πού βρήκαν από τούς παππούδες τους καί τούς γονείς τους πού έτσι εξελίσσεται σέ συντήρηση, αλλά θέλουν νά ζήσουν τήν εσωτερικότητά της. Καί αυτό γιατί η συντήρηση τής Παράδοσης, χωρίς τήν βίωσή της, η εγκεφαλική γνώση τών καθιερωμένων χωρίς τήν βιωματική τους προσέγγιση καί μάλιστα στόν εσώτερο πυρήνα τους, δέν αναπαύει αυτούς πού πεινούν καί διψούν γιά τό νόημα τής ζωής τους.

Επίσης, στήν εποχή μας όλοι κάνουν λόγο γιά τό τί είναι αγάπη, αλλά τό πρόβλημα είναι πώς θά αποκτήση κανείς τήν αληθινή αγάπη. Όλοι κάνουν λόγο γιά τόν Θεό καί τί είναι ο Θεός, αλλά λίγοι ομιλούν γιά τό πώς θά φθάση κανείς στήν προσωπική γνώση τού Θεού. Όλοι αναφέρονται στούς Αγίους καί τί είναι οι Άγιοι, αλλά ελάχιστοι υποδεικνύουν τό πώς θά γίνη κανείς άγιος. Πολλοί αναφέρονται στήν ορθόδοξη τέχνη, τίς εικόνες, τούς Ναούς, τήν μουσική, τήν υμνογραφία, αλλά ελάχιστοι δείχνουν ποιό είναι τό βάθος τής εκκλησιαστικής τέχνης καί πώς μπορεί κανείς νά εισέλθη μέσα στήν εικόνα καί νά βιώση τήν δόξα της, πώς θά εισέλθη στόν άκτιστο Ναό, τήν Βασιλεία τού Θεού, πώς θά συμμετάσχη στό συλλείτουργο τών αγγέλων καί θά συμψάλη μαζί τους.

Αυτό τό πώς μάς τό υποδεικνύει η διδασκαλία τού αγίου Γρηγορίου τού Παλαμά, πού είναι περίληψη όλης τής διδασκαλίας τής Εκκλησίας. Καί αυτό τό πώς βιώνεται μέ τήν άσκηση πού είναι η σταυρική ζωή, η σταύρωση τών παθών καί τών επιθυμιών πού είναι τό εορτολογικό αντικείμενο τής επόμενης Κυριακής, τής Κυριακής τής Σταυροπροσκυνήσεως. Έτσι Ορθοδοξία, ησυχασμός, σταυρική ζωή, οδηγούν στήν βίωση τής Αναστάσεως τού Χριστού.

Η εκκλησιαστική ζωή, αγαπητοί αδελφοί, δέν εξαντλείται στήν επιφάνεια, σέ αυτό πού φαίνεται, καί τό οποίο εκφράζεται μέ τά ρεπορτάζ, τίς αναλύσεις, τά σκάνδαλα, αλλά φανερώνεται κυρίως από αυτά πού δέν φαίνονται, από αυτό πού έζησαν οι Άγιοι καί τό περιέγραψε ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς. Ο Άγιος έζησε προσωπικά τόν Θεό, προσευχόμενος μέ τό «φωτισόν μου τό σκότος» καί τό δίδαξε αληθινά μέ τήν ομολογία τής πίστεως. Γιά μάς είναι τιμή πού τόν γνωρίσαμε μέσα από τά κείμενά του, είναι ευλογία πού διδαχθήκαμε καί μάθαμε αυτήν τήν ησυχαστική παράδοση, καί είναι πρόκληση γιά νά τήν ζήσουμε στήν προσωπική μας ζωή, γιά νά δούμε εν τοίς πράγμασιν τί είναι ο Θεός, η Ορθοδοξία, η ιερά εικόνα, αλλά καί πώς μπορούμε νά συμμετάσχουμε στήν δόξα τής Εκκλησίας καί τήν δόξα τής ιεράς εικόνας.

Όλοι μας πρέπει νά μελετήσουμε τόν βίο, τήν πολιτεία καί τήν διδασκαλία τού αγίου Γρηγορίου τού Παλαμά, γιατί έτσι θά μάθουμε, τό πώς τής πνευματικής ζωής καί θά βρούμε τήν μέθοδο μέ τήν οποία θά λύσουμε τά υπαρξιακά καί πνευματικά μας προβλήματα καί θά γνωρίσουμε τόν Θεό.

Τελειώνοντας, ως Μητροπολίτης αυτής τής Ιεράς Μητροπόλεως, θά ήθελα νά ευχαριστήσω τόν Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών καί Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμο καί τόν Διευθυντή καί τά στελέχη τού Ραδιοφωνικού Σταθμού τής Εκκλησίας τής Ελλάδος, οι οποίοι έδωσαν σήμερα τήν ευκαιρία νά μεταδοθή η θεία Λειτουργία από τόν Ιερό Ναό τής Αγίας Παρασκευής Ναυπάκτου.

Ο Θεός νά ευλογή όλους μας.–

 ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ – ΜΑΡΤΙΟΣ 2010 

            Ὁλόκληρο τό σύμπαν τό κυβερνοῦν νόμοι· οἱ νόμοι τῆς φύσεως.  Δέν μπορεῖ κανείς νά προβάλει ἔνσταση γιατί οἱ νόμοι λειτουργοῦν ἔτσι καί ὄχι διαφορετικά.

            Ὅταν ὁ ἄνθρωπος ὑποτάσσεται στούς νόμους οἱ νόμοι γίνονται δικοί του-κτῆμά του. Δηλ. στήν οὐσία ὁ ἴδιος ἔχει κέρδος καί ὠφέλεια καί ὄχι οἱ νόμοι καθ᾽ἑαυτοί. Παράδειγμα: ὅταν ὑποτάσσομαι στούς νόμους-κανόνες τῆς ὑγιεινῆς διατηρῶ τό σῶμα καί ὑγιεινό καί εὔρωστο.

            Τό ἴδιο ἰσχύει καί στό πνευματικό ἐπίπεδο. Λέει ὁ Χριστός: ἐκεῖνος πού μέ ἀγαπάει τηρεῖ τίς ἐντολές μου. Μέ ἄλλα λόγια, ἡ ἀληθινή ὑπακοή ἔχει πηγή της τήν ἀγάπη καί ὄχι τόν φόβο ἤ τόν ἐξαναγκασμό.

