Βασίλης Τασινός – Εκπαιδευτικές Διαδρομές

Αναδημοσίευση αποσπασμάτων ομιλιών για την Προστασία του Περιβάλλοντος

Πηγή: «Οικονομικός Ταχυδρόμος», 16 Μαΐου 1991

Ιωάννινα 1 Νοεμβρίου 2015
Βασίλης Τασινός

Στις 18 Απριλίου 1991, στο Μέγαρο Μουσικής, έγινε η απονομή των ετήσιων βραβείων του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αλέξανδρος Ωνάσης, σε ανθρώπους με υψηλούς οραματισμούς και ξεχωριστή ποιότητα λόγου και έργων.
Μεταξύ των βραβευθέντων ήταν και ο Ντέιβιντ Μακτάγκαρτ, ιδρυτής και πρόεδρος της οργάνωσης για την Προστασία του Περιβάλλοντος Γκριν Πις (GREENPEACE), για το μεγάλο και πρωτότυπο αγώνα του για τη σωτηρία του Ανθρώπου και του Περιβάλλοντος.
Από το βήμα του Μεγάρου Μουσικής, ο καθηγητής Ουμπέρτο Κολόμπο, πριν λάβει το λόγο ο Ντέιβιντ Μακτάγκαρτ, διατύπωσε τον έπαινο προς τη βραβευθείσα οργάνωση GREENPEACE και τον πρόεδρο της, λέγοντας μεταξύ των άλλων: «Υπάρχει φόβος ότι με τη σημερινή σπατάλη των φυσικών πόρων στερούμε τις επερχόμενες γενεές από τα μέσα επιβίωσής τους ……
Εδώ και δύο δεκαετίες περίπου, η ανθρωπότητα βασίζεται στην απόλυτη πεποίθηση ότι το φυσικό περιβάλλον έχει απεριόριστη δυνατότητα απορροφήσεως όλων των τοξικών αποβλήτων τα οποία παράγει ο άνθρωπος. Δεν υπονοώ βεβαίως ότι ο άνθρωπος απλώς εκμεταλλεύτηκε το περιβάλλον χωρίς να μεριμνήσει για την προστασία του από τις φυσικές και τεχνητές εξελίξεις. Οι άνθρωποι ανέκαθεν κατασκευάζουν αναχώματα, αρδευτικά έργα και επιχωματώσεις, καλλιεργούσαν και αναφύτευαν δάση για την αύξηση της παραγωγής. Αυτό το οποίο άλλαξε είναι το μέγεθος της ανθρώπινης επέμβασης επάνω στο περιβάλλον και παράλληλα ευτυχώς, η ικανότητά μας να ελέγχουμε και να υπολογίζουμε σωστά την καταστροφή η οποία προξενείται, τόσο για το παρόν όσο και για το απώτερο μέλλον.
Ο παγκόσμιος πληθυσμός έχει αυξηθεί χίλιες φορές σε 10.000 χρόνια και ο μέσος όρος ζωής του ανθρώπου καθώς και το επίπεδο υλικών ανέσεων και πολιτισμού είναι υψηλότερο από άλλοτε. Υπάρχει όμως αντίτιμο για αυτή την ευημερία και αυτό έχει περιβαλλοντική συνισταμένη. Ενημερώνοντας την κοινή γνώμη ούτως ώστε να εκτιμά σωστά τη συναλλαγή ανάμεσα στην οικονομική ευρωστία και την ποιότητα του περιβάλλοντος, στην απολαβή των αγαθών σήμερα και στο τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για το μέλλον του πλανήτη, οι πιο υπεύθυνες οικολογικές οργανώσεις συμβάλλουν αποφασιστικά στην κοινωνική και πολιτιστική ενημέρωση του κοινού κατά το τέλος του 20ου αιώνα. Η φύση έπαψε να θεωρείται εχθρική, την αντιλαμβανόμαστε πλέον ως φίλη, επομένως είναι άξια υπερασπίσεως. Και εδώ φαίνεται η επιρροή των εκστρατειών όπως αυτές που οργανώνει η GREENPEACE INTERNATIONAL.
Η Οργάνωση GREENPEACE έγινε γνωστή από τους τίτλους των εφημερίδων, υιοθετώντας θέσεις οι οποίες αντιμετωπίστηκαν ως ακραίες, ενώ τώρα, κατά τις ενδείξεις, δεν θεωρούνται πλέον τέτοιες. Ενώ άλλοι οικολόγοι βασίστηκαν κυρίως στα λόγια, η GREENPEACE προτίμησε την άμεση δράση για να περάσει στο πλατύ κοινό ένα πολύ σκληρό μήνυμα: Έχουμε καταλάβει τον πλανήτη Γη, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, όχι ως Άρχοντες της Δημιουργίας αλλά ως θεματοφύλακες επερχόμενων γενεών και είμαστε υπεύθυνοι για τη επιβίωση μυριάδων όντων που κατοικούν τον πλανήτη το καθένα πολύτιμο με τον τρόπο του, όσο και εμείς, και εξίσου αναντικατάστατο. Αυτή η ταπεινοφροσύνη είναι επίσης δωρεά της GREENPEACE προς εμάς».
Στη συνέχεια ανέβηκε στο βήμα ο Ντέιβιντ Μακτάγκαρτ και με ευαισθησία, ταπεινότητα και χιούμορ τόνισε: «Δεν είμαι απ` αυτούς που πιστεύουν στις Ουτοπίες. Δεν βλέπω ένα «νέο» αιώνα διαφώτισης να καταφθάνει, κάνοντάς μας να αγαπήσουμε ο ένας τον άλλον, να είμαστε ευσπλαχνικοί προς τα ζώα και να τραγουδάμε μαζί σε τέλεια αρμονία. Όσοι διαφωνούν μαζί μου με αποκαλούν κυνικό. Όσοι συμφωνούν με αποκαλούν ρεαλιστή. Αισθάνομαι ευτυχής όταν αποδειχθεί ότι σφάλλω. Αλλά είτε λέγεται νέα εποχή, νέα επιστήμη, νέα τάξη πραγμάτων ή σκέτο ανθρώπινο πείσμα αυτό το οποίο θα μας οδηγήσει στον 21ο αιώνα, σημασία έχει να φτάσουμε εκεί ακέραιοι, με έναν πολιτισμό σε θέση να επιβιώσει, και έναν κόσμο ο οποίος θα είναι σε θέση να επιβιώσει του πολιτισμού μας.
Η εμπειρία τού να βλέπω παιδιά να μεγαλώνουν, μαθαίνοντας από τα λάθη τους καθώς αγωνίζονται να υπερβούν τις αντιξοότητες της ζωής, με κάνει να αισιοδοξώ ως προς τις νέες συνθήκες του μέλλοντος. Όντως διδασκόμαστε από την ιστορία, πιστεύω, παρ` όλο που τα μαθήματα είναι σκληρά και η γνώση καθυστερεί. Κατά τη διάρκεια της κοπιαστικής συλλογικής ανάπτυξής μας ως είδους, ίσως μάθαμε αρκετά ώστε οι εμπειρίες όπως το Chernobil, το Bhophal, η Exxon Valdez, το Love Canal, και ο Πόλεμος στον Κόλπο, να μας έπεισαν ότι δημιουργείται ένα πρότυπο το οποίο θα πρέπει να αλλάξει αν ο σκοπός μας είναι να επιβιώσουμε.
Δεν είναι κάτι καινούριο αυτό. Είναι φαινόμενο που επαναλαμβάνεται στην ιστορία και τη φύση, το οποίο είναι κατανοητό. Όταν απειλείται η ύπαρξή σου, ή αλλάζεις συμπεριφορά ή κάνεις αυτό που έκαναν οι δεινόσαυροι. Εξαφανίζεσαι. Για την ακρίβεια, καθώς βρίσκομαι εδώ, ενθυμούμαι ένα πολύ γνωστό κινούμενο σχέδιο, όπου ένας δεινόσαυρος ανεβασμένος στο βήμα απευθύνεται σε ένα συνέδριο δεινοσαύρων. Η ομιλία του, ίσως θα πρέπει να προσθέσω, είναι πιο σύντομη από τη δική μου. Και λέει: “Εν ολίγοις κύριοι, δεν είναι καθόλου ρόδινα τα πράγματα. Η Γη ψύχεται , ο παγετός εξαπλώνεται, και τα μυαλά μας έχουν μέγεθος όσο ένα καρύδι.”
Μπορεί κανείς να γελάει, αλλά δυστυχώς η κατάσταση έχει ανησυχητικές ομοιότητες. Φαίνεται ότι η θερμοκρασία, παγκοσμίως, βρίσκεται σε άνοδο, οι κορυφές των παγόβουνων λιώνουν και τα μυαλά μας δεν είναι μεγαλύτερα από τις φράπες. Η διαφορά έγκειται στο ότι εμείς, θεωρητικά, είμαστε πιο έξυπνοι από τους δεινόσαυρους και αντιλαμβανόμαστε την επερχόμενη καταστροφή. Αλλά ποιος ξέρει; Ίσως οι δεινόσαυροι να ήταν όσο κι εμείς ευφυείς, και αποφάσισαν, όπως εμείς, να συστήνουν υποεπιτροπές, οι οποίες θα ορίσουν ομάδες εργασίας για την υποβολή αναφορών σχετικά με τις πιθανότητες περαιτέρω έρευνας της κατάστασης.
Η Γη έχει ηλικία περίπου 4.600 εκατομμυρίων ετών. Ας πούμε όμως ότι είναι 46 ετών. Ένας σαρανταεξάρης βράχος. Η ζωή δεν εμφανίστηκε παρά στα 33 του χρόνια. Οι δεινόσαυροι ήλθαν και έφυγαν πέρυσι. Τα ανθρώπινα όντα έφθασαν εδώ και μια εβδομάδα. Μια ώρα πριν, ανακάλυψαν τη γεωργία. Η βιομηχανική επανάσταση άρχισε προ ενός λεπτού. Μέσα σε αυτό το λεπτό κατορθώσαμε να αλλάξουμε ριζικά τη μορφή του πλανήτη και τις προοπτικές του για το μέλλον. Δημιουργήσαμε πολιτισμό, ο οποίος κατάντησε ένας βρικόλακας με φλογισμένη ανάσα υδρογονάνθρακα, που ρουφάει πετρέλαιο ή άλλα καύσιμα από το υπέδαφος, και τα εκπνέει με απίστευτη ταχύτητα στην ατμόσφαιρα μολύνοντας τον αέρα, το νερό και τη γη. Τη βάση δηλαδή κάθε ζωής. Αλλαγές στη θερμοκρασία της γης, οι οποίες αναμένεται να συμβούν σε μερικές δεκαετίες. Τα παιδιά μας αντιμετωπίζουν την πιθανότητα τρομακτικών μεταβολών στο κλίμα, ευρεία εξάπλωση των ασθενειών, μαζικούς θανάτους και τελικά άνοδο της στάθμης της θάλασσας, πράγμα το οποίο θα αλλάξει τη γεωγραφία του πλανήτη.
Φυσικά υπάρχουν σημεία διαφωνίας στην επιστημονική κοινότητα όσον αφορά την παγκόσμια άνοδο της θερμοκρασίας. Όχι τόσο για το ΑΝ θα γίνει. Σε αυτό συμφωνούν όλοι. Το θέμα είναι ΠΟΤΕ θα συμβεί αυτό, και ΠΟΣΗ ΕΚΤΑΣΗ θα έχει. Αλλά είτε πιστεύει κανείς στις απαισιόδοξες προβλέψεις για την άνοδο της θερμοκρασίας, ή απλώς παρακολουθεί τα αποθέματα πετρελαίου που απομένουν στον κόσμο και το κόστος της διένεξης και του πολέμου στον Περσικό Κόλπο, ή περπατάει στην παραλία της Κρήτης όπου φαίνονται οι αποδείξεις των 65.000 τόνων πετρελαίου τα οποία εσκεμμένα χύνονται στη Μεσόγειο κάθε χρόνο, θα καταλήξει στο ίδιο συμπέρασμα. Πρέπει να αλλάξει ο τρόπος που χρησιμοποιούμε και παράγουμε την ενέργεια.
Αλλά η ενέργεια είναι ένα μόνο παράδειγμα. Ακόμη και δίχως τη μετατροπή του παγκοσμίου κλίματος, αν συνεχίσουμε έτσι θα φθείρουμε σιγά-σιγά τα νήματα που συγκρατούν τον ιστό της ζωής, επιφέροντας αλλοιώσεις στη γη και μολύνοντας τον αέρα και το νερό. Οι συνέπειες θα είναι οι ίδιες, όσον αφορά στην ανθρώπινη συμφορά και στην οικολογική καταστροφή. Όταν οι προγονοί μας κατέστρεφαν ένα μέρος, πήγαιναν σε άλλο. Σήμερα δεν έχουμε πλέον που να πάμε.
Αντιμετωπίζουμε τη μεγαλύτερη ίσως πρόκληση, που αντιμετώπισε ποτέ η κοινωνία μας. Πρέπει να αλλάξουμε και μάλιστα με ταχύτητα την οποία ποτέ έως τώρα δεν επιχειρήσαμε ως πολιτισμός και ως είδος. Θα χρειαστεί παγκόσμια ανταπόκριση και διεθνής συνεργασία, πέρα από κάθε προηγούμενο, για να επανεξεταστεί η κοινωνική, τεχνολογική και οικονομική μας δομή. Η GREENPEACE μας παροτρύνει να διαβάσουμε τα μαθήματά μας για να μπορέσουμε να επιτύχουμε στις εξετάσεις».
Η σταχυολόγηση των πιο πάνω ομιλιών έγινε από το δημοσιογράφο και διευθυντή τότε του «Οικονομικού Ταχυδρόμου» Γιάννη Μαρίνο, μέσα από τη στήλη του «η άποψή μας», την οποία έκλεισε με τα λόγια του Νίκου Καζαντζάκη: «Να αγαπάς την ευθύνη. Να λες: Εγώ μονάχος μου έχω χρέος να σώσω τη γη. Αν δε σωθεί εγώ θα φταίω».

