spetsiotou blog Δάσκαλε … τον ήρωά μου!

ΜΑΤΡΟΖΟΣ¹

Ένας Σπετσιώτης γέροντας, σκυφτός από τα χρόνια,
με κάτασπρα μακριά μαλλιά, με πύρινη ματιά,
σαν πλάτανος θεόρατος γυρμένος απ’ τα χιόνια,
περνούσε πάντα στο νησί τα μαύρα γηρατειά.
Είναι από κείνη τη γενιά κι ο γερο- Καπετάνος,
που ακόμα και στον ύπνο του τον έτρεμε ο Σουλτάνος.
Είναι από κείνους που έχυσαν τ’ αθάνατό τους αίμα,
από τους χίλιους που έβγαλες Πατρίδα μου χρυσή,
είναι από εκείνους που έβαλαν στη κεφαλή σου στέμμα
και άγνωστοι σβηστήκανε στο δοξαστό νησί.
Είχες αστέρια ολόλαμπρα στον ουρανό σου άλλα,
μα κείνα που δεν έλαμψαν ήσανε πιο μεγάλα.
Σαν έγραψαν με το δαυλό την ιστορία μόνοι,
χωρίς γι’ αυτούς τους ήρωες μια λέξη αυτή να πει,
με την πληγή τους για σταυρό κι ατίμητο γαλόνι,
άλλοι στα δίκτυα εγύριζαν και άλλοι στο κουπί.
Κι οι στολοκάφτες των Σπετσών, τ’ ατρόμητα λιοντάρια,
με τις βαρκούλες έπιαναν στο περιγιάλι ψάρια.
Ο γέρος μας παράπονο ποτέ δε λέει κανένα,
με καπετάνους σαν ιδεί μες στα βασιλικά,
εκείνους που ‘χε ναύτες του, με μάτια βουρκωμένα
στα περασμένα εγύριζε και στα πυρπολικά
και ξαπλωμένος δίπλα μου, μου ‘λεγε εκεί στην άμμο
πόσα καράβια εκάψανε στην Τένεδο, στη Σάμο.
” Παιδί μου, τώρα εγέρασα, παιδί μου θ’ αποθάνω”,
στο τέλος πάντα μου ‘λεγε μ’ έν’ αναστεναγμό,
” Ένας Ματρόζος δεν μπορεί να κάνει το ζητιάνο,
μα να βαστάξω δεν μπορώ της πείνας τον καημό.
Κλαίω που αφήνω το νησί, θα πάω στην Αθήνα,
πριν πεθαμένο μ’ εύρετε μια μέρα από την πείνα…
Μου λεν, ο καπετάν Κωνσταντής απ’ τα Ψαρά κει πέρα,
πως υπουργός εγίνηκε μεγάλος και τρανός
κι αν θυμηθεί πως τη ζωή του έσωσα μια μέρα
απ’ έξω απ’ την Τένεδο, μπορούσε ο Ψαριανός
να κάνει τίποτε για με κι ίσως να δώσουν κάτι
σ’ εκείνον που’ χε τάλαρα τη στέρνα του γεμάτη”.
Πέντε – έξη ημέρες ύστερα εμπήκε στο βαπόρι
κι ακουμπιστός περίλυπος επάνω στο ραβδί,
ως που στην Ύδρα έφθασε, εγύριζε στην πλώρη
το λατρευτό του το νησί ο γέροντας να δει.
Και σκύβοντας τα κύματα δακρύβρεχτος ερώτα,
πως φεύγει τώρ’ απ’ το νησί και πως ερχόταν πρώτα.
” Εδώ τι θέλεις, γέροντα;” ρωτά τον καπετάνο
στο υπουργείον εμπροστά κάποιος θαλασσινός
ντυμένος στα χρυσά. “Παιδί μου, είναι πάνω
ο Κωνσταντής;”. “Ποιός Κωνσταντής;”. “Αυτός..ο Ψαριανός”.
“Δε λεν κανένα Ψαριανό, εδώ στο υπουργείο,
να ζητιανέψεις πήγαινε στο φτωχοκομείο! “.
Ο γέρος ανασήκωσε το κάτασπρο κεφάλι
και τα μαλλιά του εσάλεψαν σαν χαίτη λιονταριού
και με σπιθόβολη ματιά μες απ’ τα στήθια βγάνει
με στεναγμό βαρύγνωμο φωνή παλικαριού:
” Αν οι ζητιάνοι σαν κι εμέ δεν έχυναν το αίμα,
οι καπετάνοι σαν και σε δε θα φορούσαν στέμμα! “.
Τότε ο Κανάρης που άκουσε φιλονικία κάτου,
στο παραθύρι πρόβαλε να ιδεί ποιος τον ζητεί
και το νησιώτη βλέποντας λαχτάρησε η καρδιά του
και να ‘ρθει επάνω διέταξε με τον υπασπιστή.
