spetsiotou blog Δάσκαλε … τον ήρωά μου!

«Πρόσκληση σε Ημερίδα, την Πέμπτη 20 Ιουνίου στα Εκπαιδευτήρια «Ελληνογερμανική Αγωγή», Δημητρίου Παναγέα, Παλλήνη Αττικής»

 Η χρήση του ψηφιακού περιεχομένου και των καινοτόμων εκπαιδευτικών εργαλείων αναδιαμορφώνει τόσο την καθημερινή λειτουργία του σχολείου, όσο και τον τρόπο διδασκαλίας. Αν και η απόκτηση των κατάλληλων γνώσεων από τον εκπαιδευτικό παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, δεν παύει να είναι μια επίπονη διαδικασία. Η ημερίδα «Ανοιχτές Εκπαιδευτικές Ψηφιακές Πηγές και Σχολική Καινοτομία» διοργανώνεται από την Ευρωπαϊκή Εκπαιδευτική Πρωτοβουλία Open Discovery Space, που φιλοδοξεί να δημιουργήσει βασικές υποδομές που θα επιτρέψουν την εισαγωγή της χρήσης του ψηφιακού υλικού στη καθημερινή λειτουργία των σχολείων και από το Πρόγραμμα για τη Σχολική Καινοτομία, που στοχεύει στην υποστήριξη εκπαιδευτικών και σχολείων, ώστε να αναλάβουν τις αναγκαίες πρωτοβουλίες και να επιχειρήσουν καινοτόμες δραστηριότητες που σταδιακά θα βελτιώσουν όλες τις επιμέρους πτυχές της σχολικής ζωής και της μάθησης. Στόχος της ημερίδας είναι η ενημέρωση της εκπαιδευτικής κοινότητας για μεθόδους και πρακτικές καινοτόμου αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών και των ψηφιακών πηγών στη διδασκαλία μέσα στο πλαίσιο τόσο των εθνικών σχεδιασμών όσο και των ευρωπαϊκών τάσεων, με απώτερο στόχο την ευρύτερη ανάπτυξη της σχολικής μονάδας στο σύνολό της. Θα παρουσιαστεί η Ευρωπαϊκή, πολύγλωσση εκπαιδευτική πύλη κοινωνικής δικτύωσης του Open Discovery Space και θα αναδειχθεί η σύνδεση και αξιοποίηση του Πανελλήνιου Ψηφιακού Αποθετηρίου Μαθησιακών Αντικειμένων «Φωτόδεντρο» του Υπουργείου Παιδείας με την πύλη αυτή. Παραδείγματα καινοτόμων δράσεων, όπως αυτές έχουν εφαρμοστεί στη σχολική πράξη, θα παρουσιαστούν επίσης από εκπαιδευτικούς που ήδη χρησιμοποιούν τις παραπάνω υποδομές στην καθημερινή σχολική πρακτική. Σημαντικό μέρος της ημερίδας αποτελούν τα πρακτικά εργαστήρια επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών στη χρήση των καινοτόμων αυτών ψηφιακών εργαλείων.

Η συμμετοχή στην ημερίδα είναι ελεύθερη και θα δοθεί βεβαίωση συμμετοχής.

Λόγω περιορισμένου αριθμού θέσεων πρέπει να δηλώσετε συμμετοχή μέχρι τις 18 Ιουνίου στην ιστοσελίδα http://ea.gr/odsopeningday/

Ανδρέα Καρκαβίτσα, Πόλη, σσ. 105-106, στον τόμο της ειδικής έκδοσης για την εφημ. Τα Νέα, Κωνσταντινούπολη, Πόλη του Μύθου και της Ιστορίας