   ΜΠΕΡΤΟΛΤ ΜΠΡΕΧΤ

Μη λες πολύ συχνά ότι έχεις δίκιο δάσκαλε !
Άσε να το δουν κ` οι μαθητές!
Μην πιέζεις πολύ την αλήθεια,
Δεν το αντέχει.
Άκουγε όταν μιλάς !

Ποίημα του Μπέρτολτ Μπρεχτ

ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ

Μια μέρα, ήταν άνοιξη, χαρά Θεού, τα παράθυρα ήταν ανοιχτά κι έμπαινε η μυρωδιά από μια ανθισμένη μανταρινιά στο αντικρινό σπίτι• το μυαλό μας είχε γίνει κι αυτό ανθισμένη μανταρινιά και δεν μπορούσαμε πια ν’ ακούμε για οξείες και περισπωμένες. Κι ίσια ίσια ένα πουλί είχε καθίσει στο πλατάνι της αυλής του σκολειού και κελαηδούσε. Τότε πια ένας μαθητής, χλωμός, κοκκινομάλλης, που `χε έρθει εφέτο από το χωριό, Νικολιό τον έλεγαν, δε βάσταξε, σήκωσε το δάχτυλο:
– Σώπα, δάσκαλε, φώναξε• σώπα, δάσκαλε, ν` ακούσουμε το πουλί.