Κάτι η φωνή του γέροντα του εξύπνησε στα στήθη,
κάτι που μοιάζει μ’ όνειρο μαζί και παραμύθι.
Τον κοίταξε, τα μάτια του μες τα μακριά του φρύδια,
που μοιάζανε σαν αετούς κρυμμένους στη φωλιά,
στον καπετάνιο εφάνηκαν με τη φωτιά την ίδια,
όταν τα εφώτιζε ο δαυλός τα χρόνια τα παλιά.
Κι ένας τον άλλο κοίταζε κατάματα οι δυο γέροι,
ο ημίθεος το γίγαντα, ο ήλιος το αστέρι.
” Δε με θυμάσαι Κωνσταντή; ” σε λίγο του φωνάζει,
” γρήγορα συ με ξέχασες, μα σε θυμάμαι εγώ!…”
“Ποιος το ‘λπιζε να δει ποτές “, ο γέροντας στενάζει,
“τον καπετάνιο ζήτουλα, το ναύτη υπουργό!…”
Και σκύβοντας την κεφαλή στα διάπλατά του στήθη,
τη φτώχεια του ελησμόνησε, τη δόξα του εθυμήθη.
” Ποιος είσαι καπετάνο μου; Και ποιο ‘ναι το νησί σου; “.
ο Ψαριανός τον ερωτά με πόνο θλιβερό.
” Πενήντα χρόνια, μια ζωή, περάσανε θυμήσου
απ’ της καλής μου εποχής, εκείνης τον καιρό “.
” Μήπως στη Σάμο ήσουνα την εποχή εκείνη;
Στη Κω, στην Αλεξάνδρεια, στη Χιο, στη Μυτιλήνη;”.
“Απ’ έξω απ’ τη Τένεδο…πενήντα πέντε χρόνια
επέρασαν απ’ τη στιγμήν εκείνη, σαν φτερό.
Σαν να σε βλέπω, Κωνσταντή, δε θα ξεχάσω αιώνια..
Ακόμα στο μπουρλότο σου καβάλα σε θωρώ…
Χρόνος δεν ήταν που ‘καψες στη Χιο τη ναυαρχίδα,
κι ήταν η πρώτη μου φορά εκείνη που σε είδα…”
Απ’ έξω απ’ την Τένεδο, θυμάσαι; Μια φρεγάδα
σ’ έβαλε εμπρός μ’ αράπικου αλόγου γληγοράδα
μ’ οχτώ βατσέλα πίσω της εμοιάζαν περιστέρια
και συ γεράκι γύρω τους…επάνω στο μπουρλότο,
που την κορβέτα τίναξες πρωτύτερα στ’ αστέρια,
σαν δαίμονας μες στον καπνό γλιστρούσες και στον κρότο.
Σε καμαρώνω από μακριά…κι οι ναύτες κι οι λοστρόμος
μ’ εξόρκιζαν να φύγουμε, τους είχε πιάσει τρόμος,
γιατί η αρμάδα ζύγωνε επάνω στο τιμόνι,
θάρρος στους ναύτες σου έδινες…δεν βάσταξε η καρδιά μου,
σε μια στιγμή χανόσουνα, σε μια στιγμή και μόνη
και ” Όρτσα! Μάϊνα τα πανιά! ” φωνάζω στα παιδιά μου.
Στο στρίψιμο του τιμονιού μας σίμωσες…μ’αντάρα,
ο Τούρκος κοντοζύγωνε, η μαύρη μου καμπάρα
αστροπελέκια και φωτιές και κεραυνούς πετούσε,
μα σα δελφίνι γρήγορα και κείνος εγλιστρούσε.
Οι ναύτες μου φωνάξανε: “Τι κάνεις Καπετάνο;”
Και ‘γω τους λέω: “Τον Ψαριανό να σώσω κι ας πεθάνω…”
Και σου πετώ τη γούμενα…. και δένεις το μπουρλότο..
Κάνω τιμόνι δεξιά…το φλογερό το χνώτο
του Τούρκου θα σε βούλιαζε, θυμάσαι; σου φωνάζω,
” Πρώτος απ’ όλους ν’ ανεβείς “, μα δεν μ’ ακούς κι αφήνεις
άλλους ν’ανέβουν…έσκυψα κι απ’ τα μαλλιά σ’ αδράζω
και σ’ έσωσα κι εφύγαμε…μα δάκρυα βλέπω χύνεις!…”.
” Ματρόζε μου! ” δακρύβρεχτος ο Κωνσταντής φωνάζει
και μες στα στήθη τα πλατιά σφιχτά τον αγκαλιάζει.
Κι ενώ οι δύο γίγαντες με τα λευκά κεφάλια
στ’ άσπρα τους γένια δάκρυα κυλούσαν σαν κρυστάλλια,
δυο κορφοβούνια μοιάζανε γεμάτα από το χιόνι,
όταν του ήλιου το φιλί την Άνοιξη το λειώνει.
Γ. Στρατήγης²