Αγία του Θεού Σοφία, από τον γυναικωνίτη

Τυχερός εστάθηκα που πρωτοείδα τη Σταμπούλ χιονισμένη. Εί­ναι αυτή το κύριο μέρος της Πόλης, όπου συγκεντρώνεται όλη η περσοελληνική παράδοσις του αρχαίου Βυζαντίου και η χιλιοπρόσωπη ζωή της ελληνικής αυτοκρατορίας, αλλά και της τούρκικης αυτοκρατορίας και κοινωνίας η ράθυμη έκφρασις και η σπάταλη με­γαλοπρέπεια. Εδώ η απλότης της Σπάρτης και η πολυτέλεια των Εκβατάνων. Εδώ η ειδωλολατρία της Ελλάδος και η ιδεολατρία της Ιουδαίας. Εδώ ο ρωμαϊκός Άρης και η ελληνική ταπείνωσις. Εδώ η αναβίωσις του Ελληνισμού και του Χριστιανισμού η ενσάρκωσις και του Μωαμεθανισμού το ριζοθεμέλιωμα. Εδώ ο ανταγωνισμός Ευρώπης και Ασίας, πεισματικός και αδιάκοπος. Ιδέες, σύμβολα, θρησκεύματα, τίτλοι, φορέματα, του ανθρώπου κάθε ματαιότης και κάθε οργασμός, σαν σε χωνευτήρι αχόρταστο, ρίχνονται και περνούν και χάνονται σαν ίσκιοι.

Από το 657 προ Χριστού, όταν ο Βύζας πρώτος ήρθε με τους Μεγαρίτες κι επάτησεν εδώ το πόδι του, έως την 11η του Μαγιού του 330, μετά Χριστόν, όταν ο Μέγας Κωνσταντίνος εγιόρτασε τα εγκαίνια της ελληνορωμαϊκής πρωτεύουσας, το μισοφέγγαρο έλαμπεν υπερήφανο σύμβολο του τόπου στο κεφάλι της Αρτέμιδος. Και από το 330 έως το 1453 έμεινεν αναστηλωμένος ο Σταυρός, το σύμβολο της νέας πίστεως και της νέας πρωτεύουσας. Κι έπειτα, έως σήμερα, και ποιος ηξέρει πόσον καιρόν ακόμη, λάμπει πάλιν εδώ για εθνικό σύμβολο το μισοφέγγαρο, απάνω σε χτίρια νέας κι αιματοθρεμμένης θρησκείας. Και κάτω σε καθένα από αυτά τα τρία σύμβολα και κάτω σε καθεμία απ’ αυτές τις τρεις θρησκείες, πόσα κακά και πόσα καλά, πόσα αίματα και πόσα δάκρυα, πόσα άυλα κομψοτεχνήματα και πόσα υλικά μεγαλουργήματα, εσύλλαβεν ο ανθρώπινος νους κι εκτέλεσε το ανθρώπινο χέρι… Μόνο και να τα συλλογισθεί κανείς αυτά, θα πιστέψει τον τόπον όπου έγιναν χώρα των παραμυθιών.

Φαντάσου, λοιπόν, πώς ημπορεί να τον πιστέψει, όταν τον ιδεί καταπλακωμένον άκρη σ’ άκρη από το χιόνι. Το παραμύθι καταντά σε μαγευτική πραγματικότητα, που αρπάζει ολόβολη την ατομική συνείδηση και σέρνει το δυστυχισμένο κουφάρι εδώ κι εκεί ανέστιο και μωρό. […]

«Στα Λατινικά (Θεωρητικής Κατεύθυνσης), τη Χημεία (Θετικής Κατεύθυνσης), την Ηλεκτρολογία (Τεχνολογικής Κατεύθυνσης-Κύκλος Τεχνολογίας και Παραγωγής) και στην Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον (Τεχνολογικής Κατεύθυνσης-Κύκλος Πληροφορικής και Υπηρεσιών) εξετάζονται σήμερα, Τετάρτη, οι υποψήφιοι των πανελλαδικών εξετάσεων».

