Ιαν 03 2012

2ο Κριτήριο Αξιολόγησης Γ’ Λυκείου

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Α’ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ 2011-2012

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου

Α.ΚΕΙΜΕΝΟ

Τα δικαιώματα του ανθρώπου : δυτικό ιδεολόγημα ή οικουμενικό ήθος;

Στον σύγχρονο, γεμάτο εντάσεις κόσμο, ο αγώνας για τα δικαιώματα του ανθρώπου έχει δύο μέτωπα : είναι αγώνας κατά της παραβίασης τους και αγώνας για την κατοχύρωση και τον έμπρακτο σεβασμό τους. Παρά τις προόδους που έχουν συντελεστεί στον χώρο αυτό, παρά τις διακηρύξεις, τις διεθνείς συμβάσεις, παρά την προσπάθεια που καταβάλλει ο Οργανισμός Ηνωμένων Ε­θνών και τα διάφορα κινήματα και οι οργανώσεις για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου, παρά τις δεσμεύσεις των κρατών με την υπογραφή διεθνών συμβάσεων και με τη συνταγματική κατοχύρωση θεμελιωδών δι­καιωμάτων, η κατάσταση των δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι σε πολλά μέρη της γης απογοητευτική. Συνεχώς υποβόσκει η απειλή  της μετάπτω­σης στη βαρβαρότητα και της περιφρόνησης των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Το χάσμα μεταξύ των διακηρύξεων των δικαιωμάτων του ανθρώπου και της συγκεκριμένης πρακτικής πολλών κρατών είναι εμφανέστατο και η αντίφαση μεταξύ θεωρίας και πράξης είναι απογοητευτική. […]

Ο αγώνας για τα δικαιώματα του ανθρώπου είναι αγώνας ενα­ντίον της παρανόησης και της διαστρέβλωσης του νοήματος τους, αγώνας για τη θεμελίωση τους και τον ορθό καθορισμό του περιε­χομένου και των ορίων τους. Τα δικαιώματα του ανθρώπου υπήρ­ξαν ανέκαθεν σημείον αντιλεγόμενον και αποτελούν και σήμερα αντικείμενο έντονης αμφισβήτησης […] Βέβαια, οι αντι­φατικές εκτιμήσεις στηρίζονται και στο γεγονός ότι τα δικαιώματα του ανθρώπου είναι ένα τόσο πολύπλοκο και πολύπλευρο φαινόμε­νο, ώστε ο καθένας να μπορεί να στηρίζει σε κάποια πτυχή της ιστο­ρίας και των διακηρύξεων τους ακόμη και την πιο ακραία θέση. […]

Το μεγαλύτερο όμως πρόβλημα για την πορεία των δικαιωμάτων του ανθρώπου αποτελεί σήμερα η αμφισβήτηση τους από μη δυτικούς πολιτισμούς. Τα δικαιώματα του ανθρώπου βρίσκονται αντιμέτω­πα με την υποψία ότι αποτελούν δυτικό ιδεολόγημα, έκφραση της δυ­τικής ατομικιστικής εκδοχής και εμπειρίας της ελευθερίας. Διατυπώνε­ται η άποψη ότι η Δύση προσπαθεί να επιβάλει στον μη δυτικό κόσμο τις αξίες της με τη μορφή των δικαιωμάτων του ανθρώπου, ότι θέλει να εξαγάγει τα ιδανικά της όπως τα βιομηχανικά της προϊόντα. Με την πρόταση της Δύσης, να θεωρούνται τα δικαιώματα του ανθρώπου «μέτρο του πολιτικού ανθρωπισμού», εκφράζεται ο δυτικός πολιτικός και πολιτισμικός ιμπεριαλισμός.

Πίσω από τέτοιες τοποθετήσεις κρύβεται μεταξύ άλλων, μια παρα­νόηση της ιδέας των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Γιατί :α) η υιοθέτηση της εκ μέρους άλλων πολιτισμών δεν οδηγεί νομοτελειακά αυτούς τους πολιτισμούς σε αλλοτρίωση και απώλεια ταυτότητας, και β) επειδή τα δικαιώματα του ανθρώπου δεν είναι αυτονόητο μέρος του δυτικού πο­λιτισμού, αλλά σηματοδοτούν τις βαθιές κρίσεις του και θα έπρεπε λογικά να αποτελούν «σύμμαχο» και όχι «απειλή» για τους μη δυτικούς λαούς.

Πάντως, αν αναλογισθεί κανείς ότι τα δικαιώματα του ανθρώπου ήταν και είναι και στη Δύση αντικείμενο έντονων αντιπαραθέσεων, τότε δεν πρέπει να απορεί για το γεγονός ότι αυτά και στους άλλους πολιτισμούς προκαλούν αντιδράσεις. Ίσως αυτό να είναι μια αναγκαία φάση στην πορεία αντικειμενικότερης προσέγγισης τους. Το γεγονός ωστό­σο ότι και εκείνοι που απορρίπτουν τα δικαιώματα του ανθρώπου ως δυτική ιδεολογία, τα επικαλούνται, για να στηρίξουν διάφορα αιτήματα τους, αποδεικνύει ότι αυτά αποτελούν «κληρονομιά ολόκληρης της ανθρωπότητας».

Κώστας Δεληκωσταντής, Τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ,εκδ. Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη

Ιδεολόγημα : χαρακτηρισμός μιας ιδέας ή μιας άποψης, η οποία έχει επινοηθεί για να στηρίζει μια άλλη άποψη ή ένα σκοπό, δεν αντιστοιχεί όμως στην πραγματικότητα.

Ιμπεριαλισμός : η τάση ενός κράτους να επεκτείνει την οικονομική και πολιτική του επιρροή σε βάρος άλλων κρατών ή λαών, χρησιμοποιώντας τη στρατιωτική ή οικονομική του υπεροχή.

Β.ΘΕΜΑΤΑ

1.  Να ενημερώσεις την τάξη σου για το περιεχόμενο του κειμένου με γραπτή περίληψη του σε 80-100 λέξεις.

(μονάδες 25)

2.  Να σχολιάσετε την άποψη του συγγραφέα ότι σήμερα «Συνεχώς υποβόσκει η απειλή  της μετάπτω­σης στη βαρβαρότητα και της περιφρόνησης των δικαιωμάτων του ανθρώπου», σε μια παράγραφο με 60-80 λέξεις.

(μονάδες 10)

3. Με ποια συλλογιστική πορεία αναπτύσσεται η τρίτη (3η) παράγραφος του κειμένου ; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

(μονάδες 5)

4.  Στην πρώτη (1η) παράγραφο του κειμένου :

α) να βρείτε τα δομικά μέρη της (3)

β) να εντοπίσετε δύο (2) μέσα επίκλησης στο συναίσθημα και να αναφέρετε ένα παράδειγμα για το καθένα (4).

(μονάδες 7)

5.  Για κάθε μια από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου να βρείτε μια συνώνυμη :

καταβάλλει, δεσμεύσεις, απογοητευτική, διατυπώνε­ται, αντιπαραθέσεων

(μονάδες 5)

6. Για κάθε μια από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου να βρείτε μια αντώνυμη : κατοχύρωση, έντονης ,πολύπλοκο, εξαγάγει, απώλεια

(μονάδες 5)

7. Τι δηλώνουν οι διαρθρωτικές λέξεις του κειμένου  :  Βέβαια, ωστό­σο, όμως ;

(μονάδες 3)

8.  Σε μια ομιλία σου στο Πνευματικό κέντρο του Δήμου σας να αναπτύξετε τον προβληματισμό σας ότι ενώ από παντούακούγονται διακηρύξεις για τα ανθρώπινα δι­καιώματα και την ανάγκη σεβασμού τους, εντούτοις τα δικαιώμα­τα αυτά παραβιάζονται βάναυσα. Να αναφέρετε ενδεικτικές περιπτώσεις παραβίασης των δικαιωμάτων του ανθρώπου στην εποχή μας και να εκθέσεις τις απόψεις σου για το ρόλο που μπορούν και πρέπει να αναλάβουν διεθνείς οργανισμοί για την προάσπισή τους. Η έκταση της ομιλίας να είναι 600 περίπου λέξεις.

(μονάδες 40)

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1907

Ιαν 03 2012

1ο Κριτήριο Αξιολόγησης Γ’ Λυκείου

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Α’ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ 2011-2012

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου


Α.ΚΕΙΜΕΝΟ : « Διακήρυξη και πρόγραμμα δράσης της Βιέννης»

Η παγκόσμια συνδιάσκεψη για τα ανθρώπινα δικαιώματα αναγνωρίζει και δηλώνει ότι όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα απορρέουν από την αξιοπρέπεια και την αξία που είναι εγγενής στην προσωπικότητα του ανθρώπου , ότι η προσωπικότητα του ανθρώπου είναι το υποκείμενο των δικαιωμάτων του και των θεμελιωδών ελευθεριών του και ως εκ τούτου πρέπει να επωφελείται πλήρως και να συμμετέχει ενεργώς στην πραγμάτωση όλων αυτών των δικαιωμάτων. Υπογραμμίζει την υποχρέωση όλων των κρατών να προάγουν και να ενθαρρύνουν το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών για όλους , χωρίς διακρίσεις φύλου , φυλής , γλώσσας ή θρησκείας.

Καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη και το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων θα διαδραματίσει η δημοκρατία. Η δημοκρατία στηρίζεται στην ελευθέρως εκφραζόμενη βούληση των λαών να ορίζουν το πολιτικό , οικονομικό , κοινωνικό και πολιτιστικό σύστημά τους και να συμμετέχουν πλήρως σε όλες τις πλευρές της κοινωνικής ζωής. Σ’ αυτό το πλαίσιο , η προαγωγή και η προάσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών σε εθνικό και διεθνές επίπεδο πρέπει να είναι οικουμενική και να μην υπόκειται σε κανέναν περιορισμό. Η διεθνής κοινότητα πρέπει να υποστηρίζει την ενίσχυση και προαγωγή της δημοκρατίας , της ανάπτυξης και του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων σε όλο τον κόσμο.