            Ρῖξε μιά ματιά καί θά τό ἰδεῖς. Ἀκόμη καί ὁ χειρότερος ἄνθρωπος τοῦ κόσμου γνωρίζει πολύ καλά τό καθῆκον καί τό χρέος του ἀπέναντι τοῦ ἑαυτοῦ του, τῶν ἄλλων καί τοῦ Θεοῦ. Συνεπῶς, τό ὅτι ὁ ἄνθρωπος σήμερα βρίσκεται σέ μιά πνευματική-ἐσωτερική διάλυση δέν ὀφείλεται τόσο στήν ἄγνοια τοῦ καλοῦ ὅσο στήν ἔλλειψη διάθεσης ὑπακοῆς στό καλό· στό σωστό· στό θέλημα τοῦ Θεοῦ.

            Οἱ ἐπίγειοι ἄρχοντες ζητοῦν καί ἀπαιτοῦν ἀπό τούς ὑπηκόους τους συμμόρφωση σέ νόμους καί διατάξεις. Δέν τούς ἀπασχολεῖ ὁ ἔσω ἄνθρωπος· ἡ πνευματική ὑπόσταση τοῦ ἄνθρώπου. (Γι᾽ αὐτό καί καμμιά φορά βγάζουν νόμους ἀντίθετους στήν ἠθική, καί πολύ περισσότερο στόν νόμο τοῦ Θεοῦ). Καί γι᾽αὐτό, ἡ ὅποια ἀνυπακοή καί παραβίαση ἔχει σάν ἀποτέλεσμα τήν ποινή καί τήν τιμωρία. Π.χ. Ἕνα ἁπλό καθημερινό παράπτωμα: παραβίασες τά σήματα τῆς τροχαίας; πάρ᾽το πρόστιμο!

            Οἱ νόμοι τοῦ κράτους, σοῦ λένε: ἄν μέ φοβᾶσαι, θά μέ ὑπακοῦς. Ἀντίθετα. Ὁ νόμος τοῦ Θεοῦ, σοῦ λέει: Ἄν μέ ἀγαπᾶς, θά τηρεῖς τίς ἐντολές μου. Ὤ! Πόση ἡ διαφορά!

*     *     *

            Σήμερα, ὅπως γνωρίζομε, ἡ «ἐλευθερία» ἀντικατέστησε τήν ὑπακοή. Μερικοί «προοδευτικοί» ἔχουν κάμει σύνηθημά τους ὅτι, ὁ πολιτισμός μας διατρέχει τόν κίνδυνο νά χάσει τό δικαίωμα τῆς ἐλευθερίας του χάριν κάποιων «ἀπολιθωμένων» ἀρχῶν (καθήκοντος καί χρέους)! Στήν πραγματικότητα ὅμως, τότε κινδυνεύει ὁ πολιτισμός ὅταν τά δύο ἀλλησυγκρούονται. Γιατί, εἰπέ μου, σέ παρακαλῶ: πῶς εἶναι δυνατό ἕνας ἄνθρωπος πού δέν ἔμαθε ποτέ στήν ζωή του τί σημαίνει ὑποταγή καί ὑπακοή θά μπορέσει αὔριο νά κυβερνήσει ἄλλους;  Τί θά ἔλεγες γιά ἕνα στρατηγό, ὁ ὁποῖος δέν διατέλεσε ποτέ λογχαγός; Ἕνας τέτοιος ἄνθρωπος τί θά εἶναι γιά τήν χώρα του; Εὐεργέτης ἤ ἀπειλή;

            Γι᾽αὐτό, θέλοντας ὁ Χριστός νά μᾶς διδάξει τήν σημασία τῆς ὑποταγῆς καί τῆς ὑπακοῆς, λέει τό εὐαγγέλιο, ὅταν πῆγε στήν Ναζαρέτ σάν παιδί-ἔφηβος ζοῦσε κάτω ἀπό τήν ὑπακοή τῆς μητέρας Του καί τοῦ Ἰωσήφ. Μετά (ὑπακούοντας στόν ἐπουράνιο Πατέρα του) ἔγινε ὑπήκοος καί μέχρι θανάτου· θανάτου σταυρικοῦ!

            Ἡ ὑπακοή, λοιπόν, δέν εἶναι χαρακτηριστικό-ἰδίωμα τῶν σκλάβων καί τῶν δούλων. Γιατί οἱ σκλάβοι καί οἱ δοῦλοι ἐνεργοῦν ἐνάντια στήν θέλησή τους. Ἐκεῖνος πού ἦταν πραγματικά ἐλεύθερος, ἀπό ὅλους καί ὅλα (ἀκόμη καί ἀπό τόν θάνατο), ἔγινε (θεληματικά) ὑπάκουος στούς γονεῖς του, γιά νά μᾶς δείξει καί νά μᾶς διδάξει ὅτι, ἡ πραγματική ὁδός γιά τήν ἀληθινή ἐλευθερία εἶναι ἡ ὑπακοή.

            • Ἡ ἀληθινή ὑπακοή -σέ ἐντολές καί νόμους- πηγάζει ἀπό τόν σεβασμό καί τήν ἀγάπη πού ἔχει κανείς στό πρόσωπο τό ὁποῖο τίς δίνει.  

            • Ὁ ἀληθινά ὑπάκουος, εἶναι ἐκεῖνος πού ὑπακούει, ὄχι ἀπό φόβο μήπως καί τιμωρηθεῖ, ἀλλά ὑπακούει ἀπό ἀγάπη, γιατί δέν θέλει νά πληγώσει ἐκεῖνον πού ἀγαπάει.

Fulton Sheen, Καθηγητής Ψυχολογίας

      Μετ. Ἀρχιμ. Α.Μ.

πηγήhttp://www.zoiforos.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=3484&Itemid=1

            Κανένας, ποτέ, δέν ἀπομακρύνθηκε ἀπό τόν Θεό ἐπειδή θέλησε νά γίνει καλύτερος!

            Κανένας, ποτέ, δέν ἔφυγε ἀπό τήν ἐκκλησία, ἐπειδή δυσκολευόταν νά κατανοήσει τό πιστεύω της!

            Μέ ἄλλα λόγια, ὁ ἄνθρωπος ποτέ δέν ξεκόβει ἀπό τήν ἐκκλησία καί ἀπό τόν Θεό γιά κάποια λογική αἰτία· γιά κάτι τό καλύτερο, τό πνευματικότερο, τό ἁγιώτερο.