Ως πότε, αλήθεια, θα ζούμε υποταγμένοι στην κυριαρχία των Λατινικών; Πετάμε στα σκουπίδια τη γλώσσα μας, παντοιοτρόπως, και έχουμε αναγάγει σε πρώτη δύναμη του αξιακού σχήματος της θεωρητικής κατεύθυνσης τα λατινικά. Τι κρύβεται πίσω από αυτό; Δεν μου χρειάζονται πλέον, οι αστήρικτες θέσεις περί κουλτούρας των φιλολόγων και προετοιμασίας των νομικών και διπλωματών.  Την λατινική λογοτεχνία και τα ιστορικά κείμενά της μπορούν να τα μελετήσουν οι ενδιαφερόμενοι στις σχολές που διαθέτουν συγγενείς θεματικές ενότητες, όπως άλλωστε συμβαίνει και για την Βιολογία που «τρώει» ώρες από την Φυσική και την Χημεία. Μπορώ να καταλάβω, γιατί δεν διατίθενται περισσότερες ώρες στο ωρολόγιο πρόγραμμα για τον συναισθηματικό απεγκλωβισμό των μαθητών μέσω της λογοτεχνίας, της γλώσσας και της ιστορίας, αλλά και την βαθύτερη κατανόηση του περιβάλλοντος κόσμου, μέσω της φυσικής και της χημείας ή της Γεωμετρίας και ως άνθρωπος θίγομαι. Έχω αντιληφθεί πλέον το είδος του πολίτη που επιθυμεί η εκάστοτε Πολιτεία που αποκλείει την βελτίωση του εξεταστικού συστήματος συντηρώντας τα πάθη του.

Σημείωση: Υπάρχουν πολλές ενδιαφέρουσες φράσεις από τα Λατινικά, που ευκαιριακά χρησιμοποιούμε. Διαβάστε τις πιο γνωστές: Alter ego: Η φράση αποδίδεται στον Κικέρωνα, αλλά προέρχεται από την ελληνική γλώσσα και σημαίνει «άλλο εγώ». Η σημασία του δεν έχει διαφοροποιηθεί, καθώς υποδηλώνει τον άλλο μας εαυτό, ένα κρυμμένο κομμάτι της προσωπικότητάς μας, ή κάποιο άλλο πρόσωπο το οποίο μας συμπληρώνει. Status quo: Η φράση σημαίνει «η κατάσταση στην οποία» και δηλώνει την κατάσταση που επικρατεί. De facto: σημαίνει «από το γεγονός» και δηλώνει κάτι που συμβαίνει ως πραγματικό κι αληθινό. Mea culpa: Η φράση χρησιμοποιείται όταν κάποιος δηλώνει ότι έσφαλε, καθώς η κυριολεκτική μετάφραση της φράσης είναι «λάθος μου». Persona non grata: Η φράση σημαίνει «ανεπιθύμητο πρόσωπο» και χρησιμοποιείται για να δηλώσει ότι κάποιος είναι ανεπιθύμητος.

 πηγή

Μαθητής μου σήμερα το μεσημέρι είχε μια δικαιολογημένη απορία, αλλά δεν μπόρεσα να του την λύσω. Αναρωτιόταν γιατί «έπεσε ο Κρητικός¹», αφού δεν ήταν SOS. Κι όταν με έκπληξη τον ρώτησα: «μα πότε άκουσες στο σχολείο να μιλάμε για SOS; πώς σκέφθηκες να πας να γράψεις διαβάζοντας SOS;», μου απήντησε με θρασύτατη αφέλεια: «Μα κυρία μας το είπαν στο φροντιστήριο».