Παράλληλα , ο άνθρωπος είναι το κεντρικό υποκείμενο της ανάπτυξης σε όλα τα επίπεδα, οικονομικό, κοινωνικό ,επιστημονικό ,πολιτισμικό. Ενώ η ανάπτυξη διευκολύνει την απόλαυση των ανθρώπινων δικαιωμάτων , η απουσία ανάπτυξης δεν μπορεί να προβάλλεται , για να νομιμοποιήσει τον περιορισμό τους , που αναγνωρίζονται διεθνώς. Τα κράτη πρέπει να συνεργάζονται μεταξύ τους , για να εξασφαλίσουν την ανάπτυξη και να εξαλείψουν τα εμπόδια στα οποία προσκρούει. Η διεθνής κοινότητα οφείλει να προάγει την ουσιαστική διεθνή συνεργασία για την πραγμάτωση του δικαιώματος της ανάπτυξης και την εξάλειψη των εμποδίων στα οποία προσκρούει. Για να υπάρχει συνεχής πρόοδος απαιτείται αποτελεσματική αναπτυξιακή πολιτική σε εθνικό επίπεδο , καθώς και ισότιμες οικονομικές σχέσεις και ευνοϊκό οικονομικό περιβάλλον σε διεθνές επίπεδο.

Τέλος , πρέπει να ενισχυθούν οι εθνικοί και διεθνείς οργανισμοί και τα προγράμματα για την προστασία των παιδιών. Είναι επιβεβλημένη η προστασία κυρίως των κοριτσιών , των εγκαταλειμμένων παιδιών , των παιδιών του δρόμου , των παιδιών που είναι θύματα οικονομικής εκμετάλλευσης , συμπεριλαμβανομένης της παιδικής πορνογραφίας , παιδικής πορνείας ή πώλησης οργάνων , των παιδιών που είναι θύματα νόσων , των παιδιών προσφύγων , καθώς και των παιδιών που υποφέρουν από ασιτία , ξηρασία και άλλες καταστάσεις ανάγκης. Πρωταρχικός , λοιπόν , στόχος της δραστηριότητας του συστήματος των Ηνωμένων Εθνών στον τομέα των δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι η εφαρμογή της Συνθήκης για τα Δικαιώματα των παιδιών.

Β. ΘΕΜΑΤΑ

Α) Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σ’ ένα κείμενο 80 – 100 λέξεων.

(25 μονάδες)

Β) 1. Σε μία παράγραφο 60 – 80 λέξεων να σχολιάσετε τη σχέση δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

( 10 μονάδες)

2. Στην τελευταία παράγραφο να εντοπίσετε :

α) τα δομικά μέρη (3)

β) τον τρόπο πειθούς που κυριαρχεί και τα μέσα που χρησιμοποιούνται (4)

( 7 μονάδες )

3. Να βρείτε τη συλλογιστική πορεία του επιχειρήματος που λανθάνει στη δεύτερη παράγραφο και να ελέγξετε την ορθότητά του :

«η δημοκρατία…αλληλοενισχύονται» (1η προκείμενη),

«η προαγωγή …οικουμενική» (2η προκείμενη) ,

«άρα η διεθνής κοινότητα πρέπει να ενισχύσει την οικουμενικότητα της δημοκρατίας» (συμπέρασμα).

(5 μονάδες)

4.Ποια είναι η σημασία των παρακάτω διαρθρωτικών του κειμένου : Τέλος, Ενώ, λοιπόν

(3 μονάδες)

5. Για κάθε μια από τις ακόλουθες λέξεις να βρείτε ένα συνώνυμο και ένα αντώνυμο: ανάπτυξη, θεμελιωδών , εξάλειψη , προάσπιση , αποτελεσματική

(10 μονάδες)

Γ) Παραγωγή λόγου : Σε μια ομιλία σας στο σχολικό αμφιθέατρο να αναφερθείτε στα ανθρώπινα δικαιώματα που κατά τη γνώμη σας καταπατούνται συχνότερα στη εποχή μας. Στη συνέχεια να προτείνετε λύσεις με τις οποίες θα μπορούσαν τα δικαιώματα αυτά να προασπιστούν και να αναδείξετε την αναγκαιότητα προστασίας τους ,ώστε ο κόσμος μας να γίνει καλύτερος.(περίπου 600 λέξεις)

(40 μονάδες)

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1906

Ιαν 03 2012

Μισθοδοσία εκπαιδευτικών 2012: Οταν το θέατρο του παραλόγου συναντάει τη μεγάλη κλοπή, του αιρετού Γιώργου Δεμερδεσλή

Μισθοδοσία εκπαιδευτικών 2012: Οταν το θέατρο του παραλόγου συναντάει τη μεγάλη κλοπή, του αιρετού Γιώργου Δεμερδεσλή.

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1904

Ιαν 03 2012

Ιστορίες χριστουγεννιάτικων εθίμων από όλο τον κόσμο

Ιστορίες χριστουγεννιάτικων εθίμων από όλο τον κόσμο

Πολυάριθμα είναι τα έθιμα που κάθε τόπος έχει συνδέσει με τον εορτασμό των Χριστουγέννων. Πώς, όμως, γεννήθηκαν οι συνήθειες, που σήμερα ονομάζουμε παραδόσεις;

Τα Χριστούγεννα ήταν αρχικά μια κινητική γιορτή που εορταζόταν σε διάφορες ημερομηνίες στη διάρκεια του έτους. Η επιλογή της 25ης Δεκεμβρίου έγινε από τον Πάπα Ιούλιο Α τον 4ο αιώνα, επειδή εκείνη η ημερομηνία συνέπιπτε με τα ειδωλολατρικά τελετουργικά για το χειμερινό ηλιοστάσιο.

Η πρόθεση του Πάπα ήταν να αντικατασταθεί ο αρχαίος εορτασμός με τον χριστιανικό. Ωστόσο, υπάρχουν μαρτυρίες ότι τα Χριστούγεννα γιορτάζονταν στη Ρώμη στις 25 Δεκεμβρίου από το 336. Και η ίδια αυτή μέρα ήταν η Πρωτοχρονιά.

Πολλά από τα έθιμα που συνδέονται με τα Χριστούγεννα, όπως η ανταλλαγή δώρων, τα κάλαντα, ο στολισμός του δέντρου έχουν τις ρίζες τους σε παλαιότερες θρησκείες.Σύμφωνα με ορισμένους ερευνητές, οι χριστουγεννιάτικες δοξασίες και παραδόσεις αποτελούν ένα μείγμα από κατάλοιπα της λατρείας του Σατούρνου (μιας θεότητας που ταυτίζεται με τον Κρόνο) και άλλων δοξασιών που αναμείχθηκαν με τις χριστιανικές, για να ξεχαστεί στο πέρασμα των αιώνων η αρχική τους προέλευση.

Έθιμα από όλο τον κόσμο

Στη Σικελία οι χωρικοί συνηθίζουν να βγάζουν τα μεσάνυχτα των Χριστουγέννων νερό από τα πηγάδια και με αυτό ραντίζουν τα ζώα τους. Πιστεύουν ότι το νερό αυτό είναι αγιασμένο, επειδή την ίδια ώρα γεννιέται και ο Σωτήρας του κόσμου.

Στη Σαρδηνία πιστεύουν ότι όποιος γεννηθεί τη νύχτα των Χριστουγέννων, και μάλιστα τα μεσάνυχτα, φέρει την ευλογία του Θεού όχι μόνο στους δικούς του, αλλά και στους γείτονες των εφτά σπιτιών βρίσκονται πιο κοντά στο δικό του.

Σε περιοχές της πρώην Γιουγκοσλαβίας, οι νοικοκυρές ραντίζουν τα τραπεζομάντηλά τους με κρασί για να μη ντραπούν οι φιλοξενούμενοί τους, εάν λερώσουν κάποιο.

Στη Ρωσία συνήθιζαν τη νύχτα των Χριστουγέννων να ντύνουν στα άσπρα μια κοπέλλα του σπιτιού, η οποία παρίστανε την Παναγία.

Σε μερικές βρετανικές περιοχές, το έθιμο του γλεντιού σε κήπους με μηλιές την παραμονή των Χριστουγέννων είναι μια παραλλαγή μιας ειδωλολατρικής τελετής. Αφού σκοτεινιάσει, οι αγρότες πηγαίνουν στα περιβόλια, σχηματίζουν παρέες γύρω από τα παλιότερα δέντρα και πίνοντας μπύρα τραγουδούν τα κάλαντα. Πυροβολούν στα κλαριά για να διώξουν τα κακά πνεύματα, ενώ μέχρι πριν από λίγα χρόνια άφηναν γλυκά, για να καλοπιάσουν τα πνεύματα και να εξασφαλίζουν καλή σοδειά.

Στη Σουηδία, την αυγή της 13ης Δεκεμβρίου η «Λουτσία» -σύμβολο του φωτός-, συνήθως το μεγαλύτερο κορίτσι του σπιτιού, φορώντας ένα μακρύ λευκό χιτώνα και ένα στεφάνι από αναμένα κεριά στα μαλλιά, πηγαίνει από σπίτι σε σπίτι προσφέροντας ζεστό καφέ και κουλουράκια, ενώ τραγουδά παλιά κάλαντα.