¹ Ο Ματρόζος (επώνυμο ), ο Σπετσιώτης γέροντας, ήταν ένας από τους αγωνιστές του 1821. Πήρε μέρος ως πυρπολητής στη ανατίναξη της τουρκικής ναυαρχίδας στη Χίο με τον Κωνσταντίνο Κανάρη. Επίσης στις ναυτικές επιχειρήσεις στη Σάμο, στο Γέροντα, στην Τένεδο και σε άλλες μικρότερες. Πέθανε το 1886.

² Ο Γεώργιος Στρατήγης, ποιητής, γεννήθηκε στις Σπέτσες το 1860. Όταν πέθανε ο Ματρόζος ήταν 26 ετών.

Ενδιαφέρουσα και ενημερωτική για τους νεώτερους φαίνεται να είναι η νέα εκπομπή της ΝΕΤ “Η Μεγάλη Αλλαγή”. Η σειρά της ΕΡΤ που θα γράψει … ιστορία, όπως αναφέρεται στο κείμενο που την προβάλλει. Πρόκειται για την “συγκλονιστική διαδρομή των Ελλήνων, από τα ερείπια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και του Εμφυλίου μέχρι την ευρωπαϊκή μας κατάκτηση και δικαίωση”. Όσο κι αν ακούγονται εμφατικές οι λέξεις, δεν απέχουν από την πραγματικότητα, αφού κάποιοι από μας, οι μεγαλύτεροι ζήσαμε με το ένα πόδι σε κείνον τον κόσμο και το άλλο πόδι στον κόσμο των αλμάτων, τον κόσμο των παιδιών μας. Η φωτογραφία που συνοδεύει το κείμενο είναι για πολλούς από μας οικεία, αφού κάπως έτσι απεικονίζονται τα παιδικά μας χρόνια. Ακόμη και στην δεκαετία του 60, που ανήκω εγώ, πολλές ήσαν οι γειτονιές της Αθήνας που τα “σκηνικά τους είχαν τέτοιο χρώμα και υλικά”. Η μεγάλη ιστορική σειρά της ΕΡΤ, λοιπόν, που προετοιμάστηκε για δύο χρόνια, εξετάζει το τελευταίο μισό του 20ου αιώνα, σε 15 αυτοτελή επεισόδια. Από σήμερα, Δευτέρα 23 Μαρτίου και κάθε Δευτέρα στις 23.15 από τη ΝΕΤ και σε επανάληψη κάθε Κυριακή στις 13.45. Φροντίστε να την γράφετε, όπως κι εγώ, μέσω της κάρτας τηλεόρασης, κατ’ ευθείαν στον υπολογιστή. Ταυτοχρόνως κρατώ και τα στιγμιότυπα που μου αρέσουν για να τα μετατρέψω σε pps για το μάθημα στην τάξη!!!  Και συνεχίζω με τα λόγια από την ιστοσελίδα της ΝΕΤ: Μέσα από τη σειρά ξεδιπλώνεται η μεταμόρφωση της Ελλάδας, από την καταστροφή του Β’Παγκοσμίου Πολέμου και του Εμφυλίου, μέχρι την αναγέννηση, την ανοικοδόμηση, την ανάπτυξη και την ένταξή της ως ισότιμο μέλος στην Ενωμένη Ευρώπη. * Τα πρώτα βήματα, οι ξένες δυνάμεις και η εξάρτηση, το «Δόγμα Τρούμαν» και ο Ψυχρός Πόλεμος. * Ο διχασμός, οι νέες πολιτικές δυνάμεις και οι πρώτες ισχυρές κυβερνήσεις. * Το οικονομικό θαύμα των δεκαετιών του ‘50 και του ’60: τα μεγάλα έργα που αλλάζουν την Ελλάδα,η εκβιομηχάνιση, η αναμόρφωση της υπαίθρου και η αγροτική ανάπτυξη, η ανάπτυξη της ναυτιλίας και του τουρισμού, η δημιουργία υποδομών και η ανάδειξη του πολιτισμού. * Ο Κ. Καραμανλής, πρωθυπουργός της Ελλάδας * Η άνοδος της ΕΔΑ και οι κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις. * Η ταραγμένη δεκαετία του ’60, η Ένωση Κέντρου, ο Γεώργιος Παπανδρέου, ο «ανένδοτος» και η «αποστασία». * Οι αποφάσεις για την ευρωπαϊκή πορεία της Ελλάδας – υπογραφή της συμφωνίας σύνδεσης με την ΕΟΚ. * Η μαύρη επταετία και ο «Αττίλας». * Η Μεταπολίτευση, το πολιτειακό, το Σύνταγμα και η αποκατάσταση της Δημοκρατίας. * Η ώρα της Ευρώπης – Η Ελλάδα πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας με την υπογραφή της Συνθήκης ένταξης. * Ο Ανδρέας Παπανδρέου, η μετάβαση του Κωνσταντίνου Καραμανλή στην προεδρία και η συγκυβέρνηση. Μέσα από την πολύχρονη ιστορική και δημοσιογραφική έρευνα καταγράφονται δύσκολες εποχές και φωτίζονται πράξεις, αλλά και παρασκήνια, που χάραξαν τη μοναδική διαδρομή της Ελλάδας στον σύγχρονο κόσμο. Η «Μεγάλη Αλλαγή» ακολουθεί τα βήματα των ηγετών που σήκωσαν την Ελλάδα στους ώμους τους και παρουσιάζει τις αποφάσεις που καθόρισαν το μέλλον της στο κρίσιμο δεύτερο μισό του 20 αιώνα.

Άντε παιδιά, γιατί κουράστηκα να …. μαθαίνω την ιστορία σας τόσα χρόνια. Τα τραγούδια του Άρη τα έμαθα καλά, αλλά θέλω πριν κλείσω τα μάτια μου να μάθω και όσα μου κρύβετε. Μήπως κι ακούσουμε και κυρίως μήπως μάθουν οι νεώτεροι την αλήθεια.

“ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ ΣΤΟ ΔΟΓΜΑ ΤΡΟΥΜΑΝ”
Το σημερινό πρώτο μέρος αναφερόταν στο τέλος της κατοχής και την απελευθέρωση, που αντίθετα από τον άλλο κόσμο για την Ελλάδα επέφεραν, σχεδόν ταυτόχρονα, νέα δεινά. “Η φτώχεια, η ερημοποίηση της υπαίθρου, η ουσιαστική ανυπαρξία κράτους και οι καταστροφές των υποδομών, το κοινωνικό πρόβλημα, ο χωρισμός σε δύο κόσμους, η κυβερνητική αστάθεια. Το 1947 η Βρετανία εγκαταλείπει το ρόλο της προστάτιδας δύναμης της Ελλάδας, αδυνατώντας να τη στηρίξει οικονομικά και οι ΗΠΑ, με το δόγμα Τρούμαν και το σχέδιο Μάρσαλ αναλαμβάνουν δράση και ρόλο. Η βασιλεία επιστρέφει με δημοψήφισμα στην Ελλάδα ενώ οι πολιτικοί σχηματισμοί παλινωδούν.
Η ιστορική σειρά της ΕΡΤ η «Μεγάλη Αλλαγή» στο πρώτο επεισόδιο περιγράφει την τραγική αφετηρία, στην οποία βρέθηκε η μεταπολεμική και μετεμφυλιακή Ελλάδα στο δρόμο για την ανοικοδόμηση και την πρόοδο. Μέσα από τις διηγήσεις ανθρώπων που έζησαν την εποχή και τα γεγονότα, η εκπομπή πραγματεύεται ακόμη ζητήματα αιχμής που σημάδεψαν την εποχή και συνέβαλαν στο διχασμό, όπως το παιδομάζωμα,  αλλά και οι παιδουπόλεις που ίδρυσε η Βασίλισσα Φρειδερίκη, ο ξεριζωμός και η πολιτική προσφυγιά”.