            Τότε, γιατί φεύγει; γιατί ξεκόβει; γιατί ἀπομακρύνεται; Ἁπλά γιατί ὁ νόμος τοῦ Θεοῦ τόν «στενεύει». Καί ἔτσι προτιμάει κάτι «ἄλλο»!

            Ὁ Χριστός στήν παραβολή τοῦ μεγάλου Δείπνου ἀναφέρει τρεῖς αἰτίες, τρεῖς λόγους πού κάνουν τόν ἄνθρωπο νά γυρίζει τήν πλάτη του στόν Θεό: τόν ἐγωισμό, τά ἐγκόσμια, τό sex.

            Στήν παραβολή τοῦ μεγάλου Δείπνου:

            • ὁ πρῶτος προσκεκλημένος ἀρνήθηκε τήν πρόσκληση τοῦ Ἄρχοντα γιά τό Βασιλικό Δεῖπνο, γιατί, λέει, εἶχε ἀγοράσει χωράφι·

            • ὁ δεύτερος, γιατί ἤθελε νά δοκιμάσει τά πέντε ζευγάρια βόδια· καί

            • ὁ τρίτος, ἐπειδή παντρεύτηκε.

            Σέ πρώτη ματιά, ἄν τά ἰδεῖ κανείς αὐτά (τίς δικαιολογίες) δέν βρίσκει σ᾽ αὐτές κάτι τό μεμπτό. Τότε γιατί ὁ Κύριος εἶπε: «κανένας ἀπό αὐτούς δέν θά γευθῆ τό Δεῖπνο μου» (Λουκᾶ 14,   24); Ποῦ ἦταν τό λάθος τους; Σέ τί ἔσφαλαν; Ἁπλούστατα ἔκαμαν λάθος ἀξιολόγηγη· λάθος ἱεράρχηση· λάθος ἐκτίμηση. Ἔδωσαν προτεραιότητα σέ ὑλικά καί δευτερεύοντα· καί ὄχι στήν βασιλεία τοῦ Θεοῦ καί στήν σωτηρία τῆς ψυχῆς τους.

*     *     *

            Ἡ πρώτη αἰτία, πού ὁδηγεῖ τήν ψυχή μακριά ἀπό τόν Θεό εἶναι ἡ ὑπερηφάνεια. Ὅταν τό ἐγώ τοῦ ἀνθρώπου γεμίζει ἀπό αὐτάρκεια καί αὐταρέσκεια καί πιστεύει ὅτι τά ξέρει ὅλα· καί ὅτι δέν ἔχει ἀνάγκη διδασκαλίας ἀπό κανένα· οὔτε ἀπό τόν Θεό! Ἡ ὑπερηφάνεια συνήθως εἶναι ἕνα φαινόμενο πού παρατηρεῖται ἀνάμεσα σέ ἀνθρώπους, πού ἡ λίγη γνώση πού ἀπέκτησαν, μπαίνει σέ ἄδειο κεφάλι, καί ἐνεργεῖ ὅπως τό κρασί σέ ἄδειο στομάχι!

            Δεύτερη αἰτία εἶναι τά ἐγκόσμια-τά ὑλικά. Ἡ ψυχή ἀπορροφᾶται τόσο πολύ μέ τίς δραστηριότητες, τίς ἡδονές, τήν προσωρινή ἀσφάλεια… πού ὁ Θεός θεωρεῖται πιά σάν μιά περιττή, παραπανίσια, εὐλάβεια. Ἡ ζωή τέτοιων ἀνθρώπων καταντάει  τόσο ἐξωστρεφής πού ἡ πνευματική ζωή (ἡ ζωή τοῦ ἔσω ἀνθρώπου) πιά ἀφανίζεται καί οὐσιαστικά ἐκμηδενίζεται! Σ᾽ αὐτήν τήν κατηγορία ἀνήκουν οἱ πολιτικοί· οἱ κοινωνικά ἀναρριχώμενοι (ἐκεῖνοι πού κυνηγᾶνε τά ἀξιώματα)· καί φεύγουν ἀπό τήν ἐκκλησία γιατί τάχα μέ τόν σταυρό δέν μπορεῖς νά πᾶς μπροστά.

            Καί τρίτη αἰτία εἶναι ἡ σάρκα· τό sex· ὅταν ἡ αἰσθησιακή ἐμπειρία ἔχει προβάδισμα ἔναντι τοῦ πνεύματος. Τότε ἡ θυσία γίνεται ὅλο καί πιό ἐνοχλητική· καί τό σῶμα καταντάει ἀντικείμενο λατρείας. Καί ἡ ἄσχημη ζωή ὁδηγεῖ σέ ἄρνηση τοῦ Θεοῦ.

            Ὅμως τό κακό δέν σταματάει ἐδῶ! Συνεχίζεται!

            Καί ἔρχεται τό ἑπόμενο βῆμα…

            Γιά νά δικαιολογήσει τήν ἀπομάκρυνσή του ἀπό τόν Θεό, ὁ ἄνθρωπος, στρέφεται ἐναντίον τῆς διδασκαλίας τῆς ἐκκλησίας! Θά τόν ἀκούσεις νά λέει: Ἐγώ δέν πιστεύω στήν ἐξομολόγηση! Καί θέλει νά πεῖ: Ναί, τό παραδέχομαι ζῶ στήν ἁμαρτία, μά ἐπειδή δέν θέλω νά τήν διακόψω, θά καλύψω τήν ἐνοχή μου μέ ἕνα λογικοφανές κάλυμμα πολεμώντας τό φάρμακο! Καί ὅταν εἰρωνεύεται ἐκείνους πού πιστεύουν στήν ὕπαρξη τῆς κόλασης καί τούς χαρακτηρίζει ἠλίθιους, στήν πραγματικότητα εἶναι σάν νά λέει: γνωρίζω πολύ καλά πώς ὅ,τι σπείρω θά θερίσω· καί ἐπειδή θερίζω γιά τόν ἑαυτό μου κακό, κλῆρος μου θά εἶναι ἡ κόλαση. Μά, ἡ σκέψη αὐτή, ἐπειδή μέ τρομάζει, ὁ μόνος τρόπος γιά νά ἔχω «ἥσυχη» τήν συνείδησή μου εἶναι νά ἀρνηθῶ τήν ὕπαρξή της (τῆς κόλασης)!