Οι θρύλοι της Λουτσία γεννήθηκαν στις Συρακούσες περίπου κατά το έτος 300 μ.Χ. Σε μερικές επαρχίες της Σουηδίας οι κάτοικοι των χωριών συνηθίζουν ανήμερα τα Χριστούγεννα να ρίχνουν έξω από τα σπίτια και τα χωράφια τους σιτάρι, για να γιορτάσουν μαζί τους και τα πουλιά.

Μεσαιωνικά έθιμα

Στη Βενετία, ο Δόγης κι ο λαός πήγαιναν την νύχτα των Χριστουγέννων στο γειτονικό νησάκι του Αγίου Γεωργίου για να προσκυνήσουν το λείψανο του Αγίου Στεφάνου. Στην παραλία του νησιού περίμεναν βενετσιάνικες αρχόντισσες ντυμένες στα μαύρα και στολισμένες με κοσμήματα, για να υποδεχτούν τον Δόγη και να τον συνοδέψουν μέχρι το ναό.

Μετά το τέλος της λειτουργίας, όλη η λαμπρή συνοδεία έμπαινε στις γόνδολες και διασχίζοντας τα νερά ξαναγύριζε στην πλατεία του Αγίου Μάρκου, όπου άρχιζε μεγάλο γλέντι, που συνεχιζόταν μέχρι το πρωί.

Στη Βαρκελώνη, το Μεσαίωνα, είχαν έθιμο την «τελετή του παγωνιού». Την ημέρα των Χριστουγέννων, ο βασιλιάς έπαιρνε μέσα σε χρυσή πιατέλα ένα ψητό παγώνι και το μετέφερε στην τραπεζαρία. Σε αυτή την πομπή τον ακολουθούσε πλήθος από ευγενείς, υπηρέτες και σωματοφύλακες.

Στην τραπεζαρία μέσα βρισκόταν η βασίλισσα. Ο βασιλιάς της προσέφερε το παγώνι, για να το μοιράσει σε όλους τους παρευρισκόμενους. Όσοι δέχονταν την εξαιρετική αυτή τιμή, ήταν υποχρεωμένοι να ορκιστούν μπροστά στην ομήγυρη ότι θα προσπαθήσουν να ανδραγαθήσουν στον πόλεμο ή στις ταυρομαχίες.

Πηγή: IN.GR

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1903

Ιαν 01 2012

Η Γαλλική Επανάσταση

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1901

Ιαν 01 2012

Εχει µέλλον η Παιδεία µας;

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:  31/12/2011
Στο ερώτηµα αν έχει µέλλον η Παιδεία µας µέσα στην οικονοµική κρίση που µαστίζει τη χώρα µας η απάντηση είναι απλή µαζί και τραγική: Αν δεν έχει µέλλον η Παιδεία µας, δεν έχει µέλλον και η χώρα µας. Finis Graeciae! Σπεύδω να πάρω θέση: Η Παιδεία µας έχει µέλλον υπό προϋποθέσεις· όχι χωρίς παιδευτικό όραµα και χωρίς πανεθνική προσπάθεια· όχι µε ηµίµετρα ή σπασµωδικά µέτρα· όχι µε βολέµατα και εφησυχασµό· όχι µε τεχνικές εφαρµογής εις βάρος τής ουσίας· όχι χωρίς διακοµµατική συναίνεση σε κοινούς στόχους και χωρίς µακροπρόθεσµες πολιτικές.

Πάντως, ουδέν κακόν αµιγές καλού. Η οικονοµική κρίση µπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτο πανικό ή να γίνει ο δρόµος για µια γενικότερη αυτοσυνειδησία. Αν αφυπνισθούµε και αποδιώξουµε ό,τι µάς βύθισε στη σηµερινή κατάντια, τότε µπορεί αυτή η χώρα να ξαναβρεί τον δρόµο της µέσα από µια συντονισµένη εθνική προσπάθεια, όπου βασικό ρόλο θα παίξει η Παιδεία. Γιατί, αν λ.χ. τη διαφθορά την αποτελεί µόνο η φοροδιαφυγή, τότε αντιµετωπίζεται µε κάποια διοικητικά µέτρα. Αν, όµως, τη διαφθορά την αποτελεί µια διευρυµένη ηθική χαλάρωση έως φθορά, τότε αυτή αντιµετωπίζεται µόνο από µια εµπνευσµένη και εµπνέουσα Παιδεία ουσίας, αρχών, αξιών και πραγµατικής γνώσης.

Η θέση την οποία υποστηρίζω είναι ότι στην πατρίδα µας – και όχι µόνον – έχουµε κατά καιρούς µεταρρυθµιστικές προσπάθειες στην Παιδεία µας που βασίζονται όχι στην ουσία τής Παιδείας αλλά στις τεχνικές εφαρµογής (ό,τι οι ξένοι αποκαλούν «technicalities»). Εξηγούµαι: Χρήσιµο είναι να προσδιορίσουµε την έκταση τής ύλης ή τον αριθµό των εξεταζοµένων µαθηµάτων. Χρήσιµο είναι να χρησιµοποιήσουµε τους διαδραστικούς πίνακες και την ψηφιακή τεχνολογία. Χρήσιµο είναι να επαναδιοργανώσουµε τη διοίκηση τής Εκπαίδευσης. Χρήσιµο είναι να εισαγάγουµε τις ερευνητικές εργασίες των µαθητών στο σχολείο. Χρήσιµο είναι να έχουµε µεγάλες σχολικές µονάδες µε όλες τις ειδικότητες των µαθηµάτων. Χρήσιµο είναι να µαθαίνουµε περισσότερες ξένες γλώσσες. Χρήσιµα είναι αδιαµφισβητήτως και πολλά άλλα από αυτά που έγιναν και γίνονται. Αλλά όλα µαζί αυτά και καθένα χωριστά δεν συνιστούν την ουσία τής Παιδείας. ∆εν καλύπτουν τους σκοπούς που πρέπει να επιδιώξει µια βαθύτερη, γνήσια και αποτελεσµατική Παιδεία.

Ποια θα ήταν, λοιπόν, µια Παιδεία ουσίας µε θεµελιώδεις παιδευτικούς σκοπούς; Φρονώ ότι θα ήταν µια Παιδεία που µορφώνει πολίτες υπεύθυνους, πολίτες σκεπτόµενους, πολίτες κοινωνικά ευαίσθητους, πολίτες καλλιεργηµένους, πολίτες µε αρχές, αξίες και ιδανικά, πολίτες µε ικανότητες, µε γνώσεις και αυτογνωσία. Ο,τι σχεδιάζεται και επιτελείται από το Νηπιαγωγείο µέχρι και την τρίτη Λυκείου θα πρέπει να υπηρετεί µια τέτοια µορφή Παιδείας. Αναφερόµαστε προφανώς στη Γενική Παιδεία, που πρέπει να προσφέρεται δωρεάν σε όλα τα ελληνόπουλα από τα πέντε χρόνια τους µέχρι τα δεκαοκτώ. Χωρίς ενδιάµεσες διαφοροποιήσεις, πέρα από µια ευρύτερη επιλογή µαθηµάτων που θα έδιναν διέξοδο στα ειδικά ενδιαφέροντα των µαθητών. ∆ιαφορετικοί, βεβαίως, είναι οι σκοποί τής τριτοβάθµιας εκπαίδευσης που συνδέεται εξ ορισµού µε εξειδικευµένες γνώσεις και επαγγελµατικές βλέψεις.

Μιλώντας για µια Παιδεία ουσίας αναφέροµαι σε µια ποιοτική Παιδεία, που θα διασφαλίζει, κατά προτεραιότητα, την κατάκτηση τής µητρικής γλώσσας και την εξοικείωση µε τη µαθηµατική σκέψη. Περαιτέρω, µια Παιδεία που θα εξασφαλίζει την κατοχή των «εθνικών µαθηµάτων» (ιστορίας, λογοτεχνίας, γεωγραφίας, θρησκευτικών) και την ουσιαστική οικείωση µε τις φυσικές επιστήµες (φυσική, χηµεία, βιολογία). Μια Παιδεία που θα οδηγεί εξ απαλών ονύχων στον κόσµο τού πολιτισµού (µουσικής, εικαστικών, θεάτρου, δηµιουργικής γραφής) και στην άσκηση τού σώµατος (φυσική αγωγή, αθλητισµός) σε όλα τα χρόνια των σπουδών. Η κατοχή µιας ξένης γλώσσας µέσα στη σχολική εκπαίδευση και η καλή γνώση και χρήση τής ψηφιακής τεχνολογίας πρέπει να συµπληρώνουν τα βασικά.

Ωστόσο, κυρίαρχα στοιχεία τής Παιδείας, διάχυτα σε όλα τα πεδία και τα επίπεδα τής εκπαίδευσης, πρέπει να είναι οι αρχές, οι αξίες και τα ιδανικά, ό,τι ανεβάζει τον άνθρωπο, ό,τι στηρίζει µια κοινωνία, ό,τι συνέχει έναν λαό. Οχι ως θεωρίες, ρητορισµοί και φανφάρες, αλλά ως στοιχεία που πηγάζουν µέσα από την ιστορία και την παράδοση τού τόπου, ως ιδέες, αρχές και πρότυπα ζωής που µπορούν να συγκινήσουν και να εµπνεύσουν. Αυτή η διάσταση τής Παιδείας ατόνησε (ή υπονοµεύτηκε;) µε το σκεπτικό ότι δήθεν αποτελεί χρηστοµάθεια ή ηθικολογία ή ξεπερασµένες συντηρητικές ιδέες εν ονόµατι ενός αβαθούς προοδευτισµού και σειράς ιδεολογηµάτων που κλόνισαν τελικά τα θεµέλια τής Παιδείας. Ετσι ένας ολόκληρος κόσµος νέων παιδιών βρέθηκαν χωρίς εσωτερικά στηρίγµατα και σηµεία αναφοράς, σε µια σύγχυση και αβεβαιότητα που τους γεννά πικρίες, επιθετικότητα και τους εκτρέπει στην αναζήτηση ξένων προτύπων που επιδεινώνουν την κατάσταση.

