ΑΡΧΑΙΩΝ ΓΝΩΜΕΣ

Γιατί όχι μόνο αυτός που υποδουλώνει είναι υπεύθυνος για την υποδούλωση, αλλά και αυτός που, ενώ μπορεί να τη σταματήσει, αδιαφορεί
οὐ γάρ ὁ δουλωσάμενος, ἀλλ᾿ ὁ δυνάμενος μέν παῦσαι περιορῶν δέ ἀληθέστερον αὐτό δρᾷ

Η δυστυχία, για να στο πω και πάλι, δεν έχει φίλους
ἄφιλον, ἵν’ αὖθις σοι λέγω, το δυστυχές

Πρέπει να φεύγεις μακριά από χυδαίο εχθρό σου
φεύγειν σκαιόν ἄνδρ’ ἐχθρόν χρεών

Γιατί όταν βλέπεις τον εχθρό να περνά από την ευτυχία στη δυστυχία νιώθεις απέραντη χαρά
ἐκ γάρ εὐτυχοῦς ἥδιστον ἐχθρόν ἄνδρα δυστυχοῦνθ’ ὁρᾶν

Γιατί δε θα προδώσουμε τους αγαπημένους μας στις συμφορές
οὐ γάρ τά φίλτατ’ ἐν κακοῖς προδώσομεν

Ολότελα αχάριστος είναι εκείνος που δεν τιμά τους φίλους του με όλη του την καρδιά και ανοιχτή ψυχή. Ποτέ δε θα γίνει δικός μου φίλος
ἀχάριστος ὄλοιθ᾿, ὅτῳ πάρεστιν μή φίλους τιμᾶν καθαρᾶν ἀνοίξαντα κλῇδα φρενῶν. ἐμοί μέν φίλος οὔποτ’ ἔσται

Πρέπει ο κάθε άνθρωπος, Άδμητε, να μιλά ελεύθερα στο φίλο του και να μην κρατά μέσα του σωπαίνοντας τα παράπονά του
φίλον πρός ἄνδρα χρή λέγειν ἐλευθέρως, Ἄδμητε, μομφάς δ’ οὐχ ὑπό σπλάχνοις ἔχειν σιγῶντ᾿.

Γιατί εκφράζει κανείς παράπονα σε φίλους που έσφαλαν, ενώ σε εχθρούς που αδίκησαν κατηγορίες
αἰτία μέν γάρ φίλων ἀνδρῶν ἐστίν ἁμαρτανόντων, κατηγορία δέ ἐχθρῶν ἀδικησάντων

Και οι χειρότεροι εχθροί δεν είναι αυτοί που, σαν εσάς, κάπου έβλαψαν τους εχθρούς τους, αλλά αυτοί που ανάγκασαν τους φίλους να γίνουν εχθροί
καί πολεμιώτεροι οὐχ οἱ τούς πολεμίους που βλάψαντες ὑμεῖς ἤ οἱ τούς φίλους ἀναγκάσαντες πολεμίους γενέσθαι

Πρέπει ν’ αλλάζει γνώμη η ηλικία και ν’ αφήνει τα ακατόρθωτα. Δεν είναι δυνατό τώρα πάλι ν’ αποκτήσεις τη χαμένη σου νιότη.
χρή γνωσιμαχεῖν τήν ἡλικίαν, τά δ᾿ ἀμήχαν᾿ ἐᾶν. οὐκ ἔστιν ὅπως ἥβην κτήσῃ πάλιν αὖθις

Η πιο μεγάλη δόξα για τα παιδιά είναι να θέλουν να μοιάσουν στους καλούς γονείς κάλλιστον ὅστις ἐκ πατρός χρηστοῦ γεγώς ἐς ταὐτόν ἦλθε τοῖς τεκοῦσι τούς τρόπους

Σε πολλά λάθη οδηγούν το δυνατό κρασί και τα νιάτα, όταν έχουν δίπλα τους κάποιον που αγαπά το κακό μαζί τους
πολλά δ’ ἐξεργάζεται ἀνόητ’ ἄκρατος καί νεότης, ὅταν λάβηι τόν συνεπιβουλεύσαντα τούτοις πλησίον

Δεν υπάρχουν μόνο κακά στα γηρατειά. Αλλά η πείρα έχει να πει κάτι σοφότερο από τα νιάτα
οὐχ ἅπαντα τῷ γήρα κακά πρόσεστιν. ἀλλ’ ἡμπειρία ἔχει τι λέξαι τῶν νέων σοφώτερον

Δυστυχισμένος είναι όποιος δεν ξεπληρώνει στους γονείς του το καλό που έχουν κάνει γι’ αυτόν. Γιατί το ίδιο θα πάρεις από τα παιδιά σου απ’ αυτό που θα κάνεις στους γονείς σου
τοῖς τεκοῦσι γάρ δύστηνος ὅστις μή ἀντιδουλεύει τέκνων -κάλλιστον ἔρανον. δούς γάρ ἀντιλάζυται παίδων παρ’ αὑτοῦ τοιάδ᾿ ἄν τοκεῦσι δῷ

Σκεφτείτε πως νιάτα και γηρατειά, αν δεν αλληλοβοηθηθουν, δε μπορούν να κάνουν τίποτα, ενώ η ανωριμότητα, η ωριμότητα και η σύνεση των ηλικιωμένων, αν συγκεραστούν σωστά, θα μπορούσαν ν’ αποτελέσουν ένα ισχυρότατο σύνολο νομίσατε νεότητα μέν καί γῆρας ἄνευ ἀλλήλων μηδέν δύνασθαι, ὁμοῦ δέ τό τε φαῦλον καί τό μέσον καί τό πάνυ ἀκριβές ἄν ξυγκραθέν μάλιστ’ ἄν ἰσχύειν