Στο Μουσείο του Σπύρου Βασιλείου στην οδό Γουέμπστερ, στην Ακρόπολη οι πίνακες «ζωντανεύουν» με  ένα πρωτότυπο τρόπο ξενάγησης, όπως περιγράφεται στην εφημ. “Καθημερινή”: “Με δεκάδες πίνακες να γεμίζουν ασφυκτικά τους τοίχους του, το καβαλέτο του καλλιτέχνη άθικτο, σκεπασμένο ακόμη με σταλακτίτες και σταλαγμίτες χρωμάτων». Εκεί, λοιπόν, ο σκηνοθέτης Γρηγόρης Χατζάκης και ο συγγραφέας Διαμαντής Γκιζιώτης άγγιξαν τις εικόνες του του ζωγράφου, αναζήτησαν τα μυστικά του, μέχρι και καφέ έφτιαξαν στην κουζίνα του και αποφάσισαν να δημιουργήσουν μια παράσταση με την μορφή μιας ξενάγησης στο σπίτι και ατελιέ του Σπύρου Βασιλείου. Θεατρικές εικόνες που επενδύονται και αναλύονται αλλά και αναδεικνύουν δώδεκα διαφορετικά έργα του ζωγράφου. «Παίζουμε τα έργα του, γινόμαστε έργα του κάθε μέρα στο τέλος της οποίας το αόρατο χέρι του μας περιβάλλει με κορνίζα στην καθημερινότητά μας. Αβίαστα, οι πίνακες αποτυπώνονται διαφορετικά μπροστά μας και σκηνοθετούν μ’ έναν άλλο τρόπο πια σκηνές που ζουν, αλλά και έζησαν μετά χρόνων παρατήρησης και θαυμασμού χιλιάδων επισκεπτών», υποστηρίζουν καλλιτέχνες. Το έργο ονομάζεται “Η Ξενάγηση. 12 ζωγραφιές του Σπύρου Βασιλείου”.  Οι παραστάσεις δίνονται καθημερινά εκτός Δευτέρας στις 9.30 μ. μ. (Σαββατοκύριακα και στις 7.30 μ. μ.). Παίζουν οι Μέλπω Κωστή, Χάρης Αττώνης, Λεωνίδας Αργυρόπουλος και Βάλη Μαυρίδη. Κρατήσεις-πληροφορίες: τηλ. 210 92.31.502.

Εγκανιάστηκε, απ’ ό,τι έμαθα το Μουσείο Καραθεοδωρή στην Κομοτηνή, που χτίστηκε μετά από επίπονες και χρόνιες προσπάθειες κατοίκων και φορέων της περιοχής. “Στην τελετή εγκαινίων παραβρέθηκαν και μέλη της οικογένειας Καραθεοδωρή. Σύμφωνα με την τρισέγγονη του Αλέξανδρου Καραθεοδωρή ο πρόγονος της αποτελεί πρότυπο για τη νέα γενιά. Όσο για την ίδια αν και δεν της αρέσουν τα μαθηματικά ιδιαίτερα κληρονόμησε από τον πρόγονο της την γλωσσομάθειά του αφού ήδη μιλάει οκτώ ξένες γλώσσες”¹. Καιρός ήταν να υπάρχει ένας χώρος απότισης τιμής στον μεγάλο επιστήμονα. Ο Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή ήταν γιος του διπλωμάτη Στέφανου Καραθεοδωρή και της Δέσποινας Πετροκόκκινου. Γεννήθηκε στο Βερολίνο στις 13 Σεπτεμβρίου 1873, όπου ο πατέρας του ήταν πρεσβευτής της τότε Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Αποφοίτησε από ένα γυμνάσιο των Βρυξελλών, όπου διαπιστώνει η σχέση του με τα μαθηματικά θα είναι δια βίου. Ένας διαγωνισμός μαθηματικών, στον οποίο καλείται η τάξη του να διαγωνιστεί επί δύο κατά σειρά χρόνια, αποδεικνύει τις μαθηματικές του ικανότητες. Αναδεικνύεται πρώτος και τις δύο χρονιές. Η ενασχόλησή του με τα μαθηματικά αποτελεί “επάγγελμα χωρίς μέλλον” για την οικογένειά του. Έτσι σπουδάζει στη Στρατιωτική Σχολή του Βελγίου, από την οποία αποφοιτά ως αξιωματικός του Μηχανικού. Τον Ιούνιο του 1900 όμως, εγκαταλείπει το επάγγελμα του μηχανικού, για τη μεγάλη του αγάπη: τα μαθηματικά. Κάθεται ξανά στα θρανία της μαθηματικής σχολής και το 1908 υποστηρίζει το διδακτορικό του. Η εξέλιξή του είναι αναμενόμενη. Όταν το πάθος συνοδεύει τις επαγγελματικές μας επιλογές η δικαίωση είναι αναμενόμενη.

¹εφημ Καθημερινή

“Στην Κρήτη, στ’ αψηλά βουνά, σπάνια, μα τυχαίνει να γεννηθεί σε μια δρακοφαμελιά ένας μαραζάρης· ο γέρος γονιός τον ζυγιάζει, τον ξαναζυγιάζει με το μάτι, δεν μπορεί να καταλάβει – πώς διάολο βγήκε από το σπλάχνο του το αποζούρι ετούτο; Καλά σε σύναξη τα επίλοιπα θεριά που γέννησε, τους γιους του, να δουν τι θα τον κάμουν. “Ντροπιάζει τη γενιά μας” βρουχιέται ο γέρος “τι να τον κάμουμε, βρε παιδιά; Βοσκός δεν κάνει, πού να σαλτάρει αυτός και να μπει στα ξένα κοπάδια να κλέψει! Πολεμιστής δεν κάνει, λυπάται να σκοτώσει· ντροπιάζει το σόϊ μας, ας τον κάμουμε δάσκαλο.