            Γι᾽ αὐτό, ἀδελφοί:

            Ἄς προσέχωμε:

            • Ἐκεῖνος πού δέν ἔχει τό θάρρος νά ἰδεῖ τήν πραγματικότητα – τίς ἀληθινές αἰτίες πού τόν ἀπομακρύνουν ἀπό τόν Θεό – θά καταφεύγει συνεχῶς στό καμουφλάρισμά τους καί στήν δικαίωσή του!

            Ἄς μή ξεχνᾶμε:

            • Ἡ μόνη διαφορά ἀνάμεσα σέ ἕνα ὀρθολογιστή καθηγητή πανεπιστημίου καί ἕνα πνευματικά καθυστερημένο, εἶναι ὅτι, ἀπό τόν πρῶτο θά ἀκούσεις πιό «παράλογες» δικαιολογίες!

 Fulton Sheen, Καθηγητής Ψυχολογίας

      Μετ. Ἀρχιμ. Α.Μ.

πηγήhttp://www.zoiforos.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=3484&Itemid=1

Τι είναι η Ορθοδοξία

Μέσα όμως σ’ αυτήν την εξέλιξι υπάρχει και η αντεπίθεσις των Ορθοδόξων, του Ορθοδόξου πολιτισμού. Τι είναι όμως Ορθόδοξος πολιτισμός; Είναι πολιτισμός με την έννοια του Δυτικού πολιτισμού; Όχι. Δεν είναι πολιτισμός η Ορθοδοξία, και ας την ονομάζη ο Toynbee Ορθόδοξο πολιτισμό. Γιατί; Διότι η Ορθοδοξία είναι επιστήμη και μάλιστα ιατρική επιστήμη σύμφωνα με τα σημερινά κριτήρια. Όχι πολιτισμός. Δεν είναι η Ορθοδοξία πολιτικό ή κοινωνικό σύστημα. Διότι αναφέρεται στην προσωπική σωτηρία του ανθρώπου, δηλαδή στην σωτηρία της ψυχής του. Η Ορθοδοξία βασίζεται σ’ αυτά τα δύο: Στο «ο Λόγος σαρξ εγένετο»11 και στο «εν τω Άδη ουκ έστι μετάνοια». Βέβαια μέσα στην Ορθοδοξία υπάρχουν προϋποθέσεις για να δημιουργήση πολιτισμό. Όμως η Ορθοδοξία δεν είναι πολιτισμός. Αλλά η Ορθοδοξία δεν είναι ούτε θρησκεία. Δεν είναι η Ορθοδοξία μία θρησκεία όπως όλες οι άλλες θρησκείες. Η Ορθοδοξία ξεχωρίζει από ένα μοναδικό φαινόμενο, που δεν υπάρχει στις άλλες θρησκείες. Αυτό είναι ανθρωπολογικό και θεραπευτικό. Σ’ αυτό διαφέρει. Η ορθοδοξία είναι μία θεραπευτική αγωγή που θεραπεύει την ανθρώπινη προσωπικότητα.

Ο σωστός γιατρός μεριμνά για την θεραπεία όλων ανεξαιρέτως των ασθενών χωρίς διακρίσεις. Δεν ξεχωρίζει μερικούς μεταξύ των ανθρώπων, για να τους θεραπεύση. Δεν τον ενδιαφέρει η κοινωνική του τάξις ή το μορφωτικό τους επίπεδο ή η οικονομική τους κατάστασις ή η θρησκεία τους ή η ηθική τους συμπεριφορά. Ο σωστός γιατρός βλέπει μόνο αν ένας άνθρωπος, που τον πλησιάζει, είναι άρρωστος ή όχι. Και, αν είναι άρρωστος, ενδιαφέρεται και προσπαθεί να τον θεραπεύση. Να θεραπεύση την πάθησι του ανθρώπου. Είναι υποχρεωμένος να τον θεραπεύση. Στην Ορθόδοξη παράδοσι, έχομε κάτι παραπάνω από αυτό. Και σ’ αυτό ακριβώς συνίσταται η «αντεπίθεσί» μας.

Ο Θεός αγαπάει όχι μόνο τους αγίους, αλλά όλους τους ανθρώπους ανεξαιρέτως. Όλους τους αμαρτωλούς, όλους τους κολασμένους, ακόμη και τον ίδιο τον διάβολο. Και θέλει να σώση, να θεραπεύση τους πάντας. Θέλει, άλλα δεν μπορεί να θεραπεύση τους πάντας, διότι δεν θέλουν όλοι να θεραπευθούν. Αυτό, το ότι ο Θεός είναι αγάπη και θέλει να θεραπεύση τους πάντας και ότι αγαπά τους πάντας εξ’ ίσου, διαπιστώθηκε και διαπιστώνεται από την εμπειρία των θεουμένων, όσων δηλαδή έφθασαν σε θέωση, δηλαδή σε θεοπτία και είδαν τον Θεόν.

Δεν μπορεί όμως ο Θεός να θεραπεύση τους πάντας, διότι δεν εκβιάζει την θέληση του ανθρώπου. Σέβεται ο Θεός τον άνθρωπο και τον αγαπά. Δεν μπορεί όμως να θεραπεύση κάποιον με το ζόρι. Θεραπεύει μόνο όσους θέλουν να θεραπευθούν και του ζητούν να τους θεραπεύση. Φυσιολογικά κάποιος, που έχει σωματική αρρώστεια ή και ψυχική, πηγαίνει μα την θέλησί του και όχι με το ζόρι στον γιατρό, για να γίνη καλά, αν ακόμη έχη τα λογικά του. ΄Έτσι και στην Ορθόδοξη θεραπευτική αγωγή. Πρέπει κάποιος από μόνος του, χωρίς καταναγκασμό, χωρίς καταπίεσι, ελεύθερα να προσέλθη στην Εκκλησία, στους κατάλληλους ανθρώπους, που έχουν την φώτισι και την εμπειρία και κατέχουν την θεραπευτική μέθοδο της Ορθοδόξου παραδόσεως, και σ’ εκείνους να κάνη υπακοή για να βρη θεραπεία.

