Του Αναστασίου Τασινού

 Με το παρόν άρθρο, γύρισα τη μηχανή του χρόνου 41 χρόνια πίσω, στο Μάιο του 1976. Τότε, που ως τελειόφοιτος σπουδαστής του Ιεροδιδασκαλείου Βελλάς Ιωαννίνων, πραγματοποίησα τις πρώτες μου διδασκαλίες. Οι εν λόγω διδασκαλίες, ήταν το πιο ενδιαφέρον κομμάτι των σπουδών. Έπαιρνες τη «βάπτιση του πυρός» στο πεδίο της σχολικής πράξης. Κάτι πολύ σημαντικό!

Οι πρακτικές ασκήσεις περιλάμβαναν τρεις φάσεις: Στην πρώτη φάση παρακολούθησα δειγματικές διδασκαλίες στο μονοθέσιο Πρότυπο Δημοτικό Σχολείο Βελλάς. Στη δεύτερη φάση δίδαξα στο ίδιο σχολείο δύο μαθήματα, στις τάξεις Ε` και ΣΤ`. Και στην τρίτη φάση δίδαξα μία εβδομάδα όλα τα μαθήματα, στις τάξεις Β`, Ε` και ΣΤ`, στο διθέσιο Δημοτικό Σχολείο Δολιανών Ιωαννίνων.

Θα ήθελα να αναφερθώ συνοπτικά στις πρώτες μου διδασκαλίες στη Γλώσσα και στα Φυσικά. Για τις διδασκαλίες αυτές είχα προετοιμαστεί πολύ καλά. Είχα σχεδιάσει δύο πορείες διδασκαλίας (μία για κάθε μάθημα), οι οποίες εμπεριείχαν τους στόχους, την αφόρμηση, το εποπτικό υλικό και τη ροή των μαθημάτων. Οι εν λόγω πορείες, ήταν στη διάθεση του υπεύθυνου καθηγητή, αν τυχόν ερχόταν για επιθεώρηση, την ημέρα της διδασκαλίας. Διαπίστωνε επί τόπου, αν συμβάδιζαν οι πορείες διδασκαλίας με τη διδακτική πράξη.

Φορώντας την υποχρεωτική ενδυμασία της εποχής, κουστούμι και γραβάτα, εμφανίστηκα στην αίθουσα διδασκαλίας. Ήταν μια ξεχωριστή ημέρα! Αυτοσυστήθηκα και χωρίς χρονοτριβή άρχισα με το μάθημα της Γλώσσας, υπαγορεύοντας στους μαθητές την Ορθογραφία της ημέρας. Στη συνέχεια τους αφηγήθηκα μια μικρή ιστορία, που ήταν η αφόρμηση του νέου μαθήματος. Αμέσως μετά, διάβασα μεγαλόφωνα το λογοτεχνικό κείμενο από το Αναγνωστικό και ακολούθησε η νοηματική του επεξεργασία και η ενασχόληση με γραμματικές και συντακτικές ασκήσεις. Εκεί που νόμιζα ότι όλα έβαιναν καλώς, κοιτώντας το ρολόι διαπίστωσα ότι ο χρόνος μού είχε ξεφύγει. Ήταν σίγουρο ότι είχα προγραμματίσει πολύ περισσότερα, απ` όσα άντεχαν οι διδακτικές ώρες. Άρχισα να τρέχω τη διδασκαλία για να προλάβω. Συνειδητοποιώντας ότι το τρέξιμο δε βγάζει πουθενά, έκανα αφαίρεση μερικών δραστηριοτήτων και η διδασκαλία επανήλθε σε κανονικό ρυθμό.

Ακολούθησε η διδασκαλία Φυσικών, στην οποία ήμουν πιο προσεκτικός στη διαχείριση του χρόνου. Άρχισα με μια σύντομη εξέταση των μαθητών με βασικές ερωτήσεις και αμέσως πέρασα στην αφόρμηση του νέου μαθήματος. Στη συνέχεια έκανα επιτυχώς τα δύο πειράματα που είχα προγραμματίσει, εξάγοντας τα ανάλογα συμπεράσματα.

Κάνοντας  μια αυτοκριτική στις διδασκαλίες, έχω να πω, ότι παρουσίασαν και οι δύο την ίδια αδυναμία. Δεν περίσσεψε χρόνος για ανατροφοδότηση της διδαχθείσας ύλης με βασικές ερωτήσεις. Είχαν όμως και την ίδια δύναμη. Την πολύ καλή επικοινωνία με τους μαθητές. Μου έκανε εντύπωση, ότι 30 χρόνια μετά, με αναγνώρισε στα Γιάννενα μία παλιά μαθήτρια και μου θύμισε τις δύο αυτές διδασκαλίες.

Οι γραπτές πορείες διδασκαλίας βοηθάνε το μαθητευόμενο δάσκαλο, να νιώθει ασφάλεια και αυτοπεποίθηση στην τάξη. Μετά όμως την απόκτηση μερικών εμπειριών, οι γραπτές πορείες διδασκαλίας είναι περιττές· όχι όμως και η προετοιμασία του δασκάλου στο σπίτι.

Θα ήθελα να αναφερθώ συνοπτικά και στις διδασκαλίες που έκανα για μία εβδομάδα, στο Δημοτικό Σχολείο Δολιανών, στις τάξεις Β`, Ε`, και ΣΤ`. Και σε αυτές τις διδασκαλίες είχα προετοιμαστεί πολύ καλά. Είχα σχεδιάσει γραπτές πορείες διδασκαλίας σε όλα τα μαθήματα, φροντίζοντας να περισσεύει λίγος χρόνος για ανατροφοδότηση των διδαχθέντων κεφαλαίων. Η επικοινωνία στην τάξη ήταν πολύ καλή, προσέχοντας ιδιαίτερα τους αδύνατους μαθητές. Τη μέριμνα αυτή υπέρ των αδυνάτων, ο Ηλίας, μαθητής τότε στην Ε` Δημοτικού, δεν την ξέχασε ποτέ! Με αιφνιδίασε, 10 χρόνια αργότερα, όταν μου είπε: «Εγώ από σένα άρχισα να μαθαίνω γράμματα και από την κυρία στην ΣΤ` τάξη». Γέλασα με την υπερβολή που αφορούσε το πρόσωπό μου και του υπενθύμισα, ότι με είχε δάσκαλο μόνον μία εβδομάδα. «Δεν το ξέχασα, αλλά εκείνη την εβδομάδα ένιωσα κι εγώ μαθητής», μου απάντησε. Το γέλιο μου κόπηκε. Τα λόγια του με προβλημάτισαν. Δεν περίμενα ποτέ, ότι η διδασκαλία μιας εβδομάδας, θα έγραφε τόσο δυνατά μέσα του και θα γινόταν η αρχή για ένα νέο ξεκίνημα. Στη συνέχεια μου μίλησε για τα δύσκολα χρόνια που πέρασε ως μαθητής. Ένιωσα τα λεγόμενά του, γιατί είχα την ατυχία, να έχω κι εγώ τον ίδιο δάσκαλο στην Ε` και ΣΤ` τάξη. Ήταν ένας δάσκαλος, που ξεπερνούσε τα όρια της αυταρχικής αγωγής. Το γράφω αυτό, γιατί ευχαριστιόταν το ξύλο που έριχνε. Τα χαστούκια του είχαν μια ιδιαίτερη τεχνική. Δεν έπιαναν ποτέ αέρα. Με την αριστερή παλάμη κοντράριζε το κεφάλι του μαθητή, ώστε να μην μετακινείται από το φόβο, και με τη δεξιά παλάμη εκσφενδόνιζε το χαστούκι. Την ίδια στιγμή, διέκρινες στο πρόσωπό του μια αίσθηση χαράς και ανακούφισης. Οι κόκκινες δαχτυλιές που άφηνε στα μάγουλα των μαθητών μαρτυρούσαν, αρκετή ώρα μετά, τη βίαιη συμπεριφορά του. Σε μια σχολική εκδρομή, ο εν λόγω δάσκαλος, ξεπέρασε τον εαυτό του. Φώναξε τον Πέτρο, έναν μαθητή που δεν συμπαθούσε, να πάει κοντά του και άρχισε να τον χτυπάει χωρίς λόγο και να γελάει. Τη σαδιστική αυτή πράξη, δεν την ξέχασα ποτέ. Στα σεμινάρια που έκανα ως σχολικός σύμβουλος, όταν μιλούσα στους  εκπαιδευτικούς για την αυταρχική αγωγή, πάντα αναφερόμουν σε αυτόν το δάσκαλο, ως παράδειγμα προς αποφυγή.