Εγώ, αλίμονο, ήμουν ο δάσκαλος της γενιάς μου. Γιατί ν’ αντιστέκουμαι; ας το πάρω απόφαση· κι όσο κι αν με καταφρονούν οι πρόγονοι, έχω κι εγώ τ’ άρματά μου, θα πολεμήσω.”

Ν. Καζαντζάκη, Αναφορά στον Γκρέκο, Αθήνα 1971, σσ. 287-288

δείτε και http://www.diaplous.org/library/askitiki.php, όπου έχει αναρτηθεί όλο το κείμενο της Ασκητικής. Η Ασκητική είναι έργο που δεν έχει τυπική πρώτη έκδοση. Απλά δημοσιευτηκε το περιοδικό του Δ. Γληνού “Αναγέννηση” το 1927. Η επίσημη πρώτη έκδοση αναφέρεται το 1945.

Πρόκειτα για τον καθηγητή Νευρολογίας του Albert Einstein College της Ν. Υόρκης. Στη δεκαετία του 90 εντυπωσιαστήκαμε από την ταινία “Ξυπνήματα” με τους Ρόμπιν Ουίλιαμς και Ρόμπερτ ντε Νίρο, το σενάριο της οποίας βασίστηκε στο ομότιτλο βιβλίο του. Είναι 76 ετών, υποστηρίζει ότι ο Freud ήταν εσκεμμένα απολύτως ανίκανος να απολαύσει κάθε είδος μουσικής, επειδή δεν την άφησε να τον “αποπλανήσει”, ότι ο ίδιος κάνει ψυχανάλυση από το 1966 για να επιβιώσει και να δημιουργήσει ως επιστήμων, ότι άρχισε να παίζει πιάνο “και πάλι” μετά από εξήντα χρόνια … και πολλές πολλές ενδιαφέρουσες πληροφορίες από ένα ευέλικτο νου και χαρισματικό άνθρωπο. Όλα αυτά στο τεύχος του “Ταχυδρόμου” της 28/2/2009. Από εκεί “δανείστηκα” αυτήν την … εκφραστική φωτογραφία του ξεχωριστού ανθρώπου και μεγάλου επιστήμονα. Τα βιβλία του που έχουν κυκλοφορίσει στην ελληνική είναι: “Ο άνθρωπος που μπέρδεψε τη γυναίκα του μ’ ένα καπέλο”, τα “Ξυπνήματα”, “Ένας ανθρωπολόγος στον Άρη”. Ετοιμάζεται η “Μουσικοφιλία” και τα καλύτερα έπονται. 

Με τη χρήση των δοκιμασιών (τεστ) νοημοσύνης μας δίνονται οι νοητικές διαφορές των ατόμων κι έτσι διευκούνόμαστε στην εκπαίδευση, στον επαγγελματικό προσανατολισμό, στην επιλογή ειδικών στελεχών για ειδικές θέσεις και καθήκοντα, μας αποκαλύπτονται πλευρές αδύνατων μαθητών και ειδικές αδυναμίες ώστε να διερευνήσουμε τρόπους παρέμβασης προς όφελός τους,  κλπ. Παρ’ όλα αυτά αρκετές φορές εξυπηρετούνται σκοπιμότητες, όπως, ότι οι μαύροι υστερούν έναντι των λευκών (χωρίς να εξεταστούν οι πολιτισμικές επιρροές του περιβάλλοντος των μεν και των δε), ότι οι γυναίκες υστερούν απέναντι στους άντρες (με επιχείρημα την “κλίση” των ανδρών στις θετικές σπουδές ή την αριθμητική υπεροχή των ανδρών σε ανώτερες και διευθυντικές θέσεις). Πολλές φορές χρησιμοποιούνται δοκιμασίες με αμφισβητήσιμη αξιοπιστία από ανθρώπους που δεν είναι κατάλληλα προετοιμασμένοι γι’ αυτό το έργο.

Προσοχή, λοιπόν, όταν συστήνετε, κύριοι συνάδελφοι τεχνικές και εργαλεία, σε γονείς και άλλους συναδέλφους. Προσοχή, φίλοι επισκέπτες του blog, στις συμβουλές που δέχεστε για το πώς θα διερευνήσετε τις κλίσεις και τις ικανότητες των παιδιών σας. Δεν είναι πειραματόζωα στα χέρια κανενός!!!!

Οι «Πουριτανοί» του Μπελίνι παρουσιάστηκαν σε μια κατάμεστη αίθουσα στην Όπερα του Άμστερνταμ την περασμένη εβδομάδα. Στην Ελλάδα «έρχονται» στο τέλος Απριλίου (24, 26, 28 και 30/4) και θα παρουσιαστούν στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Η συνεργασία τριών θεάτρων, της Ολλανδικής Όπερας, του Μεγάλου Θεάτρου της Γενεύης και της Εθνικής Λυρικής Σκηνής της Ελλάδας δημιούργησε μια ιδιαίτερα επιτυχημένη παράσταση, όπως έγραψαν οι κριτικές. Ο Μπελίνι συνέθεσε το έργο του το 1835 και προσπαθώντας να εντυπωσιάσει τους Γάλλους «τοποθετεί» χρονικά τους «Πουριτανούς» του στην Αγγλία του 1640. Ο έρωτας, ο εμφύλιος και οι απαραίτητες εντάσεις μεταξύ των Βασιλοφρόνων Στούαρτ και των Πουριτανών στο φόντο του Πλίμουθ είναι τα στοιχεία της καλλιτεχνικής σύνθεσης.