Η αφέλειά του οφείλεται στα κληρονομικά του χαρίσματα, το θράσος του όμως και η αμετροέπεια έχουν καλλιεργηθεί από το περιβάλλον. Και το σχολείο προφανώς δεν παρενέβη. Αυτό το παιδί θα στοχεύει στη ζωή του με φαρέτρα από sos. Πώς θα καταλάβει ο δεκαοχτάχρονος υποψήφιος πολίτης και ψηφοφόρος που έπαιξε σε … λοταρία, δεν διάβασε στη ζωή του και τέλειωσε το λύκειο «αβρόχοις ποσίν» και με καλή βαθμολογία «ποντάροντας στα καλά χαρτιά» των σχολικών θεμάτων και την ανοχή όλων μας, ότι το αξιακό του σύστημα υπονομεύει τη «ζωή των άλλων»;

¹Βλέπε θέματα του μαθήματος Λογοτεχνίας, Θεωρητικής Κατεύθυνσης

«Δύο είναι, όπως είδαμε, τα είδη της αρετής, η διανοητική και η ηθική. Η διανοητική αρετή χρωστάει και τη γένεση και την αύξησή της κατά κύριο λόγο στη διδασκαλία (γι’ αυτό και εκείνο που χρειάζεται γι’ αυτήν είναι η πείρα και ο χρόνος), ενώ η ηθική αρετή είναι αποτέλεσμα του έθους (και το ίδιο της το όνομα, άλλωστε, μικρή μόνο διαφορά παρουσιάζει από τη λέξη έθος). Αυτό ακριβώς κάνει φανερό ότι καμιά ηθική αρετή δεν υπάρχει μέσα μας εκ φύσεως. Πραγματικά, δεν υπάρχει πράγμα εφοδιασμένο από τη φύση με κάποιες ιδιότητες, που να μπορείς να το συνηθίσεις να αποκτήσει άλλες ιδιότητες. Παράδειγμα η πέτρα: καμωμένη από τη φύση να πηγαίνει προς τα κάτω, δεν είναι δυνατό να συνηθίσει να πηγαίνει προς τα πάνω, έστω κι αν χιλιάδες φορές προσπαθήσει κανείς να της το μάθει πετώντας την και ξαναπετώντας την προς τα πάνω· ούτε η φωτιά μπορεί να συνηθίσει να πηγαίνει προς τα κάτω· γενικά δεν υπάρχει πράγμα καμωμένο από τη φύση να συμπεριφέρεται με έναν ορισμένο τρόπο, που να μπορεί να συνηθίσει να συμπεριφέρεται με άλλον τρόπο. Συμπέρασμα: οι αρετές δεν υπάρχουν μέσα μας εκ φύσεως -ούτε όμως και είναι αντίθετη προς τη φύση μας η γένεσή τους μέσα μας: η φύση μάς έκανε επιδεκτικούς στις αρετές, τέλειοι όμως σ’ αυτές γινόμαστε με τη διαδικασία του έθους.» (Αριστοτέλης, Ηθικά Νικομάχεια, Βιβλίο Β΄, Εισαγωγή-Μετάφραση-Σχόλια Δημήτριος Λυπουρλής, εκδ. Ζήτρος: Θεσσαλονίκη 2000)