Σπούδασα στα χρόνια της  αυταρχικής αγωγής και διαπίστωσα από πρώτο χέρι τη μεγάλη ζημιά, που προκαλεί στις παιδικές ψυχές η σωματική και η λεκτική βία. Γι` αυτό και υπηρέτησα με μεγάλη συνέπεια την αντιαυταρχική αγωγή, ως δάσκαλος, διευθυντής και σχολικός σύμβουλος.

Η θητεία μου στη Δημοτική Εκπαίδευση άρχισε, το Φλεβάρη του 1980, ως αναπληρωτής δάσκαλος στο 5^ο Δημοτικό Σχολείο Κορυδαλλού Δυτικής Αττικής, στην Γ` τάξη. Θα ήθελα από τη χρονιά αυτή να δημοσιοποιήσω το λάθος που έκανα, να διδάσκω περισσότερες ώρες Μαθηματικά, απ` όσες προέβλεπε το αναλυτικό πρόγραμμα, κλέβοντας χρόνο από τα άλλα μαθήματα. Ένα λάθος, που συνήθως κάνουν αρκετοί νέοι δάσκαλοι.

Το Σεπτέμβριο του 1980, διορίστηκα στο μονοθέσιο Δημοτικό Σχολείο Τουλιάτων Κεφαλονιάς, όπου δίδασκα για ένα χρόνο σε 24 μαθητές, σε όλες τις τάξεις. Πρέπει να ομολογήσω, ότι στις πρώτες μου διδασκαλίες στην Α` τάξη, δεν πατούσα καλά στα πόδια μου. Κι αυτό γιατί ως σπουδαστής, δεν είχα κάνει καμιά πρακτική άσκηση στην Α` τάξη. Χωρίς αμφιβολία, οι πρακτικές ασκήσεις στα Παιδαγωγικά Τμήματα πρέπει να είναι περισσότερες και να αφορούν όλες τις τάξεις.

Από το Σεπτέμβριο του 1981 και μετά, εργάστηκα κυρίως σε πολυθέσια σχολεία, αποκτώντας πολλές διδακτικές εμπειρίες. Παρόλα αυτά, ουδέποτε αναθεώρησα την αρχική μου θέση ότι: ο δάσκαλος – ανεξάρτητα αν είναι παλιός ή νέος – πρέπει να προετοιμάζεται καθημερινά σε όλα τα μαθήματα. Έτσι, δεν πελαγοδρομεί, δεν εκνευρίζεται και δεν απογοητεύεται. Παράγει έργο, χωρίς να εξουθενώνεται. Έχει υπομονή και οικοδομεί καλές παιδαγωγικές σχέσεις.

Ο αδιάβαστος δάσκαλος είναι ανεπαρκής στο ρόλο του.  Δεν επικοινωνεί καλά με τους μαθητές, δεν έχει αλληλουχία νοημάτων στο λόγο, χάνει τον έλεγχο της τάξης, ενεργεί σπασμωδικά, φωνάζει για να επιβληθεί, κουράζεται ψυχολογικά και δεν μπορεί να οικοδομήσει καλές παιδαγωγικές σχέσεις. Αργά ή γρήγορα, εισπράττει την απόρριψη μαθητών και γονιών, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Θυμάμαι έναν δάσκαλο να καυχιέται, ότι διδάσκει πολύ καλά όλα τα μαθήματα της ημέρας, χωρίς καμιά προετοιμασία στο σπίτι. Με αυτό που έλεγε αυτάρεσκα, μπορεί να γελούσε τον εαυτό του, όχι όμως τους και τους γονείς, που του είχαν κολλήσει το παρατσούκλι ο «ασυνεννόητος». Προφανώς, είχε πρόβλημα  συνεννόησης στην τάξη, εφόσον καθημερινά ήταν αδιάβαστος.

Θα ήθελα να επαναλάβω, για άλλη μια φορά, ότι η επιτυχία της διδασκαλίας εξασφαλίζεται, μόνον, με την καλή προετοιμασία του δασκάλου στο σπίτι. Έτσι παράγεται σταθερό εκπαιδευτικό έργο και επιπλέον προφυλάσσεται το νευρικό σύστημα του δασκάλου, από τις αυθόρμητες διδακτικές προχειρότητες.

Ιωάννινα 18 Ιουνίου 2017     

Του Αναστασίου Τασινού

Υπάρχουν μερικές φράσεις που διαβάζουμε ή ακούμε στη ζωή μας που δύσκολα ξεχνιούνται. Ίσως γιατί αποκαλύπτουν με λιτό τρόπο αλήθειες που αγγίζουν τα δικά μας βιώματα. Η φράση που άκουσα: «έγινα γκριζομάλλης για να μάθω τα οφέλη της Μεσογειακής διατροφής, ενώ θα έπρεπε να τα ξέρω απ` το Δημοτικό σχολείο,», ανήκει σ` αυτή την κατηγορία.

Είναι σημαντικό η Μεσογειακή διατροφή να μπαίνει έγκαιρα στη ζωή μας, καθώς και η σωματική άσκηση. Έτσι, δεν θα υπάρχει «χαμένος χρόνος», με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Ο συνδυασμός υγιεινής διατροφής και άθλησης συμβάλλει στη σωματική και ψυχική υγεία. Κι αυτό πρέπει να το μάθουν καλά οι μαθητές, όχι με κηρύγματα, αλλά με καλές πρακτικές.

Με το παρόν άρθρο θα ήθελα να εστιάσω στη Μεσογειακή διατροφή. Για το σχολικό αθλητισμό έχω αναφερθεί σε παλαιότερα άρθρα μου.