ΙΙ . ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΟΔΥΣΣΕΑΣ»

Το Έργο Εκπαίδευση των μεταναστών στην ελληνική γλώσσα, την ελληνική ιστορία και τον ελληνικό πολιτισμό («ΟΔΥΣΣΕΑΣ») απευθύνεται σε Πολίτες της Ε.Ε. και υπηκόους Τρίτων χωρών ανεξαρτήτως καταγωγής, από την ηλικία των 16 ετών και άνω, χωρίς καμία διάκριση, σύμφωνα με την αρχή της ίσης μεταχείρισης και στο πλαίσιο διασφάλισης της ισότητας των ευκαιριών πρόσβασης και ένταξης στη δια βίου μάθηση. Το Έργο αφορά στην οργάνωση και λειτουργία εκπαιδευτικού προγράμματος για την εκμάθηση της Ελληνικής Γλώσσας ως Δεύτερης, στοιχείων της ελληνικής ιστορίας και του ελληνικού πολιτισμού, ώστε όλοι οι εκπαιδευόμενοι να αποκτήσουν τις γλωσσικές δεξιότητες και τις πρακτικές κοινωνικές αλλά και (δια)πολιτισμικές ικανότητες που απαιτούνται για την επίτευξη γλωσσικής και πολιτισμικής κατανόησης, απαραίτητων στοιχείων για την ενεργό κοινωνική ένταξη των ίδιων και των οικογενειών τους. Η ολοκλήρωση του προβλεπόμενου κύκλου σπουδών δίνει στους εκπαιδευόμενους τη δυνατότητα να συμμετέχουν στις Εξετάσεις Πιστοποίησης Ελληνομάθειας Επιπέδου Α2 της Γ.Γ.Δ.Β.Μ., το οποίο θεωρείται απαραίτητη προϋπόθεση για την απόκτηση από τους Υπηκόους τρίτων χωρών του καθεστώτος του επί μακρόν διαμένοντος, σύμφωνα με την ελληνική Νομοθεσία για το Σύστημα Πιστοποίησης.

Κύριοι στόχοι του Έργου είναι:
η εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας ως μέσον για την πρόληψη και αντιμετώπιση του κινδύνου κοινωνικού αποκλεισμού και την αποτελεσματικότερη ενεργό ένταξη των μεταναστών και των οικογενειών τους, η ενίσχυση της αυξανόμενης κινητικότητας των εργαζομένων στην Ε.Ε., η ενίσχυση της προσαρμοστικότητας και της απασχολησιμότητας και η βελτίωση της θέσης εργασίας τους, η εξασφάλιση της ισότητας των ευκαιριών πρόσβασης στη (δια βίου) μάθηση η δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος για την οικογένεια, η ενίσχυση της ισότητας ευκαιριών των δύο φύλων και της κοινωνικής και επαγγελματικής θέσης των γυναικών, η προώθηση της διαπολιτισμικής μάθησης και η ενίσχυση των διαπολιτισμικών ικανοτήτων, η προώθηση της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού πολιτισμού, η πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες, η ενίσχυση και προώθηση της κοινωνικής συνοχής και της ατομικής ευημερίας.

Ειδικοί στόχοι του προγράμματος είναι:
Να αναπτύξουν οι εκπαιδευόμενοι τις δεξιότητες που απαιτούνται ώστε να ανταποκρίνονται στις επικοινωνιακές καταστάσεις της καθημερινής ζωής. Να εξοικειωθούν με τις κοινωνικές συνήθειες, την καθημερινή ζωή, τις συνθήκες διαβίωσης και ό,τι άλλο στοιχειοθετεί την κοινωνική ζωή, την ιστορία και τον πολιτισμό της χώρας. Να αναπτύξουν τη γλωσσική δεξιότητα σε τέτοιο βαθμό, ώστε, όσοι επιθυμούν, να είναι σε θέση να αναγνωρίσουν τους τίτλους υποχρεωτικής εκπαίδευσης ή και να ενταχθούν στην τυπική εκπαίδευση (Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας) ή να παρακολουθήσουν προγράμματα δια βίου μάθησης, για να αποκτήσουν βασικές και νέες βασικές δεξιότητες, απαραίτητες για την προσωπική κι επαγγελματική ανάπτυξή τους. Να αποκτήσουν οι Υπήκοοι Τρίτων Χωρών το Πιστοποιητικό Ελληνομάθειας Επιπέδου Α2 που χορηγείται από τη Γ.Γ.Δ.Β.Μ., απαραίτητη προϋπόθεση για την απόκτηση του καθεστώτος του επί μακρόν διαμένοντος στην Ελλάδα. Τα μαθήματα παρέχονται δωρεάν, ώστε να διασφαλιστεί πλήρως η ισότητα των ευκαιριών ένταξης των ομάδων – στόχων στην εκπαίδευση γενικότερα και η ισότητα ευκαιριών συμμετοχής των Υπηκόων Τρίτων Χωρών στην απόκτηση του Πιστοποιητικού Ελληνομάθειας Επιπέδου Α2 ειδικότερα. Επιπλέον, σε κάθε εκπαιδευόμενο προβλέπεται να διανεμηθεί εκπαιδευτικό και επικουρικό υλικό – έντυπο και ηλεκτρονικό – με στόχο την ενίσχυση των δεξιοτήτων και ικανοτήτων του.