Απόσπασμα από το έργο του Νίκου Καζαντζάκη «Αναφορά στον Γκρέκο»

Βασίλης Τασινός
Ιωάννινα 1 Αυγούστου 2015

Στις 15 Ιουνίου του 2013, συναντήθηκα στα Γιάννενα με τη Δέσποινα, τη Ζωή, τη Ντίνα και την Τασούλα, μαθήτριές μου για δύο χρόνια στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Παιανίας (σχολικό έτος 1991-1992 Ε` τάξη και σχολικό έτος 1992-1993 ΣΤ` τάξη). Το αντάμωμα αυτό το περιγράφω στο άρθρο μου «Καλώς ανταμωθήκαμε».
Με το παρόν σημείωμα, θα ήθελα να αναφερθώ σε ένα ωραίο περιστατικό που μου θύμισε η Δέσποινα από τα μαθητικά τους χρόνια, την ημέρα της συνάντησή μας.
Στην ΣΤ` τάξη, στο μάθημα της Μουσικής, τους είχα μάθει το τραγούδι «Ο Κουταλιανός». Τα αγόρια τραγουδούσαν τους στίχους που αναφέρονται στη ρώμη του Κουταλιανού και τα κορίτσια τραγουδούσαν τους στίχους που αναφέρονται στο πόσο πολύ φοβάται ο Κουταλιανός τη γυναίκα του. Πάντα κατά την εκτέλεση του τραγουδιού, υπήρχε μια όμορφη κόντρα μεταξύ αγοριών και κοριτσιών για το ποια ομάδα θα κατάφερνε να ακουστεί πιο δυνατά, τραγουδώντας τους στίχους που την αφορούσε, κάτι ανάλογο με το τραγούδι «Ήταν ένα μικρό καράβι», που τραγουδιέται εδώ και πολλές δεκαετίες στα σχολεία μας. Τον Κουταλιανό τον τραγουδούσαμε πολλές φορές στην τάξη, γιατί το «απαιτούσαν» οι μαθητές μου και το απολάμβαναν πολύ, όπως κι εγώ φυσικά. Μια μέρα με ρωτάει η Δέσποινα: «Γιατί, κύριε, ο Κουταλιανός που είναι πάρα πολύ δυνατός άντρας, φοβάται τόσο πολύ τη γυναίκα του;» Της απάντησα: «Την ερώτηση αυτή δεν θα σου την απαντήσω τώρα, αλλά όταν θα συναντηθούμε μετά από δέκα ή είκοσι χρόνια, αν φυσικά εξακολουθείς να έχεις και τότε την ίδια απορία».
Τα χρόνια πέρασαν και η ερώτηση μού ετέθη εκ νέου από τη Δέσποινα με πολλά γέλια…

Ο Κουταλιανός
Σίδερα μασάει ο Κουταλιανός
τρένα σταματάει ο Κουταλιανός
πέτρες ροκανίζει ο Κουταλιανός
και βουνά γκρεμίζει ο Κουταλιανός.

Κι αν μασάει σίδερα και κάνει το λιοντάρι,
στο τσαρδί του ο Κουταλιανός
τρέμει σαν το ψάρι στην κυρά του μπρος
αχ πώς τη φοβάται ο φτωχός Κουταλιανός,
τρέμει σαν το ψάρι στην κυρά του μπρος
αλλά μην του πείτε κανενός.

Δένεται σε κόμπους ο Κουταλιανός
καταπίνει γλόμπους ο Κουταλιανός
είναι παλληκάρι ο Κουταλιανός
τίγρη και λιοντάρι ο Κουταλιανός.

Κι αν μασάει σίδερα και κάνει το λιοντάρι,
στο τσαρδί του ο Κουταλιανός
τρέμει σαν το ψάρι στην κυρά του μπρος
αχ πώς τη φοβάται ο φτωχός Κουταλιανός,
τρέμει σαν το ψάρι στην κυρά του μπρος
αλλά μην του πείτε κανενός.