Μια άλλη ανίατη µέχρι σήµερα ασθένεια τής εκπαίδευσής µας που υπονοµεύει κάθε έννοια ουσιαστικής Παιδείας είναι ο όγκος των πληροφοριών µε τις οποίες φορτώνουµε τους µαθητές, πληροφορίες που σπάνια περνούν το κατώφλι τής πραγµατικής γνώσης και που ξεχνιούνται (διάβαζε «αποβάλλονται» από τη µνήµη) αφήνοντας ελάχιστα ίχνη. Ο έρωτας τής λυτρωτικής γνώσης που ρίχνει φως γύρω µας, η αγάπη για το σχολείο ως ιερό χώρο αφύπνισης τού νου, η εκτίµηση στον δάσκαλο ως πηγή τής γνώσης, το δέσιµο µε το βιβλίο ως µετάβαση στον κόσµο τής γνώσης, όλα αυτά αποτελούν άπιαστο όνειρο, εις βάρος κάθε έννοιας αληθινής Παιδείας. Για ποια Παιδεία µπορούµε να µιλούµε αν δεν επανακτήσουµε την αγάπη τού µαθητή για τη µάθηση και το σχολείο; Και πώς θα γίνει αυτό χωρίς τον µαθητή να µετέχει ενεργώς στην αναζήτηση τής γνώσης, στη µαγεία τής ανακάλυψης τού κόσµου τής φύσης και τής νόησης, σε ό,τι γεννά δηµιουργικό «έρωτα Παιδείας».

Η πρόκληση, λοιπόν, που µπορεί να βγει µέσα από τα δεινά τής κρίσης ως πνευµατική κάθαρση είναι µια νέα Παιδεία τής ουσίας από ένα εκπαιδευτικό σύστηµα που θα µάς «ξεβολέψει» αρχικά όλους – δασκάλους, µαθητές, γονείς, πανεπιστήµια, πολιτεία – µε ριζικές αλλαγές οι οποίες θα µετατρέψουν την απόκτηση Παιδείας από αγγαρεία σε απόλαυση, από µια χρηστική αντίληψη τής Παιδείας ως απλής πύλης εισόδου στα πανεπιστήµια (µε καθαγιασµό τής φροντιστηριακής στήριξης) σε µια πηγή αυτογνωσίας, καλλιέργειας και ανθρωπιάς.

Τελικά, όσες αλλαγές κι αν επιχειρήσεις στην εκπαίδευση επιπολής και επιµέρους, δεν θα επιτύχεις ποτέ τον κύριο και µοναδικό στόχο: µια πραγµατική µόρφωση τής προσωπικότητας των νέων ανθρώπων, µια αληθινή καλλιέργεια, µια Παιδεία ουσίας, µια Παιδεία ποιοτικής ζωής, η οποία είναι δυνατόν να επιτευχθεί µε τους όρους που ανέφερα. Μια τέτοια Παιδεία µπορεί να λειτουργήσει ως µοχλός αφύπνισης, ως πηγή διαφωτισµού και ως µόνιµη ασφαλιστική δικλίδα για την αποφυγή στο µέλλον κάθε κρίσης, και τής οικονοµικής.

Ο κ. Γεώργιος Μπαμπινιώτης είναι καθηγητής της Γλωσσολογίας, πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, τέως πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών.

www.babiniotis.gr

Πηγή : http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=436999

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1900

Ιαν 01 2012

ΚΥΡ : Χιουµοριστικός απολογισµός του 2011

http://www.tovima.gr/

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1898

Ιαν 01 2012

Ιωάννινα: Απόδραση στην καρδιά της Ηπείρου

Τα Γιάννενα είναι μια πόλη που κάνει τον επισκέπτη να την αγαπήσει γιατί έχει όλα τα καλά της επαρχίας αλλά και κάποια καλά της πρωτεύουσας, καθώς αποτελεί το κέντρο της Ηπείρου. Με λίγα λόγια, δηλαδή, είναι ένα μέρος όπου μπορεί κανείς να ζήσει!
Κείμενο: Ντίνος Κιούσης, φωτογραφίες: Χάρης Χλουβεράκης – Πάπας

Με την είσοδό σας στην πόλη, θα δείτε το πανεπιστήμιο των Iωαννίνων με τους 12.000 φοιτητές, μία από τις μεγαλύτερες πηγές εσόδων και ζωής της πόλης. «Ψάχνοντας» τα Γιάννενα, εκτός από τη γραφικότητά τους, θα ανακαλύψετε και πλήθος ιστορικών μνημείων. Θα βρείτε μία πόλη γεμάτη μνήμες άλλων εποχών, με το κάστρο της, τα τζαμιά, τα αρχοντικά, την παλιά πόλη, όπου κάθε της γωνιά μαρτυράει το παρελθόν της και τον πολυπολιτισμικό της χαρακτήρα.

Πολλά πράγματα για την ιστορία των Iωαννίνων είναι γνωστά μέσα από τους θρύλους και τις παραδόσεις της. H πόλη του Aλή Πασά και της κυρα-Φροσύνης είναι ο ίδιος τόπος όπου χριστιανοί, εβραίοι και μουσουλμάνοι μοιράστηκαν τον πολιτισμό τους.

Παρ’ όλες τις θεωρίες περί ιδρύσεως της πόλης από τον Iουστινιανό, δεν υπάρχει ιστορική επιβεβαίωση. H ονομασία Iωάννινα, πάντως, ισχύει οπωσδήποτε από τον 10ο μ.X. αιώνα, οπότε και αναφέρεται σε επίσημο έγγραφο του Bασιλείου B΄ του Bουλγαροκτόνου. Tα Iωάννινα αρχίζουν να ακμάζουν τον 13ο αιώνα, μετά την άλωση της Kωνσταντινούπολης από τους Φράγκους. Mε την ίδρυση του Δεσποτάτου της Hπείρου, εγκαθίστανται εκεί πολλές αριστοκρατικές οικογένειες και το νησί μετατρέπεται σε πνευματικό κέντρο. Παρ’ όλο που οι κάτοικοί του είναι λιγοστοί, ευημερούν και τους παραχωρούνται πολλά προνόμια.

Κατά τον 14ο αιώνα τα Iωάννινα διάγουν μια πολυτάραχη ιστορική περίοδο. H διοίκηση της περιοχής της Hπείρου αλλάζει συνεχώς χέρια και γίνεται μήλον της Eριδος μεταξύ Σέρβων, Eλλήνων, Aλβανών και Tούρκων. Tα πράγματα, αναφορικά με τη διακυβέρνηση των Iωαννίνων, σταθεροποιούνται στα 1430, οπότε και η πόλη υποτάσσεται στους Tούρκους οριστικά, διατηρώντας όμως πολλά από τα προνόμιά της. Oι πολίτες παρέμειναν ελεύθεροι, οι εκκλησίες εξακολούθησαν να λειτουργούν και ο μητροπολίτης διατήρησε την εξουσία του, με αντάλλαγμα την παράδοση της πόλης χωρίς αντίσταση.

Kατά τον 16ο αιώνα συνυπάρχουν ειρηνικά στην πόλη χριστιανοί, εβραίοι και μουσουλμάνοι. Kατά την περίοδο αυτή τα Iωάννινα ακμάζουν τόσο οικονομικά όσο και πολιτιστικά. Τα παραδείγματα των εξεγέρσεων των χριστιανών κατ’ αυτήν την περίοδο είναι λιγοστά και η πόλη αποτελεί παράδειγμα πολιτιστικού «παντρέματος». Οι κάτοικοί της ασχολούνται με την αργυροχοΐα, τη βυρσοδεψία, το εμπόριο υφασμάτων, γουναρικών και μεταξιού με αρκετές πόλεις των Βαλκανίων, καθώς και με τα μεγαλύτερα αστικά κέντρα της Δυτικής Ευρώπης. Tο 1730, η πόλη έχει 40.000 κατοίκους, 16 τζαμιά, 18 μουσουλμανικά νεκροταφεία, 2 συναγωγές, ένα εβραϊκό νεκροταφείο και 6 χριστιανικούς ναούς.

H αρμονική συνύπαρξη διακόπτεται στα 1788, όταν ο Aλής ανακηρύσσεται πασάς των Iωαννίνων. Aν και η πόλη εξακολουθεί να ακμάζει, οι Ελληνες διώκονται. O Aλή Πασάς επεκτείνει την επικράτειά του ώς τη Θεσσαλονίκη, ενώ η φήμη του απλώνεται σε όλη την Eυρώπη. O Aλή Πασάς χάνει την κυριαρχία της περιοχής και αποκεφαλίζεται στα 1822, όταν ο σουλτάνος, οργισμένος από τις τάσεις αυτονόμησης του επιτελούς του, στέλνει εναντίον του στρατό.

Aπό την απελευθέρωση της πόλης το 1913 και για πολλές δεκαετίες τα Γιάννενα γνωρίζουν οικονομικό μαρασμό. Eίναι τα χρόνια των δύο Παγκοσμίων, του εμφυλίου πολέμου και της μετανάστευσης. Aπό τα τέλη της δεκαετίας του ’60, όμως, με την ίδρυση του πανεπιστημίου βασικά, η οικονομία της πόλης αρχίζει και βλέπει καλύτερες μέρες.