Εξαρχής να γράψω ότι πρέπει να υπάρχει στη διδακτέα ύλη των Φυσικών και της Μελέτης Περιβάλλοντος ένα κεφάλαιο για τη Μεσογειακή διατροφή. Επιπλέον, η Μεσογειακή διατροφή μπορεί να αποτελέσει ένα θέμα για σχέδιο εργασίας (project), στο «μάθημα» της Ευέλικτης Ζώνης. Πριν γράψω μερικές δραστηριότητες που μπορούν να γίνουν στην τάξη, θα ήθελα να μεταφέρω από την εγκυκλοπαίδεια «Βικιπαίδεια» μια μικρή παράγραφο για τη Μεσογειακή διατροφή:

«Η Μεσογειακή διατροφή είναι μια σύγχρονη δίαιτα, εμπνευσμένη απ` τις διατροφικές συνήθειες της Ελλάδας, της νότιας Ιταλίας, της Γαλλίας, της Ισπανίας, της Αλβανίας, της Αιγύπτου, της Αλγερίας , του Ισραήλ,  στη δεκαετία του 1940 και του 1950. Τα κύρια χαρακτηριστικά αυτής της διατροφής περιλαμβάνει αναλογικά υψηλή κατανάλωση ελαιόλαδου, όσπρια, ανεπεξέργαστα δημητριακά, φρούτα και λαχανικά, μέτρια προς υψηλή κατανάλωση ψαριού, μέτρια κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων καθημερινά (κυρίως τυρί και γιαούρτι), μέτρια κατανάλωση κρασιού και χαμηλή κατανάλωση κρέατος.»

Από επιστημονικές έρευνες που έγιναν στις αρχές της δεκαετίας του 1960 στην Κρήτη και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, καθώς και στη νότια Ιταλία, παρατηρήθηκε ότι οι κάτοικοι που σιτίζονταν με τη Μεσογειακή διατροφή, εκδήλωναν τις λιγότερες χρόνιες ασθένειες και ο μέσος όρος ζωής ήταν από τους πιο υψηλούς στον κόσμο. Κατόπιν αυτών των ερευνών, η Μεσογειακή διατροφή χαρακτηρίστηκε ως «φάρμακο» από ειδικούς γιατρούς και διατροφολόγους κι έγινε γνωστή στο ευρύ κοινό.

Στο τέλος του άρθρου βλέπουμε την πυραμίδα της Μεσογειακής διατροφής, όπου υπάρχουν οι τροφές που πρέπει να καταναλώνουμε καθημερινά, εβδομαδιαία και μηνιαία. Παρατηρούμε ότι όσο ανεβαίνουμε την πυραμίδα, η ποσότητα και η συχνότητα μερικών τροφών μειώνεται. Αντίθετα, όσο κατεβαίνουμε την πυραμίδα, η ποσότητα και η συχνότητα άλλων τροφών αυξάνεται. Η κατανάλωση νερού είναι καθημερινή, το ίδιο και η κατανάλωση κρασιού αλλά σε λίγη ποσότητα και μόνον για τους ενήλικες. Επιπλέον, στη βάση της πυραμίδας βλέπουμε την καθημερινή σωματική άσκηση, που συνοδεύει τη Μεσογειακή διατροφή.

Περιληπτικά, θα ήθελα να αναφερθώ σε ένα σχέδιο εργασίας για τη Μεσογειακή διατροφή έξι διδακτικών ωρών, το οποίο μπορεί να υλοποιηθεί στο «μάθημα» της Ευέλικτης Ζώνης σε τρία συνεχόμενα δίωρα, ένα κάθε εβδομάδα.

Το πρώτο δίωρο ο δάσκαλος κάνει στους μαθητές μια μικρή εισήγηση για τη Μεσογειακή διατροφή. Στη συνέχεια σχεδιάζει στον πίνακα με έγχρωμες κιμωλίες την πυραμίδα της Μεσογειακής διατροφής. Το ίδιο κάνουν και οι μαθητές στα μπλοκ ζωγραφικής με έγχρωμες ξυλομπογιές.

Το δεύτερο δίωρο οι μαθητές  με την τεχνική του κολλάζ, φτιάχνουν μια μεγάλη αφίσα με την πυραμίδα της Μεσογειακής διατροφής, την οποία κολλάνε στον τοίχο της τάξης, όπου θα παραμείνει εκεί μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς. Στη συνέχεια, ο δάσκαλος ζητάει απ` τον κάθε μαθητή να του γράψει σε μια κόλλα χαρτί τις τροφές εκείνες, που θα ήθελε να έχει ένα τοστ Μεσογειακής διατροφής. Μετά τους ανακοινώνει ότι την επόμενη φορά, ο καθένας θα γευματίσει στην τάξη το τοστ της αρεσκείας του.

Το τρίτο δίωρο περιλαμβάνει το προαναγγελθέν γεύμα της Μεσογειακής διατροφής. Ο δάσκαλος φέρνει στην τάξη τα τρόφιμα που είχαν επιλέξει οι μαθητές και τα τοποθετεί σε έναν πρόχειρο μπουφέ, που φτιάχνει με τρία θρανία κι ένα τραπεζομάντηλο. Ο κάθε μαθητής περνάει απ` το μπουφέ και ετοιμάζει το δικό του τοστ. Η ετοιμασία των τοστ μπορεί να γίνει κι απ` το κυλικείο του σχολείου ή κι απ` τους γονείς. Η πρώτη επιλογή όμως, είναι η καλύτερη. Μετά το γεύμα ακολουθεί μια επαναληπτική συζήτηση για τη Μεσογειακή διατροφή και μ` αυτήν ολοκληρώνεται το σχέδιο εργασίας. Εξυπακούεται ότι η ευρηματικότητα του δασκάλου μπορεί να εισάγει περισσότερες δραστηριότητες στο σχέδιο εργασίας.

Κλείνοντας να πω ότι είναι ευθύνη του Δημοτικού σχολείου να μαθαίνει στους μαθητές τα οφέλη της Μεσογειακής διατροφής. Έτσι, συνειδητοποιούν έγκαιρα ότι πρέπει να αποφεύγουν τα πολλά σουβλάκια, τα γαριδάκια, τα πατατάκια, τα σαλάμια και τις λοιπές τυποποιημένες και επεξεργασμένες τροφές. Τους μαθαίνει την αξία των φαγητών της Μεσογειακής διατροφής, ώστε να μην δυσανασχετούν όταν τα βλέπουν στο τραπέζι.

Η υγιεινή διατροφή και ο αθλητισμός, όταν ξεκινάνε απ` την παιδική ηλικία – θα το γράψω άλλη μια φορά –  έχουν τη δική τους συνεισφορά στη σωματική και ψυχική υγεία.