Σε κάθε τμήμα μάθησης ο μέσος όρος συμμετεχόντων υπολογίζεται σε δεκαπέντε (15) εκπαιδευόμενους. Τα τμήματα δύνανται να λειτουργούν πρωινές ή απογευματινές ώρες, ανάλογα με την επιθυμία των εκπαιδευομένων και εφόσον συγκεντρωθεί ο απαραίτητος αριθμός. Τα μαθήματα διαρκούν τρεις (3) ώρες και διεξάγονται δύο (2) έως τρεις (3) ημέρες κάθε εβδομάδα. Ωστόσο, η υπαγωγή του Προγράμματος στο πεδίο της «Δια Βίου Μάθησης» συνεπάγεται ευελιξία, όσον αφορά στο ημερήσιο και εβδομαδιαίο πρόγραμμα. Σε κάθε περίπτωση, τα μαθήματα δεν είναι δυνατόν να διαρκούν λιγότερες από δύο (2) και περισσότερες από τέσσερις (4) ώρες ημερησίως.

Ο κάθε εκπαιδευόμενος υποχρεούται να παρακολουθήσει συστηματικά το εκπαιδευτικό πρόγραμμα στο οποίο έχει ενταχθεί. Το όριο των απουσιών καθορίζεται στο 20% επί του συνόλου των ωρών. Σε περίπτωση που υπερβεί το όριο των απουσιών διαγράφεται από το συγκεκριμένο τμήμα και υποχρεούται, εφόσον επιθυμεί, να ενταχθεί και να επαναλάβει από την αρχή το συγκεκριμένο Επίπεδο.

Συνεχίζεται …

Συνήθως δεν δίνω σημασία στην ανατροπή δημοσιευμάτων ή την ακύρωσή τους. Ίσως επειδή εδώ και χρόνια πιστεύω και τηρώ συνεπή στάση ότι δεν πρέπει να απαντάς διότι έτσι τους διακρίνεις, τους ξεχωρίζεις και τους προσέχει και όποιος δεν τους πρόσεξε ποτέ στο παρελθόν. Ο λόγος για πρόσωπο της νεοελληνικής πολιτικής σκηνής κάποτε. Έγραφε λοιπόν προ ημερών σε κυριακάτικη εφημερίδα τις αγωνίες του και τις σοβαρές τους σκέψεις σχετικά με την μεταναστευτική πολιτική στην χώρα μας και τους μετανάστες γενικότερα. Το κείμενο βρίθει λανθασμένων συλλογισμών και ιστορικών ανακριβειών. Βέβαια δεν επιθυμώ να διορθώσω την “κακή του έκθεση” αλλά μόνο να επισημάνω 2-3 σημεία που δυστυχώς φαίνεται έγιναν για κάποιο λόγο “του συρμού” επιχειρήματα.!! 1. Οι μετανάστες αναφέρονται ως “απόβλητα του καπιταλισμού παγκοσμίως”. 2. Δεν κατάλαβα την βαρύγδουπη έκφραση ούτε και πώς  ο καπιταλισμός επηρεάζει, ας πούμε την Ουκρανία ή την Αλβανία που εδώ και 15-18 χρόνια “μετακυλίεται” στην Ελλάδα. 3. Ούτε και το πώς είναι εφικτό η Ελλάδα “να θωρακίσει τα σύνορά της”. Κι εν πάση περιπτώσει, αν πράγματι οι αποφάσεις όλων των κρατών της ΕΕ, όπου συλλαμβάνονται λαθρομετανάστες, είναι να “αποστέλλονται” αυτοί στην Ελλάδα, η Ελλάδα πώς οργανώνεται για να διαχειριστεί το πρόβλημα εδώ και 18 περίπου χρόνια; Μήπως με τον χειρότερο τρόπο αντιμετωπίζει επί χρόνια το όντως δυσεπίλυτο θέμα; Προφανώς οι ιδέες είναι πολλές αλλά, όσοι τις έχουν δεν συμφωνούν μεταξύ τους κι έτσι δεν υλοποιείται καμμιά. Έως σήμερα η μεταναστευτική πολιτική και η εκπαιδευτική διαχείριση του θέματος έχει ως εξής: Από την Πλευρά του ΥΠΕΠΘ: Η Γενική Γραμματεία Δια Βίου Μάθησης (Γ.Γ.Δ.Β.Μ.) είναι αρμόδια να εφαρμόζει προγράμματα για την εκπαίδευση και την ένταξη των μεταναστών στην ελληνική κοινωνία. Στο πλαίσιο του προγράμματος «Εκπαίδευση των μεταναστών στην ελληνική γλώσσα, την ιστορία και τον πολιτισμό» την χρονική περίοδο 2004 έως  2008 λειτούργησαν 865 τμήματα μάθησης σε όλη τη χώρα, εκ των οποίων τα 227 στην Αττική. Εκπαιδεύτηκαν 15.873 πολίτες – μετανάστες από χώρες και των 5 ηπείρων, από τους οποίους οι 4.100 (26%) στην Αττική. Η καθιέρωση της πιστοποίησης της γνώσης της ελληνικής γλώσσας και στοιχείων της ελληνικής ιστορίας και του ελληνικού πολιτισμού για τους υπηκόους τρίτων χωρών, προκειμένου ν’ αποκτήσουν το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος στην Ελλάδα καθιερώθηκε με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και Οικονομίας και Οικονομικών. Οι πρώτες εξετάσεις πιστοποίησης πραγματοποιήθηκαν από την  Γ.Γ.Δ.Β.Μ.  την 4 Οκτωβρίου 2008. Το 73% των δηλωσάντων συμμετοχή μεταναστών προσήλθε στα 26 εξεταστικά κέντρα που λειτούργησαν σε διάφορα σημεία της χώρας και από αυτούς πιστοποιήθηκε το 93 %. Το πρόγραμμα «Οδυσσέας», όπως ονομάζεται,  θα συνεχιστεί και από τη νέα περίοδο θα εκπαιδεύονται πλέον μετανάστες ηλικίας 16 ετών και άνω. Οι προβλέψεις συμμετοχής των μεταναστών στο πρόγραμμα αυτό για την περίοδο 2008 – 2011 δείχνουν αύξηση του ποσοστού συμμετοχής, που σε απόλυτο αριθμό ανέρχεται τις 16.500. Οι εκπαιδευόμενοι μετανάστες παρακολουθούν προγράμματα σαφώς διαχωρισμένα σε δύο επίπεδα, με κριτήριο, τον βαθμό δυσκολίας και από το επίπεδο Α2 μπορούν, εάν το επιθυμούν, να συμμετάσχουν στη διαδικασία πιστοποίησης.