Γυρίζοντας την πόλη

Να ξέρετε πως το παρκάρισμα στην πόλη είναι λίγο προβληματικό. Θα βρείτε να παρκάρετε (τις περισσότερες φορές) στο δημοτικό πάρκινγκ πλάι από τον πύργο του ρολογιού ή κάτω στη Λίμνη. Περπατώντας την πόλη θα δείτε πως πολλά κτίρια έχουν αναπαλαιωθεί με ευλάβεια κι έχει κρατηθεί σε μεγάλο βαθμό ο παραδοσιακός πολεοδομικός ρυθμός. Θα βρείτε αρκετούς πεζόδρομους να περπατήσετε και να «χαζέψετε» στα μαγαζιά και θα δείτε άφθονα καφέ και καφέ μπαρ, μικρών και μεγάλων. Oλα ή σχεδόν όλα είναι γεμάτα από τη «φοιτητιώσα» αλλά και την ντόπια νεολαία (εννοώ παιδιά από 16 έως 86 ετών) ενώ κάθε Παρασκευή και Σάββατο η διασκέδαση τελειώνει τα χαράματα. Απέναντι σχεδόν από το Δημαρχείο θα δείτε το εντυπωσιακό Pολόι των Iωαννίνων. Κατασκευάστηκε από τον αρχιτέκτονα Παντελή Mελίρρυτο, κατ’ εντολήν του Oσμάν Πασά, βαλή των Iωαννίνων το 1900, για να εορτάσει το Ιωβηλαίο του σουλτάνου Aβδούλ Xαμήτ. Eχει τον θυρεό του σουλτάνου εντοιχισμένο και στις 4 πλευρές του και είναι ένα μείγμα νεοκλασικού, μεσογειακού και ανατολίτικου ρυθμού.

Αρχίστε όμως την περιήγησή σας στα Iωάννινα από το Kάστρο, το οποίο αποτελεί μια περιτειχισμένη βραχώδη χερσόνησο με δύο φυσικά οχυρά υψώματα (ακροπόλεις). Mέσα στο κάστρο βρίσκεται και η Παλαιά Πόλη, την οποία αξίζει να περπατήσετε για τα διάφορα κτίρια, που θα σας δώσουν καθαρή την εικόνα της πολυπολιτισμικής ταυτότητας.

Στο βορειοδυτικό άκρο του κάστρου θα βρείτε το Tζαμί του Ασλάν Πασά. Eκεί στεγάζεται και το Δημοτικό Mουσείο στο οποίο εκτίθενται αντικείμενα της Ιστορίας και των τριών κοινοτήτων που συνυπήρξαν επί πολλούς αιώνες στο κάστρο και την πόλη των Iωαννίνων: της ελληνικής, της εβραϊκής και της μουσουλμανικής. H ελληνική παράδοση αντιπροσωπεύεται από σκεύη καθημερινής χρήσης, κοσμήματα, έπιπλα και παραδοσιακές ενδυμασίες. Tο εβραϊκό παρελθόν έρχεται στο φως από τα παραπετάσματα που ανήκαν στην τοπική συναγωγή και από τα χειρόγραφα προικοσύμφωνα. Tέλος, δείγματα της μουσουλμανικής παρουσίας αποτελούν τα ιερατικά βιβλία, τα ξύλινα έπιπλα και τα περίτεχνα υφάσματα και κεντήματα.

Tο τζαμί αυτό, που ιδρύθηκε στα 1618, θεωρείται ένα από τα ομορφότερα που σώζονται σήμερα στην Eλλάδα. Tο εσωτερικό του αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα οθωμανικής τέχνης. Iδιαίτερα εντυπωσιακές είναι οι διακοσμημένες κόγχες, ο γύψινος γλυπτός διάκοσμος, αλλά και ο τρούλος.

Δίπλα στο τζαμί βρίσκεται η Eστία και απέναντι οι φυλακές του Aλή Πασά. Aλλα κτίρια που θα δείτε είναι το ιεροδιδασκαλείο, η βιβλιοθήκη και το σουφαρί σεράι, κτίσμα στο οποίο άλλοτε στεγαζόταν το ιππικό του Aλή πασά. Tο χαμάμ, που θα συναντήσετε στα νότια της βιβλιοθήκης είναι το μοναδικό σωζόμενο στην περιοχή της Hπείρου.

Tο Bυζαντινό Mουσείο στη νοτιοανατολική ακρόπολη του κάστρου έχει πάρει τη θέση του παλιού ανακτόρου του Aλή Πασά. Στις επτά αίθουσες του ισογείου θα δείτε ευρήματα από την Παλαιοχριστιανική έως και την ύστερη Mεταβυζαντινή Περίοδο. Eπίσης, εκτίθενται θρησκευτικά κειμήλια και φορητές εικόνες του 16ου αιώνα. Aκόμα θα βρείτε ιστορικά χειρόγραφα αλλά και έντυπα βιβλία, που ανάγονται στον 15ο αιώνα. Tέλος, θα δείτε εκθέματα που μαρτυρούν την εξέλιξη της βυζαντινής τέχνης κατά τον 17ο, τον 18ο και τον 19ο αιώνα.

Στο κάστρο των Iωαννίνων θα συναντήσετε και άλλα κτίρια, όπως τα μαγειρεία, τις πυριτιδαποθήκες και το Φετιχέ Tζαμί, χτισμένο πάνω στα ερείπια του βυζαντινού ναού των Tαξιαρχών. Aκριβώς μπροστά από το τζαμί θα δείτε και τον, ερειπωμένο πλέον, τάφο του Aλή Πασά.

Tέλος, στην περιήγησή σας στο κάστρο να δείτε και τη Συλλογή Aργυροχρυσοχοΐας του Bυζαντινού Mουσείου. Στεγάζεται στο κτίριο όπου παλιά ήταν το Θησαυροφυλάκιο. Θα βρείτε κοσμικά αλλά και εκκλησιαστικά αντικείμενα, πραγματικά έργα τέχνης των κατοίκων της πόλης.

Παλαιότερα, ανάμεσα τα τείχη της Παλιάς Πόλης, λειτουργούσαν 20 ναοί, από τους οποίους σήμερα θα βρείτε ελάχιστα ερείπια.

Eπισκεφθείτε τη Zωσιμαία Βιβλιοθήκη στην οδό Παρασκευοπούλου (τηλ.: 26510-24.190). Θα πετύχετε «2 σε 1» γιατί στο ίδιο κτίριο στεγάζεται και η Πινακοθήκη της Eταιρείας Hπειρωτικών Mελετών.

Tέλος, μια και ήρθατε στα Γιάννενα, να πάρετε το καραβάκι για το Nησάκι της Λίμνης. Θεωρείται must. Στο νησάκι, όπου ζουν 100 περίπου οικογένειες, μπορείτε να επισκεφθείτε τη Mονή του Aγ. Παντελεήμονος όπου σώζονται 3 κελιά, στο μεσαίο από τα οποία σκοτώθηκε ο Aλή Πασάς το 1822. Στη δυτική μεριά του νησιού, θα δείτε τη Mονή Aγίου Nικολάου των Φιλανθρωπηνών, που ιδρύθηκε από την ομώνυμη γνωστή, βυζαντινή οικογένεια. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η τοιχογραφία που θα δείτε στα αριστερά της εισόδου, στην οποία απεικονίζονται ο Πλάτων, ο Σόλων, ο Aριστοτέλης, ο Θουκυδίδης, ο Aπολλώνιος, ο Xείλων και ο Πλούταρχος.

Eνα αξιόγευστο αξιοθέατο(!) είναι το ζαχαροπλαστείο του Παπά (26510-86.276) με πολύ νόστιμα και παχυντικά γιαννιώτικα γλυκά. Πάνω στην παραλία υπάρχουν πολλές ταβέρνες που σερβίρουν βατραχοπόδαρα και ψάρια της λίμνης. Με ενόχλησε λιγάκι η επιμονή με την οποία ζητούν οι συμπαθείς επαγγελματίες να καθίσουμε στα μαγαζιά τους.

Βίος και πολιτεία του Αλή Πασά

Ο Αλή Πασάς Τεπελενλής για ένα από τα ιστορικά πρόσωπα που έχει συνδέσει άρρηκτα το όνομά του με την ιστορία των Iωαννίνων. Συγχρόνως αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μορφές της Bαλκανικής στα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αι.

Στο δρόμο προς την εξουσία πέρασε διαδοχικά διάφορα στάδια. Aρχικά διορίστηκε μπέης του Tεπελενίου, πασάς Tρικάλων και δερβέναγας (= διοικητής των ενόπλων που επόπτευαν το οδικό δίκτυο) της περιοχής. Mε το θάνατο του Kουρτ Πασά, ανοίγει ο δρόμος προς τα ανώτερα αξιώματα. Aναλαμβάνει το πασαλίκι των Iωαννίνων (1788), αξίωμα που διατήρησε έως το τέλος της ζωής του. H δράση του υπήρξε ιδιαίτερα έντονη κατά τον Pωσοτουρκικό Πόλεμο του 1787 – 92. Oι Σουλιώτες, με επιστολή τους, προσφέρθηκαν να κινηθούν εναντίον των Tούρκων και ειδικότερα εναντίον του Aλή.

O τελευταίος, μαθαίνοντας τις προθέσεις τους, οργανώνει τρεις εκστρατείες εναντίον τους και μόνο το 1803 κατορθώνει τελικά να τους υποτάξει. Ως αντάλλαγμα, η Yψηλή Πύλη του παραχωρεί τη διοίκηση της Pούμελης, δηλαδή ολόκληρης της ηπειρωτικής Eλλάδας, πλην της Πελοποννήσου και της Ανατολικής Στερεάς. O γιος του Bελής διορίζεται διοικητής του Mοριά.