Στίχοι: Λευτέρης Παπαδόπουλος
Μουσική: Μάνος Λοΐζος

Βασίλης Τασινός
Ιωάννινα 3 Ιουλίου 2015

Τα εκπαιδευτικά άρθρα που δημοσίευσα στο Ιστολόγιό μου από το Δεκέμβριο του 2013 μέχρι σήμερα, γράφτηκαν μέσα στη σκοτοδίνη της πολύπλευρης κρίσης που βιώνουμε. Εκ των πραγμάτων, λοιπόν, «αναγκάστηκα» να γράψω και δύο μη εκπαιδευτικά άρθρα: «Τα νιάτα τα γραμμένα», που αναφέρεται στην τραγωδία της Ελλάδας να διώχνει τα παιδιά της στο εξωτερικό προς αναζήτηση εργασίας (δημοσιεύτηκε την 1η Ιανουαρίου 2014) και το παρόν άρθρο, « Η Δημοκρατία σήμερα», που αναφέρεται στην πίεση που υφίσταται η κοινοβουλευτική μας Δημοκρατία από τις τράπεζες και τις αγορές, καθώς και από τους «εταίρους μας» -δανειστές στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Είναι γεγονός αναμφισβήτητο ότι η κοινοβουλευτική Δημοκρατία πλήττεται σε παγκόσμιο επίπεδο από τον ακραίο νεοφιλελευθερισμό, εδώ και πολλά χρόνια. Η λιτότητα έχει πλήξει όλους τους ευρωπαίους και η «τραπεζική δημοκρατία» έχει πάρει το πάνω χέρι. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ξεφύγει από τους κανόνες και τις αρχές της αλληλεγγύης των ιδρυτών της. Καταργούνται κεκτημένα δικαιώματα των εργαζομένων σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου, πλήττεται το κοινωνικό κράτος, αυξάνεται δραματικά η ανεργία και δεν δίνεται η πρέπουσα σημασία στην αναπτυξιακή προοπτική. Βλέπουμε τα δυσάρεστα αυτά γεγονότα να εξελίσσονται μπροστά στα μάτια μας, ειδικά, τα τελευταία χρόνια! Η Ευρώπη των λαών, μετατρέπεται σε Ευρώπη των τραπεζών!
Όμως, εμείς εδώ στην Ελλάδα, την κρίση τη βιώνουμε πολύ πιο έντονα, λόγω της χρόνιας παθογένειας του πολιτικού μας συστήματος με τις πελατειακές σχέσεις, τη διαφθορά, την ατιμωρησία, τη διαπλοκή και την αναξιοκρατία.
Εδώ και αρκετά χρόνια, πολλοί Έλληνες επιστήμονες δεν ευδοκιμούν στην πατρίδα μας, όχι με δική τους ευθύνη. Τα ανεπτυγμένα κράτη, τέτοιες ευκαιρίες δεν τις αφήνουν να πάνε χαμένες και τους προσφέρουν «γη και ύδωρ» για να τους εντάξουν στο δυναμικό τους! Μεταναστεύουν τα πιο φωτεινά μυαλά, κι αυτή η απώλεια, είναι η σημαντικότερη όλων με ανυπολόγιστο κόστος!
Από την άλλη μεριά, όλοι αυτοί που διαχρονικά απομυζούν την ελληνική κοινωνία, βλέπουμε σήμερα να υπερασπίζονται τα «κεκτημένα» τους, τη στιγμή που ο λαός δεινοπαθεί. Έβγαλαν τα λεφτά τους στο εξωτερικό, ενώ τα απέκτησαν στην Ελλάδα και δεν έχουν πληρώσει τους ανάλογους φόρους, και προσπαθούν να εμποδίσουν κάθε βήμα προόδου που θα θίξει την οικονομική τους ασυδοσία.
Σήμερα παρατηρούμε αρκετούς πολιτικούς αλλά και δημοσιογράφους μεγάλων καναλιών και εφημερίδων, καθημερινά, να τρομοκρατούν και να διχάζουν το λαό, διακηρύσσοντας τη «μοναδική αλήθεια» και το «μοναδικό δρόμο» για τη σωτηρία της Ελλάδας, που γι` αυτούς δεν είναι άλλος από την εξοντωτική λιτότητα και την υποταγή στους δανειστές.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δείχνουν σήμερα το πιο σκληρό, άδικο και αντιδημοκρατικό τους πρόσωπο απέναντι στον ελληνικό λαό. Ενορχηστρωμένα μας επιτίθενται και μας εκβιάζουν, υποβοηθούμενοι κι από τους δούρειους ίππους εντός των τειχών (που είναι οι κατ` εξοχήν υπεύθυνοι για το σημερινό μας κατάντημα ) και προκαλούν ασφυξία στην ελληνική οικονομία. Έπαψαν, πλέον, να ενεργούν με την αλληλεγγύη και τον σεβασμό που αρμόζει στην Ενωμένη Ευρώπη. Εξάλλου, πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν θέλουν ουσιαστικά να βοηθήσουν τον ελληνικό λαό, γιατί έχουν κατά νου να τον εξαθλιώσουν ακόμη περισσότερο, ώστε να ξεπουλήσει τη Δημόσια και Ιδιωτική περιουσία του και να την αγοράσουν «αντί πινακίου φακής». Αν έχεις τέτοιους «φίλους», τι να τους κάνεις τους εχθρούς!
Ο Οδυσσέας Ελύτης στον Ψαλμό Ζ` του «ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ» γράφει:
« Ήρθαν
ντυμένοι “φίλοι”
αμέτρητες φορές οι εχθροί μου
το παμπάλαιο χώμα πατώντας.
Και το χώμα δεν έδεσε ποτέ με την φτέρνα τους.»
και ο Ανδρέας Κάλβος στην Ωδή του «ΑΙ ΕΥΧΑΙ» γράφει:
«Καλύτερα, καλύτερα
διασκορπισμένοι οι Έλληνες
να τρέχωσι τον κόσμον
με εξαπλωμένην χείρα
ψωμοζητούντες,
Παρά προστάτας να `χωμεν.»
Πόσο αληθινοί, πατριωτικοί και επίκαιροι είναι αυτοί οι στίχοι!!!
Η αντιμετώπιση λοιπόν της μεγάλης κρίσης πέφτει, βασικά, στις πλάτες του Ελληνικού λαού. Είναι σίγουρο ότι ο λαός μας θα τα καταφέρει, γιατί στο διάβα της Ιστορίας του έχει αντιμετωπίσει πολύ πιο δύσκολες καταστάσεις.
Η χώρα μας απειλείται σήμερα να μετατραπεί σε αποικία χρέους και οι εργασιακές σχέσεις έχουν πάρει την πιο άγρια μορφή εκμετάλλευσης. Καθώς φαίνεται, άρχισε η προσπάθεια υποδούλωσης του λαού μας, όχι με τη δύναμη των όπλων, αλλά με τη δύναμη των αγορών. Ποιες είναι τέλος πάντων αυτές οι αγορές και πόσο δυνατές είναι, ώστε να περιφρονούν τη λαϊκή ετυμηγορία!!! Αυτή η παρεκτροπή μπορεί να ανατραπεί μόνο με την ενότητα και την αλληλεγγύη των λαών, που θα πρέπει από κοινού να υπερασπιστούν τη Δημοκρατία και το Διεθνές Δίκαιο, που σήμερα παραβιάζονται κατ` εξακολούθηση. Δεν μπορεί οι τράπεζες να αλώνουν τα κοινοβούλια και να τα αναγκάζουν να νομοθετούν εκτός του Συντάγματος και της Διεθνούς Νομιμότητας, και πέρα απ` τη λαϊκή βούληση! Η Δημοκρατία, όμως, είναι ριζωμένη σε τούτον τον τόπο, και θα νικήσει!
Ένα κράτος κυρίαρχο, δημοκρατικό και ευνομούμενο, έχει την υποχρέωση να κρατά υπό πλήρη έλεγχο τους στρατηγικούς τομείς της οικονομίας (ενέργεια, νερό, τηλεπικοινωνίες, τράπεζες κ.τ.λ.), και να φροντίζει για την υγεία, την παιδεία και την ασφάλεια του λαού. Από την άλλη μεριά, θα πρέπει να δίνει τη δυνατότητα στην υγιή επιχειρηματικότητα να αναπτύσσεται. Το νόμιμο επιχειρηματικό κέρδος είναι η ατμομηχανή της οικονομίας και δεν πρέπει να ενοχοποιείται. Γι` αυτό, οι αφορισμοί από μερικά πολιτικά κόμματα εναντίον των επιχειρηματιών, είναι εκτός τόπου και χρόνου και δεν βοηθούν την ανάπτυξη της οικονομίας, παρά μόνο στη δική τους ισχνή κομματική επιβίωση. Την «ανάπτυξη» με αποκλειστικό επιχειρηματία το κράτος την είδαμε στις χώρες του πρώην υπαρκτού σοσιαλισμού και τα αρνητικά αποτελέσματα είναι γνωστά.
Στην Ελλάδα, πριν αρκετές δεκαετίες, ο σπουδαίος οικονομολόγος, ακαδημαϊκός και πρώην πρωθυπουργός Ξενοφών Ζολώτας, μίλησε για την αναγκαιότητα της σύγκλισης των δύο πολιτικοοικονομικών συστημάτων, του καπιταλισμού και του σοσιαλισμού. Στο βιβλίο του «Δημιουργικός σοσιαλισμός» που κυκλοφόρησε το 1943, αναφέρεται στο συνδυασμό ενός ισχυρού κοινωνικού κράτους με την αγορά και την επιχειρηματική καινοτομία, που δεν έχει καμία σχέση με την αρρύθμιστη ή όπως τη λέμε σήμερα νεοφιλελεύθερη αγορά. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν ότι αργά ή γρήγορα, οι ιδέες του Ξενοφώντα Ζολώτα θα δικαιωθούν.
Η αρχαία Ελλάδα γέννησε τη Δημοκρατία, η σημερινή Ελλάδα έχει την υποχρέωση να την αναγεννήσει! Έχουμε δείξει οι Έλληνες, στο πέρασμα των αιώνων, τις μεγάλες μας ικανότητες και τη μεγάλη μας αγωνιστικότητα. Ήρθε η στιγμή να το αποδείξουμε και σήμερα και να μην υποκύψουμε στις παράλογες απαιτήσεις των «εταίρων» – δανειστών! Το χρωστάμε όχι μόνο στην Ιστορία μας, στους εαυτούς μας και τα παιδιά μας, αλλά και στους αγέννητους Έλληνες! Αλλά, όμως, θα πρέπει να προσέξουμε και κάποια διαχρονικά ελαττώματά μας για να αποφύγουμε τον εθνικό διχασμό, που σήμερα το φάντασμά του πλανάται πάλι πάνω από την Ελλάδα και ενισχύεται από τους ντόπιους και ξένους, που υπερασπίζονται τα παράνομα και προκλητικά τους προνόμια.
Εν κατακλείδι, για να ξεπεραστεί η οικονομική κρίση και για να γίνουν οι απαραίτητες και μεγάλες αλλαγές στην κοινοβουλευτική μας Δημοκρατία, απαιτούνται λαϊκοί αγώνες, ανεξάρτητοι από τα κομματικά κατεστημένα. Οι αγώνες αυτοί, με τη βοήθεια του Διαδικτύου, άρχισαν τα τελευταία χρόνια να εκδηλώνονται μαζικά κι αυτό είναι πολύ ενθαρρυντικό. Επίσης, ενθαρρυντικό είναι και το γεγονός ότι οι ευρωπαϊκοί λαοί, παρόλη την προπαγάνδα που υφίστανται από τις κυβερνήσεις τους, διαδηλώνουν υπέρ του ελληνικού λαού!
Θα ήθελα να κλείσω το άρθρο τούτο με τα λόγια του Ιταλού φιλόσοφου και συγγραφέα, Αντόνιο Γκράμσι: «Το νέο πάει να γεννηθεί, το παλιό αρνείται να πεθάνει, είναι η ώρα των τεράτων».

