ΑΡΧΑΙΩΝ ΓΝΩΜΕΣ

Μην αφήνεις να σε παρασύρουν η ηλικία και η παρόρμηση, αλλά μάθε να ελέγχεις και να συγκρατείς τον εαυτό σου. Η προνοητικότητα είναι αγαθό, ενώ το να κοιτάς το μέλλον σοφία
μή πάντα ἡλικίῃ καί θυμῷ ἐπίτρεπε, ἀλλ᾿ ἴσχε καί καταλάμβανε σεωυτόν. Ἀγαθόν τοι πρόνοον εἶναι, σοφόν δέ ἡ προμηθίη

Ο πιο ακριβός θησαυρός στους ανθρώπους είναι η φειδωλή γλώσσα και έχει ανεκτίμητη χάρη αν μιλά με μέτρο. Αν πεις κάτι κακό, γρήγορα θ’ ακούσεις κι ο ίδιος ακόμη πιο μεγάλο
γλώσσης τοι θησαυρός ἐν ἀνθρώποισιν ἄριστος φειδωλῆς, πλείστη δέ χάρις κατά μέτρον ἰούσης. εἰ δέ κακόν εἶποις, τάχα καὐτός μεῖζον ἀκούσαις

Δεν υπάρχει τίποτε χειρότερο από τις αναίσχυντες από τη φύση τους γυναίκες εκτός από τις… γυναίκες
Ἀλλ᾿ οὐ γάρ ἐστι τῶν ἀναισχύντων φύσει γυναικῶν οὐδέν κάκιον εἰς ἅπαντα πλήν ἄρ᾿ εἰ γυναῖκες

Η γυναίκα είναι πολύ ικανή να μαζεύει χρήματα κι όταν κυβερνά δεν μπορεί να εξαπατηθεί ποτέ από κανέναν. Γιατί αυτές είναι συνηθισμένες να εξαπατούν τους άλλους
Χρήματα πορίζειν εὐπορώτατον γυνή, ἄρχουσά τ᾿ οὐκ ἄν ἐξαπατηθείη ποτέ· αὐταί γάρ εἰσίν ἐξαπατᾶν εἰθισμέναι

Κάθε τι που γίνεται από ανάγκη για τους σοφούς είναι δουλεία
πᾶν τοὐξ ἀνάγκης δοῦλόν ἐστ’ ἐν τοῖς σοφοῖς

Και άρρωστος αν δεν είσαι, αλλά νομίζεις ότι είσαι, αυτό φέρνει στους ανθρώπους κούραση κι αδυναμία
κἄν μή νοσῇς γάρ, ἀλλά δοξάζῃς νοσεῖν, κάματος βροτοῖσιν ἀπορία τε γίνεται

Γιατί κανείς άεργος, με το να παρακαλά τους θεούς, θα μπορούσε να γίνει πλούσιος χωρίς κόπο
ἀργός γάρ ουδείς θεούς ἔχων ἀνά στόμα βίον δύναιτ’ ἄν ξυλλέγειν ἄνευ πόνου

Όποιος έχει μυαλό δεν πρέπει ν’ απελπίζεται ποτέ για τίποτα. Γιατί όλα μπορεί να τα πετύχει με φροντίδα και κόπο
οὐδενός χρή πράγματος τόν εὖ φρονοῦνθ᾿ ὅλως ἀπογνῶναι ποτε· ἁλωτά γίνετ᾿ ἐπιμελείαι καί πόνωι ἅπαντ’

Δε μου είναι ευχάριστο να περνώ καλά με ξένους κόπους, μόνο με δικούς μου
οὐχ ἡδύ μοι εἶναι τρυφαίνειν ἀλλοτρίοις πόνοις δοκεῖ, συλλεξάμενον δ’ αὐτόν

Η εργασία δεν είναι ντροπή, η αεργία είναι, κι όταν εργάζεσαι θα σε φθονήσει ο άεργος που είσαι πλούσιος, αφού η τιμή και η δόξα συνοδεύουν τον πλούτο
ἔργον δ’ οὐδέ ὄνειδος, ἀεργίη δέ τ’ ὄνειδος· εἰ δέ καί ἐργάζῃ, τάχα σε ζηλώσει ἀεργός πλουτεῦντα· πλούτῳ δ’ ἀρετή καί κῦδος ἀπηδεῖ

Να αγαπάς την ταπεινή εργασία, για να ‘χεις, όταν πρέπει, γεμάτα κελάρια απ’ όλα όσα χρειάζεται η ζωή
σοί δ’ ἔργα φιλ’ ἔστω μέτρια κοσμεῖν, ὥς καί τοι ὡραίου βιότου πλήθωσι καλιαί

Η πείνα τον άνεργο-άεργο άνδρα πάντα συντροφεύει
λιμός γάρ τοι πάμπαν ἀεργῷ σύμφορος ἀνδρί

Και δεν είναι ντροπή να παραδέχεται κανείς τη φτώχια του, αλλά το να μην προσπαθεί με τη δουλειά να ξεφύγει απ’ αυτήν είναι μεγαλύτερη ντροπή
καί τό πένεσθαι οὐχ ὁμολογεῖν τινί αἰσχρόν, ἀλλά μή διαφεύγειν ἔργῳ αἴσχιον

Ο τίμιος άνδρας ξέρει να συγχωρεί… ο πονηρός ευχαριστιέται στα πονηρά
ἀνήρ γάρ χρηστός αἰδεῖσθαι φιλεῖ… πονηροῦ φωτός ἡδοναί κακαί

Κι αυτό είναι το χειρότερο, να σου προσάπτουν πράγματα κακά που δεν έχεις κάνει
καί τοῦτο μεῖζον… κακόν, ὅστις τά μή προσόντα κέκτηται κακά