Αρχίζει όμως να δείχνει τάσεις πλήρους αυτονόμησης από τον σουλτάνο. H Yψηλή Πύλη, ως απάντηση, το 1820 στέλνει εναντίον του στρατιωτικό σώμα. Πολιορκημένος στο κάστρο των Iωαννίνων, ο Aλή Πασάς απειλεί να το ανατινάξει. Επειτα από διαπραγματεύσεις, αποσπά υπόσχεση αμνήστευσης και αποσύρεται στο νησί των Iωαννίνων. Aπό την Πόλη, όμως, έρχεται διαταγή για την εκτέλεσή του. Στις 17 Iανουαρίου 1822 θανατώνεται στα υπόγεια της μονής Παντελεήμονος.

Xαρισματικός διοικητής, με πολιτικές και διπλωματικές αρετές, ο Aλή Πασάς κατόρθωσε να εκμεταλλευθεί τους ανταγωνισμούς των Mεγάλων Δυνάμεων στην περιοχή προς όφελός του. Ηταν σκληρός και ενίοτε δόλιος κυβερνήτης, είχε όμως την ικανότητα να αναγνωρίζει τους άξιους και να τους θέτει στην υπηρεσία του, ανεξάρτητα από εθνικότητα ή θρήσκευμα. Ετσι, στην αυλή του υπηρέτησαν κατά καιρούς πολλοί Ελληνες, ανάμεσά τους οι Oδυσσέας Aνδρούτσος, Γεώργιος Kαραϊσκάκης, Γεώργιος Bαρνακιώτης, Kίτσος Tζαβέλλας, Δημήτριος Πανουργιάς, Aθανάσιος Bηλαράς, Iωάννης Kωλέττης.

Εξω από την πόλη

Υπάρχουν πάρα πολλά πράγματα και μέρη να δείτε. Aν πάτε στα Γιάννενα, όμως, δύο μέρη πρέπει να τα επισκεφθείτε οπωσδήποτε.

• Tο Mουσείο Kέρινων Oμοιωμάτων Παύλου Bρέλλη (12ο χλμ. Iωαννίνων – Aθηνών, T/26510-92.128). O κ. Bρέλλης μπόρεσε να δώσει όλη την ελληνική ιστορία «κλεισμένη» σε 2.800 κυβικά μέτρα με ρεαλισμό και πάθος. Πιστέψτε με, είναι μοναδική εμπειρία.

• Tο Σπήλαιο του Περάματος (T/26510-81.521). Bρίσκεται στο χωριό Πέραμα, 4 χλμ. μακριά από τα Γιάννενα, στο δρόμο για το Mέτσοβο, στον εσωτερικό του λόφου Γορίτσα και υπολογίζεται πως σχηματίστηκε πριν από 1.400.000 χρόνια! Eίναι γνωστό για την ποικιλία του σε σταλαγμικό διάκοσμο κι έχουν μετρηθεί 18 διαφορετικά είδη σταλακτιτών. Tο μήκος του επισκέψιμου χώρου είναι 1.500.

Αν έχετε χρόνο, αξίζει να επισκεφθείτε και τη Zίτσα. Πρόκειται για ένα χωριουδάκι που βρίσκεται 24 χλμ. βορειοδυτικά από τα Γιάννενα. Eκτός από την πλούσια ιστορία του διαθέτει παραδοσιακά δρομάκια, καλοδιατηρημένα αρχοντικά σπίτια και βεβαίως κρασί. Μάλιστα, η Zίτσα είναι ιδιαίτερα γνωστή για τα κρασιά της.

Γύρω από το χωριό θα δείτε αμπελώνες της ποικιλίας Nτεμπίνα που εκτείνονται σε 2.000 στρέμματα. Aπό αυτούς παράγονται τα λευκά αφρώδη κρασιά ονομασίας προέλευσης, που είναι διάσημα για το λεπτό τους άρωμα και τη γεύση τους.

Στην κορυφή ενός λόφου, ανάμεσα σε πεύκα θα δείτε και το μοναστήρι του Προφήτη Hλία, ναό που αξίζει να επισκεφθείτε για τις εξαιρετικές τοιχογραφίες του. Στην τοποθεσία Λίθινο θα δείτε και το φυσικό θεογέφυρο που στέκει επιβλητικό πάνω από τα νερά του Kαλαμά. Tέλος, στην κοιλάδα του ποταμού Kαλαμά, θα έχετε την ευκαιρία να θαυμάσετε πολλά μεταβυζαντινά μνημεία, μεταξύ των οποίων και τις τοιχογραφίες της Mονής Παναγίας Γριμπόβου, φτιαγμένες από τους ξακουστούς καλλιτέχνες του Kαπέσοβου.

Ακόμα, έχοντας τα Γιάννενα ως βάση μπορείτε να επισκεφθείτε τη γύρω περιοχή. Kαι είναι πολλά τα μέρη που έχετε να δείτε. Tο Mέτσοβο (59 χλμ.), το φαράγγι του Bίκου (39 χλμ.), την Kόνιτσα (64 χλμ.), τη Δωδώνη (22 χλμ. από τα Γιάννενα) και τα Ζαγόρια (από 30 χλμ. και πάνω).

ΠΩΣ ΝΑ ΠΑΤΕ

Mε αεροπλάνο από την Aθήνα. Δύο πτήσεις καθημερινώς (διάρκεια 45΄), με την Olympic Air 801 8010101 και την Aegean 801 112 0000
Οδικώς μέσω Πάτρας – Aγρινίου – Aρτας (465 χλμ.). Αυτή είναι η πιο σύντομη διαδρομή αλλά προσοχή γιατί τα παλικάρια της Tροχαίας παραμονεύουν με το μπλοκάκι. Προσωπικά προτιμώ να πηγαίνω μέσω Tρικάλων – Kαλαμπάκας – Mετσόβου επειδή και η διαδρομή είναι πιο ωραία, αλλά και γιατί υπάρχουν λιγότερα «μπλόκα».

ΠΟΥ ΝΑ ΜΕΙΝΕΤΕ

• Hotel Du Lac (T/26510-59.100, σχεδόν μέσα στην πόλη στην Aκτή Mιαούλη). € €
Mέσα στην πόλη υπάρχουν:
•Bρετανία (T/26510-29.396). Στο κέντρο της πόλης, κλασικό και ανακαινισμένο.€ €
• Παλλάδιον (Ν. Μπότσαρη 1, T/26510-25.856): Κλασικό ξενοδοχείο, πολύ καλόγουστα ανακαινισμένο. € €
• Galaxy (Πλατεία Πύρρου, T/26510-25.432): Μοντέρνο ξενοδοχείο πρόσφατα ανακαινισμένο. € €

€ – έως 60 €
€ € – έως 110 €
€ € € – έως 200 €
€ € € € – από 200 € και άνω

Για κρατήσεις που αφορούν τη διαμονή σας επισκεφθείτε τo:

www.booking.com

ΠOY ΝΑ ΦΑΤΕ

Για ψάρια λιμνίσια, καραβίδες, βατραχοπόδαρα κ.λπ. θα κάνετε μόνο 6 χιλιόμετρα και θα πάτε στο χωριό Aμφιθέα στην Nτραμπάτοβα. Eίναι το όνομα της τοποθεσίας (Kρύο Nερό) αλλά και της ταβέρνας (T/26510-81.132). Πολύ καλή εξυπηρέτηση και πολύ καλό φαγητό.
Στον Σείριο (Π. Eυαγγελίδου 4, Mώλος) θα βρείτε πολύ καλές μεζεδοκαταστάσεις σε τιμές φιλικότατες.
Στο Eς Aεί, σε έναν πολύ καλόγουστο και cozy χώρο, θα φάτε πιάτα απ’ όλη την Eλλάδα και θα βρείτε και μια πολύ μεγάλη γκάμα κρασιών.

ΤΙ ΝΑ ΨΩΝΙΣΕΤΕ

Tα Γιάννενα έχουν ιστορία και φημίζονται για τα μπακίρια και τα ασημικά τους. Eίναι γνωστά επίσης και για τους γιαννιώτικους μπακλαβάδες. Aπό το πρατήριο της Δωδώνης επίσης μπορείτε να προμηθευτείτε γαλακτοκομικά.

ΧΡΗΣΙΜΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ

Kωδικός Kλήσης……………..26510
Αστυνομία…………………….26.226
Δήμος……………………..79.921 – 5
Νοσοκομείο…………………..33.461
ΚΤΕΛ…………………………..25.014
Βυζαντινό Μουσείο………….25.989
Αρχαιολογικό Μουσείο……..25.490
Λαογραφικό Μουσείο……….25.233
Δημοτική Πινακοθήκη………75.131
Μουσείο Κέρινων Ομοιωμάτων…….92.128
Σπήλαιο Περάματος…………81.521

Πηγή : http://trans.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_taxgreece_100052_11/03/2008_225103

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1897

Δεκ 27 2011

Δημήτριος Σ. Λουκᾶτος – Τὰ Πρῶτα Τραγουδήματα τοῦ Εἰκοσιένα

(Κείμενα ἀπὸ τὸν Φλωριέλ)

Ἀπὸ περ. ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ, Ἀφιέρωμα στὸ ’21, Χριστούγεννα 1970, Νο 1043 σσ. 246-59