Βασίλης Τασινός
Ιωάννινα 1 Ιουνίου 2015

Στα χρόνια της αυταρχικής εκπαίδευσης, η ενδοσχολική βία αφορούσε περισσότερο την επιθετικότητα των εκπαιδευτικών απέναντι στους μαθητές και λιγότερο τις αντιδικίες μεταξύ των μαθητών. Αρκετοί μαθητές τα πέτρινα εκείνα χρόνια διέκοπταν τη φοίτηση από το σχολείο, λόγω της βίαιης συμπεριφοράς ορισμένων εκπαιδευτικών. Τα μαθητικά μου χρόνια συμπίπτουν με την αυταρχική εκπαίδευση και γνωρίζω από πρώτο χέρι τη βία που ασκούσαν οι εκπαιδευτικοί στους μαθητές και μάλιστα και εκτός του σχολείου.
Με την πάροδο του χρόνου, η ενδοσχολική βία άλλαξε πρωταγωνιστές. Εδώ και αρκετά χρόνια, παρατηρούμε σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, αυξητικά φαινόμενα ενδοσχολικής βίας και εκφοβισμού μεταξύ των μαθητών και μάλιστα μερικές φορές με ιδιαίτερη αγριότητα. Οι λόγοι είναι πολλοί (κοινωνικοί, οικονομικοί, οικογενειακοί, τηλεόραση, διαδίκτυο, βιντεοπαιχνίδια κ.τ.λ. ) και η αντιμετώπιση δεν είναι εύκολη υπόθεση.
Κανένα, όμως, από τα δυσάρεστα ενδοσχολικά γεγονότα δεν ξεσπάει ως «κεραυνός εν αιθρία». Δεν πρόκειται για ατυχήματα, αλλά για γεγονότα που εξελίσσονται σιγά – σιγά με την ανοχή, την αδιαφορία ή και την ανικανότητα ορισμένων εκπαιδευτικών και διευθυντών σχολικών μονάδων.
Ο διευθυντής από την πρώτη συνεδρίαση του Συλλόγου Διδασκόντων, πριν αρχίσουν τα μαθήματα, θα πρέπει να θέσει προς συζήτηση το θέμα της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού, και να ζητήσει από τους εκπαιδευτικούς να τον ενημερώνουν για φαινόμενα ομαδικής και συστηματικής παρενόχλησης αδύναμων μαθητών. Είναι γεγονός ότι οι αδύναμοι μαθητές, ενώ δεν πειράζουν κανέναν, συνήθως, γίνονται ο εύκολος στόχος.
Ο δάσκαλος θα πρέπει να δίνει ιδιαίτερη προσοχή στους ευαίσθητους και φοβισμένους μαθητές. Δεν χρειάζεται να περιμένει τη διαμαρτυρία τους για να δράσει, αλλά με τις κατάλληλες παρεμβάσεις του να προλαμβάνει τη δημιουργία δυσάρεστων καταστάσεων.
Η εφημερία των εκπαιδευτικών είναι ανάγκη να αναβαθμιστεί – με περισσότερους ίσως εκπαιδευτικούς – για να αντιμετωπίζονται εν τη γενέσει τους οι επιθέσεις σε αδύναμους μαθητές στην αυλή του σχολείου.
Δεν υπάρχει δάσκαλος που να μην έχει γίνει δέκτης παραπόνων από μαθητές που δέχονται παρενοχλήσεις και προπηλακισμούς από άλλους μαθητές. Ακόμη και οι γονείς διαμαρτύρονται συχνά για παρενοχλήσεις των παιδιών τους στο δάσκαλο της τάξης και στο διευθυντή του σχολείου. Όμως, μερικοί εκπαιδευτικοί κάνουν το λάθος να υποβαθμίζουν τις διαμαρτυρίες και να μην δίνουν την πρέπουσα σημασία, ειδικά, όταν ενοχλείται κατά συρροή κάποιος μαθητής. Οι επιθετικοί μαθητές βλέποντας να γίνεται ανεκτή η συμπεριφορά τους και να μην έχουν συνέπειες για τις πράξεις τους, συνεχίζουν με μεγαλύτερο θράσος τις απρέπειες τους. Αν οι καταστάσεις αυτές δεν αντιμετωπίζονται εγκαίρως, αποκτούν μια δυσάρεστη δυναμική, που γίνεται ανεξέλεγκτη, και κάποια στιγμή ξεσπάει το κακό και τότε όλοι «πέφτουν από τα σύννεφα»!!!
Σε κάθε τάξη, πάντα θα συνυπάρχουν οι «ευάλωτοι» μαθητές (ευγενικοί, ευαίσθητοι, φοβικοί) με τους «νταήδες» (επιθετικοί, θρασείς, αγενείς). Ας μην ξεχνάμε, όμως, ότι και οι «νταήδες» είναι παιδιά. Και είναι παιδιά που, συνήθως, έχουν βιώσει την παραμέληση – ίσως και την απόρριψη – τόσο στην οικογένεια όσο και στο σχολείο. Ας μου επιτραπεί να γράψω ότι οι μαθητές αυτοί, ήταν πάντα πρόκληση για εμένα, γιατί κατά βάθος το μόνο που επιζητούσαν ήταν η αγάπη και το ενδιαφέρον του δασκάλου τους. Δεν έχει το δικαίωμα ο δάσκαλος να τους αφήνει στην τύχη τους ή να τους προσβάλει ποικιλοτρόπως στην τάξη. Το «μαγικό ραβδί» για τους μαθητές που δημιουργούν προβλήματα, είναι να παίρνουν στην τάξη το χρόνο που τους αναλογεί και λίγο παραπάνω. Οι μαθητές, όταν νιώθουν καθημερινά τη φροντίδα, την αγάπη και την ενθάρρυνση του δασκάλου τους, τον εμπιστεύονται και απελευθερώνουν τεράστιες δυνάμεις που καθορίζουν και τη συμπεριφορά τους και την επίδοση τους στα μαθήματα.
Κατά το πλείστον, οι απείθαρχοι μαθητές έχουν μαθησιακά προβλήματα και δεν μπορούν εύκολα να παρακολουθήσουν το ρυθμό της τάξης, ειδικά, στα λεγόμενα βασικά μαθήματα. Για το λόγο αυτό, ο δάσκαλος θα πρέπει να ασχοληθεί λίγο περισσότερο με αυτούς τους μαθητές και να καταρτίσει ένα εξειδικευμένο πρόγραμμα για να καλύψουν τα βασικά κενά που έχουν στη διδακτέα ύλη των προηγούμενων ετών. Όταν ο δάσκαλος δεν ασχολείται μαζί τους, φυσικό και επόμενο είναι, και τον ίδιο να ενοχλούν, και τους συμμαθητές τους.
Μερικοί εκπαιδευτικοί, αρκούνται μόνο να καλούν τους γονείς των μαθητών που δημιουργούν προβλήματα στο σχολείο, για να τους εκφράσουν τη δυσφορία τους και να απαιτήσουν τη βοήθειά τους. Δεν λέω ότι αυτό δεν χρειάζεται να γίνει, αλλά με φειδώ. Η συνεργασία με τους γονείς είναι απαραίτητη, αλλά θα πρέπει να συνδυάζεται και με άλλες ενέργειες του δασκάλου. Με το να καλείς κάθε λίγο και λιγάκι τους γονείς στο σχολείο μόνο και μόνο για να τους εκφράσεις τα παράπονά σου, επί της ουσίας δεν έχεις θετικά αποτελέσματα. Θετικά αποτελέσματα έχεις, όπως προανέφερα, όταν ασχολείσαι καθημερινά με τους μαθητές αυτούς και αναδύεις από τα μέσα τους τις δημιουργικές δυνάμεις και τα καλά στοιχεία του χαρακτήρα τους.
Κάποια στιγμή, ο δάσκαλος θα αναγκαστεί να τιμωρήσει και κάποιους μαθητές, οι οποίοι κατ` εξακολούθηση έχουν παραβατική συμπεριφορά. Οι ποινές, όμως, που θα τους επιβάλει, δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να έχουν σχέση με τη σωματική ή τη λεκτική βία και ούτε πρέπει να είναι προσβλητικές. Ο μαθητής, όταν είναι δίκαια η τιμωρία που του επιβάλλεται, την αποδέχεται, για να μην πω ότι την επιδιώκει για να εξιλεωθεί. Όσες φορές χρειάστηκε να επιπλήξω ή και να τιμωρήσω κάποιους μαθητές (χωρίς φυσικά η ποινή να μειώνει την προσωπικότητά τους), δεν θυμάμαι ποτέ να δυσανασχέτησαν· το αντίθετο μάλιστα, με τη στάση τους έδειχναν ότι συμφωνούσαν με την τιμωρία που τους είχε επιβληθεί. «Το μαστίγιο και το καρότο» θα πρέπει να έχει σωστή εφαρμογή στην τάξη. Έτσι, κάποια στιγμή είναι βέβαιο ότι οι αμοιβές για τους μαθητές θα είναι ο κανόνας και οι ποινές οι εξαιρέσεις.
Μια πολύ δύσκολη και περίπλοκη περίπτωση (κατά την άποψή μου η δυσκολότερη), που δημιουργεί εντάσεις και προβλήματα στην τάξη και καλείται συχνά να αντιμετωπίσει ο δάσκαλος, είναι η κακή συμπεριφορά ορισμένων μαθητών που έχουν την υπερπροστασία της οικογένειας. Οι μαθητές αυτοί, κουβαλώντας από το σπίτι την κακή ανατροφή, δυσκολεύονται πολύ να προσαρμοστούν στη μαθητική κοινότητα, τα θέλουν μονά – ζυγά δικά τους, είναι συνήθως δύσπιστοι, δεν μπορούν εύκολα να αποκτήσουν φίλους, διαπληκτίζονται συχνά με τους συμμαθητές τους και πάντα εκφράζουν παράπονα ότι αδικούνται. Ακόμη, οι γονείς αυτών των μαθητών δεν είναι συνεργάσιμοι, «τα ξέρουν όλα», δικαιολογούν την κακή συμπεριφορά των παιδιών τους και χωρίς να το αντιλαμβάνονται, υποσκάπτουν τις προσπάθειες του δασκάλου. Πάντως, και οι υπερπροστατευόμενοι μαθητές δεν πρέπει να θεωρούνται χαμένη υπόθεση, και μπορεί ο δάσκαλος με σωστές παρεμβάσεις – σε βάθος χρόνου – να κερδίσει την εμπιστοσύνη τους και να επιδράσει θετικά στο χαρακτήρα τους.
Οι ενδοσχολικές διενέξεις των μαθητών πολλές φορές μεταφέρονται και εκτός του σχολείου, στην παιδική χαρά, στην πλατεία, στο δρόμο, στο γήπεδο και αλλού. Για το λόγο αυτό, ο δάσκαλος – χωρίς καθυστέρηση – οφείλει να γεφυρώνει τις διαφορές των μαθητών, να αμβλύνει τις αντιθέσεις τους και να μην περιμένει να λυθούν από μόνα τους τα προβλήματα.
Εν κατακλείδι, η ενδοσχολική βία και ο εκφοβισμός αντιμετωπίζονται, κυρίως, με τις σωστές ενέργειες του δασκάλου της τάξης και του διευθυντή του σχολείου. Η αδιαφορία, η αποποίηση των ευθυνών και η απραξία των εκπαιδευτικών σε παραβατικές συμπεριφορές, είναι οι καλύτεροι σύμμαχοι για τη μόνιμη εγκατάσταση της βίας και του εκφοβισμού στα σχολεία. Βέβαια και οι γονείς των βίαιων μαθητών θα πρέπει να συνεργάζονται με τους εκπαιδευτικούς και το διευθυντή του σχολείου για να αντιμετωπίζεται από κοινού το πρόβλημα – το οποίο εν πολλοίς οφείλεται στους ίδιους – αλλά, δυστυχώς, για πολλούς λόγους, αυτό δεν είναι πάντα εφικτό.
Ακόμη, το Υπουργείο Παιδείας, οφείλει να επιμορφώνει τους εκπαιδευτικούς στον τομέα της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού, κάτι που δεν γίνεται στο βαθμό, που οι καιροί το απαιτούν.