Πατερική Θεολογία – Πρωτοπρ. Ιωάννου Σ. Ρωμανίδου (†) Καθηγητού Πανεπιστημίου- Εκδόσεις ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ Θεσσαλονίκη 2004

Πηγή:http://www.gerontas.com/content/view/1768/158/

Ο τυφλός του αυριανού Ευαγγελίου, αδελφοί μου, με το άνοιγμα των εκ γενετής εσφραγισμένων οφθαλμών του, με το αντίκρισμα της ομορφιάς τού γύρω κόσμου αντικρίζει – συγχρόνως με τα μάτια της ψυχής του – και το φως της πίστεως στο Φωτοδότη. Συνδέεται τόσο στενά με τον άγνωστο ευεργέτη του, ώστε καμία δύναμη δεν μπορεί να τον αποσπάσει απ’ αυτόν. Απόδει ξη η κραταιά μάχη πίστεως και αφοσιώσεως στον Ιησού, που δίνει με τους σκληροτράχηλους Φαρισαίους και την οποία μας περιγράφει η αυριανή ευαγγελική περικοπή.

Οι άπιστοι άρχοντες των Ιουδαίων με αφορμή τη θεραπεία του τυφλού που έγινε Σάββατο, δηλαδή ημέρα αργίας κατά το Νόμο, επιστρατεύουν παραλογισμούς και αυθαιρεσίες, για να συσκοτίσουν την αλήθεια. Ζητούν, με την απειλή του αποσυναγώγου προς τους γονείς του τυφλού ή με την παράλογη προσπάθεια να πεισθεί ο ίδιος ο τυφλός ότι δεν ανέβλεψε δια του Ιησού, να μειώσουν στα μάτια του θεραπευθέντος τυφλού το θείο μεγαλείο του Ευεργέτη του.

Στην αρχή εμφανίζονται σαν φρουροί των εθνικών και θρησκευτικών παραδόσεων «ημείς του Μωϋσέως εσμέν μαθηταί» (Ιω. Θ’, 28), λέγουν, «τούτον ουκ οίδαμεν πόθεν εστίν» (Ιω. Θ’, 29). Αμέσως όμως η μάσκα του φύλακα των παραδόσεων σχί ζεται από τον απλούστατο συλλογισμό του πρώην τυφλού: «Εν γαρ τούτω θαυμαστόν εστίν, ότι υμείς ουκ οίδατε πόθεν εστί, και ανέωξέ μου τους οφθαλμούς» (Ιω. Θ’, 30), αυτό λέγει είναι το παράδοξον, ότι, ενώ εσείς τον αγνο είτε, όμως Αυτός μου άνοιξε τα κλειστά μάτια. Στη συνέ χεια οι Ιουδαίοι συκοφαντούν και διαβάλλουν τον Ιησού: «Ούτος ο άνθρωπος», λέγουν, «ουκ εστί παρά του Θεού, ότι το Σάββατον ου τηρεί» (Ιω. Θ’, 16). Αλλά και αυτό το επιχείρη μα συντρίβεται στο βράχο της πίστεως του θεραπευθέντος τυφλού στην αγιότητα του Ευεργέτη του και απαντά: «Οίδαμεν ότι αμαρτωλών ο Θεός ουκ ακούει…, ει μη ην ούτος παρά Θεού, ουκ ηδύνατο ποιείν ουδέν» (Ιω. Θ’, 31-33). Εάν ο Ευεργέτης μου δεν ήταν απεσταλμένος του Θεού, δεν θα μπορούσε να κάνει αυτό το θαύμα. Οι αμαρτωλοί δεν θαυματουργούν. Εκείνοι τέλος τον υβρίζουν, τον απειλούν, τον κακοποιούν. «Εν αμαρτίαις συ εγεννήθης όλος», λέγουν στον τυφλό, «και εξέβαλον αυτόν έξω» (Ιω. Θ’, 34). Δεν κατορθώνουν όμως τίποτε. Γιατί; Ακριβώς γιατί εκείνος έχει συνδεθεί αδιάσπαστα με το θείο Ευεργέτη του. Τον έχει τοποθετήσει τόσο βαθιά στην καρδιά του, ώστε ούτε οι σαρκασμοί, ούτε οι ύβρεις, ούτε οι απειλές, ούτε ακόμα και ο λιθοβολισμός είναι ικανά να ξερριζώσουν από την καρδιά του το Σωτήρα του. Γι’ αυτό, όταν ο Κύριος τον ερώτησε «συ πιστεύεις εις τον Υιόν του Θεού;», απήντησε με αληθινή φλόγα ψυχής: «Και τις εστί, Κύριε, ίνα πιστεύσω εις αυτόν;» Κι όταν ο Σωτήρας τού αποκαλύ πτει τη θεία ταυτότητά Του, τότε σπεύδει να διακηρύξει: «Πιστεύω, Κύριε΄ και προσεκύνησεν αυτώ» (Ιω. Θ’, 38). Αυτή η κραυγή «πιστεύω, Κύριε» δεν είναι μόνον μια θαρραλέα ομολογία πίστεως, είναι προπάντων κραυγή καρδιάς που φανερώνει την εσωτερική στενή σχέση αγάπης και το βαθύ σύνδεσμο της ψυχής του ευεργετημένου τυφλού με τον Ευεργέτη του.

Αυτή η κραυγή πρέπει να συγκλονίζει κάθε αληθινό χριστιανό και να εκφράζει όχι μόνο την πίστη μας, αλλά και τον ιδικό μας ισχυρό δεσμό με τον ευεργέτη και φωτο δότη Κύριο μας. Εκείνον που μας αγαπά με άπειρη αγάπη, που μας τρέφει με ουράνιο μάννα, το άγιο Σώμα και Αίμα Του, και μας κάνει μέλη του μυστικού σώματός Του, της Εκκλησίας Του, και ναούς του Αγίου Πνεύμα τός Του. Αυτόν το βαθύ δεσμό της ψυχής με τον ευεργέτη Κύριο εκφράζουν τα λόγια του θείου αποστόλου Παύλου, όταν γράφει στους χριστιανούς της Ρώμης: «Τίς ημάς χωρίσει από της αγάπης του Χριστού; Θλίψις ή στενο­χώρια ή διωγμός ή λιμός ή γυμνότης ή κίνδυνος ή μάχαι ρα; … Πέπεισμαι γαρ ότι ούτε θάνατος ούτε ζωή… ούτε τις κτίσις ετέρα δυνήσεται ημάς χωρίσαι από της αγάπης του Θεού της εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών» (Ρωμ. Η’, 35-39). Οι εκφράσεις αυτές δεν είναι σχήματα λόγου, δεν πρόκειται για ρητορικό πυροτέχνημα, πρόκειται για τη βαθιά και αδιάστατη αγάπη, για το θείο έρωτα του μεγάλου Αποστόλου Παύλου προς το Χριστό, που Τον εγκατέστησε κυρίαρχο στο βάθος του είναι του σύμφωνα με τη δική του ομολογία: «Ζω δε ουκέτι εγώ, ζη δε εν εμοί Χριστός» (Γαλ. Β’, 20). Αλλά και οι πρώτες σελίδες της εκκλησιαστικής μας ιστορίας είναι πλημμυρισμένες από υψηλότατο και ηρωικό φρόνημα αγάπης και αφοσιώσεως των πιστών στο Χριστό. Μάρτυρες και ομολογητές, πρόγονοι πνευματι κοί και διδάσκαλοί μας στην πίστη, μας μεταγγίζουν αυτό το ίδιο φρόνημα της αφοσιώσεως στο Σωτήρα και Λυτρω τή Χριστό, που το βλέπουμε και στον τυφλό του αυριανού Ευαγγελίου.