 Πυραμίδα Μεσογειακής Διατροφής

Ιωάννινα 8 Μαρτίου 2023

Αναστάσιος Αγ. Τασινός

Στις 11 Φεβρουαρίου 2018, είχα μια δυσάρεστη επικοινωνία στο Διαδίκτυο, με έναν παλιό μαθητή μου, το Θωμά. Μου έγραψε: «Κύριε Τάσο, δεν ξέρω εάν μάθατε, τα δυσάρεστα για το συμμαθητή μας… βρέθηκαν αρκετά παιδιά της τάξης μας σε δυσάρεστο γεγονός, μακάρι να βρεθούμε σε χαρά…» Του απάντησα: «Δεν έχω μάθει τίποτα! Για ποιον συμμαθητή σου μιλάς;» Μου απάντησε: «Ο Σπύρος Αβράμης, δεν είναι πια μαζί μας…» Πάγωσα! Μ` έσφιξε το στομάχι! Δεν μπορούσα να το πιστέψω! Το γελαστό παιδί έφυγε από κοντά μας! Έφυγε, πριν προφτάσει να πει το τραγούδι του! Είκοσι εννιά χρονών! «Χάρε, μπαμπέση σταυρωτή, γιατί μας το ’κανες γιατί, πήρες απ` την παρέα μας το πιο καλό παιδί…»

Τι να πρωτοθυμηθώ, από το σχολικό έτος 1998-1999, που είχα μαθητή το Σπύρο, στην Ε` τάξη, του 47^ου  Δημοτικού Σχολείου Πατρών. Ένα συμπονετικό παιδί, ένα αστέρι που έλαμπε στο σχολείο.

Τον θυμάμαι στη γιορτή του Πολυτεχνείου, να απαγγέλλει στίχους από τη Ρωμιοσύνη.

Τον θυμάμαι στο θέατρο «Απόλλων», να χαίρεται με τους συμμαθητές του την παράσταση «Οικογένεια Νώε».

Τον θυμάμαι στα γενέθλια του Ζώη, να διασκεδάζει με τους συμμαθητές του.

Τον θυμάμαι στο σπίτι μου, στην ονομαστική μου γιορτή, να χορεύει με τους συμμαθητές του, το τραγούδι «Είμαι φίνο φανταράκι».

Ωραίες παιδαγωγικές και διδακτικές στιγμές, που ο χρόνος φάνηκε ανήμπορος να σβήσει.

Με αυτές τις λίγες και λιτές αναμνήσεις, θα ήθελα να αποχαιρετήσω το Σπύρο και να εκφράσω τα βαθύτατα συλλυπητήριά μου στους δικούς του ανθρώπους.

Σπύρο, καλό ταξίδι στη γειτονιά των αγγέλων!

Ιωάννινα 19 Φεβρουαρίου 2018

Του Αναστασίου Τασινού

Πάντα με τους μαθητές μου είχα πολύ καλές παιδαγωγικές σχέσεις, γι` αυτό και κατά κανόνα ήταν ειλικρινείς μαζί μου, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων. Επιβράβευα την αλήθεια, επιδιώκοντας να γίνει μια καλή συνήθεια στην τάξη. Το περιστατικό που θα σας αφηγηθώ ανήκει στις εξαιρέσεις.

Πρωταγωνιστές της ιστορίας ο Βασιλάκης, ο Ανδρέας και η Ελένη, μαθητές μου και οι τρεις στην Ε` τάξη. Μια μέρα, πριν αρχίσει το μάθημα, ήρθε ο Βασιλάκης στην έδρα και μου είπε ότι η Ελένη έκανε κάποια αταξία στο διάλειμμα. Δε θυμάμαι την αταξία αυτή, ίσως γιατί δεν την πίστεψα. Παρόλο, ότι ποτέ δεν ενθάρρυνα τους μαρτυριάρηδες μαθητές, ήθελα δεν ήθελα, μάθαινα αρκετά πράγματα. Τη δεδομένη στιγμή εκτίμησα ότι ο Βασιλάκης μού έλεγε ψέματα. Η Ελένη ήταν μια πολύ ήσυχη μαθήτρια και τα όσα άκουσα, δεν έδεναν με το χαρακτήρα της. Είπα στο Βασιλάκη ευθέως ότι δεν τον πιστεύω. Ο Βασιλάκης όμως, είχε έτοιμη την απάντηση: «Κύριε, ρωτήστε και τον Αντρέα». Αιφνιδιάστηκα! Ρώτησα τον Αντρέα και μου είπε τα ίδια πράγματα.

Μόλις χτύπησε το κουδούνι και μπήκαν όλοι οι μαθητές στην τάξη, κάλεσα την Ελένη στην έδρα για να ακούσω τη δική της εκδοχή. Πάντα άκουγα τα παραπτώματα και τα προβλήματα των μαθητών, όσο ασήμαντα κι αν ήταν. Έτσι διατηρούσα πολύ καλές παιδαγωγικές και διαμαθητικές σχέσεις. Μόλις η Ελένη άκουσε αυτά που της είπα,, έβαλε τα κλάματα λέγοντας: «Κύριε, ο Βασιλάκης λέει ψέματα». Της είπα ότι και ο Αντρέας μού είπε τα ίδια πράγματα και ότι δεν μπορεί να λένε και οι δύο ψέματα. «Μην τους πιστεύετε κύριε, λένε ψέματα και οι δύο» έλεγε κι έκλαιγε απαρηγόρητη. Ρώτησα την τάξη, αν κάποιος ήταν παρόν στο συμβάν και κανείς δε σήκωσε το χέρι του. Το έντονο κλάμα της Ελένης μ` έβαλε σε υποψίες, ότι κάτι δεν πήγαινε καλά. Την καθησύχασα λέγοντας ότι στο διάλειμμα θα μάθω όλη την αλήθεια. Επισήμανα και στους δύο μαθητές, σε αυστηρό τόνο, ότι αν συνεχίσουν να λένε ψέματα, η τιμωρία τους θα είναι μεγάλη. Άρχισα να κάνω το μάθημα, αλλά το μυαλό μου δεν έφευγε από το συμβάν και κατά διαστήματα κοίταζα έντονα το Βασιλάκη και τον Αντρέα. Δεν μπορούσα να φανταστώ, ότι είχαν σκαρώσει συκοφαντία σε βάρος της συμμαθήτριάς τους.

Μόλις χτύπησε το κουδούνι για διάλειμμα, ζήτησα από τον Βασιλάκη να έρθει στην έδρα και από τον Αντρέα να βρίσκεται έξω από την πόρτα και να περιμένει τη σειρά του. Από τους άλλους μαθητές ζήτησα να βγουν έξω από την τάξη, μηδέ εξαιρουμένων και των επιμελητών.

Ο Βασιλάκης όπως περίμενα μου τα είπε όλα. Συγκεκριμένα, είχε κατηγορήσει ψευδώς την Ελένη, θέλοντας να την εκδικηθεί, γιατί τη χθεσινή ημέρα τον είχε μαρτυρήσει στον εφημερεύοντα δάσκαλο για κάποια αταξία που είχε κάνει. Και για να ισχυροποιήσει την κατηγορία του, χρησιμοποίησε το φιλαράκι του τον Αντρέα ως ψευδομάρτυρα. Τρελάθηκα! Δεν μπορούσα να το πιστέψω! Μαθητές της Ε` Δημοτικού να οργανώνουν συκοφαντική δυσφήμιση, λες και είναι ενήλικες! Είπα στο Βασιλάκη, σε ήπιο τόνο, ότι μόλις χτυπήσει το κουδούνι για μάθημα θα του ανακοινώσω την ποινή. Ο Βασιλάκης βγαίνοντας έξω ειδοποίησε τον Αντρέα να έρθει στην έδρα και ταυτόχρονα του ψιθύρισε ότι μου τα είπε όλα.

Ο Αντρέας ήρθε συνεσταλμένος προς την έδρα και μου είπε ακριβώς τα ίδια, όπως ήταν αναμενόμενο. Ανακοίνωσα και στον Αντρέα, σε ήπιο τόνο, ότι είπα και στο Βασιλάκη.