Βασίλης Τασινός

Ιωάννινα 26 Μαΐου 2015

Τα δύο τραγούδια που εμπεριέχονται στο παρόν βίντεο, είναι από το θεατρικό έργο του Βασίλη Ρώτα «Να ζει το Μεσολόγγι».

Το τραγούδι, «Να ζει το Μεσολόγγι», ηχογραφήθηκε στη σχολική γιορτή της 25^ης Μαρτίου, στο 7^ο Δημοτικό Σχολείο Περάματος, το 1985. Το ερμήνευσαν εκπληκτικά οι μαθήτριές μου, Διαμάντω και Πετρούλα (ΣΤ` τάξη), που στο ομώνυμο θεατρικό έργο, υποδύονταν τη Γιώργαινα και τη Φωτεινή αντίστοιχα.

«Το τραγούδι της Χρυσούλας», ηχογραφήθηκε το Μάρτιο του 1994 στην Παιανία. Το ερμήνευσε πολύ ωραία ο μουσικός του Γυμνασίου Παιανίας, κ. Παπασπύρου, ο οποίος με μεγάλη προθυμία με βοήθησε να προετοιμάσω το συγκεκριμένο τραγούδι για τη σχολική παράσταση.

Το παρόν βίντεο μπορεί να φανεί χρήσιμο στα σχολεία που επιθυμούν να ανεβάσουν τη θεατρική παράσταση, «Να ζει το Μεσολόγγι».

ΝΑ ΖΕΙ ΤΟ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ

Για πέστε το άλλη μια φορά, πέστε το τρεις και πέντε,

να ζει το Μεσολόγγι,

το θλιβερό τραγούδι μας και χιλιοειπωμένο,

εμείς τ` αποφασίσαμε κι όλοι είμαστε ορκισμένοι,

για Λευτεριά για Θάνατο, να ζει το Μεσολόγγι.

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΧΡΥΣΟΥΛΑΣ

Η μάνα μου κοιμήθηκε

μέσα στα χαμομήλια

κι έσκυψα και τη φίλησα

στα μάτια και τα χείλια.

Ξύπνα μανούλα, σάλεψε

και γλυκοκοίταξέ με,

στην αγκαλιά σου πάρε με

και κανακάρισέ με.