– Εξόμοσε, βρίσε το Χριστό και σε ελευθερώνω, φωνάζει ο Ρωμαίος ανθύπατος στο γέροντα επίσκοπο της Σμύρνης Πολύκαρπο. Και εκείνος αποκρίνεται:- Ογδόντα έξη χρόνια Τον υπηρετώ και σε τίποτα δεν με έβλαψε. Πώς μπορώ να υβρίσω το Βασιλέα και Σωτή ρα μου;

«Εγώ υπέρ Θεού αποθνήσκω», γράφει ο θεοφόρος Ιγνάτιος. «Σίτος ειμί Θεού και δι’ οδόντων θηρίων αλήθομαι, ίνα καθαρός άρτος ευρεθώ του Χριστού»

Ο Αγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος γράφει: «Οπως μια κόρη, που είναι ομορφότερη και σοφότερη και πλουσιότε ρη από όλες, αν πάρει για άντρα της κάποιον τιποτένιο και άσχημο και τον ξεντύσει τα λερωμένα ρούχα και τον ντύσει βασιλική στολή και βάλει στο κεφάλι του την κορώνα και καθήσει μαζί του, του δίνει βασιλική αξία, έτσι και ο Θεός ενεργεί για τον ταλαίπωρο και ταπεινό άνθρωπο» . Η βαθιά συναίσθηση των πνευματικών αλλά και των υλικών δωρεών, που μας χορήγησε και μας χορηγεί ο Θεός, η επίγνωση του πνευματικού ύψους που ο Κύριος με τη δική Του ταπείνωση και συγκατάβαση μας ανύψωσε, βαθαίνει και στερεώνει μέσα στις καρδιές μας την προς Αυτόν αγάπη και αφοσίωσή μας.

Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέγει: «Και γαρ εραστής μυριάκις αν έλοιτο υπέρ ερωμένης κατασφαγήναι, καίτοι ουδέν μετά θάνατον προσδοκών παρ’ εκείνης. Ούτω δη και ημάς δει ου βασιλείας προσδοκίας μηδέ άλλη τινί των μελλόντων αγαθών ελπίδι, αλλά δι’ αυτόν τον Θεόν πάντα πάσχειν. Ταύτα ουν εννοούντες φιλούμεν τον Θεόν ου δια τα αυτού, αλλά δι’ Αυτόν». Δηλαδή εκείνος που αγαπά πολύ μια γυναίκα προτιμάει μύριες φορές να κατασφαγεί για την αγαπημένη του, αν και τίποτε δεν περιμένει από αυτή μετά το θάνατό του. Έτσι, λοιπόν, πρέπει και μεις οι πιστοί, όχι για την προσ δοκία της Βασιλείας των Ουρανών ούτε για τίποτε άλλο από τα μέλλοντα αγαθά που ελπίζουμε, αλλά μόνον και μόνον για την αγάπη του Θεού όλα να τα υποφέρουμε. Αυτό, λοιπόν, αφού το καταλάβουμε καλά, ας αγαπάμε αποκλειστικά και μόνον το Θεό.

Αυτή πρέπει να είναι η σχέση μας και τέτοιος ο σύνδε σμός μας με το θεάνθρωπο Κύριό μας· σχέση ισχυρή, ειλικρινής, αδιάσπαστη, ισόβια, μέχρι θανάτου. Σύνδεσμος που να μην έχουν τη δύναμη να τον διασπάσουν οι σαρκα σμοί της αμαρτίας ούτε ακόμη και οι διωγμοί των αθέων.

Αγαπητοί, ο τυφλός του αυριανού Ιερού Ευαγγελίου με τη θαυμαστή αγάπη και αφοσίωσή του στον ευεργέτη του Ιησού μάς καλεί σε έλεγχο και εξακρίβωση της σχέ σεώς μας με τον Κύριο Ιησού Χριστό. Στον κυκεώνα των ιδεολογιών που κυκλοφορούν στις ημέρες μας δοκιμάζε ται η ποιότητα της πίστεώς μας. Αλλά όταν δοκιμάζεται η πίστη, ουσιαστικά δοκιμάζεται η σχέση μας και ο σύνδε σμός μας με το Σωτήρα Χριστό. Γι’ αυτό είναι ανάγκη στις κακές αυτές ημέρες, που άθεοι, υλιστές, μαρξιστές, μασόνοι και κάθε είδους αιρετικοί κτυπούν την ορθόδοξη πίστη, να διερωτηθούμε. Τί μαρτυρία δίνουμε εμείς με την καθημερινή μας ζωή για τη σχέση που μας συνδέει με το λυτρωτή μας; Ποιά είναι η ποιότητά της; Είναι σαν του Αποστόλου Παύλου και των άλλων Αποστόλων, των Μαρτύρων και των Ομολογητών και των Αγίων μας, που έμειναν ενωμένοι με το Χριστό έως θανάτου; Είναι όπως των ορθοδόξων αδελφών μας της Ρωσίας και της Βορείου Ηπείρου που προτιμούν φυλακίσεις, εξορίες, αργό μαρτυρικό θάνατο, παρά να ξεκολλήσουν την καρδιά τους από το Χριστό; Οι καιροί μας ζητούν χριστιανούς όχι αναιμικούς με τυπική θρησκευτικότητα, που παραδίδουν τα όπλα με την πρώτη αντίδραση, αλλά χριστιανούς ήρωες, που να φλέγονται από αγάπη Χριστού, έτοιμοι να δώσουν την καλή μαρτυρία με τον άγιο βίο τους και με την αδιάσπαστη ενότητά τους με τον Κύριο και Σωτήρα μας.