Μόλις χτύπησε το κουδούνι για μάθημα, δεν βιάστηκα να ανακοινώσω την ποινή. Σκοπός μου ήταν, όλοι οι μαθητές να καταλάβουν τη σοβαρότητα του παραπτώματος. Έθεσα ευθέως στο Βασιλάκη και τον Αντρέα το εξής ερώτημα: «Φανταστείτε πως θα νιώθατε εσείς, αν κάποιοι συκοφαντούσαν τους γονείς σας, για κάτι που δεν έκαναν». Τους πληροφόρησα ότι η συκοφαντική δυσφήμιση στους ενήλικες θεωρείται ποινικό αδίκημα και τιμωρείται από τη Δικαιοσύνη με ποινή φυλάκισης. Όλοι οι μαθητές άκουγαν με προσοχή αυτά που έλεγα, ενώ ο Βασιλάκης και ο Αντρέας αισθάνθηκαν την ανάγκη να ζητήσουν συγγνώμη από την Ελένη. Στη συνέχεια τους ανακοίνωσα την ίδια τιμωρία. Για μια εβδομάδα τους απαγόρευσα να παίζουν ποδόσφαιρο στα διαλείμματα. (Το σχολείο είχε μεγάλη αυλή και διέθετε χώρο και για το ποδόσφαιρο). Αγαπούσαν το ποδόσφαιρο και οι δύο, γι` αυτό και εκτίμησα ότι η τιμωρία αυτή ήταν η πιο κατάλληλη. Σε κάθε διάλειμμα έκανα έλεγχο, αν τηρούσαν την ποινή τους. Μια ημέρα  είδα το Βασιλάκη, όταν οι συμμαθητές του έπαιζαν ποδόσφαιρο, να κάνει ελιγμό για να αποφύγει τη μπάλα, που κατά τύχη πήγαινε πάνω του. Ήξερε πολύ καλά, ότι  εκείνη τη στιγμή τον έβλεπα.

Τη δεύτερη ημέρα της τιμωρίας, ο Βασιλάκης μου είπε: «Κύριε, αν η γυμνάστρια στην ώρα της Γυμναστικής μάς βάλει να παίξουμε ποδόσφαιρο, εμείς τι θα κάνουμε;» Του απάντησα ότι «θα κάνετε ό,τι σας πει η γυμνάστρια, που έχει την ευθύνη αυτού του μαθήματος.» Του άρεσε αυτό που άκουσε.

Την τρίτη ημέρα της τιμωρίας, η Ελένη με παρακάλεσε να δώσω χάρη στο Βασιλάκη και τον Αντρέα. Μου άρεσε αυτό που άκουσα και της είπα ότι θα σκεφτώ την επιθυμία της. Ήταν πονόψυχη και δεν μπορούσε να τους βλέπει τιμωρημένους.

Πολύ σπάνια τιμωρούσα, αν όμως αυτό γινόταν, επέβαλα τιμωρία μικρής διάρκειας, που συνήθως ήταν ο περιορισμός της ελευθερίας του μαθητή για ένα διάλειμμα. Η εν λόγω όμως τιμωρία ήταν μεγάλης διάρκειας – εξαιτίας της σοβαρότητας του παραπτώματος – γι` αυτό και βλέποντας να έχει πετύχει το σκοπό της αποφάσισα να τη σταματήσω. Η διακοπή της τιμωρίας έχει νόημα, μόνον, όταν  συντρέχει κάποιος παιδαγωγικός λόγος.

Την τέταρτη ημέρα της τιμωρίας, πριν αρχίσω το μάθημα, ανακοίνωσα στην τάξη ότι λήγει η ποινή του Βασιλάκη και του Αντρέα, λόγω επιθυμίας της Ελένης. Τα αγόρια ξέσπασαν σε χειροκροτήματα, γιατί επανήλθαν τα φιλαράκια τους στο ποδόσφαιρο. Μα πιο πολύ από όλους χειροκρότησε η Ελένη! Κι αυτό ήταν πολύ συγκινητικό! Το ευχαριστήθηκα όμως κι εγώ, καθόσον δεν μπορούσα να τους βλέπω τιμωρημένους.

Με την ευκαιρία αυτού του ενθυμήματος να επισημάνω, ότι ο δάσκαλος δεν πρέπει να θεωρεί χάσιμο χρόνου την ενασχόλησή του με τα προβλήματα των μαθητών. Αντίθετα να θεωρεί ότι κάνει επένδυση στην παιδαγωγική ατμόσφαιρα της τάξης. Φανταστείτε, αν δεν υπήρχε λύση στο συγκεκριμένο πρόβλημα, τι προεκτάσεις θα έπαιρνε και πόσο θα έβλαπτε την ομαλή λειτουργία της τάξης. Είναι σίγουρο, ότι αφήνοντας τα προβλήματα να σέρνονται στην τάξη, στην πορεία θα χρειαστεί πολύ περισσότερος χρόνος για να αντιμετωπιστούν οι  παρενέργειες, που αυτά θα δημιουργήσουν.

Ακόμη, ας έχει υπόψη ο δάσκαλος, ότι οι πολλές τιμωρίες πλήττουν το παιδαγωγικό κλίμα της τάξης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται

Παρεμπιπτόντως να αναφερθώ επιγραμματικά και σε μια άλλη μικρή ιστορία από την ίδια τάξη. Μια μέρα ήρθε στο σχολείο μια μητέρα και μου εκμυστηρεύτηκε την ανησυχία της, για ένα αθώο αίσθημα που εκδήλωσε ένας μαθητής για την κόρη της. Γέλασα, επιδιώκοντας την υποβάθμιση του γεγονότος, ενώ παράλληλα της υποσχέθηκα ότι θα επιληφθώ του θέματος. Χρειάστηκε μόνον μια ολιγόλεπτη παιδαγωγική συζήτηση ξεχωριστά με το κάθε παιδί και οι ανησυχίες της μητέρας εξαφανίστηκαν.

Πιστεύω ότι τα προβλήματα μεταξύ των μαθητών, όταν υπάρχει ο κατάλληλος χειρισμός, μπορούν και να ενδυναμώσουν τις διαμαθητικές σχέσεις, όπως έγινε στα δύο περιστατικά που προανέφερα.

Κλείνοντας θα ήθελα να επισημάνω, ότι ο δάσκαλος θα πρέπει να διαχειρίζεται με παιδαγωγική ευαισθησία τα προβλήματα και τα παραπτώματα των μαθητών. Έτσι οικοδομούνται οι καλές παιδαγωγικές και διαμαθητικές σχέσεις, καθώς και οι καλές συνεργασίες με τους γονείς, που έχει ανάγκη το εκπαιδευτικό έργο.

Ιωάννινα 15 Δεκεμβρίου 2018

Του Αναστασίου Τασινού

Η ιστορία που θα σας αφηγηθώ, έλαβε χώρα πριν 31 χρόνια, σε ένα επαρχιακό Δημοτικό σχολείο, που μόλις είχα πάει. Πρωταγωνιστές της ιστορίας ο Σπύρος, μαθητής της Ε` τάξης και η αδελφή του η Αγγελική, μαθήτρια της ΣΤ` τάξης. Δίδασκα και στα δύο αδέλφια ταυτόχρονα, καθόσον εκείνη τη χρονιά είχα αναλάβει τις τάξεις Ε` και ΣΤ`.