Βασίλης Τασινός
Ιωάννινα 2 Μαΐου 2015

Ένα σημαντικό κεφάλαιο που αφορά την ψυχαγωγία αλλά και τη μόρφωση των μαθητών, είναι οι σχολικές εκδρομές και οι διδακτικές επισκέψεις. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να προγραμματίζονται από την αρχή του διδακτικού έτους από το Σύλλογο Διδασκόντων – σύμφωνα με την εκπαιδευτική νομοθεσία – και να προετοιμάζονται καταλλήλως από τους συνοδούς εκπαιδευτικούς.
Ο δάσκαλος, όπως προετοιμάζεται καθημερινά για τα μαθήματα που θα διδάξει, έτσι θα πρέπει να προετοιμάζεται και για μια διδακτική επίσκεψη. Έχει την υποχρέωση να ενημερώνει τους μαθητές του με μια μικρή και περιεκτική εισήγηση γι` αυτά που πρόκειται να ιδούν στους συγκεκριμένους χώρους που θα επισκεφτούν (αρχαία μνημεία, μουσεία, σπήλαια, εκθέσεις, βουλή κ.τ.λ.) και στη συνέχεια, κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, να είναι σε θέση να απαντά στις περισσότερες ερωτήσεις τους.
Η ολοήμερη εκδρομή έχει γίνει θεσμός σχεδόν σε όλα τα σχολεία και την προσμένουν με μεγάλη χαρά οι μαθητές με τη λήξη του διδακτικού έτους. Για να μη γίνεται όμως κουραστική, επειδή οι ώρες είναι πολλές, οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να την οργανώνουν κατά τέτοιο τρόπο, ώστε οι μαθητές να παίζουν, να διασκεδάζουν αλλά και να επισκέπτονται αξιοθέατα, τα οποία είναι σίγουρο ότι θα μείνουν για πάντα στη μνήμη τους. Οι γονείς των μαθητών που επιθυμούν να συμμετάσχουν στην ολοήμερη εκδρομή δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αποκλείονται. Ποτέ δεν μπόρεσα να καταλάβω, γιατί ορισμένοι εκπαιδευτικοί δεν επιθυμούν τη συμμετοχή των γονέων στην ολοήμερη εκδρομή!
Όσον αφορά τους απρογραμμάτιστους σχολικούς περιπάτους, που είθισται να πραγματοποιούν όλα τα σχολεία, θα πρέπει να επιλέγονται τα πιο κατάλληλα μέρη για να παίζουν με άνεση και ασφάλεια οι μαθητές. Οι δάσκαλοι θα πρέπει να περιφέρονται στο χώρο και να επιβλέπουν τους μαθητές και όχι μόνο εκείνοι που έχουν εφημερία τη συγκεκριμένη ημέρα. Η παρουσία του διευθυντή στην εκδρομή είναι απαραίτητη αλλά, δυστυχώς, αρκετοί διευθυντές την ημέρα αυτή ασχολούνται με την γραφειοκρατία του σχολείου.
Οι μαθητές έχουν μεγάλη ανάγκη τους σχολικούς περιπάτους. Την ανάγκη τους αυτή πολλές φορές την διεκδικούν στην πρωινή συγκέντρωση, πριν την προσευχή, με την ρυθμική και επαναλαμβανόμενη ιαχή: «εκ-δρο-μή»! Ας αναλογισθεί ο κάθε μας από τα μαθητικά του χρόνια παρόμοιες διεκδικήσεις, καθώς και την έκρηξη χαράς που πλημύριζε το σχολείο τη στιγμή εκείνη κατά την οποία ο διευθυντής, ενώπιον όλων των μαθητών, ανακοίνωνε την πραγματοποίηση μιας εκδρομής!
Στο πλαίσιο της θεατρικής αγωγής και της ψυχαγωγίας των μαθητών, θα ήθελα να αναφερθώ και στην αναγκαιότητα να πηγαίνουν οι μαθητές με τους δασκάλους τους στο θέατρο και στον κινηματογράφο και να παρακολουθούν ωραίες παραστάσεις και ταινίες. Οι θεατρικές παραστάσεις που δίνουν οι διάφοροι περιοδεύοντες θίασοι στα σχολεία, είναι – κατά κανόνα – πρόχειρες και δεν συμβάλλουν στη θεατρική αγωγή των μαθητών. Τουναντίον θα έλεγα.
Ακόμη, θα πρέπει να πραγματοποιούνται επισκέψεις σε εργοστασιακούς χώρους (αρκετά εργοστάσια δέχονται προγραμματισμένες επισκέψεις σχολείων), για να έρχονται σε επαφή οι μαθητές με την παραγωγική διαδικασία.
Τελειώνοντας, θα ήθελα να επισημάνω ότι οι εκπαιδευτικοί δεν πρέπει ποτέ να παραβλέπουν τη μεγάλη ανάγκη των μαθητών να ξεφεύγουν για λίγο από το καθημερινό πρόγραμμα των μαθημάτων και να επισκέπτονται – ανά τακτά χρονικά διαστήματα – κάποιους τόπους και χώρους, όπου θα παίζουν, θα ψυχαγωγούνται, αλλά και θα μαθαίνουν.