https://blogs.sch.gr/spetsiotou/index.php/archives/1690

https://blogs.sch.gr/spetsiotou/index.php/archives/1200

https://blogs.sch.gr/spetsiotou/index.php/archives/1191

https://blogs.sch.gr/spetsiotou/index.php/archives/1189

https://blogs.sch.gr/spetsiotou/index.php/archives/1188

[Η εφεύρεσις των χρημάτων]¹

Ο πρώτος λοιπόν μου φαίνεται ότι ήθελεν ειπεί: Η εφεύρεσις των χρημάτων ευκόλυνεν τους τρόπους της ζωοτροφίας, έδωσεν εκείνα τα είδη εις εν γένος, οπού δεν τα είχε, ηύξησε τας ιδέας των ανθρώπων, αυξάνοντας τον αριθμόν των πραγμάτων. Εγκαρδίωσεν τους τεχνίτας, τιμώντας και αγοράζοντας τα τεχνουργήματά των, και, τέλος πάντων, ετίμησε την ανθρωπότητα και την κατέστησεν ευγενή και χρηστοήθη. Ο άλλος, βέβαια, ήθελεν αποκριθή: Η εφεύρεσις των χρημάτων κατέστησεν τους ανθρώπους εχθρούς της φύσεως και του εαυτού των. Η εφεύρεσίς των κάμνει να πιστεύουν οι περισσότεροι των ανθρώπων, μεγαλύτερον το μικρόν από το μεγάλον. Η εφεύρεσίς των έφθειρε τα ήθη των ανθρώπων με την πολυτέλειαν, και, τέλος πάντων, τα χρήματα έδωσαν ύπαρξιν άλλων δύο γενών ανάμεσα εις τους ανθρώπους. Όθεν, εκτός του αρσενικού και του θηλυκού, την σήμερον ευρίσκεται το τρίτον γένος, δια να ειπώ ούτως, των πλουσίων, και το τέταρτον, των πτωχών. Ποιος έχοντας κρίσιν στοχασμού δεν φρίττει θεωρώντας τους ενενήντα εννέα να μην ζώσι, να μην δουλεύωσι, να μην κοπιάζωσι δι’ άλλο τι, ή δια τον εαυτόν των, παρά μόνον και μόνον δια το καλώς έχειν του ενός; Και ποιος, βλέποντάς το, δεν καταλαμβάνει, ότι η αιτία είναι, οπού όχι μόνον τα φυσικά και ηθικά υποδουλώθησαν εις τα χρήματα, αλλά και οι ίδιοι άνθρωποι καταστάθησαν μέτρα του χρυσού, και ότι, όποιος έχει περισσότερας μονάδας χρυσίου, ημπορεί να αγοράση περισσοτέρους ανθρώπους; Χειρότερον πράγμα γίνεται από αυτό άραγε; Οι άνθρωποι να ουτιδανωθώσι τόσον, ώστε οπού με άκραν αδιαντροπίαν να ακούη τινάς τον οθωμανόν να λέγη, ομοίως και τον βρεττανόν, «σήμερον αγόρασα δέκα ανθρώπους»! Πώς ημπορεί, εκείνος οπού τα στοχάζεται, να ζήση, και να ηξεύρη, ότι, χωρίς να θέλη να πωληθή ένας, τον αγοράζουν με βίαν, και μάλιστα να είναι αυτός ο ίδιος υποχρεωμένος να αγοράση άλλους, και να γίνη κακός, θέλοντας και μη θέλοντας; Οποία είναι η καλωσύνη, οπού μας ήλθεν από την εφεύρεσιν των χρημάτων; Ίσως οπού μας ευκόλυνεν τας αμοιβαίας διαλλαγάς; Αλλά ποία ανάγκη ήτον, διά να μας τας ευκολύνη; Και πώς εζούσαν οι άνθρωποι, πριν να εφεύρουν τους χρυσούς αριθμούς; Οι Αμερικάνοι προ τεσσάρων αιώνων δεν έτρωγον ίσως, δεν ενδύοντο, δεν είχον ίσως όλας τας αρετάς, μην έχοντες κανένα ελάττωμα; Απέθανον από πείναν ίσως οι Λάκωνες, οπού δεν εμεταχειρίζοντο τον χρυσόν; Ή μήπως δεν ηφανίσθη όλη η Ελλάς εξ αιτίας του; Δεν τυραννείται μέχρι της σήμερον από αυτόν; Και, τέλος πάντων, το ανθρώπινον γένος δεν ασχημώθη τόσον από αυτόν; Δεν πωλείται ίσως η δικαιοσύνη διά του χρυσού; Δεν αγοράζονται ίσως οι κριταί διά του χρυσού; Δεν σκεπάζει ίσως ο πλούσιος τας ανομίας του διά του χρυσού; Δεν χάνει ίσως ο πτωχός τα δίκαια του διά της ελλείψεως του χρυσού; Διατί, τάχατες, να βλέπωμεν ένα άνθρωπον να ορίζη άλλους ανθρώπους, και δέκα ανθρώπους να τρέχουν όπισθεν εις τον ένα, ωσάν να ήτον αυτοί χοίροι, και αυτός χοιροβοσκός; Τι περισσότερον από τους άλλους έχει αυτός, οπού τόσον αυστηρώς και υπερηφάνως κτυπά, υβρίζει και καταφρονεί τους άλλους; Διατί, διατί, ο ένας να ονομάζεται δούλος και ο άλλος κύριος; Διατί ο πλούσιος να τρώγη, να πίνη, να κοιμάται, να ξεφαντώνη, να μην κοπιάζη και να ορίζη, ο δε πτωχός να υπόκειται, να κοπιάζη, να δουλεύη πάντοτε, να κοιμάται κατά γης, να διψή, και να πεινά; Ποία είναι η αιτία, ω άνθρωποι, παρά η εφεύρεσις του χρυσού; Ποία ανάγκη μας βιάζει, λοιπόν, να τον φυλάττωμεν; Μήπως οι άνθρωποι ζώσι με μέταλλα, ή μήπως διά του χρυσού καλλιεργείται η γη; Και διατί τάχατες δεν ήθελον ημπορέσει να ζήσουν οι άνθρωποι χωρίς τον χρυσόν; Και τι ήθελε γίνει ο χρυσός, αν του έλειπεν από όλους η υπόληψις; Και διατί τοσαύτη υπόληψις εις εν μέταλλον; Δεν είναι ίσως η πρώτη και η κυρία πρόξενος τόσων φοβερών πλημμελημάτων ο χρυσός; Δεν πωλείται η τιμή ίσως διά του χρυσού; Δεν αγοράζεται ίσως η αξιότης δι’ αυτού; Δεν κλαίει, τέλος πάντων, το ανθρώπινον γένος εξ αιτίας του; Εν ενί λόγω δεν είναι πρόξενος της πολιτικής ανυπόφορου ανομοιότητος και των εξ αυτής προερχομένων μυρίων κακών; Φευ!