Ο Σπύρος ήταν πολύ ήσυχος μαθητής και είχε μια ιδιαίτερη κλίση στη Ζωγραφική. Έκανε πολύ ωραία γράμματα, κάτι που δεν το είχα ξαναδεί σε αριστερόχειρα μαθητή. Το πάθος του για τη Ζωγραφική ξεκίνησε – όπως με πληροφόρησε η αδελφή του – όταν ο προηγούμενος δάσκαλος τού είπε ότι μια μέρα θα γίνει μεγάλος ζωγράφος. Από τότε ο Σπύρος ζούσε μόνον για τη Ζωγραφική. Αρκετές φορές μάλιστα, ζωγράφιζε στις διδακτικές ώρες των άλλων μαθημάτων. Του έλεγα να κρατάει την όρεξή του για τις ώρες της Αισθητικής Αγωγής και να προσέχει σε όλα τα μαθήματα. Προσπαθούσα να τον πείσω, ότι οι βασικές γνώσεις που παρέχει το Δημοτικό σχολείο, του είναι απαραίτητες για οτιδήποτε κάνει στη ζωή του. Στα Μαθηματικά είχε σοβαρό πρόβλημα, καθόσον δεν ήξερε την προπαίδεια. Και δεν ήταν ο μόνος στην τάξη, αλλά οι περισσότεροι. Γι` αυτό και από την αρχή της σχολικής χρονιάς, ο πρώτος στόχος μου ήταν, όλοι οι μαθητές να μάθουν – το βασικό κρίκο των Μαθηματικών – την προπαίδεια. Ένας στόχος, που σύντομα επετεύχθη, με αποτέλεσμα να υποχωρήσει η μαθηματικοφοβία και οι μαθητές να λύνουν καθημερινά τις ασκήσεις που τους έβαζα.

Εκείνη τη σχολική χρονιά, είχα χωρίσει τους μαθητές σε τέσσερις ομάδες. Μερικές φορές εφάρμοζα στην τάξη και την ομαδοκεντρική μέθοδο διδασκαλίας, που άρεσε πολύ στους μαθητές. Ο Σπύρος ανήκε τυπικά στη δεύτερη ομάδα, αλλά ουσιαστικά στον εαυτό του. Απέφυγα να του επιβάλω τις μαθητικές του υποχρεώσεις, θέλοντας από μόνος του να τις αναλάβει, όπως και οι άλλοι μαθητές. Ο Σπύρος όμως ζούσε στο όνειρό του.

Μια μέρα ενώ δίδασκα Μαθηματικά, μου έκανε εντύπωση που ο Σπύρος κρατούσε σημειώσεις στο πρόχειρό του. Δεν μπορούσα να πιστέψω αυτό που έβλεπα. Στο τέλος της παράδοσης, κάνοντας επαναληπτικές ερωτήσεις για να δω αν υπήρξε αφομοίωση της ύλης, διαπίστωσα ότι ο Σπύρος δεν είχε καταλάβει τίποτε. Παραξενεύτηκα! Πήγα στο θρανίο του για να ελέγξω τις σημειώσεις που κρατούσε, γιατί μου φάνηκε παράξενο που σε μια τόσο εύκολη ερώτηση δε σήκωσε το χέρι του. Διαπίστωσα, ότι ο Σπύρος πάλι ζωγράφιζε. Του είπα χαμηλόφωνα να βάλει τη ζωγραφιά κάτω από το θρανίο και συνέχισα τις επαναληπτικές ερωτήσεις. Στο διάλειμμα είχα την άνεση του χρόνου και την ηρεμία να σκεφτώ, τι έπρεπε να κάνω. Η αδιαφορία του Σπύρου για όλα τα μαθήματα και για την ομάδα του ήταν διαρκής και έπρεπε να αντιμετωπιστεί.

Κατόπιν ήρεμης σκέψης, πριν αρχίσει το επόμενο μάθημα, είπα στο Σπύρο ότι μπορεί, αν θέλει, να αποχωρήσει από την ομάδα του και να ζωγραφίζει όποτε αυτός επιθυμεί. Τον διαβεβαίωσα ακόμη, ότι δεν πρόκειται να τον ενοχλήσει κανένας. Στην αρχή ο Σπύρος έδειξε να απολαμβάνει την πρότασή μου και ζωγράφιζε, σαν να μην είχε συμβεί τίποτε. Στην πορεία όμως, τα πράγματα άλλαξαν. Σταμάτησε να ζωγραφίζει κι άρχισε να προσέχει στο μάθημα, αλλά όταν σήκωνε το χέρι του, διαπίστωνε ότι κανείς δεν του έδινε σημασία. Δεν είχε συνειδητοποιήσει ότι μόνος του είχε προκαλέσει την απομόνωσή του. Φάνηκε ότι ήθελε να βρίσκεται στην ομάδα του, αλλά με τους δικούς του όρους. Κάτι τέτοιο όμως, δεν μπορούσε να γίνει αποδεκτό από την ομάδα του. Έδειχνε στεναχωρημένος και το βλέμμα του ήταν καρφωμένο στο θρανίο. Η μοναξιά τού έκατσε βαριά. Το στεναχωρημένο πρόσωπο του Σπύρου ήταν αναμενόμενο. Εκείνο που δεν ήταν αναμενόμενο ήταν τα βουρκωμένα μάτια της Αγγελικής, της συμπονετικής αδελφής του. Στεναχωριόταν με την απομόνωση του Σπύρου και το έδειχνε όλο και πιο πολύ. Ανυπομονούσα να τελειώσει το μάθημα, για να συζητήσω κατ` ιδίαν με το Σπύρο. Όταν χτύπησε το κουδούνι για διάλειμμα, ζήτησα από το Σπύρο να έρθει στην έδρα. Κάναμε μια ωραία συζήτηση, όπου κλήθηκε να πάρει τις αποφάσεις του. Με διαβεβαίωσε ότι στο εξής θα συμμετέχει ενεργά στην ομάδα του και θα προσέχει σε όλα τα μαθήματα. Του έδωσα να καταλάβει ότι απομονώθηκε από την τάξη, γιατί αυτός το είχε επιλέξει.

Μόλις χτύπησε το κουδούνι για μάθημα, ανακοίνωσα στους μαθητές ότι ο Σπύρος επανήλθε στην ομάδα του. Τα μάτια της Αγγελικής έλαμψαν από χαρά. Πήγε κατευθείαν χαρούμενη στο θρανίο του αδελφού της και του έδινε συμβουλές, κουνώντας το δάκτυλο σαν αυστηρή δασκάλα. Ήταν μια πολύ συγκινητική στιγμή!

Ο Σπύρος τελικά, κράτησε την υπόσχεσή του. Έγινε προσεκτικός σε όλα τα μαθήματα και γρήγορα εντάχτηκε στο ρυθμό της τάξης. Σύντομα χρίστηκε και ομαδάρχης στη δεύτερη ομάδα και η καλλιτεχνική του φύση εκδηλώθηκε πιο πολύ. Στη γιορτή μάλιστα της 25^ης Μαρτίου, ο Σπύρος έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο, σε ένα έμμετρο κωμικό σκετς, στην πλατεία του χωριού. Ένα ρόλο που κέρδισε με την αξία του, καθόσον είχε πολύ καλή απαγγελία.