Βασίλης Τασινός
Ιωάννινα 4 Απριλίου 2015

Ο δάσκαλος, μόλις αναλάβει την νέα του τάξη, θα πρέπει να προετοιμάσει κατάλληλα την αίθουσα διδασκαλίας για να ανταποκρίνεται τόσο στην καλή αισθητική, όσο και στις ανάγκες του διδακτικού έργου.
Κατ` αρχήν, ο πίνακας θα πρέπει να είναι σε πολύ καλή κατάσταση και ο δάσκαλος να φροντίζει να έχει κιμωλίες διαφόρων χρωμάτων.
Ακόμη, θα πρέπει να υπάρχει και ένας πίνακας ανακοινώσεων, όπου οι μαθητές με δική τους πρωτοβουλία θα αναρτούν εργασίες, ζωγραφιές, ανακοινώσεις κ.τ.λ.
Στις αίθουσες όλων των τάξεων είναι αναγκαίο να βρίσκονται, μονίμως, αναρτημένοι κάποιοι χάρτες. Για τις μεγάλες τάξεις απαραίτητοι χάρτες είναι της Ελλάδας, της Ευρώπης και ο Παγκόσμιος και για τις μικρές τάξεις, επίσης, της Ελλάδας, των γεωγραφικών όρων και των τεσσάρων εποχών. Περιστασιακά, για τις ανάγκες συγκεκριμένων μαθημάτων, θα αναρτώνται και άλλοι χάρτες, όπως του Νομού που βρίσκεται το σχολείο, των Ηπείρων, ιστορικοί κ.τ.λ.
Οι χάρτες, εκτός του ότι λειτουργούν ως εργαλεία μάθησης, διακοσμούν και τους τοίχους της αίθουσας. Είναι πολύ άσχημο να βλέπεις την αίθουσα διδασκαλίας με κενούς τους τοίχους!
Απαραίτητο είναι οι τοίχοι να διακοσμούνται με αφίσες από την πανέμορφη ελληνική φύση και από τα ιστορικά μας μνημεία.
Αρχαία ρητά, καλό είναι, να βρίσκονται στους τοίχους της αίθουσας, για να έρθουν σε επαφή οι μαθητές από τα πρώτα τους χρόνια με τον περιεκτικό και διαχρονικό λόγο των αρχαίων Ελλήνων.
Ο εορταστικός στολισμός της αίθουσας είναι απαραίτητος, γιατί οι μαθητές βιώνουν πολύ καλύτερα τις εορτές και ευχαριστιούνται συμμετέχοντας στον καλλωπισμό.
Σε όλες τις αίθουσες είναι αναγκαίο να υπάρχει μία προθήκη, όπου θα εκτίθενται τα έργα χειροτεχνίας των μαθητών.
Στις αίθουσες των μεγάλων τάξεων θα πρέπει να δημιουργηθεί μία δανειστική βιβλιοθήκη με λογοτεχνικά βιβλία, που θα φέρνει ο κάθε μαθητής στην αρχή του διδακτικού έτους και θα τα παραλαμβάνει με τη λήξη του.
Μέσα στις υποχρεώσεις του δασκάλου είναι και η διατήρηση της καθαριότητας της αίθουσας κατά τη διάρκεια των μαθημάτων. Υπάρχουν αίθουσες διδασκαλίας που το καλάθι των αχρήστων είναι διακοσμητικό και τα χαρτιά και τα ξυσίματα από τα μολύβια βρίσκονται κάτω απ` τα θρανία. Δεν είναι λίγες οι φορές που οι καθαρίστριες διαμαρτύρονται στο διευθυντή του σχολείου για κάποιες τάξεις που δεν χρησιμοποιούν το καλάθι των αχρήστων. Ακόμη, με την ανοχή κάποιων δασκάλων, μερικοί μαθητές χρησιμοποιούν την επιφάνεια των θρανίων ως πρόχειρο τετράδιο. Πολλές φορές αναρωτήθηκα, πώς μπορούν κάποιοι εκπαιδευτικοί να  κάνουν μάθημα σε ένα βρώμικο περιβάλλον;!
Η καλή εμφάνιση της αίθουσας διδασκαλίας δεν εξαρτάται μόνο από το δάσκαλο της τάξης, αλλά και από το διευθυντή του σχολείου, ο οποίος θα πρέπει να διαθέτει από το σχολικό ταμείο τα λίγα χρήματα που απαιτούνται για το σκοπό αυτό.
Ακόμη, ο διευθυντής θα πρέπει να φροντίζει για να εξοπλίζεται το σχολείο με εποπτικά μέσα διδασκαλίας (τα περισσότερα χορηγούνται δωρεάν από το Υπουργείο Παιδείας), όπως όργανα Φυσικών και Μαθηματικών, συσκευές αναπαραγωγής ήχου και εικόνας, προτζέκτορα, οθόνη προβολής, CD και DVD με επιμορφωτικό και ψυχαγωγικό περιεχόμενο, χάρτες, υδρόγειο σφαίρα, εικόνες ηρώων κ.τ.λ., τα οποία εκ περιτροπής θα χρησιμοποιούνται από τους δασκάλους για τις ανάγκες του διδακτικού έργου.
Όσον αφορά τον ηλεκτρονικό εξοπλισμό, καιρός είναι να τοποθετηθεί σε όλες τις αίθουσες διδασκαλίας ένας υπολογιστής συνδεδεμένος με το Διαδίκτυο, και μέσω ενός προτζέκτορα να παρέχεται περισσότερη πληροφόρηση επί της διδακτέας ύλης.
Ο σχολικός σύμβουλος θα πρέπει να ελέγχει την εμφάνιση της αίθουσας διδασκαλίας και την επάρκεια του σχολείου σε εποπτικά μέσα, κι όταν διαπιστώνει ελλείψεις να νουθετεί τους δασκάλους και το διευθυντή.
Ο δάσκαλος λοιπόν της τάξης, με αρωγό το διευθυντή του σχολείου, θα πρέπει μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου να διαμορφώσει την καλή αισθητική και την καλή λειτουργικότητα της αίθουσας διδασκαλίας, ώστε το διδακτικό του έργο να πραγματοποιείται σε ένα ωραίο περιβάλλον.

Βασίλης Τασινός

Ιωάννινα 15 Μαρτίου 2015

 Σε όλα τα σχολεία άτυπες συζητήσεις μεταξύ των εκπαιδευτικών για παιδαγωγικά και διδακτικά θέματα γίνονται καθ` όλη τη διάρκεια του διδακτικού έτους. Οι εκπαιδευτικοί πάντα αισθάνονται την ανάγκη να συζητούν κάποια γεγονότα που συμβαίνουν στην τάξη τους. Επίσης συχνά γίνονται συζητήσεις για τις αδυναμίες των σχολικών εγχειριδίων, την αναγκαιότητα διόρθωσή τους ή και την αντικατάστασή τους. Ως μάχιμος δάσκαλος ένιωθα ιδιαίτερη χαρά να λαμβάνω μέρος σε τέτοιες συζητήσεις. Πολλές φορές στα διαλείμματα αντάλλασα απόψεις με καλούς δασκάλους και μου άρεσε να ακούω διάφορα περιστατικά από την τάξη τους. Γιατί, όμως, οι συζητήσεις αυτές να μη γίνονται οργανωμένα στο Σύλλογο Διδασκόντων;

Για να γίνει μια ουσιαστική ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των εκπαιδευτικών, καλό θα είναι ο κάθε δάσκαλος να κρατά σημειώσεις στο προσωπικό του ημερολόγιο για τα λάθη που εντόπισε στα σχολικά βιβλία, για τον τρόπο που χειρίστηκε κάποια ενδιαφέροντα παιδαγωγικά, διδακτικά και πειθαρχικά θέματα στην τάξη του, τις δυσκολίες που αντιμετώπισε και τα αποτελέσματα που είχε. Στη συνέχεια θα πρέπει να παρουσιάζονται τα θέματα αυτά στο Σύλλογο Διδασκόντων (τουλάχιστον στο τέλος του κάθε Τριμήνου), για να εκφράζονται και οι απόψεις των άλλων εκπαιδευτικών και έτσι από τη σύνθεση των απόψεων να προκύπτουν οι καλύτερες παιδαγωγικές και διδακτικές πρακτικές, καθώς και οι καλύτερες προτάσεις για τη βελτίωση των σχολικών βιβλίων.

Συνεπώς, οι οργανωμένες αυτές συζητήσεις θα είναι πρακτικά χρήσιμες στους εκπαιδευτικούς και προπάντων στους νέους. Κι αν ακόμη δεν ενεργήσει σωστά κάποιος έμπειρος δάσκαλος σε ένα παιδαγωγικό ή διδακτικό θέμα, κι αυτό θα αποτελέσει μάθημα για το νέο εκπαιδευτικό. Πολύ σημαντικό είναι και το γεγονός ότι οι εκπαιδευτικοί θα έχουν τη δυνατότητα να γνωρίζουν τους μαθητές που εμπλέκονται στις αφηγήσεις των συναδέλφων τους.

Με ευθύνη του διευθυντή του σχολείου θα πρέπει να κρατούνται πρακτικά των συζητήσεων αυτών, για να έχουμε στο τέλος του διδακτικού έτους ένα αξιόλογο υλικό, το οποίο θα είναι χρήσιμο και στους επόμενους εκπαιδευτικούς του σχολείου, αλλά και στο έργο των σχολικών συμβούλων. Ο μονότονα θεωρητικός λόγος αρκετών σχολικών συμβούλων στα σεμινάρια που διοργανώνουν, όχι μόνο κουράζει, αλλά και απογοητεύει τους εκπαιδευτικούς!

Συνοψίζοντας θα έλεγα ότι η ενδοσχολική επιμόρφωση έχει ανάγκη και την πρόταση που μόλις ανέπτυξα, γιατί εκτός από τα θετικά που προκύπτουν από την ανταλλαγή εμπειριών, βελτιώνονται και οι διαπροσωπικές σχέσεις των εκπαιδευτικών. Εξάλλου, άτυπα γίνεται η επιμόρφωση αυτή στα σχολεία, με τη διαφορά ότι δεν συμμετέχουν όλοι οι εκπαιδευτικοί και δεν κρατούνται πρακτικά των συζητήσεων αυτών.

Είναι πραγματικά κρίμα να μην αξιοποιείται στα σχολεία μας με θεσμοθετημένο τρόπο η εμπειρία των καλών δασκάλων και να μην καταγράφονται οι αξιόλογες παιδαγωγικές και διδακτικές πρακτικές.