Συνεχίζεται …

Κάποτε στην Ελλάδα η εφημερίδα ήταν «πολύτιμο προϊόν» έγραφε στην Ελευθεροτυπία, (4/3/2009), ο κ. Χρήστος Μιχαηλίδης. Την εφημερίδα που ανελλιπώς κάθε ημέρα αγόραζε μια οικογένεια, την διάβαζε πρώτα – πρώτα ο μπαμπάς. Στη συνέχεια, μετά το μεσημέρι ή την επομένη την διάβαζε η μαμά κι έτσι από δεύτερο χέρι ήταν πάντοτε ενημερωμένη. Βέβαια για άμεση ενημέρωση υπήρχε πάντοτε το ραδιόφωνο και τα δελτία ειδήσεων, που ήταν κατανοητά από όλους και εκφωνούνταν σε γλώσσα παδαγωγική, δηλαδή, καλλιεργημένη. Αλλά και η «γλώσσα της εφημερίδας» αποτελούσε σημείο αναφοράς για κείμενα, εξετάσεις, ομιλίες. Ήταν η μορφή ενός γλωσσικού κώδικα που κατανοούσε η πλειοψηφία του κόσμου. Σπάνια μπορούσαν, λοιπόν, την εφημερίδα να την διαβάσουν τα πιτσιρίκια του κάθε σπιτιού, που δεν πολυκαταλάβαιναν άλλωστε και την θεωρούσαν και βαρετή. Όμως δεν την πλησίαζαν κυρίως γιατί έτσι καθώς δεν είχε χρώμα δεν ήταν ελκυστική και αποτελούσε ενασχόληση των μεγάλων. Σιγά σιγά όμως αυτή η προστατευτική διάθεση των μεγάλων προς την εφημερίδα, κινούσε το ενδιαφέρον των νεαρών μελών της οικογένειας και ξεφύλλιζαν κι εκείνοι με την σειρά τους την εφημερίδα προκειμένου να έχουν ουσιαστική ενημέρωση περί τα πράγματα. Τότε η εφημερίδα δεν μοίραζε δώρα για να εξαγοράσει συνειδήσεις, δεν μοίραζε σπίτι, ραφιοκασετόφωνα, ψηφιακούς δίσκους και κινηματογραφικές ταινίες για να επιβιώσει. Είχε ως δημοσιογράφους, ανθρώπους με ήθος και πένα, που τους γνώριζε το κοινό τους και μάθαινε γράμματα από αυτούς, είχε ανθρώπους που δεν έλεγαν ειδήσεις ή σχόλια με ύφος χαλαρής συντροφιάς που διασκεδάζει, αλλά ταπεινούς και καλλιεργημένους, μορφωμένους βιοπαλαιστές. Τότε οι άνθρωποι έκοβαν τα αποκόμματα και τα φύλαγαν: μυθιστορήματα αστυνομικά, κοινωνινά, ιστορικά (τα βιβλία εξάλλου κόστιζαν, όπως και τώρα), πράγματι τα δάνειζαν σε φίλους και εν τέλει τα κρατούσαν για τα παιδιά τους.
Τώρα, γύρω μας η εικόνα έχει δημιουργήσει κορεσμό. Η υπερβολή των δημιουργών προσπαθεί να αντιμετωπίσει την απάθεια και την αδιαφορία. Η τηλεόραση αυξάνει την ένταση που συνήθισε από μικρό παιδί ο σημερινός ενήλικας να έχει. Η εφημερίδα κατευθύνει προς μια στατικότητα, ακινησία και δεν αποτελεί μέρος της σύγχρονης κουλτούρας. Κάποτε η διπλωμένη εφημερίδα ήταν στυλ για κάποιους. Έβλεπες το ντύσιμο κάποιου και καταλάβαινες από το ύφος την εφημερίδα που διάβαζε. Η μόρφωση, η ιδεολογία, η ταυτότητά του. Όλα σε ένα όνομα εφημερίδας. Γιατί το όνομα εσήμαινε στυλ.
Σήμερα η πολιτιστική άνοδος που είχαμε εμείς πριν από λίγα χρόνια συναντάται ως πολιτιστικό δρώμενο μιας κοινωνίας στην Κίνα ή την Ινδονησία και τις Ινδίες, σταδιακά ανερχόμενες οικονομικά χώρες. Συναντάται ως κοινωνική συνέπεια λόγω της ανερχόμενης ευπορίας. Μου θύμισε παλιές καλές εποχές, το κείμενο του κ. Χ. Μιχαηλίδη που επικαλείται το Time. Τότε που κάθε Κυριακή αγόραζα τρεις εφημερίδες, περνούσα όλη την εβδομάδα κόβοντας αποκόμματα, που χρησιμοποιούσα για ασκήσεις στην Έκθεση φτιάχνοντας κολλάζ, ενώ τις υπόλοιπες ημέρες της εβδομάδας αγόραζα μια πρωινή και μια απογευματινή, όχι για τα νέα, αλλά για το ύφος και το τρόπο γραφής ξεχωριστών ανθρώπων. Τώρα πια, εκείνοι έφυγαν και από τότε άλλαξαν πολλά.