Με την ευκαιρία της ιστορίας με το Σπύρο, να γράψω και δυο λόγια για τις σχολικές τιμωρίες. Κατ` αρχάς, η σωματική και η λεκτική βία δεν έχουν καμιά θέση στην εκπαίδευση. Οι δάσκαλοι που χρησιμοποιούν τη σωματική και τη λεκτική βία, δήθεν ως μέσο διαπαιδαγώγησης, στην ουσία εκτονώνουν τη δική τους επιθετικότητα σε βάρος των μαθητών. Κι αυτό είναι ανεπίτρεπτο και ολέθριο για τις παιδαγωγικές σχέσεις.

Η τιμωρία του δασκάλου πρέπει να σέβεται την προσωπικότητα του μαθητή, να είναι ρεαλιστική και προπαντός να μην είναι ανόητη (π.χ. γράψε μου 100 φορές, δεν θα ξανακάνω το τάδε παράπτωμα). Επίσης, να μην είναι υπερβολική και από τη στιγμή που θα επιβληθεί, θα πρέπει ο δάσκαλος να ελέγχει την εφαρμογή της. Διαφορετικά, δεν έχει κανένα νόημα να τιμωρηθεί ο μαθητής. Οι αλόγιστες, προσβλητικές και παρορμητικές τιμωρίες, υποσκάπτουν τις παιδαγωγικές σχέσεις, που είναι τα θεμέλια του εκπαιδευτικού έργου. Τώρα που γράφω αυτά τα λόγια, συνειρμικά ήρθαν στο μυαλό μου οι τιμωρίες του δικού μου δασκάλου, που ήταν ανόητες και σαδιστικές.

Είναι γεγονός, ότι τα πολλά παραπτώματα των μαθητών, οφείλονται στην αδυναμία του δασκάλου να επιβληθεί με παιδαγωγικό τρόπο. Πάντα πίστευα και πιστεύω, ότι οι πολλές τιμωρίες είναι ένας αρνητικός δείκτης της λειτουργίας μιας τάξης.

Ως δάσκαλος, εξαιτίας των πολύ καλών παιδαγωγικών σχέσεων που είχα με τους μαθητές, πολύ σπάνια έβαζα τιμωρίες. Τα προβλήματα και τα παραπτώματα των μαθητών, τα αντιμετώπιζα με παιδαγωγικές συζητήσεις, που κατά κανόνα έφερναν θετικά αποτελέσματα. Αν όμως καμιά φορά αναγκαζόμουν να τιμωρήσω μαθητή –εξαιτίας σοβαρού ή επαναλαμβανόμενου παραπτώματος – πάντα έλεγχα την τήρηση της ποινής, δίνοντας το σωστό μήνυμα στην τάξη.

Ακόμη, με αφορμή το περιστατικό με το Σπύρο, θα ήθελα να επισημάνω, ότι οι μαθητές πρέπει να μάθουν από το Δημοτικό σχολείο να ασχολούνται και με πράγματα που δεν τους είναι αρεστά, αλλά τους είναι απαραίτητα για τη μόρφωσή τους. Έτσι προετοιμάζονται καλύτερα για τη ζωή. Όπως μας δίδαξε ο Αριστοτέλης «της παιδείας οι ρίζες είναι πικρές, μα οι καρποί γλυκοί». Αυτά τα σοφά λόγια, πρέπει να τα υπενθυμίζουμε στους μαθητές, όταν καμιά φορά δυσανασχετούν με τις μαθητικές τους υποχρεώσεις.

Ιωάννινα 24 Δεκεμβρίου 2018

Του Αναστασίου Τασινού

Ξεφυλλίζοντας το προσωπικό αρχείο της Δημοτικής Εκπαίδευσης, ανέσυρα μια πολύ χαριτωμένη ιστορία από τα χρόνια που ήμουν Διευθυντής, με πρωταγωνιστές το Γιώργο και τη Μαρίνα, μαθητές της ΣΤ` τάξης.

Μια μέρα ήρθε στο γραφείο μου η Μαρίνα εκνευρισμένη και μου παραπονέθηκε ότι ο Γιώργος καθημερινά, εν ώρα μαθήματος, της γράφει ερωτικά ραβασάκια και τα πετάει στο θρανίο της. Μου άφησε μάλιστα και δύο ραβασάκια για να διαβάσω και αποχώρησε από το γραφείο με τη διαβεβαίωσή μου ότι θα επιληφθώ του θέματος. Πριν έρθει σε μένα, παραπονέθηκε και στη δασκάλα της, αλλά ο Γιώργος «δεν συνεμορφώθην με τας υποδείξεις»^. συνέχισε το ποιητικό του κρεσέντο.

Διαβάζοντας τα δύο ερωτικά ποιήματα του Γιώργου, εντυπωσιάστηκα από την ονειροπόλα έκφραση των αισθημάτων του σε ελεύθερο στίχο! Δεν περίμενα ποτέ ένας τόσο ζωηρός και εξωστρεφής μαθητής, που «επισκέφτηκε» αρκετές φορές το γραφείο μου για παραπτώματα, θα μου αποκάλυπτε μια τέτοια ποιητική διάσταση του χαρακτήρα του! Γι` αυτό ακολούθησε μια δεύτερη σκέψη ότι ίσως τα αντέγραψε. Παρατηρώντας, όμως, ότι τα ποιήματα είχαν ορθογραφικά λάθη και εκφραστικές διορθώσεις της τελευταίας στιγμής, επανήλθα στην πρώτη σκέψη, ότι πιθανόν να τα έγραψε και μόνος του.

Ανεξάρτητα όμως ποιος τα έγραψε, η ουσία του παρόντος άρθρου βρίσκεται στον παιδαγωγικό χειρισμό, που έχει ανάγκη ένα τέτοιο περιστατικό από το δάσκαλο.

Αξίζει να δουν το φως της δημοσιότητας τα δύο ποιήματα του Γιώργου, τα οποία είχε στολίσει και με δύο καρδούλες το καθένα.

1^ο   ΑΠΟ ΤΟ ΓΙΩΡΓΟ ΠΡΟΣ ΤΗ ΜΑΡΙΝΑ

Ένα βράδυ που σε είχα ονειρευτεί σε είδα στη σελήνη να τραγουδείς σαν αηδόνι.

Σε κοιτούσα και πέθαινα γιατί δεν ήσουν μαζί μου.

Να αγναντεύουμε τον ήλιο.

Θα σε αγαπώ όσο ο ήλιος και η σελήνη πάνε χωριστά.

2^ο  ΑΠΟ ΤΟ ΓΙΩΡΓΟ ΠΡΟΣ ΤΗ ΜΑΡΙΝΑ

Τα δύο σου μάτια τα ωραία με έχουν ξετρελάνει.

Το μαλλί σου το γλυκό με φέρνει κοντά σου.

Το πρόσωπό σου το αγγελικό με κάνει να σε αγαπώ με όλη μου την ψυχή.