1. Ελληνική Νομαρχία

Νομαρχία εδώ σημαίνει αρχή των νόμων, εξουσία των νόμων. Έτσι ονομάζει ο συγγραφέας το πολίτευμα που προτείνει αντιπαραθέτοντάς το στην αναρχία και στη μοναρχία. Η Ελληνική Νομαρχία εκδόθηκε το 1806 ανώνυμα στην Ιταλία και ο συγγραφέας του βιβλίου παραμένει ακόμη άγνωστος. Είναι ένα βιβλίο αφιερωμένο στη μνήμη του Ρήγα, διαποτισμένο από τις ιδέες του Διαφωτισμού και γραμμένο με έντονο πάθος. Σκοπός του είναι να αφυπνίσει τους υπόδουλους Έλληνες, ώστε να ξεσηκωθούν και να απελευθερωθούν από τον τουρκικό ζυγό, αλλά και από κάθε άλλο ζυγό που πιέζει τον άνθρωπο (αμάθεια, προλήψεις, αδικίες κτλ). Στο απόσπασμα που ακολουθεί ο συγγραφέας μιλάει για τα χρήματα και για το ρόλο τους στην κοινωνική ζωή των ανθρώπων.

Εκρηκτική ... Λαμπρή

Από τις 8 έως τις 12 Μαΐου και μόνο για πέντε ημέρες, η Διαδραστική Έκθεση Επιστήμης και Τεχνολογίας του Ιδρύματος Ευγενίδου θα είναι ανοιχτή για το κοινό από τις 11:00 έως τις 20:00, με ειδικές εορταστικές δραστηριότητες. Μικροί και μεγάλοι επισκέπτες θα παρακολουθήσουν εντυπωσιακά πειράματα και θα εφαρμόσουν αρχές της Μηχανικής, δημιουργώντας τις δικές τους κατασκευές εκτόξευσης!

Το αναλυτικό πρόγραμμα της ενότητας «Εκρηκτική… Λαμπρή» βρίσκεται εδώ.