Αρχιμανδρίτης Χριστόδουλος Φάσσος

Από το βιβλίο των εκδόσεων “Ταώς”Η ΣΥΓΚΑΤΑΒΑΣΗ του ΘΕΟΥ και η ΕΥΘΥΝΗ του ΑΝΘΡΩΠΟΥ

Από:http://anastasiosk.blogspot.com/2010/05/blog-post_6323.htm

Ήταν δικαιολογημένη η απορία των μαθητών του Χριστού. Γιατί τόσος πόνος και τόση δυστυχία σ’ αυτόν τον άνθρωπο; Η ανθρώπινη λογική αποδέχεται κάτι που είναι δίκαιο και απορρίπτει το άδικο. Και αναμένει αμοιβές για τους δικαίους και τιμωρίες για τους αδίκους. Ο άνθρωπος, όμως, αυτός δεν έζησε ούτε μια μέρα υγιής. Ήταν «εκ μήτρας πεπηρωμένος», ανάπηρος εκ γενετής. Πότε αμάρτησε για να τιμωρείται με τη στέρηση της όρασης του;

Ο Χριστός, ως παντογνώστης και δημιουργός του παντός, δίνει την απάντηση: Ούτε αυτός αμάρτησε, πώς εξάλλου ήταν δυνατό να αμαρτήσει πριν γεννηθεί, αλλ’ ούτε οι γονείς του. Δεν είναι όλες οι ασθένειες, ούτε όλες οι θλίψεις αποτέλεσμα της αμαρτίας. Πολλές φορές πάσχουν και οι δίκαιοι. Κι ο σημερινός τυφλός στερήθηκε το φως για κάποιο συγκεκριμένο λόγο: Ο Θεός ετοίμαζε την ημέρα της θεραπείας του για να δοξασθεί το όνομα Του.

Η σημερινή μεγάλη θαυματουργία του Χριστού μάς δίνει την ευκαιρία να εξετάσουμε το θέμα των θλίψεων από Χριστιανικής πλευράς. Ο τυφλός της σημερινής ευαγγελικής περικοπής ζει το μαρτύριο μιας ισόβιας ταλαιπωρίας, μιας θλίψης που τον ακολουθεί παντού και δεν του δίνει το δικαίωμα ούτε και πρόσκαιρα να ξεχασθεί στη χαρά. Μα πολλές φορές κι εμείς βρισκόμαστε στην ίδια κατάσταση. «Ωδίνες θανάτου» και «κίνδυνοι Άδου» περικυκλώνουν πολλούς. Βίος άλυπος δεν υπάρχει για κανένα. Πολλές φορές λιποψυχούμε και σαν τον Δαβίδ αναφωνούμε: «Ινατί υπνοίς Κύριε; Ανάστηθι και μη απώση εις τέλος». Γιατί στ’αλήθεια, ο Θεός επιτρέπει, πολλές φορές χωρίς να φταίμε, να μας συναντήσουν θλίψεις, πόνος και ταλαιπωρίες;

Με τις θλίψεις δοκιμάζεται αλλά και ενδυναμώνεται η πίστη μας. Στην Παλαιά Διαθήκη αναφέρεται πως ο Θεός «ως χρυσόν εν χωνευτηρίω» δοκιμάζει τους αγίους του. Όταν όλα μάς έρχονται βολικά δεν έχουμε λόγο να μη λέμε «δόξα σοι ο Θεός». Στις θλίψεις θα φανεί η πραγματική πίστη μας. Όπως η δύναμη του δένδρου φαίνεται στους ανέμους, όπως ο κυβερνήτης δείχνει τις ικανότητες του στην τρικυμία κι ο στρατιώτης στον πόλεμο, έτσι κι ο πιστός Χριστιανός αναδεικνύεται στις θλίψεις. Αν ο εκ γενετής τυφλός δεν δοκιμαζόταν σ’ εκείνο το μακροχρόνιο καμίνι των θλίψεων δεν είναι σίγουρο αν θα επιδείκνυε εκείνη την πίστη μπροστά στους γραμματείς και τους φαρισαίους, έστω και αν «εξέβαλαν αυτόν έξω».

Οι θλίψεις έχουν, ύστερα, και παιδαγωγικό χαρακτήρα στη ζωή μας. Είναι γνωστό πως «ον αγαπά Κύριος παιδεύει, μαστιγοί δε πάντα υιόν ον παραδέχεται». Όπως οι γονείς για να συγκρατήσουν τα παιδιά τους από πτώσεις και κινδύνους κάποτε τα τιμωρούν, έτσι κι ο Θεός θέτει εμπόδια σε κάποιες επιδιώξεις μας, των οποίων η έκβαση δεν θα ήτο προς το πνευματικό συμφέρον μας. Ο Θεός γνωρίζει και το μέλλον μας το οποίο εμείς αγνοούμε. Βλέποντας μας να προχωρούμε προς το κακό, θέτει εμπόδια για να μας παρακινήσει σε αλλαγή πορείας. Τέτοια εμπόδια είναι μια ασθένεια, ένα δυστύχημα, κάτι που δεν το προγραμματίσαμε.

Οι θλίψεις, άλλοτε, συμβάλλουν στη δόξα του Θεού, όπως ο ίδιος ο Χριστός μάς αποκάλυψε σήμερα. Τόσα χρόνια στο σκοτάδι και τη δυστυχία, ο ιαθείς τυφλός έγινε αιτία να δοξασθεί ο Θεός και να φανούν τα σωτήρια έργα του στους ανθρώπους. Έγινε αιτία να φανεί πως ο Χριστός, που από το χώμα δημιουργεί τα μάτια που έλειπαν από τον τυφλό, ήταν ο ίδιος που πριν χρόνια πολλά δημιούργησε ολόκληρο τον άνθρωπο με τον ίδιο τρόπο.