Εἰσαγωγή

Δεν έχουμε τιμήσει αρκετά τον Claude Fauriel, δεν ξέρω να υπάρχη κάπου ο ανδριάντας ή η προτομή του, κι’από όσο ερεύνησα, μόνο σε δύο μακρινές συνοικίες των Αθηνών έχουμε δρόμο με τ’ όνομά του. Είναι ο μεγάλος πνευματικός φιλέλληνας από το Saint–Étienne της Γαλλίας (1772–1844),που με την έκδοση των «Νεολληνικών Τραγουδιών» του («Chants populaires de la Grèce moderne» I-II,à Paris 1824 –1825) έδειξε στο ευρύτερο κοινό της Ευρώπης τα αναμφισβήτητα πνευματικά δικαιώματα των Νεοελλήνων για ελευθερία, κι’εβοήθησε ηθικά τον αγώνα μας, ίσως πολύ περισσότερο από την οποιαδήποτε υλική εξωτερική βοήθεια. (1)

Με φιλελληνικό ζήλο και φιλολογική προσοχή άρχισε ο Φωριέλ να συγκεντρώνη τα τραγούδια της συλλογής του, αμέσως με τα πρώτα μηνύματα των απελευθερωτικών εκδηλώσεων στην Ελλάδα, και το σπουδαιότερο –που είναι και κατόρθωμα ψυχολογικό– μπόρεσε ν’ αξιοποιήση τον ενθουσιασμό που είχαν οι Έλληνες του εξωτερικού, λόγιοι και εμπορευόμενοι, και να τους αποσπάση τα τραγούδια που ήξεραν ή να τονώση τον ζήλο της συλλογής. (2)

Ιδιαίτερη σημασία –φιλολογική αλλά και ιστορική– έχει το γεγονός, ότι συγκροτημένη έκδοση νεοελληνικών δημοτικών τραγουδιών επραγματοποίησε πρώτος ο Φωριέλ, και μάλιστα αμέσως μετά την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα των Νεοελλήνων. (3) Καμαρώνει γι’ αυτό στον πρόλογο της συλλογής του, επειδή έχει υπόψη του προηγούμενες ετοιμασίες άλλων συλλογέων (του γερμανού Haxthausen, (4) των ελλήνων Μουστοξύδη ή Σχινά κ.ά.). Εάν, γράφει, «η συλλογή που παρουσιάζω είναι η πρώτη που δημοσιεύεται, αυτό είναι μια εξαιρετική εύνοια της τύχης, που δεν επερίμενα» (Ι σελ.ΙΙ, ελλ. έκδ. σ.2) (5).

Θα το θεωρούσαμε φυσικό, αν στην κατηγορία «τραγούδια ιστορικά» της συλλογής του Φωριέλ ευρίσκαμε μόνο παλιότερα της Τουρκοκρατίας, ή κλέφτικα και αρματολικά ως τα Σουλιώτικα. Το ότι όμως πρόφτασε ο συλλογέας να περιλάβη –έστω και στον Β΄ τόμο του, τυπωμένον στα 1825– τραγούδια εμπνευσμένα από την ίδια την Επανάσταση (ένα για τα Μολδοβλαχικά γεγονότα, ένα για τον θάνατο του Αθ. Διάκου κι’ ένα τρίτο για την άλωση της Τριπολιτσάς), και μάλιστα ενώ βρισκόταν τόσο μακριά από την Ελλάδα, είναι κάτι που μας ξαφνιάζει αλλά και μας διδάσκει πολλά για την άμεση δημιουργία και τη γρήγορη σχετικά διάδοση των τραγουδιών του αγώνα μας, στον τότε Ελληνισμό. (6)

Τραγούδια επίκαιρα σημείωναν κάποτε κι’ οι απομνημονευματογράφοι του αγώνα, αλλά δεν μας τα έδωσαν αμέσως, όπως ο Φωριέλ. Στα «Απομνημονεύματα» του Φωτάκου (υπασπιστή του Θ. Κολοκοτρώνη) ανευρίσκουμε δημοτικά τραγούδια των γεγονότων 1821–28, αλλά αυτά μπήκαν από τη Β΄ έκδοση του βιβλίου του, που έγινε το 1899. (7)

Οι συλλογές που άρχισαν να δημοσιεύονται μετά τον Φωριέλ (του Γάλλου αξιωματικού Voutier, το 1826, που ήταν αυτόπτης του Εικοσιένα, άλλες τοπικές Ανθολογίες, και έπειτα οι συστηματικότερες των Kind, Tommaseo, Μανούσου, Ζαμπέλιου κ.ά., ύστερ’ από το τέλος του απελευθερωτικού πολέμου) (8) μπόρεσαν βέβαια να περιλάβουν και νέα τραγούδια του αγώνα, που μερικά έγιναν επίσης κλασσικά: του Λάλα, τ’ Αναπλιού, του Δράμαλη, του Μάρκου Μπότσαρη, του Μεσολογγιού, του Καραϊσκάκη, του Δηρού. (9)
Μας ενδιαφέρουν όμως εδώ τα πρώτα κείμενα που δημοσιεύτηκαν, τα πρώτα τραγουδήματα του Εικοσιένα, και μάλιστα της πρώτης πολεμικής χρονιάς, που έφτασαν ως τον Φωριέλ κι’ έκαμαν πλατύτερα γνωστά τα πρώτα γεγονότα και τους ήρωες. Πώς γεννήθηκαν αμέσως από τα γεγονότα αυτά, πώς ταιριάστηκαν στον στίχο τους, πως έφτασαν στα χέρια του Φωριέλ, κι’ αν είχαν άλλες παραλλαχτικές εξελίξεις ως σήμερα.

Τρία είναι τα κείμενα αυτά. Τα σημειώνω με τη σειρά που δημοσιεύτηκαν από τον Φωριέλ, και που, όπως φαίνεται, ακολουθούν έτσι τη χρονική ιστορική διαδοχή τους:
1. Ο θάνατος του Διάκου [24 Απριλίου 1821] (10).
2. Θάνατος του Γεωργάκη [Ολύμπιου] και Φαρμάκη [Σεπτέμβριος 1821] (Κατά Παπαρρηγόπουλον 23 Σεπτεμβρ.).
3. Άλωση της Τριπολιτσάς – Αιχμαλωσία του Κιαμήλμπεη [24 Σεπτ. 1821].

Πρόκειται για την εξύμνηση τριών από τα πιο συγκλονιστικά γεγονότα της πρώτης χρονιάς του αγώνα, που ήταν φυσικό να εντυπωσιάσουν Έλληνες και ξένους και να κάμουν αισιόδοξον τον μαχόμενο Ελληνισμό, είτε για το παράδειγμα των δύο ηρώων (του Διάκου και του Ολύμπιου), είτε από την αποφασιστική σημασία της νίκης (της Τριπολιτσάς).

Ο Αθανάσιος Διάκος, ωραίος αρματολός και συναρπαστικά γενναίος, πολύ περισσότερο που ήταν κληρικός, εσυγκλόνισε το πανελλήνιο όχι μόνο με τον ηρωϊσμό, αλλά και με το φοβερό θάνατό του, που ήρθε να μαράνη την ωραία ελπίδα για μια νεανική νίκη του στην Αλαμάνα. Ετραγουδήθηκε σαν σύμβολο.

Ο Γιωργάκης Ολύμπιος είχε, εκείνα τα χρόνια, μια φήμη, ιδιαίτερα στους Έλληνες του εξωτερικού, όση εμείς οι νεώτεροι δεν συγκρατήσαμε. Αρματολός του Ολύμπου που από παλιότερα, αναδείχτηκε βαλκανικός ήρωας από το 1800, πολεμώντας, πλάϊ στους Σέρβους, στους Ρουμάνους και στους Ρώσους, τον Τουρκικό εχθρό. Με το κίνημα του Υψηλάντη, το 1820, ο ελληνικός λαός έμαθε ή διαισθάνθηκε, ότι αυτός ήταν η ψυχή του αγώνα στη Μολδοβλαχία. Κι έμεινε έτσι πραγματικά, ως το ηρωϊκό ολοκαύτωμά του στο Μοναστήρι του Σέκου.

Η άλωση τέλος της Τριπολιτσάς ήταν για τον τότε ελληνισμό (που πρέπει να τον βλέπουμε και στην ακμαία διασπορά του) ένα πάρσιμο Πόλης, κάτι σαν προανάκρουσμα, στα εύκολα λαϊκά όνειρα, για μια αντίστροφη αλλαγή της τύχης. Ένας ελεύθερος Μοριάς, αφού πάρθηκε η οχυρή του πρωτεύουσα, θα έφερνε τη λευτεριά ως την Πόλη. («Πήραν τα κάστρα, πήραν τα…»). Αλλά και το ξάφνιασμα από την απίστευτη πτώση των ως τώρα μεγάλων και ισχυρών έφερε και τον συμπληρωματικό (όπως θα δούμε) θρήνο για τον Κιαμήλμπεη και τους Τούρκους…

Τα τραγούδια ταιριάστηκαν πάνω σ’ αυτά τα ζεστά «ιστορικά» θέματα (άλλοι κόσμοι από τους συνηθισμένους των κλέφτικων) και ταξίδεψαν γρήγορα ως την Ευρώπη, όπου η ξενιτιά, στις δύσκολες ώρες, γίνεται δρόμος εθνικός για την πιο ευαίσθητη μεταβίβαση.

Κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία στη συλλογή του Φωριέλ, είναι ότι μαζί με τα κείμενα των τραγουδιών δημοσιεύονται και περιγραφές από τα γεγονότα (ή την παράδοση) που τα εδημιούργησαν. Οι περιγραφές δόθηκαν από τους ίδιους πληροφορητές. Έτσι έχουμε, κοντά στα τραγούδια, και τις πρώτες «ιστορικές» (έστω και θρυλούμενες) μαρτυρίες, για τα γεγονότα που πραγματεύονται. Στην περίπτωση των τραγουδιών του Εικοσιένα, μπορούμε να πούμε πως ο Φωριέλ μας δίνει, με τα στοιχεία αυτά, και τα πρώτα πολεμικά «ρεπορτάζ» από τον αγώνα που τον συγκινούσε. Ήθελε πολύ να κάμη τους αναγνώστες του να ενδιαφερθούν. Και με το ίδιο αυτό πνεύμα θα του πρόσφεραν «από διάφορες προελεύσεις οι Έλληνες» (11) στοιχεία και κείμενα.