Το Σάββατο θέλεις να πάμε Goody’s  στις 7:00 – 8:00 ;

Διαβάζοντας τα δύο ποιήματα, ειδικά το δεύτερο, είναι δύσκολο να μη γελάσει κανείς, με το γύρισμα που κάνει ο Γιώργος στον τελευταίο στίχο από τον ποιητικό στον πεζό λόγο, εκφράζοντας την έντονη επιθυμία του να συναντηθεί με τη Μαρίνα. Εδώ είναι ο Γιώργος που ήξερα. Στη σχολική τάξη, όμως, όταν ο εκπαιδευτικός αντιμετωπίζει τέτοιο περιστατικό, ας έχει υπόψη του, ότι απαιτείται σοβαρότητα και παιδαγωγική ευαισθησία και όχι χειρισμοί που διακωμωδούν τα αισθήματα των μαθητών. Να καταφέρει δηλαδή να χειριστεί την υπόθεση, δίχως να πληγωθεί ο ερωτευμένος μαθητής, δίχως να νιώσει ντροπή στα μάτια των συμμαθητών του και ταυτόχρονα να σταματήσει και η ενόχληση προς τη μαθήτρια. Για έναν  εκπαιδευτικό, που σέβεται τους μαθητές του και τον εαυτό του, όλα αυτά μπορούν να επιτευχθούν. Το γέλιο που μπορεί να βγάλει ένα τέτοιο περιστατικό, ο εκπαιδευτικός πρέπει να το κρατήσει μακριά από τη σχολική τάξη.

Κάλεσα ιδιαιτέρως το Γιώργο στο γραφείο μου (χωρίς βέβαια να του αποκαλύψω ότι έχω στα χέρια μου δύο ερωτικά του ποιήματα) και με πολύ ήπιο τόνο του είπα για τα παράπονα που μου έκανε η Μαρίνα. Ακολούθησε μια μικρή παύση στο λόγο μου για να δω τις αντιδράσεις του. Ο Γιώργος έδειχνε πολύ αγχωμένος. Συνέχισα στον ίδιο ήπιο τόνο λέγοντάς του, ότι καλό είναι, να σεβαστεί την επιθυμία της Μαρίνας. Η συμβουλή μου αυτή, σαν να τον βρήκε σύμφωνο και σαν να τον ηρέμησε λίγο. Μου απάντησε αποφασιστικά ότι δεν πρόκειται να της ξαναγράψει άλλο ποίημα.

Ο καημένος ο Γιώργος συμμορφώθηκε, γιατί έκτοτε η Μαρίνα δεν ξανάκανε παράπονα. Μπορεί να ενοχλήθηκε από τη δημοσιοποίηση των αισθημάτων του ή μπορεί να σεβάστηκε την επιθυμία της Μαρίνας. Όπως και να `χει η υπόθεση, το αποτέλεσμα ήταν ότι ο μικρός ποιητής σίγησε!

Ιωάννινα  1 Ιανουαρίου 2014       

Του Αναστασίου Τασινού

Ως δάσκαλος, διευθυντής και σχολικός σύμβουλος στη Δημοτική Εκπαίδευση,  αρκετές φορές εντυπωσιάστηκα και προβληματίστηκα από την προφορική και γραπτή έκφραση των μαθητών, που αποκάλυπτε αλήθειες με έναν ιδιαίτερο και μοναδικό τρόπο!

Ενδεικτικά, θα ήθελα να αναφερθώ, στην αυθόρμητη έκφραση ενός μικρού μαθητή, του 64^ου Δημοτικού Σχολείου Πατρών. Στο εν λόγω σχολείο ήμουν διευθυντής για τρία χρόνια (1999-2002) και  δίδασκα 12 ώρες την εβδομάδα σε όλες τις τάξεις, κυρίως το μάθημα της Αισθητικής Αγωγής.

Μια καλή πρακτική που εφάρμοζα (διάρκειας μιας διδακτικής ώρας),ήταν η αφήγηση ενός μύθου, στη συνέχεια η δραματοποίησή του και στο τέλος η απεικόνισή του με μια ζωγραφιά. Με ελάχιστη προετοιμασία στηνόταν ένα πανηγύρι στην τάξη! Όλοι διεκδικούσαν ένα ρόλο, γι` αυτό και επαναλάμβανα τη δραματοποίηση με διαφορετικούς μαθητές.

Δυστυχώς, μερικοί δάσκαλοι στις ώρες της Αισθητικής Αγωγής διδάσκουν Μαθηματικά και Γλώσσα, στερώντας  από τους μαθητές την αισθητική απόλαυση. Μια απόλαυση που γίνεται μεγαλύτερη, όταν ο δάσκαλος εναλλάσσει τις καλλιτεχνικές δραστηριότητες στην τάξη.

Μια μέρα στην Α` τάξη, στην ώρα της Αισθητικής Αγωγής, αφηγήθηκα στους μαθητές τον αγαπημένο μου μύθο «Το φίδι και το γεράκι», του Μαξίμ Γκόρκι. Ακολούθησε η δραματοποίηση του μύθου, όπου όλοι οι μαθητές ήθελαν να παίξουν το ρόλο του γερακιού, ενώ το ρόλο του φιδιού δεν τον ήθελε κανένας. Όταν ήρθε η ώρα να ζωγραφίσουν το μύθο, μια έκπληξη με περίμενε! Ένας συνεσταλμένος μαθητής, με σγουρά μαύρα μαλλιά και καστανά μάτια, σήκωσε το χέρι του και μου ψιθύρισε: «Μπαμπά, με τι χρώμα να ζωγραφίσω το γεράκι;» Ξαφνιάστηκα! Πρώτη φορά με αποκαλούσαν «μπαμπά»! Ξαφνιάστηκε όμως και ο Αλέξανδρος που καθόταν δίπλα του και φώναξε δυνατά: «Ο Θοδωρής είπε τον κύριο μπαμπά!» Όλοι οι μαθητές ξέσπασαν σε κοροϊδευτικά γέλια! Ο Θοδωρής ένιωσε άβολα, κοκκίνισε κι έσκυψε το κεφάλι. Εκείνη τη στιγμή διαισθάνθηκα την απουσία του πατέρα του από το σπίτι. Προσπαθώντας να σταματήσω τα γέλια, έκανα παρατήρηση σε όλους, να μη γελάνε με τα λάθη των συμμαθητών τους.

Την άλλη μέρα πληροφορήθηκα από την Αφροδίτη, ταμία του συλλόγου γονέων και κηδεμόνων, ότι ο Θοδωρής ζούσε με τη μητέρα του και την αδελφή του. Ο πατέρας τους είχε εγκαταλείψει το σπίτι. Η λανθάνουσα γλώσσα του Θοδωρή, σε ανύποπτο χρόνο, αποκάλυψε την αλήθεια με έναν μοναδικό τρόπο!

Ο καημένος ο Θοδωρής, δεν με αποκάλεσε ποτέ ξανά μπαμπά. «Συνεμορφώθην με τας υποδείξεις» των συμμαθητών του. Με αποκαλούσε πάντα «κύριε διευθυντή». Έτσι ένιωθε ασφαλής, γιατί κανείς πλέον δε γελούσε μαζί του.

Ιωάννινα 21 Φεβρουαρίου 2017