Πολλές φορές το μαρτύριο των αγίων μας έφερε στην πίστη τους ίδιους τους δημίους τους ή ειδωλολάτρες που παρακολουθούσαν την άθληση τους. Αυξανόταν έτσι η Εκκλησία και δοξαζόταν το όνομα του Θεού. Πόσες, εξάλλου, φορές κι εμείς βλέποντας την υπομονή και την καρτερία κάποιων ανθρώπων στις θλίψεις που συναντούν δεν παρακινούμαστε σε θεοσέβεια;

Οι θλίψεις βοηθούν και στην περιστολή του εγωισμού μας και στην καλλιέργεια της ταπείνωσης. Η υγεία, ο πλούτος, τα αξιώματα, οι επιτυχίες, προκαλούν εγωισμό. Αντίθετα οι θλίψεις μάς προσγειώνουν. Μας αναγκάζουν να δούμε τα όρια και τις δυνατότητες μας.

Τέκνα εν Κυρίω αγαπητά,

Αν ο Θεός επιτρέπει θλίψεις στους ανθρώπους για τους δικούς Του λόγους, εμείς οφείλουμε, δείχνοντας «σπλάγχνα οικτιρμών» να ανακουφίζουμε τον πόνο των συνανθρώπων μας. Με τις θλίψεις και τον πόνο των άλλων δοκιμάζεται και η δική μας αγάπη προς τον πλησίον. Προσγειωνόμαστε κι εμείς, αφού «της αυτής κοινωνούμεν φύσεως». Ο τυφλός της σημερινής ευαγγελικής περικοπής «καθήμενος και προσαιτών» δεχόταν και την ευσπλαγχνία της κοινωνίας.

Στις μέρες μας, όσο κι αν η φτώχεια, στα μέρη μας, υποχώρησε, υπάρχουν πολλοί που στερούνται ακόμα και τα αναγκαία. Θα μπορούσε ο Θεός, ως παντοδύναμος, και από το μηδέν να θεραπεύσει τις ανάγκες όλου του κόσμου. Δεν το κάνει γιατί θέλει να παρακινήσει κι εμάς να δείξουμε «το συμπαθές και φιλάνθρωπον» προς τον πλησίον. Όπως ακριβώς όταν χόρτασε τους πεντακισχιλίους στην έρημο ζήτησε πρώτα από τους μαθητές να φέρουν ό,τι είχαν εκείνοι, τα δύο ψάρια και τα πέντε ψωμιά, έστω κι αν του ήταν αχρείαστα. Έδιναν οι μαθητές την συνεισφορά τους για τους συνανθρώπους τους.

Σήμερα, λοιπόν, που διεξάγεται ο καθιερωμένος έρανος για τους τυφλούς, καλούμαστε κι εμείς όλοι, να συμβάλουμε, στο μέτρο των δυνατοτήτων μας, στην απάμβλυνση του πόνου και των προβλημάτων της ομάδας αυτής των συνανθρώπων μας. Δεν είναι μόνο τα θέματα διατροφής και συντήρησης, είναι και οι ιατροφαρμακευτικές ανάγκες αυξημένες σ’ αυτούς τους ανθρώπους. Στο δίσκο που θα περιαχθεί ας δώσουμε όλοι εκ του περισσεύματος της αγάπης μας. Η Ιερά Μητρόπολη Πάφου θα αναλάβει να αποστείλει στον προορισμό τους τα χρήματα που θα συγκεντρωθούν.

Μετ’ ευχών εγκαρδίων

                                                                                              † Ο Πάφου Γεώργιος.

Εγκύκλιος του Μητροπολίτου Πάφου κ.κ Γεωργίου για διεξαγωγή εράνου υπέρ των τυφλών. 9 Μαΐου 2010

Από Χθες, 1 Μαΐου, εφαρμόζεται ο νέος νόμος που ψηφίστηκε τον Μάρτη στο ισπανικό κοινοβούλιο, και περιέχει τα εξής:

• Στο παιδικό ωράριο απαγορεύεται η διαφήμιση προϊόντων όπως χάπια αδυνατίσματος, χειρουργικές επεμβάσεις ή άλλες θεραπείες αισθητικής κ.α.

• Πιο αυστηροί έλεγχοι για περιεχόμενο μη κατάλληλο για ανηλίκους. Αν κάποιο πρόγραμμα περιλαμβάνει τέτοιες σκηνές θα μπορεί να προβάλλεται μόνο στο ωράριο 22:00 – 06:00, και θα πρέπει να προειδοποιεί οπτικά και ακουστικά για το περιεχόμενο του.

• Σκηνές σκληρής βίας ή ακατάλληλες που περιλαμβάνονται σε σειρές, ταινίες η οποιουδήποτε τύπου πρόγραμμα, απαγορεύεται να προβάλλονται! 

• Τα προγράμματα που έχουν ως θέμα τα τυχερά παιχνίδια (στοίχημα, παιχνίδια με ερωτήσεις με τηλ. 090κ.α.,εκτός από τις κληρώσεις του λαχείου), θα μπορούν να προβάλλονται μόνο μεταξύ 01:00 – 05:00.

• Τα προγράμματα με θέμα τον εσωτερισμό και τις ψευδοεπιστήμες θα μπορούν να προβάλλονται μεταξύ 22:00 – 07:00.

• Οι γονείς θα έχουν την δυνατότητα μέσω μίας επιλογής στο TDT να κλειδώνουν όλα τα προγράμματα που περιέχουν σκηνές μη κατάλληλες για ανήλικους.

• Ο νόμος περιέχει και ωράριο ενισχυμένης προστασίας για παιδιά. Το ωράριο αυτό είναι 08:00-09:00 και 17:00-20:00 τις καθημερινές και 09:00-12:00 τα ΣΚ και τις αργίες. 

Σε αυτά τα ωράρια θα εξαφανιστούν οι διαφημίσεις αλκοολούχων, όπως και προϊόντων αδυνατίσματος, και γενικότερα προϊόντα που προβάλλουν την κουλτούρα του σώματος και την μείωση της αυτοεκτίμησης.

• Μέγιστο τα 20 λεπτά διαφημίσεων ανά ώρα, που χωρίζονται σε 12 λεπτά εμπορικές διαφημίσεις, 5 λεπτά αυτοπροβολή και 3 λεπτά tele-marketing.

από thessaloniki-barcelona & http://hamomilaki.blogspot.com/2010/05/ispania-prostasia-paidion.html