Για τον τρόπο που έφταναν στα χέρια του τα τραγούδια και που τα επεξεργαζόταν, ώσπου να τα δημοσιεύση, ο Φωριέλ μας δίνει γενικές και ειδικές πληροφορίες στους προλόγους του:Γενικά: α) Πήρε μερικά τραγούδια έτοιμα από συλλογή του Κοραή (τ. Ι σ. ΙΙ, ελλ. έκδ. σελ. 2). β) ΄Ελληνες από διαφόρους τόπους του έδιναν ή έστελναν τραγούδια (Ι σ. ΙΙ ελλ. έκδ. σ. 2). γ) Ταξίδεψε ο ίδιος στη Βενετία και στην Τεργέστη, όπου Έλληνες εργατικοί (τεχνίτες και νοικοκυρές) του υπαγόρευαν ή του έγραφαν, ανορθόγραφα αλλά πιστά, τα τραγούδια που ήξεραν και που κάποτε τα τραγουδούσαν (ΙΙ 307, ελλ. έκδ. σελ. 296). δ) Από τις παραλλαγές του κάθε τραγουδιού που έφταναν στα χέρια του, διάλεγε την αισθητικά και γλωσσικά καλύτερη, ή έκανε συνδυασμούς, παίρνοντας όμως και τη γνώμη Ελλήνων λογίων (του εξωτερικού) για τις πρωτοβουλίες του (βλ. Ι σελ. ΙΙΙ, ν και ΙΙ σελ. 306. Ελλ. έκδ. σ. 2, 3 και 297) (12). ε) Έγραφε τις προλογικές σημειώσεις του (στο κάθε τραγούδι) παίρνοντας πληροφορίες από πρόσωπα ενημερωμένα. Κάποτε οι πληροφορητές του είχαν γνωρίσει προσωπικά τους οπλαρχηγούς. (Ι. σελ. ΙΙΙ και ΙΙ σελ. 311. Ελλ. έκδ.σ.3 και 298).
Ειδικά, ως προς τα κείμενα που θα εξετάσουμε: α΄. Το τραγούδι «του Διάκου» το πήρε ο Φωριέλ «από Έλληνα φίλο του», που το κατέγραψε στους ίδιους τόπους όπου στιχουργήθηκε. Είχε όμως, όπως σημειώνει, και δεύτερη παραλλαγή, από όπου εσυνδύασε μερικά σημεία (ΙΙ 33, ελλ. έκδ. σ. 212).
β΄. Τα ιστορικά στοιχεία του τραγουδιού των «Γεωργάκη και Φαρμάκη» του τα έδωσε «νέος Έλληνας με πνευματικότητα», που είχε ακριβείς πληροφορίες και θα μπορούσε να γράψη πλήρη βιογραφία του Ολύμπιου (βλ. ΙΙ σ. 39, ελλ. έκδ. σελ. 214).
γ΄. Τα δυο τραγούδια «της Τριπολιτσάς και του Κιαμήλμπεη» τα πήρε ενωμένα στο χειρόγραφο που του έδωσαν αλλά, «κρίνοντας το πνεύμα του ποιητή», τα χώρισε σε δύο (ΙΙ σ. 55, ελλ. έκδ. σ. 219).

Θα παραθέσω ένα – ένα τα βασικά κείμενα των τραγουδιών αυτών, όπως τα δημοσιεύει ο Φωριέλ, (13) θα τα πλαισιώσω με τα κύρια ιστορικά και πολιτιστικά τους στοιχεία, και θα δείξω κάπως τη φιλολογική μορφολογία και την ποιητική σημασία τους.


ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Για τη ζωή και τη φιλολογική δράση του Φωριέλ γράφει ο αείμνηστος καθηγητής Βέης στην ελληνική έκδοση: «Claude Fauriel, Δημοτικά Τραγούδια της Συγχρόνου Ελλάδος, εισαγωγή Νίκου Α. Βέη (Bees) μετάφρασις Απ. Χατζηεμανουήλ, Αθήνα (εκδ. Νίκα) 1956, α΄– ιδ΄. Ενδιαφέρουσα διεθνώς, για το έργο του Φωριέλ και την απήχηση των συλλογών του στην Ευρώπη, είναι η εργασία του γιουγκοσλάβου καθηγητού M. Ibrovac «Claude Fauriel et la fortune européenne des poesies populaires grecque et serbe, Paris (Didier) 1966.

2. Βλ.τόμ.Ι σελ.ΙΙ και τόμ. ΙΙ σελ. 306-7 (ελλ.έκδοση, σελ. 2-3 και 295-8).

3. Βλ. και Σίμου Μενάρδου, Περί της πρώτης εκδόσεως των Δημοτικών μας τραγουδιών [διάλεξη]. Εν Αθ.1925.

4. Καταρτίσθηκε το 1814 αλλά μπόρεσε να δημοσιευθή πολύ αργά, το 1935 (Werner von Haxthausen, “Neugriechische Volkslieder”, Münster i. w. 1935)

5. Για τις πριν από τον Φωριέλ προσπάθειες ή μικροδημοσιεύσεις ελλ. τραγουδιών, βλ. Δ. Α. Πετροπούλου, «Συμβολή εις την βιβλογραφίαν των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών 1771-1850», στην «Επετηρίδα του Λαογρ. Αρχείου»,τομ. Η΄ εν. Αθ. 1953-4, σ. 58-68.

6. Για τα θέματα αυτά, δημιουργίας και διάδοσης του τραγουδιού, βασική μένει πάντα η μελέτη (διάλεξη στον «Παρνασσό») του Ν. Γ. Πολίτη «Γνωστοί ποιηταί των δημοτικών ασμάτων» (περιοδ. «Λαογραφία», τόμ. Ε΄ Αθ. 1915-16 σ. 489-521). Ακολουθεί το άρθρο του Γιάννη Βλαχογιάννη «Λαός ο ποιητής», επίσης στη «Λαογραφία» (Τομ.Ζ΄. Αθ.1923 σελ. 79-84). Από την ξένη βιβλιογραφία σημειώνουμε: A.Lord, “The Singer of Tales” Harvard Un. Press, 1960.

7. Φωτίου Χρυσανθοπούλου ή Φωτάκου, Απομνημονεύματα περί της Ελληνικής Επαναστάσεως (εκδοθέντα υπό Σταύρου Ανδροπούλου, Αεροπαγίτου) εν Αθήναις 1899 (τ. Α-Β). Νέα πρόσφατη έκδοση: Φωτάκου, Απομνημονεύματα περί της Ελληνικής Επαναστάσεως, τόμοι Α-Β [με συνεχή αρίθμηση] «Φιλολογικά Χρονικά» Αθήναι 1960. (Δίνονται περί τα 15 κείμενα).

8. Βλ. Δ. Α. Πετροπούλου, Συμβολή εις την βιβλιογραφίαν κλπ. ό.π. σελ. 72 – 106.

9. Πρώτη σχετική συγκέντρωση των κειμένων αυτών βρίσκουμε στη συλλογή A. Passow («Τραγούδια Ρωμαίικα», Λειψία 1860), έπειτα στις «Εκλογές» του Πολίτη (Αθ. 1914) με την πλούσια βιβλιογραφία των πηγών, και τελευταία, στην έκδοση της Ακαδημίας Αθηνών («Ελληνικά δημοτικά τραγούδια», Τόμ. Α΄, εν Αθ. 1962), στην κατηγορία πάντα των «Ιστορικών Τραγουδιών».

10. Παίρνω τις χρονολογίες από το βιβλίο: Κώστα Μάγερ, Το ημερολόγιο της Επαναστάσεως του 1821, Αθήναι 1961. (Στους διαφόρους ιστοριογράφους κυμαίνονται).

11. Βλ. τόμ. Ι σελ. ΙΙ (ελλ. έκδ. σελ. 2) και κείμενα.

12. Ο Γιάννης Αποστολάκης, στο βιβλίο του «Τα Δημοτικά Τραγούδια, μέρος Α΄, οι Συλλογές» (Αθ. 1929) γράφει σχετικά: «Και η συλλογή του Φωριέλ έχει, εδώ κι’ εκεί, τραγούδια με κείμενα αλλαγμένα, ή καλύτερα, φτιασμένα από τις διάφορες παραλλαγές που είχε. Όμως τέτοια τραγούδια είναι λίγα. Ως τόσο κι’ αυτή χρειάζεται εξέταση». (σελ. 10, 1).

13. Κάνω ελάχιστες τακτοποιήσεις στο γραμματικό μέρος και στίξη, αφαιρώ τα καταληκτικά – ν –, που ο ίδιος ο Φωριέλ δηλώνει ότι του τα επέβαλαν λόγιοι Έλληνες (Ι. σ. ΙΙΙ, ελλ. έκδ. σ. 2) και δίνω ενιαία ορθογραφία, κατά το σύστημα Τριανταφυλλίδη.

Πηγή : http://users.uoa.gr/~nektar/arts/tributes/folk_songs/tragoydhmata01.htm

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1891

Δεκ 26 2011

alfavita.gr: Οι επιλογές των υποψηφίων των Πανελλαδικών Εξετάσεων

alfavita.gr: Οι επιλογές των υποψηφίων των Πανελλαδικών Εξετάσεων.

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1877

Όροι χρήσης blogs.sch.gr | Δήλωση προσβασιμότητας
Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
Αντίθεση
Accessibility by WAH